Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
IBANGA 12
ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA (HL)
IPHEPHA LOKUQALA (P1)
FEBRUWARI/MATSHI 2017
AMANQAKU: 70
IXESHA: Iiyure 2
Olu viwo lunamaphepha ali-12.
Akuvumelekanga uk ufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Skip to contentAll 2017 papers 





View all





isiXhosa HL Grade 12 P1 Supplementary Exams 2017 QP
Grade 12 isiXhosa HL Paper 1 question paper from the Supplementary Exams 2017, 12 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.
Isixhosa Hl · Grade 12 · Supplementary Exams · 2017 · isixhosa. Question paper, 12 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- isiXhosa HL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Isixhosa
- Document type
- Question paper
- Year
- 2017
- Exam period
- Supplementary Exams
- Paper
- 1
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 12
- File size
- 413.6 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 12
This exam
Supplementary Exams 2017
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Question paperMemo
Questions in this paper
- Question 1Ukufunda nokubukela / Reading and Viewing (non-literary)30 marks
- Question 3Ukufunda nokubukela / Reading and Viewing (non-literary)10 marks
- Question 4Ukufunda nokubukela / Reading and Viewing (non-literary)10 marks
- Question 5Izakhiwo nemigaqo yolwimi / Language Structures and Conventions11 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 2 DBE/Februwari–Matshi 2017
NSC
IPHEPHA LEMIYALELO NEENGCACISO
1. Eli phepha lemibuzo LINAMACANDELO AMATHATHU:
ICANDELO A: Isicatshulwa (30)
ICANDELO B: Ushwankathelo (10)
ICANDELO C: Izakhi nemigaqo yokusetyenziswa kolwimi (30)
2. Funda YONKE imiyalelo ngocoselelo.
3. Phendula YONKE imibuzo.
4. Qala ICANDELO NGALINYE kwiphepha ELITSHA.
5. Krwela umgca ekupheleni KWECANDELO NGALINYE.
6. Nombola iimpendulo ngokuchanekileyo ngokwendlela ezinonjolwe ngayo
kwiphepha lemibuzo.
7. Shiya umgca emva kwempendulo NGANYE.
8. Qwalasela ngokukodwa upelo nolwakhiwo lwezivakalisi.
9. Iingcebiso malunga nolwabiwo lwexesha:
ICANDELO A: Imizuzu engama-50
ICANDELO B: Imizuzu engama-30
ICANDELO C: Imizuzu engama-40
10. Bhala ngokucocekileyo nangokucacileyo.
Akuvumelekanga uk ufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 3 DBE/Februwari–Matshi 2017
NSC
ICANDELO A: ISICATSHULWA SOKUQONDA
UMBUZO 1: UKUFUNDELA INTSINGISELO NOKUQONDA
Funda IZICATSHULWA A no B, uze uphendule imibuzo esekwe kuzo.
ISICATSHULWA A
UKUBALULEKA KOKUBHALA
1 Ukubhala bubugqi obanikwa umntu nguThixo khona ukuze ashumayele
iindaba ezilungileyo nokuze ihlabathi lonke libe nobudlelwane
ngembalelwano, limazi. Kuzo zonke izifundo emhlabeni sifumanisa ukuba
ukubhala kwabaluleka endulo, kusabaluleke nanamhlanje. Xa sifunda
ezimbalini siphawula ukuba kwaqala kwafundiswa izinto zantathu 5
UKUBHALA, UKUBALA, NOKUFUNDA. Loo nto ithetha ukuthi ukubhala oku
yinto yokuqala emfundweni. Umntwana mhla waya esikolweni, ingxaki
yokuqala yetitshala kukumfundisa ukubhala. Ukubhala lisango layo yonke
imfundo esinayo namhla.
2 Namhlanje zonke iinkalo zobomi zifuna umntu okwaziyo ukubhala. Kwimihla 10
esinayo ungabona ixhego likhokhoba lingazanga laya esikolweni, kodwa
ufumanise likwazi ukubhala igama lalo. Yintoni unobangela? Lithe noxa
lingazanga laya esikolweni lakubona ukubaluleka kokukwazi ukubhala
lathabatha inkxamleko yokuba lifundiswe oku kokubhala igama lalo.
3 Ukubonakalisa ubaluleko lokukwazi ukubhala, ndoqala ndithi gqaba-gqaba 15
ndenze amabal'engwe ngokubhala incwadi (ileta). Ukubhala incwadi kuko
okwenza ukuba izihlobo zethu nezizalwana zisoloko zisemehlweni noxa
singaziboni ngeliso lenyama, kuba wothi wakumkhumbula umhlobo wakho
okanye unqwenele ukuthetha nayiphi na into enxulumene nobuhlobo benu
ukhwele ephepheni umbhalele. Umntu ke oluvinjiweyo olu lwazi 20
usentlungwini yokungasiboni isihlobo sakhe sakusithela kuye ngeliso
lenyama. Omnye ke wofika esihla enyuka, ehamba ecela abantu abakwazi
ukubhala bambhalele. Wayengafuni nje ukuya esikolweni, uyafuna ukubhala
oku, waye eluqonda ubaluleko lwako.
4 Enye into ke ebuhlungu kumntu ongakwazi ukubhala yeyokuba akasoze abe 25
nalo ihlebo, ihlebo lakhe lasoloko linomntu wesithathu. Ngokubhalelana
iincwadi sithi sibe nakho ukuthetha izinto siphendulana, side sifikelele
ezigqibeni singadanga sathabatha nkxamleko yakudleka iimali sisiya
kubonana ngamehlo. Olu bhalelwano-zincwadi ke luthe lwenza ukuba
ihlabathi lonke liphela libe ngangentende yesandla, kuba ngesithuba sexesha 30
elingephi nibhalelana niphendulane nomntu ophesheya kolwandle.
5 Ungathi ukuze ukuqonde ukubaluleka kwabo ubugqi bokukwazi ukubhala,
ufune umsebenzi. UseMpumalanga, eThekwini, uyakwazi ukubhalela eKapa
ufune umsebenzi, aphendule umnini-msebenzi akunike umsebenzi ukuba
ukho, nenze izigqibo nanezane ukuba niyanezana, uwamkele umsebenzi 35
ukuba uyakholwa nguwo ngembalelwano, usuke uyokungena emsebenzini
ngemini enibekelene yona. Umntu ongenabo ke obu bugqi kunzima kuye,
ucinga kaninzi phambi kokuba asuke eThekwini aye eKapa esiya kufuna
umsebenzi angaziyo nokuba uya kuwufumana na. Omnye usuka ehambe olo
hambo lweentsuku ezininzi adleke iimali engawufumani umsebenzi, kufuneke 40
ukuba enze ezinye iindleko aphindele apho ebevele ngento engengakhanga
wazixhamla kwakuzixhamla xa ebekwazi ukubhala.
Akuvumelekanga uk ufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 4 DBE/Februwari–Matshi 2017
NSC
6 Ngenxa yokubhala sazi zonke iintlanga ezisehlabathini. Ngenxa yokubhala
sifunda amaphepha-ndaba sive izinto ezenzeka phesheya kolwandle
eNtshonalanga, koomaMelika, kooma-Asiya, eMpumalanga nezinye iindawo 45
ezikude ngexesha elingephi. Isizwe esibhalayo wofumanisa ukuba sesona
silulwimi lugcinakeleyo, sixatyisiweyo. Zonke izizwe ezathi zalufumana kade
zalunyabela olu lwazi lokubhala wofumanisa ukuba zatshabalala zaginywa
neelwimi zazo zezibhalayo. Oluphilayo lolubhalwayo, ukuthetha nje akwanele.
7 Zininzi izinto ezicingwa yingqondo yomntu kangangokuba akanakho 50
ukuzigcina entloko zonke. Ndiza kwenza umzekelo ngemicimbi
yentlanganiso. Nenza intlanganiso ningayigqibi niyiyeke phakathi ngenxa
yezizathu ezithile, nijonge ukubuyela kuyo kusuku olulandelayo. Ubuchule
nobaluleko lokubhala luthi lubonakale kwesi sithuba. Ngenxa yokuba nibhale
yonke into ebeniyithetha niyakwazi ukukhumbuzana ngentetho yenu 55
yokugqibela anizukuchitha xesha ngokuba niphinda-phinda into
ebeniyithethile, kungekho mntu uya kukhanyela intetho angumniniyo. Abantu
abaninzi baphelele ezijele ngenxa yokukhanyela izinto ebebezithethile.
8 Imbali yezizwe esithi sifunde kuyo ngezinto zobuchopho nobuchule
ezazisenziwa ngabantu bakudala yindyebo nelifa esilifumene ngenxa 60
yokubhala. Ngenxa yokubhala iziganeko nezinto ngezinto ezazisenziwa
ngabantu bakudala zithe zagcinakala. Ngenxa yokubhala sithi sibe
nokubhala iintlobo ngeentlobo zeencwadi, ezinjengeenoveli, imidlalo namavo,
ezinamabali amnandi ahlekisayo nabanga usizi, anjongo zawo ikukwakha
umntu ngeemfundiso zawo. Kwincwadi nganye wothi ufumanise ukuba 65
umbhali unento afuna ukuyifundisa kuluntu ngokubanzi. Ngenxa yokubhalwa
kweencwadi sinendyebo engaboliyo nababhali abamfundiso ingaphelelwa
xesha ihamba nezizukulwana.
9 Ebantwini akukho mntu unjengombhali weencwadi, kuba uyakwazi ukusakha
isizwe ngeencwadi zakhe, kanti kwayena uyakwazi ukusichitha asilahlekise 70
siyokweyela isizwe ngakubhalayo. Yiyo ke le nto kule mihla zonke iincwadi
ezibhaliweyo kufuneka zikhe zathubeleza kumasebe athile
asebuRhulumenteni zikhangelwa ukuba zilungile na ukuba zingafundwa,
azingebangi monakalo kusini na.
[Sicatshulwe kwincwadi ethi IMITHA YELANGA, ebhalwe ngu: WK Tamsanqa:
amaphepha 37–42, saze sahlelwa]
Akuvumelekanga uk ufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 5 DBE/Februwari–Matshi 2017
NSC
ISICATSHULWA B
NDAKUNQANDWA ZIINKWENKWEZI!
[Icatshulwe kwi-Intanethi yaze yahlelwa-getty images]
IMIBUZO: ISICATSHULWA A
1.1 Sithini isizathu sokunikwa komntu nguThixo ubugqi bokubhala?
(Kumgca 1–3) (1)
1.2 Bungqina buni esibufunda ezimbalini malunga nokuba ukubhala kwakukho
kwakudala? (Kumgca 5–6) (2)
1.3 Caphula ibinzana elithetha into enye nokuba 'ukubhala sisiseko sayo yonke
into esiyifundileyo kule mihla'. (Kumhlathi 1) (2)
1.4 Ixhego likubonisa njani ukubaluleka kokukwazi ukubhala? (Kumhlathi 2) (2)
1.5 Kunceda njani ukubhalela izihlobo nezizalwana ileta? (Kumgca 17–18) (2)
1.6 Yintoni ebangela ukuba umntu ongakwazi kubhala ihlebo lakhe lisoloko
linomntu wesithathu? (Kumgca 22–23) (2)
1.7 Bhala ngamazwi akho eli binzana ' ... wenza ukuba ihlabathi lonke liphela libe
ngangentende yesandla'. (Kumgca 30) (2)
1.8 Nika inzuzo efunyanwa ngumntu onobugqi bokubhala. (Kumgca 33–37) (2)
Akuvumelekanga uk ufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 6 DBE/Februwari–Matshi 2017
NSC
1.9 Khetha impendulo echanekileyo kwezi zilandelayo.
Khetha iqhalo eliyichaza gingci le ntetho ilandelayo:
'Zonke izizwe ezathi zalufumana kade zalunyabela olu lwazi lokubhala
wofumanisa ukuba zatshabalala ...' (Kumgca 47–48)
A Indlovu ayisindwa ngumboko wayo.
B Imbila yaswela umsila ngokuyalezela.
C Evuka mva ikholwa zizagweba.
D Inkungu ilala kwiintaba ngeentaba. (1)
1.10 Ingaba uyayixhasa intetho yombhali ethi, 'oluphilayo lolubhalwayo, ukuthetha
nje akwanele'. Xhasa impendulo yakho. (Kumgca 49) (2)
1.11 Ngqina ukuba into ebhaliweyo ifana nedaliweyo. (Kumgca 54–57) (2)
1.12 Shwankathela ngamazwi akho umhlathi wesi-8 ngesivakalisi esinye. (2)
1.13 Ukubhala kunamacala amabini. Xhasa olu luvo. (Kumgca 69–71) (2)
IMIBUZO: IZICATSHULWA B
1.14 Yintoni injongo yomzobi ngokubeka isidanga phezu kweencwadi? (2)
1.15 Luthini uluvo lwakho malunga nefuthe eliziswa kukufunda iincwadi? (2)
IMIBUZO: IZICATSHULWA A no B
1.16 Ucinga ukuba sesiphi isicatshulwa esiphumeleleyo ekuphuhliseni
ukubaluleka kokubhala kwezi zibini zingentla? Xhasa impendulo yakho. (2)
AMANQAKU ECANDELO A: 30
Akuvumelekanga uk ufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 7 DBE/Februwari–Matshi 2017
NSC
ICANDELO B: USHWANKATHELO
UMBUZO 2: UKUSHWANKATHELA NGAMAZWI AKHO
ISICATSHULWA C sithetha ngexesha elinqongopheleyo kule mihla kunakudala.
Shwankathela ngamazwi akho ifuthe ixesha elinalo kwindlela abantu ababezenza
nabazenza ngayo izinto.
QAPHELA:
1. Isishwankathelo sakho masiquke amanqaku ASIXHENXE ungedluli kumagama
angama-70.
2. Bhala umhlathi ongenaziphene.
3. AKULINDELEKANGA ukuba ubhale isihloko xa ushwankathela.
4. Bhala phantsi inani lamagama owasebenzisileyo wakugqiba.
ISICATSHULWA C
ISANTYA
Kumaxesha amandulo, kusadliwa ngendeb'endala, umntu ebelithabatha ixesha lakhe
xa ethetha naxa esebenza. Kwa ukubuza impilo oku, kungekangenwa emxholweni
wencoko, bekuthabatha ixesha elide kakhulu. Qonda kakuhle ukuba ngezo mini
bezingekabikho iiwotshi, abantu bexhomekeke elangeni ukuqonda ukuba imini sele
ihambe kangakanani na. Siyeva ezimbalini ukuba abantu bakudala bebeyenza
imisebenzi yabo bethe chu kuhle.
Babenalo ngokwaneleyo ixesha lokuzenzela izinto zabo bengaxheshwa nto okanye
mntu. Bebesebenza ngocoselelo nangenzondelelo kuba kaloku besazi ukuba akukho
apho bangxamele khona.
Umhambi ubexatyiswe kakhulu kuba kaloku kuy'apha bekuncwaswe iindaba zelo cala
avela kulo. Khumbula kaloku ukuba kuloo mihla ebengekho amaphepha-ndaba,
bebengekho oonomathotholo noomabona-kude. Bekungelula ke ngoko ukuba umntu
azazi izinto ezenzekayo kwiindawo ezithe qelele kuleyo yakhe.
Izithuthi ezikhawulezayo bezingekho kuloo maxesha, kuhanjwa ngeenyawo okanye
ngamaqegu. Beziqengqeleka iintsuku abantu besendleleni, behamba bephumla,
belalisa, babuye bathabathise. Bebewenza ke loo msina ndozele wabo bade baye
kufika kuloo ndawo bebesiya kuyo.
Kule mihla siphila kuyo thina ixesha libalulekile kwaye nathi silixabisile. Yonke
imisebenzi esiyenzayo nesiseza kuyenza siyisikela ixesha elithile. Sisoloko sixhinile
sisukela kwiindawo ngeendawo. Asinalo ixesha lokube sibuzana impilo iyure yonke
kuba mininzi imicimbi ekufuneka siyilungisile. Izithuthi esikhwela kuzo zibaleka
ngamendu. Ezikolweni ootitshala bayaleqa hleze bafike abahloli umntu esemva
kwisilabhasi. Ezibhedlele oonesi behla benyuka ukuzama ukusindisa imiphefumlo
yezigulane. Emingcwabeni kufuneka kukhawuleziswe baze kukhululeka abangcwabi,
kutyiswe abantu kuze kuchithakalwe. Asenzi ngabom, sizifumana sikwimeko
esingakwaziyo ukuyilawula. Siphila kwixesha lempucuko. Izinto zempucuko zihamba
ngexesha kuba zisekelwe phezu kwexesha.
Akuvumelekanga uk ufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 8 DBE/Februwari–Matshi 2017
NSC
Sithi sakungaliqwalaseli ixesha kuqale kubekho amagingxi-gingxi kwimicimbi yethu.
Impilo yethu iyenzakala lolu xheshekondini kuba sigqibela sesinezifo ezinjengezi: isifo
sentliziyo; isifo sokumpontshwa kwegazi ngamandla emithanjeni; ukuqhawuka
komthambo wegazi entloko; ukugula ngengqondo; isifo sezilonda ezihlasela isisu
namathumbu; njalo njalo. Esi sikhankanywe mva isifo sixhaphakile kubantu
abanjengabaphathi bemibutho emikhulu nomanejala bemizi – mveliso emikhulu.
[Sicatshulwe kwincwadi ethi, AMAXESHA EMPUCUKO SISINGISE PHI NA? ebhalwe ngu:
M Yekela: amaphepha 1–3, saze sahlelwa]
AMANQAKU ECANDELO B: 10
Akuvumelekanga uk ufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 9 DBE/Februwari–Matshi 2017
NSC
ICANDELO C: IZAKHI NEMIQAGO YOKUSETYENZISWA KOLWIMI
UMBUZO 3: UKUHLALUTYA IINTENGISO
Funda le ntengiso ingezantsi (ISICATSHULWA D) uze uphendule imibuzo esekwe
kuyo.
ISICATSHULWA D
KWAVUKANI MADODA KUSILE
Xabis'ixesha ukuze nalo likuxabise!
Ezethu iiwotshi zitsho ngentsholo eyenziwa ngumgqala odiza ukuqhekeka kokusa,
ukuqina kwemini norhatya lwemivundla.
Quqa kuba ixesha lixhatshwe yinja.
Mlisela nomthinjana anifuni kuzibonela! Amaxesha asiwajongi ncwadini?
Ninengxaki yokugcina ixesha, Yizani ngoku! Isisulu singekapheli.
Balasela ngokugcina ixesha.
Iiwotshi zethu zezexabiso zenza nawe ube yinkosana okanye inkosazana phakathi
kwabantu.
Sithinte kule dilesi www.vmk ngeenkcukacha ezithe vetshe.
[Sicatshulwe kwi-Intanethi-www.googlesearch.com]
3.1 Ijoliswe koobani le ntengiso? (1)
3.2 Sithini isilogani sale ntengiso? (1)
Akuvumelekanga uk ufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 10 DBE/Februwari–Matshi 2017
NSC
3.3 Yeyiphi le mveliso ithengiswa kule ntengiso? (1)
3.4 Ingaba uphumelele umyili wale ntengiso ekudluliseni umyalezo wakhe ngale
ntengiso? Xhasa impendulo yakho. (2)
3.5 Ibinzana elikrwelelwe umgca ngaphantsi lisetyenziselwe ntoni ngumthengisi? (2)
3.6 Khetha impendulo kwezi zilandelayo. Sithetha ntoni isaci 'ixesha lixhatshwe
yinja' esikule ntengiso?
A Ixesha limile.
B Ixesha liphelile.
C Ixesha libanjiwe.
D Ixesha lifikile. (1)
3.7 Sinxulumana njani isihloko sesi sibhengezo-ntengiso nokuthengiswa kuso? (2)
[10]
UMBUZO 4: UKUQONDA EMINYE IMIBA YEMIDIYA
Funda ISICATSHULWA E uze uphendule imibuzo esekwe kuso.
ISICATSHULWA E: IKHATHUNI
ZITS NguJerry-Scott noJim Borgaman
1 2 3 Bubude-
Zininzi izinto nge
Unikwe isoluleko Njenga ...?
eziqhubeka ebomini obu!
esikolweni awandixelela! bam ...
Ke ngoku? 4
[Icatshulwe kwi-Intanethi www.googlesearch.com yaza yahlelwa]
4.1 Xela izinto zibe MBINI ezibonisa ukuba umntu ongasekhohlo kwibhokisi
yoku-1 unomsindo. (2)
4.2 Khetha impendulo echanekileyo kwezi zilandelayo. Iveza ntoni impendulo
yomntu osekunene okwibhokisi yoku-1 ngesimo sakhe?
A Ukuhlonipha
B Ukuthanda
C Ukucingela
D Ukudelela (1)
Akuvumelekanga uk ufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 11 DBE/Februwari–Matshi 2017
NSC
4.3 Kubonisa ntoni ukumjonga kwakhe ntshoo emehlweni umntu osekhohlo
umntu osekunene kwibhokisi yesi-2? (1)
4.4 Yeyiphi imvakalelo evezwa sisibini esikwibhokisi yesi-3? Xhasa impendulo
yakho. (2)
4.5 Kunxulumana njani ukusongwa kwezandla ngumntu osekhohlo nento
ayithethayo kwibhokisi yesi-4? (2)
4.6 Uthini umyalezo wale khathuni? (2)
[10]
UMBUZO 5: UKUSETYENZISWA KOLWIMI NGOKUCHANEKILEYO
Funda ISICATSHULWA F, esineempazamo ezithile ezenziwe ngenjongo uze
uphendule imibuzo esekwe kuso.
ISICATSHULWA F
INGQONDO
1 Ndisoloko ndisiva kusithiwa ubani unengqondo efileyo, wumbi kuthiwe
unengqond'ephaphileyo, kanti bakho nekuthiwa banengqondo ezinzileyo,
nabadume ngobutatatsholo bengqondo. Ade athukwe omnye kuthiwe
ingqondo yakhe ilele. Bakho ekuthiwa iingqondo zabo zibuthuntu, mhlawumbi
bambi badume ngobukhali bengqondo. Sekukho nento ethi ingqondo kabani 5
ayiphali iyaruruza ukuba akutshiwongo ukuthi iyasokola. Kungade kuthiwe
ingqondo yomntu ivene, iyawasazela kanti kuyatshiwo nokuthi ixinene.
2 Ibalulekile ingqondo yomntu kwabanye abantu ahleli nabo, kuba befuna
ukumazi umntu bathi bafunde ingqondo yakhe, zeke babe bayamazi, ukuze
bakwazi ukuhlala naye ngaphandle kwexhala, kanti ngenxa yengqondo yakhe 10
basenakho ukulumkela bembeke esweni.
3 AmaXhosa azihloniphile iingqondo zawo. Amadoda aya kusoloko ezibekele
ngezankwane, ngeeqhiya nangeminqwazi ukuze zingemki nomoya okanye
zichanatywe lilanga. Kukho nto ayoyika kakhulu amaXhosa, yile yokufundwa
ingqondo ngomnye umntu. Umntu ubonwa ngokuhamba ngentloko ukuba 15
uphungulekile. Ukuba ubonwe ehamba ngentloko kuthiwa azigqibanga.
Amakhwenkwe namantombazana wona avumelekile ukuba angahamba
ngeentloko. Akukho mntu ulindele lukhulu kubo kuba kusithiwa ngabantwana.
Akukho lutho lucingwa ngabo kuba bahamba ngeentloko, hayi ngenyawo.
[Sicatshulwe kwincwadi UGEME, ebhalwe ngu: PT Mtuze. HN Mjamba:
amaphepha 64–65, saze sahlelwa]
5.1 Guqula le ntetho ingezantsi ibe kwingxelo ntetho.
'Ndisoloko ndisiva kusithiwa ubani unengqondo efileyo …' (Kumgca 1) (2)
5.2 Xela udidi lwesichazi esikrwelelwe umgca ngaphantsi.
'... kanti bakho nekuthiwa banengqondo ezinzileyo ...' (Kumgca 2) (1)
Akuvumelekanga uk ufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 12 DBE/Februwari–Matshi 2017
NSC
5.3 Nika imo evumayo yesenzi '... ayiphali ...' esikwisivakalisi esilandelayo.
'Sekukho nento ethi ingqondo kabani ayiphali ...' (Kumgca 5–6) (1)
5.4 Sisetyenziswe njani isibizo esibhalwe ngqindilili kwisivakalisi esingezantsi?
'AmaXhosa azihloniphile iingqondo zawo.' (Kumgca 12) (1)
5.5 Bhala isithethantonye sesenzi 'zichanatywe' esikwibinzana elilandelayo.
'... zichanatywe lilanga.' (Kumgca 14) (1)
5.6 Sikweliphi ixesha isenzi esikrwelelwe umgca ngaphantsi?
'Umntu ubonwa ngokuhamba ngentloko ukuba uphungulekile.'
(Kumgca 15–16) (1)
5.7 Senze msebenzi mni isimelabizo esikrwelelwe umgca ngaphantsi.
'Amakhwenkwe namantombazana wona avumelekile ukuba angahamba
ngeentloko.' (Kumgca 17–18) (1)
5.8 Bhala igatya eliyintloko elifumaneka kwisivakalisi esilandelayo:
'Akukho mntu ulindele lukhulu kubo kuba kusithiwa ngabantwana.'
(Kumgca 18–19)
KHOLAM A KHOLAM B
5.8.1 Akukho mntu ulindele lukhulu kubo. A Igatya elintanganye.
5.8.2 Kuba kusithiwa ngabantwana. B Igatya elayamileyo.
C Igatya eliyintloko.
(2 x 1) (2) [
AMANQAKU ECANDELO C: 30
AMANQAKU EWONKE: 70
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha
Study this subject
Recommended for this subject

Question paper
isiXhosa HL Grade 12 P1 Amended SC June Exams 2017 QP

Question paper
isiXhosa HL Grade 12 P1 Supplementary Exams 2016 QP

Question paper
isiXhosa HL Grade 12 P1 Supplementary Exams 2014 QP

Question paper
isiXhosa HL Grade 12 P1 Supplementary Exams 2012 QP

Memorandum
isiXhosa HL Grade 12 Paper 1 Amended SC June Exams 2017 Memo

Memorandum
isiXhosa HL Grade 12 Paper 1 NSC November Exams 2017 Memo
More from Grade 12 isiXhosa HL

Annual teaching plan
Gr 12 IsiXhosa HL ATP 2023 24

Memorandum
isiXhosa HL Grade 12 Paper 1 Eastern Cape Mock 2025 Memo

Memorandum
isiXhosa HL Grade 12 Paper 3 Eastern Cape Mock 2025 Memo

Memorandum
isiXhosa HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2025 Memo

Memorandum
isiXhosa HL Grade 12 Paper 2 NSC June 2025 Memo

Memorandum