Downloaded from hlayiso.com
SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS
ISINDEBELE ILIMI LOKUTHOMA LOKWENGEZA (FAL)
IPHEPHA LESIBILI (P2)
2016
IMITLOMELO: 70
ISIKHATHI: Ama-iri ama-2
Iphepheli linamakhasi ali-13.
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Skip to contentAll 2016 papers 





View all





isiNdebele FAL Grade 12 Paper 2 NSC June 2016 Question Paper
Grade 12 isiNdebele FAL Paper 2 question paper from the NSC June Exam 2016, 13 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.
Isindebele Fal · Grade 12 · NSC June Exam · 2016 · isindebele. Question paper, 13 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- isiNdebele FAL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Isindebele
- Document type
- Question paper
- Year
- 2016
- Exam period
- NSC June Exam
- Paper
- 2
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 13
- File size
- 342.3 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 13
This exam
NSC June Exam 2016
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Question paper
- Paper 3Question paperMemo
Questions in this paper
- Question 1.1Ukufunda nokubukela / Reading and Viewing (non-literary)20 marks
- Question 1.2Ukufunda nokubukela / Reading and Viewing (non-literary)17 marks
- Question 2Ubukghwari / Literature (Set Works)17 marks
- Question 3Ubukghwari / Literature (Set Works)18 marks
- Question 4Ubukghwari / Literature (Set Works)18 marks
- Question 5Ubukghwari / Literature (Set Works)17 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P2 2 DBE/2016
SCE
YELELA
1. Umfundi kufanele afunde ikhaseli ngokukhulu ukuyelela ngaphambi kobana
aphendule imibuzo.
2. Ungalingi ukufunda iphepha lemibuzo loke. Qala ikhasi lokumunyethweko
elisekhasini elilandelako bese utshwaya iinomboro zemibuzo ebuzweko
ngeencwadi ozifundileko kilomnyaka. Ngemuva kwalapho, funda imibuzo le
bese ukhetha leyo ofisa ukuyiphendula.
3. Iphepheli LINEENGABA EZINTATHU:
ISIGABA A: Inovela (35)
ISIGABA B: Iindaba ezifitjhani (35)
ISIGABA C: Iinkondlo (35)
4. Landela imiyalo onikelwe yona ekuthomeni kwaleso naleso sigaba
ngokuyelela okukhulu.
5. Khetha IINGABA EZIMBILI uphendule ngazo.
Phendula yoke imibuzo kuSIGABA A nakuSIGABA C.
NOFANA
Phendula yoke imibuzo kuSIGABA B nakuSIGABA C.
NOFANA
Phendula yoke imibuzo kuSIGABA A nakuSIGABA B.
6. Sebenzisa irhelo lokuhlola ukuqinisekisa bona yoke imibuzo uyiphendulile.
7. Tlola iinomboro zeempendulo njengombana zinjalo ephepheni lemibuzo.
8. Thoma isigaba ESINYE NESINYE ekhasini ELITJHA.
9. Isikhathi esiphakanyisweko sokuphendula isigaba ngasinye:
ISIGABA A: Pheze imizuzu ema-60
ISIGABA B: Pheze imizuzu ema-60
ISIGABA C: Pheze imizuzu ema-60
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P2 3 DBE/2016
SCE
IKHASI LETHEYIBULA LOKUMUNYETHWEKO:
Abafundi bayeleliswa bona baphendule yoke imibuzo.
YELELA: PHENDULA IINGABA EZIMBILI KWAPHELA
ISIGABA A: INOVELA
Phendula YOKE imibuzo.
INOMBORO YOMBUZO IMITLOMELO INOMBORO YEKHASI
1.1 UBonakele 18 5
1.2 UBonakele 17 6
ISIGABA B: IINDABA EZIFITJHANI – UZANGENZANI
Phendula YOKE imibuzo.
2. 'Ilifu elinzima' 17 8
3. 'Isikhundla madoda' 17 9
ISIGABA C: IINKONDLO
Phendula YOKE imibuzo.
4. 'Umona' 17 11
5. 'Licimile ilanga' 18 12
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P2 4 DBE/2016
SCE
IRHELO LOKUQINISEKISA
Tlola itshwayo () erhelweni lokuqinisekisa elilandelako ukuhlola bona uphendule
YOKE imibuzo elindelekileko.
ISIGABA IINOMBORO INANI LEMIBUZO ITSHWAYO
ZEMIBUZO EZOKUPHENDULWA ()
ISIGABA A:
UMBUZO 1.1 1.1.1–1.1.10 2
UMBUZO 1.2 1.2.1–1.2.10
ISIGABA B:
UMBUZO 2 2.1–2.11 2
UMBUZO 3 3.1–3.10
ISIGABA C:
UMBUZO 4 4.1–4–9 2
UMBUZO 5 5.1–5.9
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P2 5 DBE/2016
SCE
ISIGABA A: INOVELA
Kilesisigaba phendula YOKE imibuzo.
UMBUZO 1: UBONAKELE – M Sikosana
1.1 Fundisisa itheksthi engenzasi bese uphendula imibuzo elandelako.
ITHEKSTHI A
'Hi, hi, hi …! Kulila uBafunani. Heyi! Ungangibangeli itjhada lapha, ngisadinwe
ngunyoko, nawe ungibangela itjhada. Awumtjeli ngani akuphe imali unyoko
ngombana mina kuthiwa angisuye uyihlo. Uyihlo kuthiwa namtjhiya eHlazatje.
Awuyi ngani eHlazatje uyokubawa kuyihlo wamambala?' kwatjho uMahlangu
ngokukhulu ukusilingeka. 'Baba, m … n … mina a… a … ngi …,' kuphendula
uBafunani ngephimbo lokulila. 'Thula! Ngithe kuwe phuma uphele uyokulilela
unyoko ngemlanjeni!'
Aphume uBafunani ayokuhlala ngaphandle, alile khulu. UMahlangu ahlale
yedwana acabange ngeenkinga zakhe. 'Yoke iminyaka le ngondlana nabo,
namhlanjesi bangibona bona ngisidlhadlha sabo. Nanje ngiyabuyelela
ngiyatjho bonyana ngaze ngazilaya ngokwahlukana nomfazami womtjhado.
Ngihlezi nje angazi bona unina nomntwanami batjhinga kuphi.' Athule
kancancani uMahlangu. 'Kodwana e … uBafunani akanamlandu, umlandu
unonina. Akukafaneli bona sithi nasibhalelwa kurarulula iinkinga zethu bese
sisulela ebantwaneni bethu. Umlandu unabazali.'
UBafunani ulila nje unina uyamizwa ngemlanjeni. Nguye loya eza agijima
njengomntazana omutjha. Watjhiya umgqomu wamanzi ngemlanjeni, weza
athwele izandla ehloko ungasuthi kukhona ohlongakeleko ngakwakhe.
'Ha, madekhethu, Kwenzenjani Bafunani? Ukubangisani uyihlo e … ngithi
ukubangisani uMahlangu?' Adose uBafunani angene naye ngekhwitjhini.
'Akaka … ngenzi li … tho mma,' kwaphendula uBafunani. 'Uthini!' kwatjho
uNaSilombo. 'NaSilombo, akhe wehlisele umoya wakho phasi,' kwatjho
uMahlangu.
[Ikhasi 47–48]
1.1.1 Wayeneminyaka emingaki uBonakele nakasuka eSiyabuswa? (1)
1.1.2 Ngokurhunyezweko tlola bona uBafunani bekafuna ukwenzani
ngemali ayibawa kuMahlangu. Ipendulo ayibe liphuzu ELILODWA. (2)
1.1.3 Tlola bonyana uBafunani begade alilelani etheksthini engehla.
Ipendulo ayibe liphuzu ELILODWA. (2)
1.1.4 Tlola ngephuzu ELILODWA bona ikulumo elandelako iveza
uMahlangu amlingisi onesimilo esinjani.
'Kodwana e … uBafunani akanamlandu, umlandu unonina.
Akukafaneli bona sithi nasibhalelwa kurarulula iinkinga zethu bese
sisulela ebantwaneni bethu. Umlandu unabazali.' (2)
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P2 6 DBE/2016
SCE
1.1.5 Ucabanga bona ngiyiphi into ebeyenziwa nguNaSilombo
ebonakala iyifundiso embi ekukhuliseni umntwana. Ipendulo ayibe
liphuzu ELILODWA. (2)
1.1.6 UBonakele umtlhagwakhe azange uphele nanyana besele
afumene ikamuru lokuqatjha eDaveyton. Sekela isitatimendesi
ngephuzu ELILODWA. (2)
1.1.7 Hlathulula izehlakalo EZIMBILI lapha umlingisi onguBonakele
avela khona ngebizo lakhe. (2)
1.1.8 Phendula isitatimende esingenzasi ngoLIQINISO nofana AKUSILO
IQINISO bese usekela isiqunto osithathako ngephuzu ELILODWA.
Indawo lapha bekuhlala khona umndeni kaBonakele
bekusemaplasini. (1)
1.1.9 Tshwaya ngelihlo elibukhali ipilo mazombe yomlingisi
onguNaMndebele. Ipendulo ayibe liphuzu ELILODWA. (2)
1.1.10 Ingabe UYAZWELANA nofana AWUZWELANI nomlingisi
onguMbuyiseli ngesehlakalo sokobana uBonakele agcine
akhambile kwakhe ngaphandle kokumlayelisa. Sekela
ipendulwakho ngephuzu ELILODWA. (2)
1.2 Fundisisa itheksthi engenzasi bese uphendula imibuzo elandelako.
ITHEKSTHI B
UBonakele bekanganaso isikhathi sokudlala ngamathuba nakavelako.
Wazimisela ngawo woke amandla anawo bona naye abe ngomunye wabantu
abaziwako emdlalweni weendubulo. Lokhu ukuzimisela kwakhe bakubona
aboKiller nabanye ababambisene kilesi sitlhopha. Njeke nabo benza koke
okusemandleni wabo bona bamenze bona agcine selayikutana yeendubulo.
Umphathi wakhe azange athande ukudla isikhathi sakaBonakele. Wamfaka
esiqhemeni sababhadelwako kwezeendubulo. Kwamthokozisa khulu lokho
uBonakele.
Kwaduma iDaveyton yoke bonyana uBonakele selangomunye wabalwela
unongorwana kwezeendubulo. Abanye bamfisela itjhudu kodwana
abangamthandiko njengoSponono noNduku khabe bafisa ngasuthi uBonakele
angeze aphumelela. Kwathi ngemva kwesikhathi esincani nje kwezwakala
emaphephandabeni nemirhatjhweni bonyana uBonakele Mahlangu
uzokubethana nesokana elivela ngaphetjheya kwelwandle bazokubanga
unongorwana wephasi kwezeendubulo kilabo abasebangeni eliphakathi.
Bonakele namhlanje uyindoda emadodeni, kodwana okunengi sizakukhuluma
ngemva kobana sewulihlulile isokana ozokubambana nalweli ngenyanga
esizayithoma le.
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P2 7 DBE/2016
SCE
Ngiyathemba bona nawe sewuyazizwa neengazini bonyana uzalihlula.
Akusinjalo ndoda? Kwabuza uKiller. Ngifisa ngathi ngabe sibethana khona
kusasa lokhu okusako! Kade ngililindile ithuba elifana naleli. Namhlanjesi
nami ngiyazizwa namtjhana ngilele bonyana ngiyindoda emadodeni. Abadala
baqinisile nabathi ubudoda abukhulelwa. 'Namhlanje ngimi lo esele kutlolwa
ngaye emaphepheni nosele aziwa kiyo yoke inarha njengekutana esakhulako'
kwatjho uBonakele ngokukhombisa ukuthaba okukhulu.
[Ikhasi 67]
1.2.1 Tlola ibizo lesokana elivela ngaphetjheya kwelwandle elalizokulwa
noBonakele. (1)
1.2.2 Ngokurhunyezweko tlola bona uBonakele wafika njani lapha
kuzibandulela khona aboKiller. (2)
1.2.3 UNaMndebele bekakuphi begodu enzani ngesikhathi uBonakele
akhutjhwe emaphephandabeni kuthiwa uyokulwa noDuke? (2)
1.2.4 Tlola isizathu esenza bona uKiller athathe isiqunto sokobana
ayokuthatha uBonakele ambandule emdlalweni wezeendubulo. (1)
1.2.5 Ketha ipendulo enembako kezingenzasi.
Uyise lomntwana kaBafunani ngu …
A Sponono.
B Dilika.
C Thokozani.
D Killer. (2)
1.2.6 Hlathulula isizathu esenza bona uMahlangu agcine ayokufuna
umndenakhe. Ipendulo ayibe liphuzu ELILODWA. (2)
1.2.7 Hlathulula irarano elavela hlangana noNaSilombo noBafunani
ngemva kobana uMahlangu akhambile kwakhe eSiyabuswa.
Ipendulo ayibe liphuzu ELILODWA. (2)
1.2.8 Phendula isitatimende esingenzasi ngoLIQINISO nofana AKUSILO
IQINISO bese usekela isiqunto osithathako ngephuzu ELILODWA.
Ngemva kobana uNaMndebele aziphe inarha emzinakhe,
walifumana isekelo ebantwini agade abasebenzela. (1)
1.2.9 Coca uveze amazizwakho ngesehlakalo esibumba isitlhori
senovela le. (2)
1.2.10 Nange unguNaSilombo ngiliphi igadango obewungalithatha
ngesikhathi kugula umntwana kaBafunani nemali yokumusa
emtholapilo unganayo? Ipendulwakho ayibe liphuzu ELILODWA. (2)
IMITLOMELO YESIGABA A: 35
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P2 8 DBE/2016
SCE
ISIGABA B: IINDABA EZIFITJHANI
Kilesisigaba phendula YOKE imibuzo.
UMBUZO 2: UZANGENZANI – DM Jiyane nabanye
'ILIFU ELINZIMA'
Fundisisa itheksthi engenzasi bese uphendula imibuzo elandelako.
ITHEKSTHI C
Nabafika ekhaya burhagale ubulwele. 'NaMarhubani ubona njani wena?'
'Akusingcono siye kibondlelazinukimiswani? Nasele kunje kumele silinge iindawo
ezinengi. Kghani, sibuyele kwaNamkhokheli nofana siye kudorhodera?'
'Mina baba bengisithi ngcono siye kuMangothobana siyokwiza kuye, angithi uvele
akutjele into ephelako nezwakalako.'
'UMangothobana?'
'Iye uMangothobana kanti sewumkhohliwe na?'
'Tjhe, ngiyambona awutjho isangoma esingancangange Bhabhisi?'
'Ingani ungizwa kuhle baba.'
'Uyazi ukhuluma njengomfazi namhlanje kuze. Uyazi besele kuthe tjhira kimi ngaye.'
'Mma! Mma! Ba … baba! Ningazitshwenyi khulu ngami ngilisani ngife.'
'Uthini? Uyarhapha. Sikulise ufe, ucabanga bona ekufenapho kumnandi ngiyabon?'
NoKitimpana musukuphika naye mbambe ngapho simfake ekoloyini sikhambe.
Nangambala afakwe ekoloyini uMpotlogwana idose, bebayokufika.'
'Thokoza!'
'Thokoza mndawu.'
Ngenani kade nginilindile. Kuvuswe nabantu ebesele balele bonyana bambethele.
Atjho athome ingoma.
Abagulako!
Bayeza kusasa bayeza,
Abagulako!
Bayeza kusasa bayeza.
Utjho njalo weqa amalangatjha ugida isindawu. Iwahlo liwahlo likhambisana nengungu.
Eqele phezulu azirhadle phasi. 'Heyi! Yethi … thi … thi. Makhosi! Sizani naku
umnyama!'
Atsirimezeke. Laba abambethelako batjhentjhe ingoma ngendlela okuvame kwenziwe
ngayo nasele kukumbi. Kuthi kusenjalo athi rurhururhu aphume njengekule. Iragela
phambili ingoma. UMpotlogwana ulele phakathi nendawo ukubuyiswa nokukhanjiswa
yindeni kusathe khwephu.
[Ikhasi 20–21]
2.1 Tlola igama lezibulo lekhabo kaMpotlogwana. (1)
2.2 Ubegade ayephi uMpotlogwana nazabe asahlelwe kugula nje? (1)
2.3 Rhunyeza ngephuzu ELILODWA izinto ezazenzeka kuMpotlogwana
ezamenza bona acabange bona uphethwe yinyongo. (2)
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P2 9 DBE/2016
SCE
2.4 Tlola izinto eziphikisanako ezatjhiwo nguNombengula noDorhodera uNell
ebathi zingunobangela wokugula kwakaMpotlogwana. (2)
2.5 UMangothobana watjela ababelethi bakaMpotlogwana bonyana benzeni
ukuze aphole? (1)
2.6 Isenzo sababelethi bakaMpotlogwana sokuya ebantwini abanengi
abahlukahlukene kangaka ukufikela lapha aphola khona uMpotlogwana
sibaveza babalingisi abanjani? Ipendulwakho ayibe liphuzu ELILODWA. (2)
2.7 Ucabanga bona umtloli usilethela muphi umqondo ngokusivezela
uMpotlogwana sele ahlanza inyoka? Ipendulwakho ayibe liphuzu ELILODWA. (2)
2.8 Tlola bewuhlathulule ikolelo yabantu bakwaThugwana. Ipendulo ayibe liphuzu
ELILODWA. (2)
2.9 Ngokubona kwakho ingabe kubangelwa yini bona esiphethweni senovela le
uMpotlogwana nakaphaphamako afune amanzi nokudla. (2)
2.10 Coca ngesiphetho sendatjana le. Ipendulo ayibe liphuzu ELILODWA. (2)
[17]
UMBUZO 3: UZANGENZANI – DM Jiyane nabanye
'ISIKHUNDLA MADODA'
Fundisisa itheksthi engenzasi bese uphendula imibuzo elandelako.
ITHEKSTHI D
'Kosi,' kutjho uJali, afumbethe ingwani ngezandla. 'Ubaba uMotha akasekho.
Kuzwakele bona uthole ingozi yekoloyi, ngepelaveke. Manje Skhosana hlanganani
noke, ngibone bona angibize wena ngizokwazisa kwamathomo. Lokho ngikwenziswa
kukobana nginekinga yokobana ngubani ongakghona ukuthatha isikhundla
sakaMotha? Kwesibili Skhosana, iinsebenzi zekhamphani yethu le, inengi lazo
linommoya wezepolotiki. Nawe Skhosana bekutholakala bona ukhona ekubhenyogeni
kwazo, kodwana ngiyakunyula ngombana bekuthi entambama ukghone ukungibethela
umrhala nanyana ungibize ngize kwakho, ungitekele zoke, nokobana ngubani
onommoya khulu.'
'Kosami!' kutjho uJali. Manje-ke Skhosana ngifuna ungiphe umbono bona ngubani
esingamkhuphula esikhundleni sakhe, athathe isikhundla sakaMotha? Ngaphambi
kobana uphefumule, ngifuna ungalibali bona uMotha bekafundile. Kungalokho
nakubhenyogwako ubakghona ukunibiza abambe umhlangano nani, nikhulumisane.
Kungalokho ubakghona ukungeluleka bona ngenzeni, ukuze iinhliziyo zenu
nokuphatheka kwenu la ekhamphanini kubemnandi. Manje bakhona nokho abafunde
pheze njengoMotha, kanti-ke nawe nanyana ungakafundi kangako, kodwana kade
uyisebenzela i-Old Mutual. Phefumula-ke Skhosana ngizwe.
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P2 10 DBE/2016
SCE
Wathi bona ezwe uSkhosana bona, uMotha ubhubhile kwamfikela bona ithuba
ngelakhe-ke kwanje. Wacabanga ngekantorweni kaBotha waqeda bona isikhundla
sobunduna, sokuphatha kade asililela. Kade balila la ekhamphanini balila ngoMotha,
kesinye isikhathi bamthomelele namala. Namhlanje-ke uSkhosana uthole ithuba
lokusithola isikhundla sokuba sisandla sakaBotha.
[Ikhasi 47–48]
3.1 Tlola unobangela wokubhubha kwakaMotha. (1)
3.2 Tlola izinto EZIMBILI ezimamala ezazitjhiwo nguSkhosana ngoMotha
nakabethela uBotha umtato. Ipendulwakho ayibe liphuzu ELILODWA. (2)
3.3 Tlola isizathu esenza bona uBotha azise uSkhosana kwamathomo
ngokuhlongakala kwakaMotha ngaphambi kobana atjele ezinye iinsebenzi. (2)
3.4 Ngokurhunyezweko tlola into eyenza bona uBotha angazithembi iinsebenzi
zekhamphani kanye noSkhosana bona angabanikela isikhundla sakaMotha. (2)
3.5 Hlathulula unobangela owenza bona uBotha anyule ukuthola umuntu ofunde
njengoMotha ozokuthatha isikhundla sakhe. (2)
3.6 Ucabanga bona kungebangalani uSkhosana abeka imibandela
yokungamenyezelwa kwesikhundla esatjhiywa nguMotha ukobana omunye
nomunye umuntu ekhamphanini afake isibawo? Ipendulo ayibe liphuzu
ELILODWA. (2)
3.7 Ucabanga bona isiphetho sendatjana le kusiphetho esilindelekileko nofana
esingakalindeleki. Sekela isiqunto osithathako ngephuzu ELILODWA. (1)
3.8 Ingabe indlela umtloli aveze ngayo uSkhosana isitjelani ngesimilo sakhe?
Ipendulwakho ayibe liphuzu ELILODWA. (2)
3.9 Ingabe isenzo sakaSkhosana sokuthabela ukubhubha kwakaMotha khona
yena azokuthola isikhundla sakhe, SIYAMUKELEKA nofana ASAMUKELEKI?
Sekela ipendulwakho ngephuzu ELILODWA. (2)
3.10 Nawuqalisisa isiphetho sendatjana le ingabe UYAZWELANA nofana
AWUZWELANI noBotha njengomphathi we-Old Mutual? Sekela
ipendulwakho ngephuzu ELILODWA. (2)
[18]
IMITLOMELO YESIGABA B: 35
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P2 11 DBE/2016
SCE
ISIGABA C: IINKONDLO
Kilesisigaba phendula YOKE imibuzo.
UMBUZO 4
Fundisisa ikondlo engenzasi bese uphendula imibuzo elandelako.
UMONA – MS Ntuli
1 Nguhliziyokul' umafela ngendeni,
2 Sihlub' abany' iimpiko
3 Angazenzeli yena.
4 Ngumarhudul' amehlw' abomvu;
5 Wamalangab' atjhisa kutjhisa,
6 Abe makhaza kumakhaza.
7 Ngunyawo liphapha phezulu,
8 Nguhloko sithaya phasi.
9 Nguhliziyo silal' emini, sivuk' ebusuku:
10 Sirhulurhulu sirhuluphel' umnyama,
11 Uphetjhulwa mumoya,
12 Urhurhulwa mamanzi;
13 Upheka kuphakululwa, uphakulula kuphekwa.
14 Akwenzako kwaziwa nguye, umona.
4.1 Tlola bona umona ungathekiswe nayiphi inyoni. (1)
4.2 Buyelela utlole imida elandelako bese uthalela ivumelwano elitholakala kiyo
utjho nokobona mhlobo bani wevumelwano:
'Ngunyawo liphapha phezulu,
Nguhloko sithaya phasi.' (2)
4.3 Tlola izinto EZIMBILI ezenziwa mumuntu onomona ezifana nezenziwa
babantu abaloyako? (2)
4.4 Tlola ubukondlo obumunyethwe mumuda we-13 wekondlo engehla. (1)
4.5 Dzubhula umuda osetjenziswe ekondlweni engehla ohlathulula bona umona
wenza izinto emsitheleni ungabonwa babantu njengenyoni ekhamba
ebusuku. (2)
4.6 Hlathulula imiqondo emunyethwe mimida elandelako:
4.6.1 'Nguhliziyokul' umafela ngendeni' (2)
4.6.2 'Sihlub' abany' iimpiko' (2)
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P2 12 DBE/2016
SCE
4.7 Ingabe imikghwa yomuntu onomona evezwe ekondlweni iyamukeleka na?
Ipendulo ayibe liphuzu ELILODWA. (2)
4.8 Coca ngommoya omunyethwe yikondlo engehla le. Ipendulo ayibe liphuzu
ELILODWA. (2)
4.9 Coca ngokuphumelela kwembongi ukusebenzisa iinthombe-ngqondo
ezibonakala zisetjenziswe ngobunengi ekondlweni le. Ipendulo ayibe
maphuzu AMABILI. (2)
[18]
UMBUZO 5
Fundisisa ikondlo engenzasi bese uphendula imibuzo elandelako.
LICIMILE ILANGA – A Mnguni
1 Besihlezi kamnandi,
2 Sifukanyelwe nguwe,
3 Singezwa amakhaza,
4 Singezwa lothe.
5 Gadesi akusese njalo,
6 Ilanga licimile,
7 Licimile ilanga.
8 Isitjhaba soke savelelwa,
9 Kwahlaluka bona ngeze
10 Kwaphilwa.
11 Iinhliziyo zarhohlomela
12 Zigubuzeswe budisi bephasi,
13 Amehlo asala amlambokazi.
14 Sizakulibala njani
15 Ilothe liziphe amandla nje?
16 Lizakukhandelwa ngubani
17 Isitjhaba sibuthakathaka nje?
18 Ngawe savuka ebuthongweni,
19 Ngawe indlela yakhanya,
20 Yakhanya kanye tere!
21 Sakwazi ukuphila, sagadanga
22 Siqale phambili umkhanyo ukhona.
23 Gadesi uphi?
24 Besihlezi kamnandi
25 Singazi bona liyokufika ilanga,
26 Ilanga ngitjho eliginya nelanga
27 Isitjhaba sisale sisodwa.
28 Gadesi siyazi ngombana
29 Licimile ilanga.
5.1 Tlola bona ngiliphi ilanga elicimileko ekukhulunywa ngalo ekondlweni engehla
le? (1)
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P2 13 DBE/2016
SCE
5.2 Tlola izinto EZIMBILI ezihle ekukhulunywa ngazo ekondlweni le ezenziwe
lilanga ngaphambi kobana licime. (2)
5.3 Dzubhula umuda osetjenziswwe ekondlweni engehla ositjela bona kwaba
khona isililo esikhulu ngokucima kwelanga. (2)
5.4 Tlola ubukondlo obusetjenziswe yimbongi emideni elandelako:
5.4.1 'Sakwazi ukuphila, sagadanga' (1)
5.4.2 'Isitjhaba sisale sisodwa' (1)
5.5 Hlathululula bona imbongi itjho liphi ilanga emudeni olandelako:
'Ilanga … eliginya nelanga.' (2)
5.6 Tlola bewuhlathulule imihlobo yeenthombe-ngqondo emunyethwe mimida
elandelako:
5.6.1 'Licimile ilanga' (1)
5.6.2 'Amehlo asala amlambokazi' (1)
5.7 Ingabe izinto ezivezwa sitjhaba ngelanga elicimilekweli zisitjelani ngalo?
Ipendulo ayibe liphuzu ELILODWA. (2)
5.8 Coca ngomlayezo esiwethulelwa yimbongi ngekondlo engehla le. Ipendulo
ayibe liphuzu ELILODWA. (2)
5.9 Coca ngommongondaba wekondlo le. Ipendulo ayibe mumuda OWODWA. (2)
[17]
IMITLOMELO YESIGABA C: 35
INANI LOKE: 70
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe
Study this subject
Recommended for this subject

Question paper
isiNdebele FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2016 Question Paper

Question paper
isiNdebele FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2016 Question Paper

Question paper
isiNdebele FAL Grade 12 P2 NSC November 2016 Question Paper

Question paper
isiNdebele FAL Grade 12 Paper 2 NSC June 2023 Question Paper

Question paper
isiNdebele FAL Grade 12 Paper 2 NSC June 2018 Question Paper

Question paper
isiNdebele FAL Grade 12 Paper 2 NSC June 2017 Question Paper
More from Grade 12 isiNdebele FAL

Annual teaching plan
Gr 12 IsiNdebele FAL ATP 2023 24

Memorandum
isiNdebele FAL Grade 12 Paper 1 November 2024 NSC Memo

Memorandum
isiNdebele FAL Grade 12 Paper 2 November 2024 NSC Memo

Memorandum
isiNdebele FAL Grade 12 Paper 3 November 2024 NSC Memo

Memorandum
isiNdebele FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2024 Memo

Memorandum