Skip to content

isiNdebele FAL Grade 12 P2 NSC November 2016 Question Paper

Question paperisiNdebele FALGrade 12201613 pages

Grade 12 isiNdebele FAL Paper 2 question paper from the NSC November Exam 2016, 13 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

Free to read online, no sign-up needed

Answer online

Loading document…

Loading document…

NSC November Exam 2016

Questions in this paper

Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com GRAAD 12 NATIONAL SENIOR CERTIFICATE IGREYIDI 12 ISINDEBELE ILIMI LOKUTHOMA LOKWENGEZA (FAL) IPHEPHA LESIBILI (P2) NOVEMBA 2016 IMITLOMELO: 70 ISIKHATHI: Ama-iri ama-2 Iphepheli linamakhasi ali-13. Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P2 2 DBE/Novemba 2016 NSC YELELA 1. Umfundi kufanele afunde ikhaseli ngokukhulu ukuyelela ngaphambi kobana aphendule imibuzo. 2. Ungalingi ufunde iphepha lemibuzo loke. Qala ikhasi lokumunyethweko elisekhasini elilandelako bese utshwaya iinomboro zemibuzo ebuzweko ngeencwadi ozifundileko kilomnyaka. Ngemuva kwalapho, funda yoke imibuzo bese ukhetha leyo ofisa ukuyiphendula. 3. Iphepheli LINEENGABA EZINTATHU: ISIGABA A: Inovela (35) ISIGABA B: Iindaba ezifitjhani (35) ISIGABA C: Iinkondlo (35) 4. Landela imiyalo onikelwe yona ekuthomeni kwaleso naleso sigaba ngokuyelela okukhulu. 5. Khetha IINGABA EZIMBILI uphendule ngazo. Phendula yoke imibuzo kuSIGABA A nakuSIGABA C. NOFANA Phendula yoke imibuzo kuSIGABA B nakuSIGABA C. NOFANA Phendula yoke imibuzo kuSIGABA A nakuSIGABA B. 6. Sebenzisa irhelo lokuhlola ukuqinisekisa bona yoke imibuzo uyiphendulile. 7. Tlola iinomboro zeempendulo njengombana zinjalo ephepheni lemibuzo. 8. Thoma isigaba ESINYE NESINYE ekhasini ELITJHA. 9. Isikhathi esiphakanyisweko sokuphendula isigaba ngasinye: ISIGABA A: Pheze imizuzu ema-40 ISIGABA B: Pheze imizuzu ema-40 ISIGABA C: Pheze imizuzu ema-40 10. Tlola ngesandla esihle nesibonakalako. Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P2 3 DBE/Novemba 2016 NSC IKHASI LETHEYIBULA LOKUMUNYETHWEKO: Abafundi bayeleliswa bona baphendule yoke imibuzo. ISIGABA A: INOVELA Phendula YOKE imibuzo. INOMBORO YOMBUZO IMITLOMELO INOMBORO YEKHASI 1.1 UBonakele 18 5 1.2 UBonakele 17 6 ISIGABA B: IINDABA EZIFITJHANI – UZANGENZANI Phendula YOKE imibuzo. 2. 'Ikhondlo liyatjhagala' 17 8 3. 'Ivalamlungwana' 18 9 ISIGABA C: IINKONDLO Phendula YOKE imibuzo. 4. 'Ngiyathokoza' 17 11 5. 'Iindawula' 18 12 Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P2 4 DBE/Novemba 2016 NSC IRHELO LOKUQINISEKISA Tlola itshwayo () erhelweni lokuqinisekisa elilandelako ukuhlola bona uphendule YOKE imibuzo elindelekileko. ISIGABA IINOMBORO INANI LEMIBUZO ITSHWAYO ZEMIBUZO EZOKUPHENDULWA () ISIGABA A: UMBUZO 1.1 1.1.1–1.1.8 2 UMBUZO 1.2 1.2.1–1.2.12 ISIGABA B: UMBUZO 2 2.1–2.9 2 UMBUZO 3 3.1–3.11 ISIGABA C: UMBUZO 4 4.1– 4–10 2 UMBUZO 5 5.1– 5.10 Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P2 5 DBE/Novemba 2016 NSC ISIGABA A: INOVELA Phendula YOKE imibuzo. UMBUZO 1: UBONAKELE – M Sikosana 1.1 Fundisisa itheksthi engenzasi bese uphendula imibuzo elandelako. ITHEKSTHI A Egade kutshwenya uMahlangu khulu kukobana akazi naye bonyana uzakuthi nakaqotha uNaSilombo, amfumane kuphi uNaMndebele ngombana akazi naye lapha atjhinga ngakhona. Abanye bamkhomba ngeGoli. Abanye bamkhomba ngeendaweni naye angazaziko, angazange afike kizo kodwana iqiniso kukobana usaphila. 5 'Kulungile unina kaBafunani akaragele phambili nepilo angiphilisa yona le, kodwana uZimu uyangizwa nangithi nami lizakufika lami ilanga, ngizazibuyiselela kuye. Umma wangitjhiya. Ubaba uyasebenza akayiboni into eyenzeka lapha kwethu mihla yoke le. Njeke nasele ngikhule kuhle nami ngizabatjhiya lapha kwethu.' Ihliziyo kaBonakele ibe buhlungu khulu. 10 Ukhuluma nje usahlezi phezu kwedwala. 'Ngizabatjhiya! Ngizabatjhiya ngiye e …' aphazanyiswe nguNaSilombo. 'Heyi, wena! Ufuna ukusibonisani wena msanyana. Unehliziywana bani wena yokobana ungazondiswa kulokha nangikuyalako! Thatha nasi imali uyokuthenga umgadango ngizokwenzela uBafunani ukudla. 15 Unganginyenyisi la!' UBonakele azange amphendule kodwana wathatha imali wenza njengobana uNaSilombo asitjho. Ukhamba nje ihliziyo yakhe ayikacoli kodwana isese buhlungu. UBonakele khabe kumntwana olalelako nohloniphako kodwana mva nje akekho umuntu okade asele akwazi ukubona okusehliziywenakhe 20 ngombana besele aphenduka ikomo egoma yodwa. Abomakhelana gade bayibona ipilo ephilwa nguBonakele mva nje kodwana nabo beyingekho indlela yokumsiza ngombana uyise usaphila. [Ikhasi 4] 1.1.1 Tlola igama lomntwana kaNaSilombo. (1) 1.1.2 Ngikuphi okuvezwe etheksthini engehla okukhombisa bona uNaSilombo akamthandi nakancani uBonakele? Ipendulwakho ayibe maphuzu AMABILI. (2) 1.1.3 Tlola umehluko phakathi kwendlela uMahlangu abekaphatha ngayo uNaSilombo nendlela ebekaphatha ngayo uNaMndebele. (2) 1.1.4 Tlola iphuzu ELILODWA elifakazela isitatimende esingenzasi. UBonakele nakasuka eSiyabuswa kwakungesikhathi somBuso waKwaNdebele. (2) Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P2 6 DBE/Novemba 2016 NSC 1.1.5 Ucabanga bona ngikuphi okwaveza isimilo esihle sakaBonakele ngebizo lakhe lokha nakahlala kwaMbuyiseli. Ipendulwakho ayibe maphuzu AMABILI. (2) 1.1.6 Madanisa iinqunto ezathathwa nguBafunani nezathathwa nguThokozani mayelana nekusasa labo emva kobana uBafunani abe sidisi. Ipendulwakho ayibe liphuzu ELILODWA. (2) 1.1.7 Ngikuphi okukhombisa bona uNaMndebele ipilwakhe beyingasimnandi nanyana bebamphethe kuhle kangaka uJubi banoFoos. Ipendulwakho ayibe liphuzu ELILODWA. (2) 1.1.8 Ingabe UYAZWELANA nofana AWUZWELANI noMahlangu nasele adelelwa nguNaSilombo kangaka? Sekela ipendulwakho ngephuzu ELILODWA. (2) 1.2 Fundisisa itheksthi engenzasi bese uphendula imibuzo elandelako. ITHEKSTHI B Indaba yepi phakathi kwakaBonakele nesokana le-Amerika yabesele idume khulu kiyo yoke inarha. Noyise kaBonakele, uMahlangu, besele ayizwile ngendlebe yinye. Phela wasele akhamba yoke indawo afunana noBonakele banonina. 'Sekuphele isikhathi eside khulu ngigelagela nenarha ngithi ngifuna 5 umfazami noBonakele kodwana akukho ngitjho nomncani umtlhala engiwufumanako. Engikuzwako nje ngikho lokhu kwepi phakathi kwesokana elivela enarheni ekude nonomzana okuthiwa nguBonakele wakwaMahlangu.' Nanje ngisajanyelwe yihloko bonyana kuza njani bona unomzana lo abe nebizo elifana nelomntwanami! Alo-ke khewabona bona 10 abantu bafane ngamabizo nangeembongo zabo? Abahluke ngakho nje kukobana umuntu ekuthiwa yikutani yesifunda le yindoda ekulu. Indodanami yona isese msanyana. Kunjalo nje ngiyazi bonyana lapho ikhona iyatlhaga. UMahlangu aphazanyiswe msanyana othengisa iphephandaba; 15 'Iphephandaba ephethe zoke iindaba zephasi! Yazi iindaba zephasi lekhenu ngokobana uthenge nanti iphephandaba …! Iza baba, iza mma nawe ntanga! Iphephandaba, iphephandaba …!' Kurhuwelela umsanyana. 'E … liyimalini leli lesiNdebele ndodana?' Kubuza uMahlangu. 'Amatjheleni amabili kwaphela nomzana, ngingakunikela lona?' 20 'Kulungile nasi imali.' UMahlangu alithathe alifunde 'Kodwana yini le eyenza bona amehlwami angasuki kilesisithombe esingaphezulu? Athule uMahlangu aqalisise isithombe. 'Ibizo lalendoda nguBo … na … ke … kele Mahlangu! Mntwanami lo, ngitjho sekusithiwani, yindodanami le!' 25 [Ikhasi 68–69] Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P2 7 DBE/Novemba 2016 NSC 1.2.1 Belivela kiyiphi inarha isokana elalizokulwa noBonakele. (1) 1.2.2 Ngokurhunyezweko hlathulula bona uBonakele wenzani bona akghone ukuphila emva kobana uNduku noSponono batjhise koke okungekwakhe. Ipendulwakho ayibe liphuzu ELILODWA. (2) 1.2.3 Hlathulula ipilo kaBonakele lokha nakahlala kwaMthimunye. Ipendulwakho ayibe liphuzu ELILODWA. (2) 1.2.4 Lalitlolwe ngaliphi iLimi iphephandaba elathengwa nguMahlangu nakayokuzuma uBonakele? (1) 1.2.5 Ukulwa kwaboNduku noBonakele kwaba nomthelela omuhle epilwenakhe. Sekela isitatimendesi ngephuzu ELILODWA. (1) 1.2.6 Zalisa isikhala emutjhweni ongenzasi ngokukhetha ipendulo enembako. Umnakwabo kaMahlangu owamlethela umlayezo wabezimu ngu … A Dabula. B Dilika. C Sgwadi. D Hloyiwe. (1) 1.2.7 Umukghwa kaFoos noJubi wokukhuphulela uNaMndebele umrholo usitjelani ngabo? Ipendulwakho ayibe liphuzu ELILODWA. (2) 1.2.8 Ucabanga bona ngisiphi isehlakalo esavelela uMahlangu esikhombisa bona inovela le yenzeka ngesikhathi sombuso webandlululo. Ipendulwakho ayibe liphuzu ELILODWA. (2) 1.2.9 Hlathulula ngerarano elavela hlangana nabalingisi ngemva kobana uMahlangu akhambile kwakhe eSiyabuswa. Ipendulo ayibe liphuzu ELILODWA. (2) 1.2.10 Coca ngesitlhori senovela le. Ipendulo ayibe liphuzu ELILODWA. (2) 1.2.11 Ngelihlo elihlabako akhe utshwaye ngesiphetho-phekghu esivezwe mtloli enoveleni le. Ipendulwakho ayibe liphuzu ELILODWA. (2) 1.2.12 Ingabe ngisiphi isiqunto obewungasithatha nangabe bewusebujameni obufana nebakaNaSilombo bokuqotjhwa emzini owende kiwo unesizukulwani esele singasenanina. Ipendulo ayibe liphuzu ELILODWA. (2) IMITLOMELO YESIGABA A: 35 Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P2 8 DBE/Novemba 2016 NSC ISIGABA B: IINDABA EZIFITJHANI Phendula YOKE imibuzo. UMBUZO 2: UZANGENZANI – DM Jiyane nabanye 'IKHONDLO LIYATJHAGALA' Fundisisa itheksthi engenzasi bese uphendula imibuzo elandelako. ITHEKSTHI C 'Hayi, buzakulisa ndodana.' Unina naye alahlele lakho lobubudlhana. 'Mphikeleli khese nilise ukurherhemuka nenarha le, amalanga la iphasi liyaluma. Ungabizi abanganyana bakho nizokuzala ekhayapha. Indlwami le akusiyo yabesana.' 'Uthomile nje mma, uzalokhu ungibalabalela ngasuthi ngingudofana ngizwile. Njenganini ngenza into efana naleyo?' 5 'Njenganini? Asati, nyalo ucale nini kuphendvulana nami? Ngitakwenta nitikhohliso ngalobufundzisinyana be …' 'Khwela sikhambe NaVilakazi ulise ukukhwendeza isikhenu uzakutshitshita phambili kude phela eSwazini.' Bahleke bangene evenini idose, idle amalitha beyiyokutjhinga. UMphikeleli usele 10 yedwa ukhamba akurulula koke. 'Qalani batjho bafihlele mina iinkhiya, ezibhamba ngalendlela. Awuzwa-ke wothi ngibethele esibhedlela umrhala.' 'Hallow ngikhuluma nobani?' 'Awusangizwa, maPopza, ngiyihliziyo yakho nje?' 15 'Hawu kanti nguwe Mphi dali? Kubayini ilizwi lakho litjhentjhe kangaka, uyagula nofana utshwenyekile.' 'Ungatshwenyeki my skat mgomanyana ongatjho litho.' 'Manje?' 'Manje yani. Ungasabuza izinto ezinengi, lunga ngiyeza siya eCarousel nasibuya 20 lapho ntambama sizokuya ku-6 to 6 music festival KwaMhlanga. Angithi u-ofile?' 'Kunjalo. Alo, sikhamba sobabili begodu sizokukhamba ngani?' Ngithe ungabuzi izinto ezinengi wena uzakubona ngami. Kghani awufuni? Ungitjele ngibone ngamanye amehlo. Walokhu ubuza ipasa nesipetjheli nje angithi ukhona uKhulufelo noZakes, lunga wena. Ungakhohlwa ukufaka unketse. 25 [Ikhasi 76] 2.1 Kukuphi ekhabomkhulu kaMphikeleli? (1) 2.2 Isebenzaphi begodu isebenzani intombi kaMphikeleli? (2) 2.3 Tlola amaphuzu AMABILI akhombisa bona ababelethi bakaMphikeleli bababantu abanjingileko. (2) Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P2 9 DBE/Novemba 2016 NSC 2.4 Ngokurhunyezweko tlola lokho okwenziwa boMphikeleli naboPopi kusukela ngeLesihlanu ukufikela ngoMgqibelo nge-iri Lesithathu. Ipendulwakho ayibe maphuzu AMABILI. (2) 2.5 Ingabe unqopheni uMphikele ngamagama athi, 'Ukatsu nakangekho ikhondlo vane litjhagale'? (2) 2.6 Ingabe yini eyakatelela aboMphikeleli bonyana bagcine bakhambile efestivalini KwaMhlanga? Ipendulo ayibe maphuzu AMABILI. Kwagcina kungasese mnandi aboMphikeleli nabaKwaMhlanga efestivalini bebakateleleka bona bakhambe. (2) 2.7 Ucabanga bona uyini unobangela wengozi eyavelela aboMphikeleli. Ipendulwakho ayibe liphuzu ELILODWA. (2) 2.8 Tshwaya ngommoya wendatjana le, bese usekela ummoya lowo ngephuzu ELILODWA. (2) 2.9 Ingabe isiphetho sendatjana le ngesilindelekileko nofana isiphetho-phekghu? Sekela isiqunto osithathako ngephuzu ELILODWA. (2) UMBUZO 3: UZANGENZANI – DM Jiyane nabanye 'IVALAMLUNGWANA' Fundisisa itheksthi engenzasi bese uphendula imibuzo elandelako. ITHEKSTHI D Nangambala bayikhupha ikomo ematlhari bahlukana ezandleni babona enganatjani. Bahlahlatha njalo bebayokufika lapho batjhiye ikoloyi khona. Kwangenwa ekoloyini nakaqedako wafaka amafutha umtjhayeli yadla phasi. Bathi nabafika ekhaya banqopha esidunjini basisebenza njengombana balayeliwe. Yoke into bayenza ngesidu nabaqeda lapho isidumbu sasiwa emakhazeni. Kwalungiselelwa 5 umngcwabo. Ngelanga lesilahlo kwasuka ngitjho nesinedolo, abantu bazozihlobokela uMatjhiyana. Kwenzeka isimanga esarara abantu boke, sengitjho ukulila iinhlobo zakamufi. Abantu abatjhili nabo balinga ukuzibamba nababona iinhlobo zakamufi zingathontisi ngitjho nethosana. Bekungasimumuntu esilahlweni bewungafunga uthi 10 kufihlwa uHani nofana ikosi. Nokho wadlula ngaphandle kokuphazamiseka. USasalenungu amakhosi wakhe amkghamakghama athi nakasafuna ukudla amabele akadle phasi. Naye wabona bonyana unganyelwe lithunzi elinzima waphuthaphutha woke amaratjhana wakhe waphuma waphela endaweni, indlela etjhinga eMaputo yaba yifitjhani tle kuye. 15 Kwadlula iveke uMatjhiyana akhambile, sasuka isidumo. Kwathi kungakatjhejwa waphorhoka umhlolokazi. Kuthe kusakhuzwa umhlolo kwalandela abentwana ababili. Bathi nabathi basazwile kwalandela umntazana omkhulu owendileko. Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P2 10 DBE/Novemba 2016 NSC Iinhlobo zakaMatjhiyana zafa ubuthaphuthaphu kwaba bujadajada. UGotjiwe; abomalumakhe nabobabakhe bavumelana ngokuthi kubuyelwe kuSasalenungu 20 ayokuncengwa bona ayokuvala. Kwathi kusese njalo kwahlabeka uGotjiwe, yavalwa indlu yakwabo. Ihlumaya yavakatjhela ngitjho nekhabomkhulu kaGotjiwe. USuhla noMgiyelwa basinda ngombana bebathandaza ubusuku nemini bona umkhokha ubagegede ungabaphambukeli. [Ikhasi 45] 3.1 Wayephethwe yini uMatjhiyana? (1) 3.2 Tlola isizathi esenza uMatjhiyana aphambukela esitolo nakasuka emsebenzini? (1) 3.3 Tlola igama LOMUNYE walabo uGotjiwe agade anesiqiniseko sokobana banesandla ekubulaleni uyise. (1) 3.4 Tlola bona uGotjiwe nabomalumakhe bazwana ngokumusaphi uyise ukuze afumane isizo? (1) 3.5 Rhunyeza ngephuzu ELILODWA lokho okwakucatjangwa ngumnakwabo kaMatjhiyana nomndenakhe bona kube ngunobangela wokufa kwakhe okubenze bona bagcine baye kuSasalenungu. (2) 3.6 Ingabe isenzo sakaGotjiwe sokulwa nosonghwanakhe sisivezela bona umumuntu onjani? Ipendulwakho ayibe liphuzu ELILODWA. (2) 3.7 Ucabanga bona ngisiphi isizathu esenza bona umndeni wakwaMatjhiyana ungalili ngelanga lesilahlo? Ipendulwakho ayibe liphuzu ELILODWA. (2) 3.8 Hlathulula unobangela wokufa komndeni wakwaMatjhiyana bewuphele ngalindlela. Ipendulwakho ayibe liphuzu ELILODWA. (2) 3.9 Khetha ipendulo enembako kilezi ezingenzasi. USuhla noMgiyela basinda lokha umndeni kaMgiyela nawuhlongakalako ngombana: A Amadlozi wekhabomkhulu abavikela. B Amadlozi wekhabo abavikela. C Inyanga ebakhama kiyo yabavikela. D UZimu wabavikela. (2) 3.10 Ngokubona kwakho ingabe lokhu okwenzeke emndenini wakwaMatjhiyana KUYAKHOLEKWA na? Sekela isiqunto osithathako ngephuzu ELILODWA. (2) 3.11 Ingabe UYAZWELANA nofana AWUZWELANI nomndeni wakwaMatjhiyana ngesehlakalo esibenzakalelekwesi na? Sekela isiqunto osithathako ngephuzu ELILODWA. (2) IMITLOMELO YESIGABA B: 35 Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P2 11 DBE/Novemba 2016 NSC ISIGABA C: IINKONDLO Kilesisigaba phendula yoke imibuzo. UMBUZO 4 Fundisisa ikondlo engenzasi bese uphendula imibuzo elandelako. NGIYATHOKOZA – JM Mthimunye 1 Indl' ekulu ngayiqala kabili kathathu; 2 Ngakhumbul' okwadlulako nokusezako, 3 Ngajama thwi! Etatawini elitalala! 4 Ngapheny' imikhwani yesiphila, 5 Nganghamela kuhle zam' izembatho. 6 Salani kuhle mabodakaz' amhlophe, 7 Salani ngokutlhogomela niyelele abezako. 8 Ngikhumbule phetjheya kweLigwa 9 Ekhabo kanosokanami: 10 Owangiph' ikakaramba yomyenami, 11 Ngaritjhw' emini ethe saka! 12 Ukuthokoza kwami kwaphelela. 13 Bakwethu ningangikhukhutheli ninginanabele, 14 Kazi nami ngingewekhaya, Baba. 4.1 Tlola igama lomlambo imbongi eyayikhumbule ngaphetjheya kwawo. (1) 4.2 Thalela ivumelwano etholakala emideni elandelako bewutjho nokobana mhlobo bani wevumelwano. 'Ngajama thwi! Etatawini elitalala! Ngapheny' imikhwani yesiphila, Nganghamela kuhle zam' izembatho.' (2) 4.3 Ngokurhunyezweko tlola izinto eziyimvelo ebezibonwa yimbongi nayilayelisako? (2) 4.4 Ngikuphi okwenziwa yimbongi ngaphambi kobana ilayelise indawo egade ikiyo le? (1) 4.5 Tlola umhlobo wesithombe-ngqondo osetjenziswe emudeni wesi–2 wekondlo engehla le. (2) 4.6 Ingabe imbongi izama ukusihlathululelani ngomuda olandelako? 'Ngaritjhw' emini ethe saka!' (2) 4.7 Ucabanga bona ngewakuphi amabodakazi amhlophe la imbongi ewasalisako ekondlweni engehla le? Ipendulwakho ayibe liphuzu ELILODWA. (2) Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P2 12 DBE/Novemba 2016 NSC 4.8 Dzubhula igama elisetjenziswe ekondlweni engehla le elisitjela bona imbongi imumuntu owendileko. (1) 4.9 Coca ngokuphumelela kwembongi ukusebenzisa iinlingisi ekondlweni engehla le bewutjho nokobana ziyithinta njani ihlathululo yekondlo le. (2) 4.10 Tshwaya ngelihlo elibukhali ummoya ozwakaliswa yimbongi ekondlweni le. (2) UMBUZO 5 Fundisisa ikondlo engenzasi bese uphendula imibuzo elandelako. IINDAWULA – MS Ntuli 1 Mathambo weenkomo ezafako 2 Zafela abaphilako. 3 Ziyavutha, zivutha zingakathungelelwa, 4 Amakholwa azibhoda ebusuku, 5 Emini azikhombe isibhakabhaka. 6 Zinamehlo zinganawo, 7 Zihlola ipilo yabaphilako, 8 Zikhuluma zithule, 9 Ziveza umbulali, 10 Zivimba umloyi. 11 Ziinganono zikasomswani, 12 Azirhatjhe ziveze ifihlo, 13 Zembula ziveza beenhliziyo 14 Ezigobene sanyoka; 15 Awa, ziyarhubhulula. 16 Awa, ziyarhubhulula, 17 Zenze ugogo umloyi, 18 Zenze ukghari umloyi, 19 Zenze unosokana umloyi, 20 Ngizo zona, ziyarhubhulula. 21 Mathambo weenkomo ezafako, 22 Ngesikhumba senza umkghadi, 23 Ngeempondo senza inghwani, 24 Ngeengazi senza ububende, 25 Ngenyama senza isitjhebo. 26 Ziinsasa zenungu 27 Zihlaba ezimzondako, 28 Zilamula zilwisa, 29 Ziraranisa zirarulule umraro; 30 Ngizo zona, ziyakhulunyelwa. Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P2 13 DBE/Novemba 2016 NSC 31 Mathambo akhulunyelwa ngabawaziko, 32 Ingubo zigeja ngekamasizabulale 33 Ziyakhanyisa kusuke umnyama, 34 Abanye ipilo 35 Siyibona ngazo. 36 Siboniboni kabazithembako, 37 Sisitha kabazibinako: 38 UZimu akahlukaniselwana, 39 Zona ziyasehlelwana 40 Khamba nazo nawungayi kude. 5.1 Tlola bona iindawula zenziwe ngani. (1) 5.2 Tlola ubukondlo obutholakala emudeni olandelako. 'Ngizo zona, ziyarhubhulula.' (1) 5.3 Tlola abantu ABABILI abavezwe ekondlweni engehla iindawula ezibenza abaloyi? (2) 5.4 Ngokurhunyezweko tlola bona ngaphandle kweendawula ngikuphi okhunye OKUBILI okulisizo ebantwini okutholakala ekomeni. (2) 5.5 Hlathulula umqondo omunyethwe mumuda olandelako. 'Ziyavutha, zivutha zingakathungelelwa' (2) 5.6 Dzubhula umuda OWODWA osetjenziswe endimeni yesi-2 ositjela bona iindawula zikutjela iindaba ngelimi lamatshwayo? (2) 5.7 Ingabe ngiyiphi indima edlalwa ziindawula kilabo abazithembako nakilabo abazizondako ukuya ngekondlo le? (2) 5.8 Dzubhula umuda OWODWA osetjenziswe endimeni yobu-8 ositjela bona nawuthembe iindawula angeze waphumelela. (2) 5.9 Tshwaya ngelihlo elibukhali isenzo samakholwa imbongi ekhuluma ngaso emudeni we-4 nowe-5 wekondlo engehla. Ipendulwakho ayibe liphuzu ELILODWA. (2) 5.10 Coca ngommomngondaba wekondlo le. Ipendulwakho ayibe liphuzu ELILODWA. (2) IMITLOMELO YESIGABA C: 35 INANI LOKE: 70 Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe

Study this subject

More from Grade 12 isiNdebele FAL

View all