Downloaded from hlayiso.com
GRAAD 12
NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
IGREYIDI 12
ISINDEBELE ILIMI LOKUTHOMA LOKWENGEZA (FAL)
IPHEPHA LOKUTHOMA (P1)
NOVEMBA 2016
IMITLOMELO: 80
ISIKHATHI: Ama-iri ama-2
Iphepheli linamakhasi ali-12.
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Skip to contentAll 2016 papers 





View all





isiNdebele FAL Grade 12 P1 NSC November 2016 Question Paper
Grade 12 isiNdebele FAL Paper 1 question paper from the NSC November Exam 2016, 12 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.
Isindebele Fal · Grade 12 · NSC November Exam · 2016 · isindebele. Question paper, 12 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- isiNdebele FAL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Isindebele
- Document type
- Question paper
- Year
- 2016
- Exam period
- NSC November Exam
- Paper
- 1
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 12
- File size
- 620.1 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 12
This exam
NSC November Exam 2016
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Question paperMemo
Questions in this paper
- Question 1.1Ukufunda nokubukela / Reading and Viewing (non-literary)24 marks
- Question 1.2Ukufunda nokubukela / Reading and Viewing (non-literary)6 marks
- Question 3Ukufunda nokubukela / Reading and Viewing (non-literary)10 marks
- Question 4Ilimi: izakhiwo neenkambiso / Language Structures and Conventions10 marks
- Question 5.1Ilimi: izakhiwo neenkambiso / Language Structures and Conventions14 marks
- Question 5.2Ilimi: izakhiwo neenkambiso / Language Structures and Conventions26 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P1 2 DBE/Novemba 2016
NSC
YELELA
1. Iphepheli LINEENGABA EZINTATHU: ISIGABA A, B kanye NESIGABA C.
ISIGABA A: Ukufunda nokuzwisisa (30)
ISIGABA B: Ukurhunyeza (10)
ISIGABA C: Izakhi nemithetjhwana yokusetjenziswa kwelimi (40)
2. Phendula YOKE imibuzo.
3. Funda YOKE imiyalo onikelwe yona ngokuyelela okukhulu.
4. Thoma ISIGABA ESINYE NESINYE ekhasini ELITJHA.
5. Thalela ngemva kokuphendula imibuzo YESIGABA NGASINYE.
6. Tlola iinomboro zemibuzo njengombana zinjalo ephepheni lemibuzo.
7. Niyayeleliswa kobana nisebenzise isikhathi ngendlela elandelako:
ISIGABA A: Imizuzu ema-50
ISIGABA B: Imizuzu ema-30
ISIGABA C: Imizuzu ema-40
8. Tjhiya umuda owodwa ngemva kwaleyo naleyo pendulo.
9. Peleda amagama ngendlela efaneleko bewutlole nemitjho ezwakalako.
10. Tlola kuhle ngesandla esibonakalako.
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P1 3 DBE/Novemba 2016
NSC
ISIGABA A: UKUFUNDA NOKUZWISISA
UMBUZO 1
Phendula imibuzo engaphasi kwetheksthi eku-1.1 nengaphasi kwesithombe esiku-1.2.
1.1 Funda itheksthi engenzasi bese uphendula imibuzo elandelako.
ITHEKSTHI A
ISOMISO ENARHENI YESEWULA AFRIKA
1 Inarha yeSewula Afrika iqalene nomraro wobujamo bezulu.
Ukuya ngombiko we-Al Jazeera, iSewula Afrika iqalene nesomiso
soloko komnyaka we-1982. Urhulumende uyaveza bona imizi
engaphezu kweengidi ezimbili iqalene nokutlhayela kwamanzi.
Isomiswesi sibangwa kutjhisa kwephasi mazombe i-Global 5
warming ngombana sitjhugulule neenkhathi zomnyaka. Iinkhathi
zomnyaka zibonakala zimraro muva nje. Ekadeni bekwaziwa
bona ehlobo izulu liyana, ebusika kuba makhaza, kodwana
libhudango lelo enarheni le. Ehlobo izulu alisani kesinye isikhathi
kuba makhaza mpo njengebusika kubuze umuntu bona 10
unazingaki iingubo.
2 Abantu abadosa emhlweni khulu ngesomiswesi bosomaplasi.
Bayalima batjale ngokwazi bona kusehlobo izulu lizokuna. Amafu
ayakhuphuka kubonakale kwangathi lizoyithela, sekuvele
umoyana uphephule amafu lawo. Ngemuva kwalokho litjhise 15
likhuphe unomdakana ngemgodini. Abosomaplasi balila balilile
kurhulumende bona izinto ziyonakala ngebanga lesomiso.
Ubujamobu bubanga bona ifuyo ibe nobulwele. Urhulumende
ulinga ngamandla bona abasize abasomaplasaba kodwana
kubudisi ngombana akakghoni mahlangothi woke. Emaplasini 20
amanengi urhulumende ubhore phasi wavuselela namadanyana
bona amanzi adoswa emigodini ebhoriweko lawo athelwe khona.
Ifuyo iyasela-ke neentjalo zikghona ukufumana amanzi.
3 Ukutlhayela kwamanzi emiphakathini nakho kurhagele, kudla
esikhwanyeni sakarhulumende. Umphakathi ubona ngathi 25
urhulumende uyabhalelwa ukubabonelela ngeensetjenziswa.
Imiphakathi eminengi iyatjhagala ngokusola bona urhulumende
nabomasipala ababatjheji. Imitjhagalo le iba nemiguruguru
kugcine kutjhiswe ezinye iinsetjenziswa zomphakathi. Iintetjhi
zokuphehla igezi nazo zisebenzisa amanzi amanengi. Kunjalo nje 30
kusese nezinye ezakhiwako njengeMedupi esesifundeni
seLimpopo neKusile eseMpumalanga. Ukwakhiwa kweentetjhezi
kuletha umbango wamanzi emphakathini ngombana iindawo
ezakhelene nazo zitlhayela amanzi. Ukutlhogeka kwamanzokhu
kuthinta nomnotho wenarha ngombana abasebenzi bagcina 35
badiliziwe.
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P1 4 DBE/Novemba 2016
NSC
UThabi Nkosi ongusomNotho e-AgriSA ubike bona umkhiqizo
ehlangothini lezokuLima wehle khulu kunangesikhathi sesomiso
sokuthoma. Uthi njengoba inarha le iqalene nesinye isomiso nje
ukukhiqizwa kwesiphila kwehle ngamaphesende ama-30. 40
Izakhamuzi nazo zithwele nzima ngebanga lesomiswesi
khulukhulu ehlangothini lezeemali. Iintengo zokudla zikhuphuka
khulu. Inyama nayo kuyabonakala bona abantu bazokugcina
ngokuyidla nabaye eminyanyeni kwaphela. Abentwana bona
bazokutjhetjiswa ngomhluzi. Imindeni esizwa ziingadi bona 45
ukatsu angalali eziko igcina itlhaga. Isifunda seLimpopo
nesakwaZulu-Natal zigcine zithathwa njengeemfunda ezivelelwe
yihlekelele ngebanga lesomiswesi. UmNyango wezokuLima
nokuThuthukiswa koMphakathi esifundeni seLimpopo ubekele
ngeqadi imali engangeengidi ezintathu zamaranda ukusiza 50
abosomaplasi ngokudla kwefuyo.
Okutjhuguluke khulu-ke mazinga wokutjhisa. Ahlala aphezulu
nebusuku akusalaleki. Ukuhlala ngaphasi komuthi uthi
ngisemthunzini sekwaba lihlaya. Umuntu ujuluka abe manzi chi.
Eendaweni ezitjhisa khulu abantu baba kukudla 55
kwabonompopoloza.
Ihlangano yakwa-NCA iyelelise umphakathi bona ungakhambi
khulu elangeni amazinga wokutjhisa nakaphezulu. Kuyeleliswe
nokobana abantu bazenzele umthunzi ngabomazilayela
('umbrellas') nabangazifumana bakhamba elangeni begodu 60
batjhatjhe imizimbabo ngezezeso zelanga ukuze bavikeleke.
Kezinye iinkolo kugcinwe sele kukhutjhwe umyalo wokobana
kujanyiswe imidlalo ngombana ilangeli litjhisa khulu. Isitatimende
esivela kwa-ER24 sithi: 'Take of newborn, elders and children.
Ensure that their bodies are taken care of.' 65
Abaphathi bamafemu asebenza ngemikhiqizo yeengodo bahlala
babambe iinhliziyo ngezandla. Amazinga wokutjhisa nakaphezulu
kangaka kulula bona kuqubuke imililo. Kutjha amahlathi wemithi
eyenza iingodo. Nakwenzekileko bona kuqubuke imililo,
kukhinyabezeka umphakathi ngombana abanye abantu batjhelwa 70
mimizi. Amafemu nawo emva kwezehlakalo zemililo adosa budisi
agcine avalile kube yindlala yodwa ebantwini ebebasebenza
kiwo. Isomiswesi simraro kibo boke abantu. Okufanele kwenziwe
kukobana abantu beSewula Afrika babe neendlela ebangaqalana
ngazo nesomiswesi. 75
[Ithethwe ku-inthanethi yatjhugululelwa esiNdebeleni]
1.1.1 Tlola igama lehlangano evezwe etheksthini ebike ngesomiso
esisahlele iSewula Afrika. (1)
1.1.2 Tlola unobangela wesomiso esisahlele iSewula Afrika ukuya
ngokwetheksthi engehla. (1)
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P1 5 DBE/Novemba 2016
NSC
1.1.3 Ngokurhunyezweko tlola okungakajayeleki okwenzeka eenkhathini
zomnyaka nakunokutjhisa kwephasi mazombe. (2)
1.1.4 Tlola imihlobo yabosomaplasi evezwe etheksthini ebonakala
ithwele budisi ngesikhathi sesomiswesi. Ipendulwakho ayibe
maphuzu AMABILI. (2)
1.1.5 Tlola igadango elithethwe ngurhulumende ukusiza abosomaplasi
abaqalana nesomiswesi. (2)
1.1.6 Tlola isisetjenziswa esifuneka khulu kibosomaplasi neentetjhini
eziphehla igezi. (2)
1.1.7 Ucabanga bona ungabayini umphumela nange abafundi
bangaliswa badlale imidlalo nakutjhisa khulu? Ipendulwakho ayibe
maphuzu AMABILI. (1)
1.1.8 Ucabanga bona ngikuphi evane kwenziwe ngurhulumende
ukuqinisekisa bona imiphakathi etlhayelelwa mamanzi iyawathola
nanyana kunesomiso? Ipendulwakho ayibe liphuzu ELILODWA. (2)
1.1.9 Ngisiphi isitjalo ocabanga bona singabanga bona kube nendlala
eSewula Afrika nange singasatholakali ngebanga lesomiso. (1)
1.1.10 Ucabanga bona kubangelwa yini bona imindeni ethembele
eengadini itlhage khulu ngesikhathi sesomiswesi. Ipendulwakho
ayibe liphuzu ELILODWA. (2)
1.1.11 Ngaphandle kwalokhu okuvezwe etheksthini ucabanga bona
abantu bangayitlhogomela njani imizimbabo nakutjhisa khulu
ukuze bangalinyazwa lilanga nofana baguliswe mtjhiso. (2)
1.1.12 Khetha ipendulo enembako kezilandelako.
Imithi inomthelela emnothweni weSewula Afrika ngombana
ikhiqiza:
A Ifenitjhara; amakapa wokufulela namaphepha.
B Ifenitjhara; amabhlege namabhodlelo wamarhalasi.
C Ifenitjhara; amakapa wokufulela namabhlege.
D Ifenitjhara; amakapa wokufulela namarhalasi. (2)
1.1.13 Ngokubona kwakho ingabe isenzo somphakathi sokutjhagala
nangabe utlhayelelwa mamanzi nakunesomiso SIYAMUKELEKA
nofana ASAMUKELEKI? Sekela isiqunto osithathako ngephuzu
ELILODWA. (2)
1.1.14 Nange unguNgqongqotjhe womNyango wezaManzi namaHlathi
ngikuphi ongakwenza ukuqinisekisa bonyana abantu bawafumana
ngokulingana amanzi nakunesomiso. Ipendulwakho ayibe liphuzu
ELILODWA. (2)
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P1 6 DBE/Novemba 2016
NSC
1.2 Qalisisa isithombe esingenzasi bese uphendula imibuzo elandelako.
ITHEKSTHI B
[Sithethwe ku-www.images.com]
1.2.1 Hlathulula ngephuzu ELILODWA lokho okwenzeka esithombeni
esingehlesi. (1)
1.2.2 Tlola ihlangano evezwe esithombeni ekungiyo etjheja ikambiso
yalokho okwenzeka kiso. (1)
1.2.3 Ucabanga bona uyini unobangela wokobana omunye nomunye
kilaba abasemuva basebenzele ngebhoksaneni lakhe ayedwa?
Ipendulwakho ayibe liphuzu ELILODWA. (2)
1.2.4 Tshwaya ngelihlo elibukhali bona kuqakatheke kangangani lokhu
okwenziwa babantu abasesithombenesi enarheni yekhabo.
Ipendulwakho ayibe liphuzu ELILODWA. (2)
IMITLOMELO YESIGABA A: 30
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P1 7 DBE/Novemba 2016
NSC
ISIGABA B: UKURHUNYEZA
UMBUZO 2
Fundisisa itheksthi engenzasi bese uyayirhunyeza ngokwemiyalo onikelwe yona.
IMIYALO:
1. Ngamagama angadluli kwama-60, rhunyeza uveze amaphuzu ali-7
amagadango ongawathatha ukuze umzimbakho uhlale uphilile.
2. Nombora imitjhwakho kusukela kewoku-1 bekufike kewe-7.
3. Umutjho ngamunye owutlolako awube nomqondo owodwa opheleleko.
4. Tlola ngelimi elitsengileko ngombana uzokwabelwa imitlomelo emi-3.
5. Sebenzisa amagamakho, ungabuyeleli utlole njengombana kutloliwe
etheksthini ngombana uzokulahlekelwa imitlomelo.
6. Tlola inani lamagama owasebenzisileko ekupheleni kwesirhunyezo sakho.
ITHEKSTHI C
AMAGADANGO ONGAWATHATHA UKUZE UMZIMBAKHO UHLALE UPHILILE
Indlela umuntu aphila ngayo iba nomthelela wokobana uphila isikhathi eside nofana
esifitjhani. Izifo ezimbulalazwe njengekankere, ubulwele behliziyo nebokufa ihlangothi
bungavikelwa ngokukhetha iindlela ezenza bona uhlale uphilile emzimbeni.
Kunekulumo ethi, 'umnotho odlula koke kuhlala uphilile.' Ungabhemi nawufuna
ukuzibona uphile kuhle emzimbeni. Ukubhema kumkhuba oyingozi khulu epilweni
yomuntu ngombana kulimaza amaphaphu nehliziyo. Umuntu nasele athomile kuba
budisi nokobana alise. Kunekulumo ethi, 'ukudla ihabhula elilodwa ngelanga
kuyamqotha udorhodera.' Kuqakatheke khulu ukudla ukudla okunezakhamzimba
nawuzakuhlala uphilile. Amalwele amanengi aditjha kamnandi emuntwini onomzimba
omkhulu. Kufanele wehlise umzimba nawufuna ukuba nomzimba ophile njengotjheleni.
Iqiniso elihlabako kukobana ikoloyi ekulu angeze yathwalwa mavili amancani,
nomzimba unjalo-ke.
Khuthalela bona uzithabulule. Ziindaba zalokha ugubudu asadla ubulongwe ukobana
abantu abathabulula umzimba ngabanemizimba emikhulu nofana ngabafuna
ukwehlisa imizimba. U-Edward Stanley owayenguNobhala weeNdaba zangaPhandle
enarheni yeBritain uthi, 'People who don't have time exercise their bodies, they must
know that not very long they will be attacked by illness.' Libalela umuntu nakakonileko.
Nawungalibaleliko uhlala unomthwalo ngombana umuntu lo ongakamlibaleliko kufana
nokuthi uhlala ngaphakathi kuwe. UMartin Luther King uthi, 'Hatred doesn't chase
away hatred, it's only love that can chase away hatred.'
Qobe mnyaka nawugidinga ilanga lakho lamabeletho nezitho zomzimba ziyaluphala.
Umnyaka nomnyaka umzimbakho uhlolise kibodorhodera nanyana ungaguli.
Kuqakatheke khulu ukuhlolisa ubujamo bomzimba. Lokhu kukusiza bona umzimbakho
nawunobulwele bulapheke busathoma. Nangabe sewungenwe lithando begodu uyaya
emsemeni, khuthalela bona uzivikele. Kunamalwele athathelana ngokomseme kanti
intumbantonga yona iyabulala. Kungcono ukuzivikela kunokulila ngongathana.
Ungalandeli isitjho esithi, liphandlwa liqalile. Umuntu kuzitjheja ngombana uphila
kanye.
[Ithethwe ku-inthanethi yatjhugululelwa esiNdebeleni]
IMITLOMELO YESIGABA B: 10
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P1 8 DBE/Novemba 2016
NSC
ISIGABA C: IZAKHI NEMITHETJHWANA YOKUSETJENZISWA KWELIMI
UMBUZO 3: ISIKHANGISO
Qalisisa isikhangiso esingenzasi bese uphendula imibuzo esilandelako.
ITHEKSTHI D
[Sithethwe ku-www.images.com]
3.1 Tlola amagama avezwe esikhangisweni esingehla angakwenza bona ugcine
umfundi ezikweni elikhangiswekweli? (2)
3.2 Tlola bona igama elithalelweko emutjhweni ongenzasi libolekwe kiliphi ilimi.
Kufanele uphumelele igreyidi le-12. (1)
3.3 Tlola bona igama elithalelweko emutjhweni ongenzasi lisikhekhe siphi
sekulumo.
Thumela isibawo sakho eYunivesithi. (1)
3.4 Buyelela utlole umutjho ongenzasi ube sifaniso.
Yiba mumuthi othela ezimnandi zodwa. (1)
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P1 9 DBE/Novemba 2016
NSC
3.5 Thatha isitjho esisesikhangisweni esingehla utlole ngaso umutjho
ozozitlamela wona kubonakale bona uyayazi ihlathululo yaso. (2)
3.6 Phendula isitatimendesi ngoLIQINISO nofana AKUSILO IQINISO bese
usekela isiqunto osithathako ngephuzu ELILODWA.
Isikhangiso esingehlesi sinebandlululo. (1)
3.7 Ngokubona kwakho ingabe umtloli wesikhangiso esingehlesi uphumelele
nofana akakaphumeleli ukusebenzisa amaqhinga wokukhangisa. Sekela
isiqunto osithathako ngamaphuzu AMABILI. (2)
[10]
UMBUZO 4: IKHATHUNI
Qalisisa ikhathuni engenzasi bese uphendula imibuzo elandelako.
ITHEKSTHI E
Bhuda iinsebenzi zifuna Nomzana imindenethu idosa
ukukhutjhulelwa ngemalikazi emhlweni, iindleko zethu
engaka. Ngiyala zinengi nezinto ziyabiza.
akukazukwenzeka lokho!
[Sithethwe ku-www.images.com]
4.1 Buyelela umutjho ongenzasi bese kuthi esikhundleni sebinzana lamagama
aseembayaneni utlole igama ELILODWA.
I-ofisi lakanomzana okhuluma noBhuda line (situlo, itafula nesofa). (1)
4.2 Buyelela utlole umutjho ongenzasi bese egameni elithalelweko utlole
isirhunyezo salo.
Nomzana izinto ziyabiza. (1)
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P1 10 DBE/Novemba 2016
NSC
4.3 Tlola iinkhekhe zekulumo ezakhe ibizo elithalelweko emutjhweni ongenzasi.
Imindenethu idosa emhlweni. (2)
4.4 Tlola bona igama elithalelweko emudeni ongenzasi lisuselwe kisiphi isenzo?
Iinsebenzi zifuna ukukhutjhulelwa imirholo. (1)
4.5 Khetha ipendulo enembako kezilandelako.
Isakhi esithalelweko emutjhweni olandelako siletha muphi umqondo?
Iinsebenzi zifuna ukukhutjhulelwa ngemalikazi engaka.
A Mqondo wokunyaza.
B Mqondo wobunengi obudluleleko.
C Mqondo wokudelela.
D Mqondo wokuthusela. (1)
4.6 Buyelela utlole umutjho ongenzasi kodwana uthome ngegama elithalelweko.
Umphathi wekhamphani uzokukhuphula imirholo yeensebenzi inyanga ezako. (2)
4.7 Thatha isitjho esithi; 'idosa emhlweni' esisetjenziswe ekhathunini engehla le
uzakhele wakho umutjho kuvele bona uyayazi ihlathulula yaso. (2)
[10]
UMBUZO 5
5.1 Funda itheksthi engenzasi bese uphendula imibuzo elandelako.
ITHEKSTHI F
USoBadanile Mkoneni wakhe emzaneni oseduze nedorobho leWitbank.
Ufuyile uneenkomo ezinengi. USoBadanile kuyaziwa bona kuyapha alifakwa
libuya nedaka. Namhlanje uthabe kuvela nelemhlathini. Umntazana
wakwakhe uKhulumani begade ayokwamukela iziqu zakhe ze-Bcom.
Abomakhelana bazele swi igaratjhi. Nathi uphosa amehlo ngephunyaneni
nangu udadwabo uSoleni. Udadwabo lo kazi naye uzokuthokozisa
umntazana kamnakwabo. Kusentambama izulu lifuna ukuthela kubonakala
kunzima tshu ngaphandle. UKhulumani umphathi weemali emNyangweni
wezeendlela nezokuthutha. Umntazana ozithanda khulu iincwadi kanti
bekaphuma phambili ngesifundo seemBalo esikolweni. Utitjhere obegade
abafundisa wagcina asithi; 'Bentazana kwaphela abakghona iimBalo'.
5.1.1 Ngokuyelela imithetho nemithetjhwana yokutlola nokupeleda,
buyelela utlole umutjho ongenzasi lo ulungise iimphoso.
UKhulumani umphathi weemali emNyangweni wezeendlela
nokuthutha. (2)
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P1 11 DBE/Novemba 2016
NSC
5.1.2 Buyelela utlole umutjho ongenzasi bese unciphisa igama
elithalelweko.
UMkoneni ufuyile uneenkomo ezinengi. (1)
5.1.3 Buyelela utlole umutjho ongenzasi bese esikhundleni samagama
athalelweko ujamiselele ngalawo aphikisana nawo.
Kusentambama izulu lifuna ukuthela kubonakala kunzima tshu
ngaphandle. (2)
5.1.4 Buyelela utlole umutjho ongenzasi kodwana ube sesikhathini
esadlula kade.
UKhulumani uthabisa uMkoneni ngokufunda abe athole iziqu. (2)
5.1.5 Buyelela utlole umutjho ongenzasi ube sebunengini.
Udadwabo kaMkoneni uze nesipho sokuthokozisa uKhulumani. (1)
5.1.6 Thatha ihlathululo yesaga esithi, 'Alifakwa libuya nedaka' uzakhele
wakho umutjho kuvele bona uyayizwisisa. (2)
5.1.7 Qedelela umutjho ongenzasi ngokukhetha ipendulo enembako
kezilandelako.
Ngephunyaneni kungendlini …
A yokuphekela.
B yokulala.
C yokuditjha.
D yokudlela. (1)
5.1.8 Buyelela utlole umutjho ongenzasi ujamiselele igama elithalelweko
ngelinomqondo ofana nalo.
Izulu lifuna ukuthela. (1)
5.1.9 Ingabe umutjho olandelako unebandlululo nofana unobuhlangothi.
Sekela ipendulwakho ngephuzu ELILODWA.
Bentazana kwaphela abakghona iimBalo. (2)
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P1 12 DBE/Novemba 2016
NSC
5.2 Qalisisa isithombe esingenzasi bese uphendula imibuzo elandelako.
ITHEKSTHI G
Abafundi baselabhorathri benza irhubhululo seSayensi notitjherabo.
Babonakala basithanda isifundwesi ngombana napa bayamomotheka.
[Sithethwe ku-www.images.com]
5.2.1 Buyelela utlole umutjho ongenzasi uveze ipambosi yokwenzana.
Utitjhere usiza abafundi ngerhubhululo leSayensi. (2)
5.2.2 Thatha isenzo esisepambosini yokwenzakala esisetheksthini
yesithombeni esingehla uzakhele wakho umutjho. (2)
5.2.3 Khetha isihlanganiso esifaneleko kilezo eziseembayaneni
uhlanganise imitjho emibili le kube mumutjho owodwa.
Abafundi utitjhere nakabafundisako bayamomotheka. Abafundi
bayamthanda utitjherabo. (nanyana, ngombana, kodwana) (2)
[20]
IMITLOMELO YESIGABA C: 40
INANI LOKE: 80
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe
Study this subject
Recommended for this subject

Question paper
isiNdebele FAL Grade 12 P2 NSC November 2016 Question Paper

Question paper
isiNdebele FAL Grade 12 P3 NSC November 2016 Question Paper

Question paper
isiNdebele FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2016 Question Paper

Question paper
isiNdebele FAL Grade 12 P1 NSC November 2023 Question Paper

Question paper
isiNdebele FAL Grade 12 P1 NSC November 2022 Question Paper

Question paper
isiNdebele FAL Grade 12 P1 NSC November 2021 Question Paper
More from Grade 12 isiNdebele FAL

Annual teaching plan
Gr 12 IsiNdebele FAL ATP 2023 24

Memorandum
isiNdebele FAL Grade 12 Paper 1 November 2024 NSC Memo

Memorandum
isiNdebele FAL Grade 12 Paper 2 November 2024 NSC Memo

Memorandum
isiNdebele FAL Grade 12 Paper 3 November 2024 NSC Memo

Memorandum
isiNdebele FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2024 Memo

Memorandum