Downloaded from hlayiso.com
GRAAD 12
SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS
ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA (HL)
IPHEPHA LESIBINI (P2)
2016
IMEMORANDAM
AMANQAKU: 80
Le memorandam inamaphepha angama-19.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Skip to contentAll 2016 papers 





View all




_hlayiso.com_--e0bfc21f-9053-4dca-af3a-73495767fc72/v1-682ba3c7e04fa8dc02db/card.webp)
isiXhosa HL Grade 12 Paper 2 NSC June Exams 2016 Memo
Grade 12 isiXhosa HL Paper 2 memorandum from the NSC June Exams 2016, 19 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.
Isixhosa Hl · Grade 12 · NSC June Exams · 2016 · isixhosa. Memorandum, 19 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- isiXhosa HL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Isixhosa
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2016
- Exam period
- NSC June Exams
- Paper
- 2
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 19
- File size
- 461.2 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 19
This exam
NSC June Exams 2016
- Paper 1Question paper
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Question paperMemo
Questions in this paper
- Question 2Uncwadi / Literature (Set Works)10 marks
- Question 3Uncwadi / Literature (Set Works)10 marks
- Question 4Uncwadi / Literature (Set Works)10 marks
- Question 5Uncwadi / Literature (Set Works)10 marks
- Question 7Uncwadi / Literature (Set Works)25 marks
- Question 9Uncwadi / Literature (Set Works)50 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 2 DBE/2016
SCE – Imemorandam
ICANDELO A: ISIHOBE
VUKANI MADODA KUSILE – A Stemela: Umhleli
UMBUZO 1 (UMBUZO OSISINCOKO)
'UMLAMBO' – N Thuthani
Umfundi makachankcathe kwezi ngongoma zilandelayo:
Kulo mbongo imbongi isebenzise izafobe ukusityhilela ukuba umlambo unamacala
amabini. Oko kukuthi unecala elihle necala ilibi.
• Kwisitanza sokuqala esona safobe siqaqambileyo sisikweko. 'Ngumnyobo ...'
Imbongi isinika umfanekiso-ngqondweni wendlela umlambo onesidima nobukeka
ngayo oko kutsho ubuhle bawo. Icala elibi lomlambo imbongi iliqaqambise ngezi
zikweko zilandelayo. 'Isilo ...' Imbongi iphuhlisa ukuba umlambo yinto enobungozi
neyoyikekayo. Iphinda ithi umlambo 'Yintlwathi ...' ukuqaqambisa uluvo lokuba
umlambo ubunyokarha ngenxa yobungozi bawo kuluntu, kwizilwanyana
nakwindalo ngokubanzi. Ukhulisa uluvo lobungozi bomlambo ngokusebenzisa
'... yinyok' ebimbilizayo'.
• Kwisitanza sesibini imbongi iwuphuhlisa umxholo ngokusebenzisa isafobe
isimntwiso. Ngesi safobe ikhuthaza ukuba umlambo uqhubeleke nohambo lwawo
nokuba uhamba udibana nezinto ngezinto endleleni. Imbongi isixelela ukuba
umlambo wakufika elwandle kufuneka uchaze ngohambo lwawo ngokunga
ngumntu. Kwakhona imbongi isebenzisa isifaniso '… njengetshivela'
ukukhuthaza ukuya phambili komlambo. Imbongi ikhuthaza ukuba umlambo
wenze ngokufanelekileyo xa isithi '... iliso ezintabeni likujongile ...'. Ukubonisa
ubunyulu nobungozi bomlambo imbongi ithi 'watyekeza loo mabibi ...'
ukuphuhlisa ukuba umlambo uzikhuphela ngaphandle izinto ezingafanelekanga
nto leyo ethi iveze icala elibi lomlambo.
• Imbongi kwisitanza sesithathu ikwasebenzise isafobe esiqaqambileyo isimntwiso
xa ikhuthaza indlela omawenze ngokufanelekiyo ngayo umlambo.
Ukuqaqambisa ubunyulu isebenzise isikweko ulizulu. Imbongi isebenzise igama
'ukuchila' ukuphuhlisa ukuba ulwandle aludibani nezinto ezimdaka. Imbongi
isebenzise uchasaniso ukubonisa ukuba umlambo ubizwa ngokuba sisigebenga
kodwa imbongi iphinde ithi wakusithela iza kuwukhumbula. Oku kuphuhlisa
ukuba abantu banqwenela ukuzilibala izinto ezimbi ezenziwe ngumlambo
bakhumbele izinto ezintle kuphela. Uyawuqaqambisa kwakhona lo mxholo
wecala elihle lomlambo ngokusebenzia isikweko 'ulizulu'.
(Nayiphi na impendulo echanekileyo.) [10]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 3 DBE/2016
SCE – Imemorandam
UMBUZO 2 (UMBUZO OMFUTSHANE)
'IMBONGI YESIZWE, uS.E.K MQHAYI' – JJR Jolobe
2.1 Ngumbuzo-buciko.√ (1)
2.2 Ngumfanekiso-ngqondweni weliso womntu ozambathisa azijije ngomnweba
okanye ngengubo.√√ (2)
2.3 Yimbongi yomthonyama√/imbongi yenkundla.√
(Nayiphi na kwezi) (1)
2.4 Kutyhila ukuba olu didi lwesihobe sisibongo√/kutyhila ukuba imbongi
ayicwangcisanga phambi kokuba ibonge √/ngumbongo wembongi
yomthonyama okanye yenkundla.√
(Nayiphi na kwezi) (1)
2.5 Usiba lunomda kwiZwi laBantu kwaneMvo√/Umqolo we-16.√
(Nayiphi na kwezi) (1)
2.6 Iphuhlisa ukuba uMqhayi akuba ebhubhile umzimba wakhe uya kubekwa
phantsi kweNtabozuko.√√ (2)
2.7 Imbongi idlulisa umyalezo wokuba okaMqhayi ubenegalelo elikhulu
ekubhalweni kwesiXhosa kumaPhephandaba nakwiincwadi.√√ (2)
[10]
UMBUZO 3 (UMBUZO OMFUTSHANE)
'UNKOSANA "THE HAPPYBOY" MGXAJI' – N Thuthani
3.1 Kukubonisa isantya umbongo okuso√/Kukubonisa undindwano lombongo.√/
Kukubonisa isingqisho. √
(Nayiphi na kwezi) (1)
3.2 Ngumfanekiso-ngqondweni weliso√ kuba usityhilela indlela okaMgxaji
atshambaza ngayo enokuzithemba xa eseqongeni.√ (2)
3.3 Sisifaniso.√ (1)
3.4 Ithetha ukuba uMgxaji uzibhidile ezaseMelika wazibetha kwashiyeka
kubuhlungu umzimba azakwazi kwenza nto.√ (1)
3.5 Yimvano-siqalo.√ / Luphinda-phindo.√ (1)
3.6 Izifanekisozwi zisinika umfanekiso ocacileyo ngendlela awayehlasela ngayo
ngokukhawulezileyo okaMgxaji xa edibene nenye imbethi-manqindi.√√ (2)
3.7 Umongo ungesakhono nokubalasela kukaMgxaji kwezamanqindi.√√ (2)
[10]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 4 DBE/2016
SCE – Imemorandam
UMBUZO 4 (UMBUZO OMFUTSHANE)
'APHI NA AMADODA!' – M Mbuthuma
4.1 Kukubonisa isantya umbongo okuso√/Kukubonisa undindwano lombongo.√/
Kukubonisa isingqisho. √
(Nayiphi na kwezi) (1)
4.2 Imbongi ithi abantu mabaphakame balugqithise amafu utshaba lungade √
luncediswe nangabanye√√/Ithi utshaba malubulawe kungekabikho ziphumo
okanye yendele ingxaki.√√ (2)
4.3 Ngumfanekiso-ngqondweni weliso√ kuba ibonisa indlela le nyoka eza ngayo
yonwabile ingenaxhala lakuphazanyiswa kwinjongo yayo.√ (2)
4.4 Isimntwiso.√ (1)
4.5 Imbongi imemelela ukuba abantu mabavule amehlo kuba kukho ubungozi.√√ (2)
4.6 Imbongi ikhathazekile√/Ayonwabanga.√ / Inxunguphele√
(Nayiphi na kwezi) (1)
4.7 Injongo kukubethelela unxunguphalo enalo imbongi ngenxa yokonakala
kwezinto elizweni layo.√ (1)
[10]
UMBUZO 5 (UMBUZO OMFUTSHANE)
'ISIKHUTHALI' – LS Ngcangata
5.1 Injongo kukuqaqambisa umntu ozinikelayo emsebenzini awenzayo.√ (1)
5.2 Kukubonisa undindwano√/Kukubonisa isantya umbongo esikuwo.√/
Kukubonisa isingqisho.√
(Nayiphi na kwezi) (1)
5.3 Isitanza ngasinye sinemiqolo emine√/Imiqolo yezitanza iyalingana.√
(Nayiphi na kwezi) (1)
5.4 Ngumbongo ochazayo√ kuba imbongi isicacisela isinika umfanekiso
ngqondweni womntu okhutheleyo.√ (2)
5.5 Isikhuthali sihlala sonwabile ngalo lonke ixesha, sidlamkile kwaye umsebenzi
waso uyancomeka.√√ (2)
5.6 Imvano-siqalo.√/Uphinda-phindo.√ (1)
5.7 Imbongi isifundisa ukuba xa ukhuthele uyavuna√√/Ukukhuthala
kunembuyekezo√√/Ukukhuthala kuza nezinto ezintle.√√
(Nayiphi na impendulo echanekileyo) (2)
[10]
AMANQAKU ECANDELO A: 30
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 5 DBE/2016
SCE – Imemorandam
ICANDELO B: INOVELI
UMBUZO 6 (UMBUZO OSISINCOKO SONCWADI)
NYANA WAM! NYANA WAM! – WK Tamsanqa
Umfundi makachankcathe kwezi ngongoma zilandelayo:
Inkcazo yempixano neendidi zayo
• Impixano lukruthakruthwano lwabalinganiswa oluthi lubekho ebalini lubangelwa
kukungqubana kwezimvo okanye iimbono zabo. Impixano iindidi mbini, kukho
impixano yangaphandle nempixano yangaphakathi. Impixano yangaphakathi iba
phakathi komlinganiswa nesiqu sakhe nto leyo eyenza ukuba loo mlinganiswa
anxunguphale angabi nakonwaba emphefumlweni wakhe. Impixano
yangaphandle iyabonakala kuba inokuba phakathi komntu nomnye umntu
okanye phakathi kwamaqela abantu. Kwakhona isenokuba phakathi komntu
nezinto ezimngqongileyo kwintlalo yakhe. Umzekelo amasiko nezithethe, iinkolo
nezinye izinto zobuzwe.
Impixano yangaphakathi kuThole
• Olu didi lwempixano luphuhla akuba uThole elahlekelwe nguyise engamazi
apho wabheka khona. Loo nto yawenza wakhathazeka ngakumbi umphefumlo
wakhe kuba wayengakwazi ukufumana iimfuno zesikolo. Waphetha esiyeka
isikolo kwaye engazi ukuba uya kuze aqhubele phambili njani nezifundo zakhe.
• Kwakhona le mpixano iphuhla ngexesha uMangaliso esiva ubuhlungu bokuba
athi sele efikile edolophini yakokwabo angakwazi ukuya kufika kubazali bakhe
ngenxa yabahlobo bakhe bemhambisa ngenkani ukuya eBhayi. Iphuhla
ngakumbi akuba esezwa utywala nguThemba owasuka wahlabelela encoma
amandla otywala ababebusela. Uzifumana ephakathi kwabahlobo ababi
abamnika utywala angabufuniyo. Emva kokubusela uyalila ngenxa
yokukhathazeka nokushiya ikhaya engaxelanga.
• Xa eza kungena kuloo Nomsa weva amazwi entshumayelo yomfo
wakwaSigxabhayi, wabethwa luvalo, wacinga, yakho ingqondo ethi makangabi
sangena.
• Ngexesha uThole ejongene nengqumbo kaJoe neqela lakhe wabonakala
enxunguphele emphefumlweni kuba wayeqonda ukuba ubomi bakhe
babuphakathi kwenyama nozipho. Ngenxa yokuxakwa wenza umthandazo
nezithembiso kuMdali wakhe kuba ekubona ukufa kumkhweba. Kuloo meko
wasindiswa ngamapolisa kwezo zihange kodwa wahlala enoloyiko lokuba
zingaphinde zibuye zize kumbulala yiyo loo nto wayehlala ezivalele ngendlu.
Isigqibo awasithathayo sokuba abuyele kokwabo awuncame umsebenzi
yayingeso sigqibo silula kuye.
• Amasikizi okubona abahlobo bakhe beqwengwa ziingonyama naye engazi
ukuba angazisindisa njani emilonyeni yazo ehlathini eKnysna, ayiphehluzelisa
ingqondo yakhe.
• Waba nempixano ngakumbi yakuba ingonyama ilele phantsi komthi
awayekhwele kuwo kuba wayengazi ukuba uza kusinda njani.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 6 DBE/2016
SCE – Imemorandam
• Amaphupha amabi neentshumayelo eKnysna amenza waba nempixano
yangaphakathi kuba kwakungekho lula ukulishiya elo njengoko enye ingqondo
yakhe yayithi makagoduke ukuze aphindele esikolweni.
• Indlela awayebona bejolise ngayo kuye amehlo abafundi kwinkonzo
eyayisesikolweni, kwakungathi bathi abhekiswa kuwe la mazwi 'udukiselani na'.
Amehlo kaMfu. uMaqoma ayegqobhozela kuye ange amgqogqa ngaphakathi
embuza ukuba uhlalele ntoni. UThole wazamazamana neengcinga zakhe
enempixano ngokuthatha isigqibo, wakhumbula isenzo somfundisi
owangenelela phakathi kwabantwana besikolo abalwayo – apho waba namazwi
awawathethayo yena Thole 'Nam ndakuba mdala ndiya kuba nje ngalo mntu'.
Uthi eza kuphakama akhumbule ukuba makangazinikeli ebufundisini kuba
ebona abanye abantu. Unexhala lamasikizi enziwa ngabefundisi ekungathi kanti
zange babizwe.
• KwiSinodi eRhawutini olu didi lwempixano luyavela kuba kwakungekho lula
ukuba uMangaliso athabathe isigqibo sokuya kuba ngumfundisi eGeorge Goch
kuba abafundisi abanamava babeyikhaba ngawo omane into yokuya apho.
Emva kokuzikisa ukucinga wafikelela kwisigqibo sokuba kulapho aya khona
nokuba imeko ithini na kuba wavakala esithi 'Thuma mna Bawo'.
(Nayiphi na impendulo echanekileyo) [25]
UMBUZO 7 (UMBUZO OMFUTSHANE)
NYANA WAM! NYANA WAM! – WK Tamsanqa
7.1 YiGamtoos River.√ (1)
7.2 Lolusuka eGcuwa besingise eBhayi.√ (1)
7.3 Kungokuba waphantse wabulawa liqela lemigewu kaJoe.√√ (2)
7.4 Sesi sokuzibona sele eseBhayi engakhange acinge√√/sesokuqweqwediswa
nguSonwabo noThemba wazibona eseBhayi.√√
(Nayiphi na kwezi) (2)
7.5 USonwabo noThemba babonakala beyazi indawo ekuyiwa kuyo kodwa
abafuni kumxelela uThole.√√/USonwabo noThemba babonakala beyazi le
ntlondi iqhubekayo.√√
(Nayiphi na kwezi) (2)
7.6 Eyona njongo yakhe yayikukubuyela esikolweni.√ / Wayefuna ukubuyela
kokwabo.√
(Nayiphi na kwezi) (1)
7.7 Isimilo√ ukufunda√ imidlalo.√ (3)
7.8 Lityhila ixesha langoku.√ (1)
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 7 DBE/2016
SCE – Imemorandam
7.9 Amapolisa acinga ukuba makamchwechwise amthubelezise emke
engabonwanga.√√ / Kwasetyenziswa umboko kuxelelwa izihlwele ukuba
mazimlandele ziye e-Albert Street ecaweni.√√
(Nayiphi na kwezi) (2)
7.10 Kukuba uThozama wayelangazelela ukubona isinqandamathe sakhe.√
UThozama kwakukudala wamgqibela uThole.√ (2)
7.11 Kwinqanaba lokuyondelelana kwebali√/Kwinqanaba lokujiya kwebali√ kuba
iziganeko zebali ziya zikhula ngokukhula.√
(Nayiphi na kwezi) (2)
7.12 Kwangxwelerheka abantu abanye basweleka ngenxa yokunyathelana.√√ (2)
7.13 UThozama uqale ngokumhoya engaphilanga ecaweni wamsa endlwini yakhe,
waphawula ukufana kukaThole noyise uMkwayi waqaphela umkhango nesiva
esisebusweni bukaMkwayi ezifana nqwa nezikaThole.√√ (2)
7.14 Ifundisa ukuba nokuba ukhulele kwiimeko ezinjani loo nto ayithethi ukuba
akunakuphumelela ebomini.√√ / Imfundo ayikhulelwa.√√
(Nayiphi na impendulo echanekileyo) (2)
[25]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 8 DBE/2016
SCE – Imemorandam
UMBUZO 8 (UMBUZO OSISINCOKO SONCWADI)
UKHOZI OLUMAPHIKO – N Saule
Umfundi makachankcathe kwezi ngongoma zilandelayo:
Inkcazo yempixano neendidi zayo
• Impixano lukruthakruthwano lwabalinganiswa oluthi lubekho ebalini lubangelwa
kukungqubana kwezimvo okanye iimbono zabo. Kukho impixano yangaphandle
nempixano yangaphakathi. Impixano yangaphakathi iba phakathi
komlinganiswa nesiqu sakhe nto leyo eyenza ukuba anxunguphale angabi
nakonwaba emphefumlweni wakhe. Impixano yangaphandle inokuba phakathi
komntu nomnye umntu okanye phakathi kwamaqela abantu. Isenokuba
phakathi komntu nezinto ezimngqongileyo kwintlalo yakhe. Umzekelo amasiko
nezithethe, iinkolo nezinye izinto zobuzwe.
Impixano yangaphakathi kuMfazwe
• Olu didi lwempixano lubonakala kuMfazwe xa ezokuthathwa ngamapolisa
ngobusuku engaboni sizathu sokuba ubanjelwa ntoni. Le nto imbangele ukuba
uMfazwe abe nempixano yangaphakathi kuba kuye njengomhlohli wezeMbali
kwakulula ukuba umlomo usindwe yimpumlo engaboni nto ityhulu. Oku
kubanjelwa isizathu angasaziyo kumvuselela iingcinga ngezinto ebezixelelwa
ngabazali bakhe, ootitshala ahlohla nabo noNokuzola bemlumkisa ngengxaki
anokuzibona ekuyo. Oku kungqinwa ziintetho ezaziphithana engqondweni
yakhe ezinjengezi 'ungaleqi endala uba lithole, Mfo wam amaBhulu anzima'.
• Iyakhula impixano phakathi kwakhe nesiqu sakhe xa evalelwe entolongweni. Le
nto yokuvalelwa kwakhe yayimenza umsindo erhalela ukubona nabani na
anokumnikela umsebenzi wabantwana bakhe besikolo ngelixa yena
eseluvalelweni.
• Unempixano yangaphakathi ngakumbi amapolisa xa emcela ukuba abe
ngungcothoza. Uyothuka xa emxelela ukuba abantu abafana noNtsipho
noNdlela bakule ndlela. Wagqushalaza ngumsindo kwatsho kwavuselela
ingcinga yokuba kanti aba bantu baxatyiswe kangaka ngabahlali bathengisa
ngegazi labantu.
• Amapolisa amsa kwesinye isikhululo eRhini amvalela nenja emgqume
ngengxowa enuka umchamo. Amapolisa ngaphambili anentsini onwabile iveni
iyaphaphatheka ukubaleka oku. Akungazazi ukuba uza kuphelela phi kule
ndlela wenza umthandazo omncinci enqwenela ukuba loo veni ngasuke iwe
babhubhe bonke yena ezibona esiya eZulwini amapolisa esiya kwamtyholi
ngenxa yomsebenzi wawo omdaka.
• Ukufika kwakhe evela eluvalelweni iye yamkhathaza into yokubuzwa ngutat'
uGaba ukuba ungungcothoza le nto yenze kwanzima ukuphuma kwamazwi
emqaleni. Ukanti noCwe xa wayeye kukhangela uNokuzola osisithandwa sakhe
umxelele ngale nto inye yokungcothoza nalapho akabi nazwi lakuphendula.
Iyamothusa into yokuxelelwa nguCwe ukuba uNokuzola uhambe noFriday
ukuya entlanganisweni. Imothusa ngakumbi kuba imisebenzi yabo ayidibananga
uFriday ngunoposi ngelixa uZo engunesi.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 9 DBE/2016
SCE – Imemorandam
• Akuxwaxwa eholweni ubalekela emangcwabeni apho zimphehluzelise khona
iingcinga eqalekisa polisa, Friday, Nokuzola nabantu bendawo yakhe uQaka
ngokumgabha okwetyhefu.
• Uthathe ebeka akubona indlu yakokwabo iluthuthu kuba iintonga zakhe
ebezibethe zaphelela eliphucula. Ikhwelo likatat' uGaba lokuba makaxole
lalingafumani ndawo yakuhlala entliziyweni yakhe.
• Kwakhona uMfazwe uthatha ebeka ngokuya emngcwabeni kaMachule noKK
kodwa ekugqibeleni uzixelela ukuba kulapho aya khona uxolele nantoni na
enokuthi ihle.
• Isiganeko sokufika kukaMfazwe enqongo ligazi sinyanzelise ukuba uMfundisi
uHlathi athi uMfazwe makabhace. Engqondweni kaMfazwe ngoko nangoko
wawaphethuphethula amazwi kaMfundisi engaziboni esiya apho, ekhetha ukuba
abanjwe. Kuloliwe oya eThongo emva kokubethethabethana kweengcinga
uMfazwe ufikelela kwisigqibo sokuba aziphose ebumnyameni endaweni yokuba
lixhoba loonongqayi.
• Akuba efumene uncedo kumzingeli zikhe zabethabethana iingcinga kodwa
ngenxa yolwazi ngamayeza wabe uyawathatha.
• Ukubuza kukamzingeli ngonyana wodade wabo oselubhacweni kudala impixano
yangaphakathi kuMfazwe kuba eyazi ukuba izidumbu zabo azaziwa apho
zingcwatyelwe khona. Ukufika kungasekho bantu kuQaka abazali bakhe
babhubha kuyidala ngakumbi impixano ngaphakathi kuye.
[25]
(Nayiphi na impendulo echanekileyo)
UMBUZO 9 (UMBUZO OMFUTSHANE)
UKHOZI OLUMAPHIKO – N Saule
9.1 UMfazwe uthi efika kokwabo afike sele enuka umzondo kuba amapolisa
etyale umoya wokuba uyimpimpi.√√ (2)
9.2 Kungcwatywa uKK,uMachule kunye nenye intwazana.√√/Kusweleke
amagorha omzabalazo ebulawa ngamabhulu ngenxa yemo yezopolitiko.√√
(Nayiphi na kwezi) (2)
9.3 Lunxunguphalo ngenxa yemeko yezopolitiko egqubayo.√√ (2)
9.4 Ngumqondiso weziganeko ezingekho zihle eziza kwenzeka ngale mini.√√ (2)
9.5 Kukuba wayengamkelekanga kubahlali bakuQaka ebonwa njengempimpi√√/
Utshiselwe ikhaya lakhe akanandawo yokufihla intloko.√√/Wayesindisa ubomi
bakhe kuFriday namahlakani akhe njengoko kwakucaca ukuba bamfuna
efile.√√
(Nayiphi na kwezi) (2)
9.6 Into eyamothusayo kukujweda kwamagxiya namagiyogiyo entla kwakhe
nokubona inja eyayidlavulana nento ekhule yagqiba yenyoka.√√ (2)
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 10 DBE/2016
SCE – Imemorandam
9.7 Uya eMgazi√/Usendleleni eya eMgazi.√
(Nayiphi na kwezi) (1)
9.8 Kukumxhobisa ngamayeza athi aluncedo endleleni yakhe yaselubhacweni.√√/
Kukumxhobisa ngamafutha okuzikhusela kwiinyoka, amafele eenyoka,
umqwayito√√/mlumkisa ngeendlela ezinobungozi.√√
(Nayiphi na kwezi) (2)
9.9 Kwinqanaba lokuyondelelana kwebali√/lokujiya kwebali√ kuba iziganeko
zebali ziyakhula ngokukhula.√ (2)
9.10 ... amathunzi aqalayo ukukekela.√ (1)
9.11 Abantu abamnyama bakwazi ukuba ngabamelwane nabaMhlophe√/
Abantwana bafunda nakusiphi na isikolo azikhethele sona√ / Umntwana
kaMfazwe nokaMeva bakwazi ukwakha ubuhlobo beziintlanga ezahlukeneyo.√
(Nayiphi na kwezi) (1)
9.12 Wayelipolisa.√ (1)
9.13 UKhonjwayo walwa noMfazwe waze wonzakaliswa nguye wabe uligeza.√√/
Waxabana noMfazwe waze wamqwaba ngempama.√√
(Nayiphi na kwezi) (2)
9.14 Imfundiso yeyokuba akulunganga ukuthengisa ngenyaniso√/
Inyaniso iyagqibela√/ukuleqa inzuzo yethutyana kungamfaka engxakini
umntu√/
ukuzixhasa: kuba uFriday zimhambele kakuhle izinto okwethutyana de wabe
uyabonwa ukuba uyimpimpi.√ UFriday uphela esematyaleni njengomnye
wabantu ababulala, babulalisa abantu ababelwela inkululeko.√
(Nayiphi na impendulo echanekileyo) (3)
[25]
AMANQAKU ECANDELO B: 25
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 11 DBE/2016
SCE – Imemorandam
ICANDELO C: IDRAMA
UMBUZO 10 (UMBUZO OSISINCOKO SONCWADI)
AMAZA – ZS Qangule
Umfundi makachankcathe kwezi ngongoma zilandelayo:
• Liyinene ukuba abalinganiswa abathile baguquke izimilo zabo ngenxa
yokutshintsha kwamaxesha nokudlelelelwa kwabo ekuxhamleni amalungelo abo.
Oku kuthe kwaneziphumo ezibi kulo mdlalo.
• UDanile wendisela uNamhla kuSidima njengoko yayiluxanduva lwakhe ukwenza
oko njengomzali. Oku uNamhla ukukhaba ngawo omane ngenxa yexesha aphila
kulo. Kuye oku kubonakalisa ukuba ulivinjiwe ilungelo lokuzikhethela umntu
anqwenela ukwabelana naye ngobomi.
• UNamhla ubonakalisa ukuwuchasa lo mtshato ngokuthi abe nomsindo,
ukunxunguphala kwanokuxheleka emoyeni. Ubonakala engqunga endlwini yakhe
yokulala kokwabo, uthi esemnyango abe esefesitileni.
Mve xa athi, 'Yena lo vunxu usisizothezothe!
Ngahle uphele loo mtshatwana iluthuthu. ...
(Nezinye iintetho ezibonisa ukukhathazeka azisebenzisileyo)
• ULizo ufika entangeni kaNamhla kwaDanile amfake umsesane ukubonisa ukuba
uyamthanda ekwambanga ukuba ngowakhe nangona kokwabo enyanzeliswa
ngoSidima. Kucaca mhlophe ukuba uNamhla yena uzithandela uLizo Vaxa.
• Ngokwenkcubeko yethu kulindeleke ukuba intombi esele ilotyolwa ichule
ukunyathela kuba ngumfazi wamaThile lowo. Sibona uNamhla evulela entangeni
ndoda yimbi de wabhaqwa emhokamhokana nayo. Esi senzo sibonisa ukulwa
nokunyhashwa kwelungelo lakhe lokuzikhethela umntu amthandayo.
• UDanile uyavutha ngumsindo kuba ebona uNamhla noLizo bethandana entangeni
kaNamhla. Esi senzo sibonakalisa ukudlelelelwa kwelungelo lakhe njengomzali
owendisayo nosabambelele kumasiko nezithethe zakwaNtu.
• Uthi akungaboni ngasonye noNamhla uDanile abhenele kumaBhele ngokubanzi
ngethemba lokubuyisela ilungelo nesidima sakhe sobuzali. Idale umnqa into
yokuba amaBhele angaboni ngasonye kulo mba bambi bexhasa uNamhla. Oku
kwenziwa kukutshintsha kwamaxesha.
• Ukungawufuni kwakhe lo mtshato uNamhla ukubonakalisa ngethuba sele
etshatiswe ngenkani noSidima. Oku ukubonisa ngeentetho zakhe kuSidima
ngobusuku ekwakuza kusa ebuyela eRhawutini.
• Mve xa athi, 'ngelingagwegweleziyo, nangantyuntyiyo ndithi ndikhulule,
ndilibale.'
• USidima naye ube lixhoba lokutshintsha kwamaxesha ngokubonelwa umfazi.
• UNamhla uthandana phandle noLizo akabakhathalelanga abantu bomzi wakhe
ngakumbi uninazala uMaNdaba ubonakale njengomntu ongenambeko.
• Ukhaba ngawo omane kwakuthethwa ngesiko lokungenwa kuba ebhujelwe
yindoda. Oku kubonisa ukutshintsha kwamaxesha. UNamhla njengomntu weli
xesha akakhange ayizilele ngendlela eyiyo indoda yakhe wakhetha ukumitha
ezilile.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 12 DBE/2016
SCE – Imemorandam
• ULizo naye ubonelwa umfazi ngokwenkcubeko yakwaNtu ngabazali bakhe.
Akayingeni leyo uLizo ufuna intombi esenyongweni kuye ukubonisa ukutshintsha
kwamaxesha. Oku kudala intiyo phakathi kukaLizo noZodwa Zazile ongumkakhe
loo nto ingqinwa yindlela uLizo athetha ngayo noZodwa emxelela ngobuxelegu
nangokungazikhathaleli etsho esithi uyinkosikazi yamaQwathi, amnike uphuma-
phele emzini wakhe.
• UZodwa ubalekela kuSidima onguyise womntwana wakhe uXelisa othe ngenxa
yokukhulelwa wendiselwa kuLizo naye Zodwa ongazange wathandana naye.
• Baxolele ukujinga iliso uLizo noNamhla kunokuba bayeke ukuthandana kuba
bakholisa iziqu zabo kuba bamele eli xesha lanamhlanje.
• Oku kutshintsha kwamaxesha kube ngunozala wokusweleka kukaZodwa
waseBhayi noSidima ngabula bona eneneni inguDuma iwele likaSidima. Nangona
bezama kangako ukulwela amalungelo abo okuzikhethela abawavinjiweyo
uNamhla noLizo abazange bade baphumelela.
(Nayiphi na impendulo echanekileyo) [25]
UMBUZO 11 (UMBUZO OMFUTSHANE)
AMAZA – ZS Qangule
11.1 Sincokola kwaVaxa√ / Kwindlu kaLizo noZodwa√.
(Nayiphi na kwezi) (1)
11.2 Kukutshatiswa kwesi sibini kungekho thando√√ / Kungokuba uLizo
akamthandi uZodwa umbona njengenkosikazi yamaQwathi.√√ / uLizo
akamthandi uZodwa uthanda uNamhla.√√
(Nayiphi na kwezi) (2)
11.3 Isiphumo sibe kukuba umtshato uye waphela√/uZodwa uye wagxothwa
nguLizo.√
(Nayiphi na kwezi) (1)
11.4 Yimpixano yangaphandle√ phakathi kwabantu ababini kuba sibona uLizo
exambulisana noZodwa Zazile ongumfazi wakhe.√ (2)
11.5 Likwinqanaba lokujiya kwezinto√ / lokuyondelelana kwezinto kuba iziganeko
ziya zikhula ngokukhula.√ (2)
11.6 Isimo sentlalo sesasezilalini kuxambulisana indoda nomfazi kwaye kuthethwa
nangamasimi / iselwa / amarhewu / iihagu.√√ / Kukweli xesha sele kukho
umfutho waseNtshona kuba kuthethwa ngamaphephandaba.√√ / Akukho
konwaba phakathi kukaLizo noZodwa ngenxa yokungabikho kothando.√√ (2)
11.7 Kukuya kuSidima amthandayo.√√ (2)
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 13 DBE/2016
SCE – Imemorandam
11.8 Waziwa ngokuthi uSilumko owayengumcuphi wathi mabahlangane
emangcwabeni emva kophando awayelwenza waze uMaLimakhwe wabona
umntwana wakhe onguNamhla apho.√√ (2)
11.9 Ligwatyu.√ (1)
11.10 Sesokuba khange kubekho sivumelwano phakathi kwamagqobhoka
nooWelisile sokuya emangcwabeni√√ / Sesokuba kulele iinkonde zakowabo
emangcwabeni.√√
(Nayiphi na kwezi) (2)
11.11 USilumko ujolise umpu kwinkosikazi yakhe√ / Kukuba uSilumko abambe
inkosikazi yakhe√ / Kukuba abambe izibham macala omabini ezandla zakhe√
/ Ukuphathwa kwezibham enkonzweni.√
(Nasiphi na isibini) (2)
11.12 Ungumntu ongalindiyo onguphuma silwe.√√ (2)
11.13 Kukulamla nokufuna unobangela wempixano ephakathi kwabantu bomzi
wakhe.√√ (2)
11.14 Zafezeka kuba kwavela oyena mbulali kaSidima ukuba nguLizo√√/Zafezeka
kwavela ukuba uSidima noZodwa basaphila.√√
(Nayiphi na kwezi) (2)
[25]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 14 DBE/2016
SCE – Imemorandam
UMBUZO 12 (UMBUZO OSISINCOKO)
A-a-a! JONGUMSOBOMVU! – BB Mkonto
Umfundi kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma zilandelayo:
• Kuyinene ukuba abalinganiswa abathile badlelelwe ekuxhamleni amalungelo abo.
Oku kuthe kwaneziphumo ezibi kulo mdlalo.
• Ilungelo lokuba ngumnini-mhlaba abantsundu baliphuciwe ngamadlagusha
ngondlela-mnyama kuba simva uMaqoma ekhathazwa kukuba kude kwabo
namangcwaba ooyise kuba basuswa kuloo mihlaba ngenkani.
• USomerset wenza inquleqhu yokufuna ukususa uMaqoma kumhlaba akuwo. Le
mihlaba ooFiliphu bebeyifumana ngokuthi bacelela ukwakha icawa, bafuna indawo
yokubeka abantu abaguqukileyo.
• Oku kubiwa kwemihlaba nemfuyo kudale imfazwe, uMaqoma uyalela abavunduzi
baye kulanda iinkomo ezibiwe ngamadlagusha ngobusuku batshabalalisa kuloo
mzi babesiba kuwo. UMaqoma uyalela ukuba balwe xa behlaselwa.
• UMaqoma ulwela amalungelo akowabo xa esithi, 'uthi mandicimele na ndibe
ngathi andiboni xa umhlaba wakowethu utyiwa ndihleli?' Uthi mandivale amehlo na
xa amaphece eenkabi zakowethu esihla ngeentlambo?' Uthi mandibe kobentlombe
na xa amasiko isithethe nesiNtu sakowethu sibhunyulwa kuthi? Nakanye ...'
• Kwakhutshwa umthetho yirhuluneli wokuphelisa amakhoboka. USomerset ube
bukrikriza ngulo mthetho esithi ucinga iinzima abaza kuziva xa ekhululwe
amakhoboka, ucinga nemisebenzi eyenziwa ngala makhoboka.
• UKondile yena ucela umhlaba wokwakha indlu yecawa nesikolo sokufunda
nokubhala ibhayibhile.
• USomerset ujongela phantsi ulawulo lwabaMnyama xa engayiboni into yokuba
uMaqoma achophele ityala lomBrithane. UFiliphu usingela phantsi inkcubeko
yabaMnyama ngelithi yintlalo yokuzibhubhisa.
• Abafazi abaguqukileyo abafana nooMamCirha abasasili emizini yabo abaqabi
naxa kusiyiwa emidudweni. Abefundisi into yokusila nokuqaba kwabafazi xa besiya
emidudweni bayibona njengobuhedeni.
• Abafazi baguqulwa amagama banikwa awobuKrestu umz. Inkosikazi kabaw'
uMNtlane enguNowayini uthiywe igama lokuba nguMary. Ukusingelwa phantsi
kwenkcubeko yabaNtsundu ngabaMhlophe kubangele ukuba abafazi
bangawahloniphi amadoda abo emizini yabo.
• URufus simbona efaka isimangalo kuSomerset esithi ubalekwe likhoboka lakhe
uToli elimbele izinto ezininzi eberhweba ngazo waze wathi akumfumana
wamtywatyusha ngokungena lusini nto leyo engamkelekanga ngokwamalungelo
oluntu. Ungumrhwebi ongakhathalele nto yimbi ngaphandle kokuqhatha abantu
abathengisele izinto ezimbi nezingenaxabiso, umz. Izinto ezikhazimlayo ezifana
namacici, iibhengile nempahla enxitywayo.
• URufus usoloko ecingela isiqu sakhe kuphela ejonge inzuzo engenela yena. Into
yonke uyithatha lula kuba simva esithi xa efile uBawana makuxelelwe zonke iinkosi
ukuba mnye umntu onelungelo lokuphatha okwavunyiweyo sisizwe kwindawo yale
nkosi nguQuka.
• UFiliphu uthi xa embuza uRufus ukuba uwahlawula malini ni na amadoda
ebemsebenzela afumanise ukuba ebengawahlawuli koko ebewanika ukutya
neempahla njengoko athi yayizizigqibo zabo ezo.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 15 DBE/2016
SCE – Imemorandam
• Kulapho uFiliphu asuke wamxelela eziqhitsini ukuba makathi esiya kula madoda
ebewasebenzisa abe selungise imali yawo yokuwahlawula ngazo zonke ezi ntsuku
ebemsebenzela.
• Utsho esithi ukususela ngoku makawaxelele esiva naye ukuba uza kuwahlawula
imali ethile yaye engafuni ngxoxo ngaloo nto. Ukudlelelwa kwabantu abaMnyama
amalungelo kubangele ukuba kungabikho mvisiwano phakathi kwabantu
abaMhlophe bodwa.
(Nayiphi na impendulo echanekileyo) [25]
UMBUZO 13 (UMBUZO OMFUTSHANE)
A-A-A! JONGUMSOBOMVU! – BB Mkonto
13.1 BaseMthocwa kwaMntlane.√ (1)
13.2 Likwinqanaba lokutyhilwa kwezinto√/Lokusonjululwa kwezinto.√
Nayiphi na kwezi) (1)
13.3 Isimo sentlalo sesasezilalini lixesha apho inkcubeko yakwaNtu ingenelelwa
yingqobhoko.√√ (2)
13.4 Isityhilela ukuba uMNtlane yindoda engafuni nokuyibona iVangeli.√√ (2)
13.5 Kungokuba wayebhujelwe ngoonyana bakhe ngendlela ebuhlungu
kakhulu.√√/Kungokuba babezomvelela kuba wayeswelekelwe ngoonyana
bakhe.√√
(Nayiphi na kwezi) (2)
13.6 Yimbono ebonisa ukuba kule ngxaki akuyo nabo bakunye naye kuyo.√√ (2)
13.7 Kwabakho utshintsho kumakhaya amkela le vangeli abaselayo batsho
bayeka.√ UQwathi uzekelisa ngoMNgxongo njengomnye wabantu abayeke
ukusila.√ (2)
13.8 Sisiganeko sokusweleka kwenkosi uBawana ibulawa ngamaphakathi.√√ (2)
13.9 Inkosi uMaqoma wagweba ngelithi mabayekwe baye apho bathanda khona
banikwe nemfuyo yabo kuba bona abangawo amaxelegu.√√ (2)
13.10 Wayeyinkosi yamaJingqi.√ (1)
13.11 Yimpixano yangaphandle√ kuba sibona ukungavisisani phakathi koMngxongo
nesigqeba sakomkhulu.√ (2)
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 16 DBE/2016
SCE – Imemorandam
13.12 Yindoda ekwaziyo ukuthetha inyaniso njengoko injalo ingajonganga buso
bamntu√√/Ngumntu onesibindi onokwenza nantoni na ukusindisa ubomi
bakhe√√/Ungumntu woxolo kuba naku engafuni mpindezelo kuMngxongo.√√
(Nayiphi na kwezi) (2)
13.13 Ngumntu nonyana wakhe.√ (1)
13.14 Kungokuba umhlaba woyisemkhulu wawutyebile engakwazi ke ngoko
ukuwunikela kumanyangaza.√ Umhlaba wakokwabo wayewubona njengelifa
labo engenakukwazi ukuwushiya.√ Babengazi kukwazi ukufulathela
amangcwaba ooyise.√ (3)
AMANQAKU ECANDELO C: 25
AMANQAKU EWONKE: 80
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 17 DBE/2016
SCE – Imemorandam
EMAKUQATSHELWE XA KUMAKISHWA
1. Xa umviwa ebhale iimpendulo ezingaphezulu kwezilindelekileyo, makisha
impendulo esekuqaleni kuphela. (Umviwa akavumelekanga ukuba aphendule
umbuzo omde nombuzo omfutshane kudidi olunye.)
2. Xa umviwa ephendule yomine imibuzo ekwiCANDELO A, (imibongo
efundisiweyo), makisha kuphela emibini yokuqala.
3. Xa umviwa ephendule imibuzo emibini emifutshane okanye imibuzo emibini emide
kwiCandelo B nakwiCANDELO C, makisha umbuzo wokuqala kuphela
kwiCANDELO ngalinye.
4. Xa umviwa enike iimpendulo ezimbini ibe eyokuqala ingachanekanga, elandelayo
ichanekile, makisha eyokuqala ungayihoyi elandelayo.
5. Xa iimpendulo zinonjolwe ngokungachanekanga, makisha ngokwendlela
ekunonjolwe ngayo kwimemorandam.
6. Xa upelo olugwenxa luguqula intsingiselo, yihlabe loo mpendulo. Xa Intsingiselo
ingaguqukanga ngenxa yopelo olugwenxa, yimakishe loo mpendulo.
Imibuzo emide.
7. Xa impendulo yombuzo omde imfutshane kunoko kulindelekileyo ngokwenani
lamagama, musa ukumohlwaya umviwa kuba sele ezohlwaye ngokwakhe. Xa
impendulo yombuzo omde inde kakhulu, phicotha ngokwempendulo ayibhalileyo
wandule ukuyigqithisela kummakishi ophezulu.
8. Sebenzisa iirubriki zokuhlola ezisisihlomelo A no B kuxwebhu lwezikhokelo
zokuseta iimviwo ukumakisha imibuzo emide yabaviwa.
Imibuzo emifutshane.
9. Musa ukumohlwaya umviwa ongasebenzisanga iimpawu zocaphulo xa ecaphula.
10. Kwimibuzo evulelekileyo, musa ukunika amanqaku ngoHAYI/EWE okanye
ngoNDIYANGQINELANA/ANDINGQINELANI. Makisha impendulo exhasayo.
11. Akukho manqaku abelwa uYINYANI/BUBUXOKI okanye LULUVO/YINYANI.
Makishwa impendulo exhasayo.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa ULwimi LwaseKhaya (HL)/P2 18 DBE/2016
SCE – Imemorandam
ISIHLOMELO A: IRUBRIKI YOKUMAKISHA ISINCOKO SESIHOBE
ICANDELO A: Irubriki yesincoko soncwadi: ISIHOBE [10 AMANQAKU]
Imiqathango Egqwesileyo Esemagqabini Eyanelisayo Eyinxalenye Engaphumelelanga
neqaqambileyo nefanelekileyo
8–10 6–7 4–5 2–3 0–1
UMXHOLO -Isihloko sitolikwe -Ubonisa ukuqonda -Isihloko sitolikwe -Ayanelisi indlela -Akanalwazi kwaphela
ngokunzulu. nokutolika kakuhle ngokwanelisayo ekutolikwe ngayo ngesihloko.
Ukuhlalutywa -Iingxoxo ezinomtsalane isihloko okanye umbuzo. -Akho amanqaku axhasa isihloko/umbuzo. -Impendulo ayikho
kwesihloko, ubunzulu ezixhaswe -Impendulo inazo isihloko kakuhle. -Anqongophele kakhulu mxholweni wesihobe.
bengxoxo, indlela ngokuvokothekileyo iinkcukacha ezanelisayo. -Ezinye iingxoxo amanqaku okuxhasa -Impendulo ibonisa
azakuzela ngayo kusetyenziswa isihobe. -Izimvo ezibambekayo zixhasiwe nangona isihloko. ukulambatha kulwazi
ingxoxo, -Impendulo ibonisa zinikiwe nangona ingezizo zonke -Impendulo ibonisa lwesihobe.
ukuwulandela ulwazi olugqwesileyo ingezizo zonke nje ezixhaswe ukuqhwalela kulwazi
kakuhle umhobe. lwesihobe. ezixhaswe njengoko ngokwanelisayo. lwesihobe.
kufanelekile. -Impendulo ibonisa
-Impendulo ibonisa ulwazi olusisiseko
7 AMANQAKU ulwazi lwesihobe. lwesihobe.
-Isakhiwo -Isakhiwo sicacile kwaye -Bukho ubungqina -Isakhiwo sibonakalisa -Isakhiwo sife amanqe.
ISAKHIWO siyathungelana. ingxoxo iyathungelana besakhiwo. iziphene zoyilo. -Iziphene zolwimi
NOLWIMI -Ingxoxo ixongxwe kuhle kakuhle. -Isincoko sibonakalisa -Ingxoxo ezingamkelekanga konke
kwaye zikhuliswe -Ukuthungelana ukusilela kukuthungelana ayicwangciswanga konke nesimbo
ngokugqwesileyo kwengxoxo nokunamathelana ngokukuko. esingachanekanga.
3 AMANQAKU nangokucacileyo. kuyalandeleka. kwezimvo. -Bukho ubungqina
-Ulwimi, ithoni nesimbo -Ulwimi, ithoni nesimbo -Iziphene zolwimi beziphene zolwimi.
sokubhala zivuthiwe, sokubhala zichanekile zimbalwa, ithoni nesimbo -Ithoni nesimbo
zinomtsalane, ubukhulu becala. sokubhala zichanekile sokubhala
zichanekile. ikakhulu. azichanekanga.
-Igrama upelo
neziphumlisi
azinaziphene kwaphela.
AMANQAKU 8–10 6–7 4–5 2–3 0–1
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P2
Downloaded from hlayiso.com 19 DBE/2016
SCE – Imemorandam
ISIHLOMELO B: AMACANDELO B NO C: IRUBRIKI YOKUHLOLA ISINCOKO SONCWADI- INOVELI NEDRAMA [25 AMANQAKU]
Imiqathango Egqwesileyo Esemagqabini Eyanelisayo Eyinxalenye Engaphumelelanga
neqaqambileyo nefanelekileyo
UMXHOLO 12–15 9–11 6–8 4-5 0–3
-Impendulo igqwesile. -Ubonisa ukuqonda -Impendulo iphakathi, -Buncinane ubungqina -Buncinci kakhulu
14–15 nokutolika kakuhle asiyiyo yonke imiba obubonakalisa ukusazi ubungqina obububo
-Impendulo ebalaseleyo. isihloko okanye umbuzo. ekungenwe kuyo nzulu. isihloko yaye kunqabile ukuqonda isihloko.
15 AMANQAKU 12-13 -Impendulo inazo -Akho amanqaku ukungena nzulu kwimiba -Iimpendulo zisilele
-Ukutolikwa okunzulu iinkcukacha ezanelisayo. asixhasa ekubhalwa ngayo. kakhulu ukuphendula
kwesihloko Izimvo ezibambekayo ngokufanelekileyo -Ambalwa amanqaku umbuzo.
-Iingxoxo ezinomtsalane zinikiwe nangona isihloko axhasa isihloko. -Izimvo zibekwe
ezixhaswe ingezizo zonke nje -Ezinye izimvo zixhasiwe -Iimpendulo ngendlela engacacanga
ngokuvokothekileyo ezixhaswe njengoko kodwa ubungqina ezichanekileyo zimbalwa konke konke.
kusetyenziswa uncwadi. kufanelekile. abusoloko busamkeleka. kakhulu. -Alukho kwaphela ulwazi
-Ukuqonda -Impendulo ibonisa -Ulwazi lwejenre/netekisi -Luncinane ulwazi lwejenre netekisi.
okubalaseleyo kwejenre ulwazi lwejenre netekisi. alugqibelelanga. ngejenre netekisi.
netekisi.
ISAKHIWO NOLWIMI 8–10 6-7 4–5 2–3 0–1
-Isakhiwo -Isakhiwo sicacile kwaye -Bukho ubungqina -Isakhiwo sibonakalisa -Ukungabikho koyiloo
10 AMANQAKU siyathungelana. ingxoxo iyathungelana besakhiwo iziphene zoyilo. kwenza ukuba
-Intshayelelo nesiphelo kakuhle. obungagqibelelanga. -Izimvo azithungelelani kungabikho
esigqwesileyo. -Intshayelelo nesiphelo -Unamathelwano kakuhle. thungelelwano lwezimvo.
-Ingxoxo yakheke kunye nemihlathi nothungelwano lwezimvo -Iziphene zolwimi -Iimposiso zolwimi
ngokufanelekileyo yaze zicwangciswe ngendlela lukho, kodwa kukho ziyabonakala. nesimbo sokubhala esife
yakhuliswa edala uthungelwano. iziphene. -Ithoni nesimbo amanqe kwenza
ngokucacileyo -Izimvo zithungelana -Zikho iziphene zolwimi sokubhala ukungavakali
-Ulwimi, ithoni nesimbo ngokuchanekileyo. ezithile, ithoni, nesimbo asichanekanga. kokubhaliweyo.
sokubhala sivuthiwe, -Ulwimi, ithoni nesimbo sokubhala sichanekile -Imihlathi ineziphene. -Ayichanekanga ithoni
sinomtsalane, sokubhala sisetyenziswe ikakhulu. nesimbo sokubhala
sichanekile. Ngokuchanekileyo -Imihlathi ichanekile -Ulwakhiwo lwemihlathi
ikakhulu. ikakhulu. ludlakadlaka.
AMANQAKU 20–25 15–18 10–13 6–8 0–4
QAPHELA: Ukuba umviwa uwutyeshele ngokupheleleyo umxholo, suka wabhala isincoko esiya sephepha lesithathu, mnike u-0.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha
Study this subject
Recommended for this subject

Memorandum
isiXhosa HL Grade 12 Paper 2 NSC June Exams 2018 Memo

Question paper
isiXhosa HL Grade 12 P1 NSC June Exams 2016 Question Paper

Question paper
isiXhosa HL Grade 12 P3 NSC June Exams 2016 Question Paper

Question paper
isiXhosa HL Grade 12 P2 NSC June Exams 2018 Question Paper

Memorandum
isiXhosa HL Grade 12 Paper 3 NSC June Exams 2019 Memo

Memorandum
isiXhosa HL Grade 12 P2 2021 Memo
More from Grade 12 isiXhosa HL

Annual teaching plan
Gr 12 IsiXhosa HL ATP 2023 24

Question paper
isiXhosa HL Grade 12 P1 Eastern Cape Mock 2025 QP

Question paper
isiXhosa HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2025 Question Paper

Question paper
isiXhosa HL Grade 12 Paper 3 NSC June 2025 Question Paper

Question paper
isiXhosa HL Grade 12 P3 NSC November 2025 Question Paper
_hlayiso.com_--e0bfc21f-9053-4dca-af3a-73495767fc72/v1-682ba3c7e04fa8dc02db/card.webp)
Errata