Skip to content

isiXhosa HL Grade 12 Paper 3 NSC June Exams 2019 Memo

MemorandumisiXhosa HLGrade 1220199 pages

Grade 12 isiXhosa HL Paper 3 memorandum from the NSC June Exams 2019, 9 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.

Free to read online, no sign-up needed

Answer online

Loading document…

Loading document…

NSC June Exams 2019

Questions in this paper

Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS/ NATIONAL SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA (HL) IPHEPHA LESITHATHU (P3) 2019 ISIKHOKELO SOKUMAKISHA AMANQAKU: 100 Esi sikhokelo sokumakisha sinamaphepha ali-9. Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 2 DBE/2019 SC/NSC – Isikhokelo Sokumakisha IINKCUKACHA EZIYA KUBAMAKISHI Ekuhloleni umsebenzi wabaviwa, le miba ilandelayo, eminye yayo icatshulwe kwirubrikhi yokuhlola, mayithathelwe ingqalelo: • Makubekho ubungqina bokucwangcisa, bokuyila, bokuhlaziya, bokuhlela nobokulungisa iziphene kumsebenzi aza kuwunikezela. • Makayazi injongo, abantu ajolise kubo nomxholo – kwakunye nerejista, isimbo sokubhala nethoni – ingakumbi KWICANDELO B. • Ukusetyenziwa kolwimi, upelo neempawu zobhalo. • Izakhi zolwimi zibandakanya ulwazi olunzulu ngolwimi. • Ukhetho magama nokusetyenziswa kwezafobe. • Ukubunjwa kwezivakalisi. • Ukubhalwa kwemihlathi. • Ukutolikwa kwesihloko esiza kuvezwa kumxholo ngokupheleleyo: intshayelelo, ukukhuliswa kwezimvo nesiphelo. Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 3 DBE/2019 SC/NSC – Isikhokelo Sokumakisha IINGCEBISO NGENDLELA YOKUMAKISHA ICANDELO A: ISINCOKO Jonga kwiCANDELO A: Irubrikhi yokuhlola isincoko efumaneka kwiphepha lesi-7 nelesi-8 lale memorandam. IMIQATHANGO ESETYENZISELWA UVAVANYO IMIQATHANGO AMANQAKU UMXHOLO NOCWANGCISO 30 ULWIMI, ISIMBO SOKUBHALA NOKUHLELA 15 ISAKHIWO 5 AMANQAKU EWONKE 50 ICANDELO B: IMIHLATHI Jonga kwiCANDELO B: Irubrikhi yokuhlola imihlathi efumaneka kwiphepha lesi-9 lale memorandam. IMIQATHANGO ESETYENZISELWA UVAVANYO IMIQATHANGO AMANQAKU UMXHOLO, UCWANGCISO NEFOMATHI 15 ULWIMI, ISIMBO SOKUBHALA NOKUHLELA 10 AMANQAKU EWONKE 25 1. Funda umhlathi wonke uze ugqibe ngenqanaba loMXHOLO, UCWANGCISO neFOMATHI. 2. Funda umhlathi kwakhona uze ukhethe inqanaba elichanekileyo loLWIMI, ISIMBO SOKUBHALA nokuHLELA. QAPHELA: • Iifomathi ezahlukeneyo zemihlathi/ezifundisiweyo ziyasetyenziswa. Oku kufuneka kuthatyathelwe ingqalelo xa kuhlolwa ifomathi. • Nika amanqaku ngefomathi echanekileyo. • Jonga uthungelwano lwezimvo kuko konke okubhaliweyo. QAPHELA: • Amanqaku anikwe ngezantsi kwisihloko ngasinye kwesi sikhokelo sokumakisha asetyenziswa kuphela njengesikhokelo kubamakishi. • Makwamkelwe indlela umviwa ngamnye asitolike ngayo isihloko, nokuba iyohluka kumanqaku anikiweyo, okanye kwiimbono okanye iindlela asitolika ngayo ummakishi. Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 4 DBE/2019 SC/NSC – Isikhokelo Sokumakisha ICANDELO A: IZINCOKO Kulindeleke ukuba abaviwa babhale isincoko esiNYE esinomthamo wamagama angama-340–390 (2-2½ amaphepha) ngesiNYE sezihloko ezinikiweyo. Abaviwa bangabhala nangaluphi na udidi lwesincoko: esibalisayo, esichazayo, esixoxayo, esivelela amacala amabini, esicamngcayo, okanye naziphi na ezidityanisiweyo kwezi. UMBUZO 1 1.1 Eso siganeko sabuchaphazela kanobom ubomi bam. -Umviwa angabalisa ngesiganeko esithile nendlela esabuchaphazela ngayo ubomi. -Umviwa makanabe ngesiganeko nokuba sibi okanye sihle. -Umviwa anganika impendulo ekwinqanaba lentsingiselo yentsusa/ efihlakeleyo/azixube iintsingiselo zeempendulo. (Nayiphi na impendulo esemxholweni iya kwamkeleka.) [50] 1.2 Ukufuthelana kwezizwe neentlanga zase-Afrika. -Umviwa kulindeleke ukuba achaze ukufuthelana kwezizwe neentlanga ezise- Afrika. -Umviwa kulindeleke ukuba abonise ifuthe lezizwe/leentlanga kwezinye. -Angavelela izinto ezintle nezimbi. -Angavelela neendlela ukufuthelana kwezizwe neentlanga ezibuchaphazela ngayo ubomi babantu. (Nayiphi na impendulo esemxholweni iya kwamkeleka.) [50] 1.3 Ifuthe leziyobisi kuluntu. -Umviwa kulindeleke ukuba achaze iintlobo zeziyobisi. -Umviwa kulindeleke ukuba achaze unobangela wokusebenzisa iziyobisi. -Angachaphazela ifuthe/iziphumo/iziqhamo zoko. (Nayiphi na impendulo esemxholweni iya kwamkeleka.) [50] 1.4 Isala kutyelwa sibona ngolophu. -Makanikwe amanqaku umviwa onike intsingiselo yentsusa nefihlakeleyo. -Iimpendulo zakhe mazibonakalise ukuyazi intsingiselo yeli qhalo. (Nayiphi na impendulo esemxholweni iya kwamkeleka.) [50] 1.5 Akukho mvuzo kulwaphulomthetho. -Umviwa makanike amanqaku ngokuchaza ngolwaphulo mthetho. -Angachaphazela nefuthe lalo nomvuzo wolwaphulo mthetho. -Umviwa bangakuphuhlisa oku ngokusebenzisa ibali. (Nayiphi na impendulo esemxholweni iya kwamkeleka.) [50] Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 5 DBE/2019 SC/NSC – Isikhokelo Sokumakisha 1.6 Iingcebiso zokukhawulelana nokunqongophala kwemisebenzi. -Makuqwalaselwe izinto umviwa anokuzenza xa enokunikwa ithuba lokusombulula ingxaki yokunqongophala komsebenzi. -Anganika imizekelo efana nokuxhotyiswa kolutsha kwizakhono ezinokuluphilisa. (Nayiphi na impendulo esemxholweni iya kwamkeleka.) [50] 1.7 1.7.1 -Umviwa makaqwalasele umfanekiso ngokupheleleyo. -Umviwa anganika impendulo ekwinqanaba lentsingiselo yentsusa/ efihlakeleyo/azixube iintsingiselo zeempendulo. (Nayiphi na impendulo esemxholweni iya kwamkeleka.) [50] 1.7.2 -Umviwa makaqwalasele umfanekiso ngokupheleleyo. -Umviwa anganika impendulo ekwinqanaba lentsingiselo yentsusa/efihlakeleyo/azixube iintsingiselo zeempendulo. (Nayiphi na impendulo esemxholweni iya kwamkeleka.) [50] AMANQAKU ECANDELO A: 50 ICANDELO B: IMIHLATHI UMBUZO 2 Kulindeleke ukuba abaviwa babhale imihlathi emiBINI kule ibuziweyo.Ubude beempendulo mabube li-100–120 amagama (malunga nesi-1–1½ samaphepha) umxholo kuphela. Ulwimi, irejista, isimbo sokubhala nethoni mayifanelane nenjongo yobhalo. 2.1 ILETA YOBURHULUMENTE -Umviwa makaveze uhlobo longenelelo olunokuphuhlisa eli phulo lokuvula ithala leencwadi. -Ifomathi: iidilesi ezimbini, isibuliso, isihloko, intshayelelo, isiqu nesiphelo esifanelekileyo. (Nayiphi na impendulo esemxholweni iya kwamkeleka.) [25] 2.2 ILETA YOBUHLOBO -Umviwa makanike iingcebiso kumhlobo wakhe malunga nokuzikhupha kulo mkhwa wokusebenzisa iselfowni ngokugqithisileyo. -Ifomathi: idilesi yombhali enomhla, isibuliso, intshayelelo, isiqu nesiphelo esifanelekileyo. (Nayiphi na impendulo esemxholweni iya kwamkeleka.) [25] Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 6 DBE/2019 SC/NSC – Isikhokelo Sokumakisha 2.3 I-OBHITSHUWARI -Umviwa kufuneka enze amagqabantshintshi obomi bomntu ongasekhoyo. -Ifomathi: Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma zilandelayo: igama, umhla wokuzalwa, indawo azalelwe kuyo, imfundo yakhe, iindawo aphangele kuzo, igalelo lakhe ekuhlaleni namazwi okumkhapha. (Nayiphi na impendulo esemxholweni iya kwamkeleka.) [25] 2.4 INQAKU LEMAGAZINI -Umviwa makachaze ngokufutshane ngomfundi odlalela iqela loMzantsi Afrika. -Makagqithise umyalezo wakhe uvakale kulowo ambhalelayo. -Makashwankathele ngokucacileyo angayigqwethi inyaniso. -Makanike isihloko esicacileyo nesivakalayo aze ongeze nesihlokwana esicacileyo. -Mabaqale ngokona kubaluleke kakhulu: umzekelo, ngubani, yintoni, nini, phi, kutheni, nakangakanani na. (Nayiphi na impendulo esemxholweni iya kwamkeleka.) [25] 2.5 UDLIWANONDLEBE -Umviwa kulindeleke ukuba abuze umbuzwa imibuzo ngomba abhala ngawo. -Ifomathi; intshayelelo, amagama ezithethi kwicala elisekhohlo ephepheni, shiya umgca ukwahlula intetho yesithethi ngasinye. (Nayiphi na impendulo esemxholweni iya kwamkeleka.) [25] 2.6 INTETHO ENGEKHO SIKWENI - Umviwa makaphuhlise amanqaku akhe kakuhle angatsho ngentetho ekruqulayo. - Ifomathi: Makuvele ixesha, indawo, injongo, abaphulaphuli noko baza kuthetha ngako. (Nayiphi na impendulo esemxholweni iya kwamkeleka.) [25] AMANQAKU ECANDELO B: 50 AMANQAKU EWONKE: 100 Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 Downloaded from hlayiso.com 7 DBE/2019 SC/NSC – Isikhokelo Sokumakisha ICANDELO A: IZINCOKO – AMANQAKU o Sebenzisa le rubrikhi rhoqo xa umakisha izincoko (zephepha lesi-3, Icandelo A) o Amanqaku ukusukela kweli-0 ukuya kwangama-50 ahlula-hlulwe ngokwamanqanaba amahlanu. o Imigangatho yomxholo, ulwimi nesimbo, inqanaba ngalinye kula mahlanu lahlula-hlulwe kubini, kwakho amanqaku abelwe abo banezincoko ezikwinqwanqwa eliphakamileyo nezo zikwinqwanqwa elingezantsi kwinqanaba ngalinye. o Isakhiwo asichatshazelwa kukwahlulwa ngokwenqwanqwa eliphezulu nelisezantsi. Imiqathango Egqwesileyo Esemagqabini Eyanelisayo Eyinxalenye Engaphumelelanga neqaqambileyo nefanelekileyo UMXHOLO 28–30 22–24 16–18 10–12 4–6 NOCWANGCISO -Impendulo igqwesile/ -Impendulo ixongxwe -Impendulo iyanelisa. -Impendulo -Impendulo ayihambelani inomtsalane, ngaphezu ngobugcisa. -Izimvo ziyathungelana ayinaluthungelwano nomxholo kwaphela. Inqwanqwa (Impendulo koko bekulindelekile. -Izimvo zihambelana noko ziyaqinisekisa Lungqinelanayo. -Izimvo ziyabhidisa nezimvo) -Izimvo eziqiqisisiweyo, gingci nomxholo kwaye ngokusemxholweni. -Izimvo azicacanga kwaye azingqamananga Uyondelelwaniso ezixhokonxa iingcinga zinomdla zinobungqina -Ilungelelanisiwe noko kwaye ayizizo kwaphela nomxholo. nezivuthiweyo. bokuvuthwa. kwaye iyathungelana ezomfundi. -Azicacanga kwaye eliphakamileyo lwezimvo -Impendulo elungelelaniswe -Ilungelelaniswe kakuhle kuquka intshayelelo, -Buncinci ubungqina ziphindaphindiwe. ngokucwangcisa kakuhle ngokugqwesileyo kakhulu kwaye isiqu ukuqukumbela/ bolungelelwaniso -Azilungelelaniswanga Ukuqonda injongo, enothungelwano iyathungelana nesiphelo. nothungelwano kwaye azithungelani. abantu ekujoliswe (enonamathelwano) (inonamathelwano) lweengcamango. kubo kunye nesimo ukuquka intshayelelo, isiqu, kuquka intshayelelo, isiqu sentlalo ukuqukumbela/nesiphelo. ukuqukumbela / nesiphelo. 25–27 19–21 13–15 7–9 0–3 -Impendulo egqwesileyo -Impendulo ixongxwe -Impendulo eyanelisayo -Ubukhulu becala -Akukho linge 30 AMANQAKU Inqwanqwa elingezantsi kodwa ineendawana esilela kakuhle. nangona kumana impendulo lokuphendula isihloko. kuzo ukuba neempawu -Izimvo ziyahambelana kubakho izikhewu ayihambelani -Ayihambelani kwaphela ezinomtsalane ogqwesileyo zinomdla. kwingcaciso. nomxholo. nomxholo kwaye wesincoko esinkqenkqeza -Ilungelelaniswe kakuhle -Izimvo -Izimvo zibonakalisa ayifanelekanga. phambili. iyathungelana ziyanamathelana ukungahlangani -Ayingqamananga -Izimvo ezivuthiweyo (inonamathelwano) ngokwanelisayo kwaye nokubhidisa. nomxholo kwaphela neziqiqisisiweyo. kuquka intshayelelo, isiqu ziyaqinisekisa. -Phantse bungabikho kwaye inobubhutyu- -Izimvo zilungelelaniswe nesiphelo. -Kukho ulungelelwaniso ubungqina bhutyu. ngobugcisa. olufumanekayo bolungelelwaniso zinothungelwano nothungelwano nothungelwano. (zinonamathelwano) kwintshayelelo, isiqu kuquka intshayelelo, isiqu nesiphelo. kunye nesiphelo. Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 Downloaded from hlayiso.com 8 DBE/2019 SC/NSC – Isikhokelo Sokumakisha ULWIMI, ISIMBO 14–15 11–12 8–9 5–6 0–3 SOKUBHALA -Ithoni, irejista, isimbo -Ithoni, irejista, isimbo -Ithoni, irejista, isimbo -Ithoni, irejista, isimbo -Ulwimi alunantsingiselo. NOKUHLELA sokubhala, isigama sokubhala kunye sokubhala nesigama sokubhala nesigama -Ithoni, irejista, isimbo Ithoni, irejista, zifaneleke kakhulu nesigama ziqaqambe zifanelekile kwinjongo, azihambelani sokubhala nesigama kwinjongo, abantu kakhulu kwinjongo, abantu abantu ekujoliswe kubo nenjongo, abantu azihambelani mpela Inqwanqwa eliphakamileyo isimbo sokubhala ekujoliswe kubo nakwisimo ekujoliswe kubo nesimo nesimo sentlalo. ekujoliswe kubo nenjongo, abantu nesigama sentlalo. sentlalo. -Ulwimi lusetyenziswe nesimo sentlalo. ekujoliswe kubo nesimo esifanelene -Ulwimi lusetyenziswe -Ulwimi luchanekile kwaye ngokufanelekileyo -Ulwimi lusetyenziswa sentlalo. nenjongo/nesimo ngokuzithemba, ithoni isetyenzisiwe ukudlulisa umyalezo. ngendlela -Ukusetyenziswa sentlalo. luyachukumisa ngokufanelekileyo -Ithoni ifanelekile. ebuthathaka. kwesigama Uchongo magama, ngokugqwesileyo. nangokuzinzileyo -Izixhobo zolwimi -Ithoni nochongo kunqongophele ukusetyenziswa -Ithoni edlwengula umxhelo kwisincoko siphela. zisetyenzisiwe magama ngokubaxekileyo de kolwimi nemigaqo, nenobuciko. -Ubukhulu becala akukho ukuphuhlisa azifanelekanga. ungakwazi ukuqonda Iimpawu -Phantse kungabikho ziphene kwigrama nopelo. nokuphucula umxholo. -Isigama okubhaliweyo. zokubhala, igrama, nasinye isiphene segrama -Sixongxwe kakuhle sinqongophele nopelo. kakhulu. kakhulu. nopelo. -Sixongxwe ngobugcisa obukhulu. 15 AMANQAKU 13 10 7 4 -Ulwimi lugqwesile kwaye -Ulwimi luyakuthimba -Ukusetyenziswa -Ukusetyenziswa kusetyenziswe izixhobo kwaye ubukhulu becala kolwimi ngokwanelisayo kolwimi Inqwanqwa zolwimi ezibonakalisa luchanekile. kodwa kusekho ngokungafanelekanga. ubuciko ngokufanelekileyo. -Ithoni iqaqambile kwaye ukungangqinelani apha -Kuncinci okanye elingezantsi -Phantse kungabikho ichanekile. naphaya. akukho ukohluka – nasinye isiphene segrama -Zimbalwa iziphene -Ubukhulu becala ithoni hlukana kwezivakalisi. nopelo. zegrama nopelo. ifanelekile kodwa -Isigama -Sixongxwe ngobugcisa. -Sixongxwe kakuhle. usetyenziso zixhobo sinqongophele zolwimi lunqongophele. ngokugqithisileyo. ISAKHIWO 5 4 3 2 0–1 Iimpawu zodidi -Isihloko sikhuliswe -Iinkcukacha zakhiwe -Ukuphuhliswa -Kukho amanqaku -Amanqaku lwesincoko, ngokugqwesileyo. ngokulandelelana kweenkcukacha asemxholweni. asemxholweni awakho. ukuphuhliswa -Iinkcukacha ezigqwesileyo. nangokuqiqisisiweyo. ngokusemxholweni. -Izivakalisi nemihlathi -Ulwakhiwo lwezivakalisi kwemihlathi -Izivakalisi, imihlathi -Ziyathungelana. -Izivakalisi, imihlathi zineemposiso. nemihlathi nokubunjwa zakhiwe ngokugqwesileyo. -Ukwakhiwa kwezivakalisi zakhiwe kakuhle. -Isincoko lunobubhutyu-bhutyu. nemihlathi -Isincoko sisesemxholweni -Isincoko siphume kwezivakalisi. kuyahambelana, sisesemxholweni. nangona zisekhona kwaphela emxholweni. kwahluka-hlukene. iziphene. 5 AMANQAKU AMANQAKU 43–50 33–40 23–30 13–20 0–10 Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 Downloaded from hlayiso.com 9 DBE/2019 SC/NSC – Isikhokelo Sokumakisha ISIHLOMELELO B: IRUBRIKHI YOKUHLOLA IMIHLATHI ULWIMI LWASEKHAYA [25 AMANQAKU] Imiqathango Egqwesileyo Esemagqabini Eyanelisayo Eyinxalenye Engaphumelelanga neqaqambileyo nefanelekileyo UMXHOLO, 13–15 10–12 7–9 4–6 0–3 UCWANGCISO -Impendulo igqwesile -Impendulo esemagqabini -Impendulo eyanelisayo -Kubonakala ubunzima -Impendulo ibonakalisa NEFOMATHI ngaphezu koko ebonisa ulwazi olululo ebonisa ulwazi malunga nolwazi ukunqongophala kolwazi bekulindelekile. ngeempawu zodidi ngeempawu zodidi lweempawu zolu didi ngeempawu zodidi -Impendulo nezimvo. -Izimvo eziqiqisisiweyo lomhlathi. lomhlathi. lwetekisi. lomhlathi. -Ulungelelwaniso nezivuthiweyo. -Ubhalo lusemxholweni. -Ayikho mxholweni -Kukho ukungqamana -Intsingiselo ilahlekile -Ulwazi olunzulu ngeempawu -Ukuthungelana komxholo ngokupheleleyo. okungephi okusemxholweni kwaye akakho mxholweni lwezimvo. zohlobo lomhlathi obhaliweyo. nezimvo, kucaciswe -Kukho ukuphambuka kodwa kukho ukuphambuka kwaphela. nokucwangcisa -Ubhalo lusemxholweni kakuhle okungephi emxholweni. kubhalo. -Ayithungelani kumxholo -Injongo, abantu ncakasana. kakhulu kwaye -Ubukhulu becala -Akusoloko kukho nezimvo. ekujoliswe kubo, -Ukuthungelana komxholo neenkcukacha uyathungelana uthungelwano phakathi -Zimbalwa kakhulu iimpawu/imigaqo nezimvo. zixhasa isihloko. umxholo nezimvo. komxholo nezimvo. iinkcukacha ezixhasa nesimo sentlalo. -Icaciswe nzulu kwaye zonke -Ifomathi efanelekileyo -Ezinye iinkcukacha -Zimbalwa iinkcukacha isihloko. iinkcukacha ziyasixhasa eneziphene ezingephi. ziyasixhasa isihloko. ezixhasa isihloko. -Ayisetyenziswanga isihloko. -Ubukhulu becala -Imigaqo eyimfuneko imigaqo eyimfuneko 15 AMANQAKU -Ifomathi yamkelekile kwaye ifomathi ifanelekile yefomathi isetyenziswe yefomathi. ichanekile. kodwa kukho iziphene ngokungacacanga. ezingephi. -Imigaqo engundoqo yefomathi yetekisi ityeshelwe. ULWIMI, ISIMBO 9–10 7–8 5–6 3–4 0–2 SOKUBHALA -Ithoni, irejista, isimbo -Ithoni, irejista, isimbo -Ithoni, irejista, isimbo -Ithoni, irejista, isimbo -Ithoni, irejista, isimbo NOKUHLELA sokubhala, isigama zifaneleke sokubhala, isigama sokubhala, isigama sokubhala, isigama sokubhala, isigama Ithoni, irejista, isimbo ngokukodwa kwinjongo, zifaneleke kakhulu zifanelekile kwinjongo, asifanelekanga asihambelani nenjongo, sokubhala, injongo/ abantu ekujoliswe kubo kwinjongo, abantu abantu ekujoliswe kubo ngokupheleleyo kwinjongo, abantu ekujoliswe kubo imeko, abantu nakwisimo sentlalo. ekujoliswe kubo kunye kunye nesimo sentlalo. abantu ekujoliswe kubo kunye nesimo sentlalo. ekujoliswe kubo nesimo -Ulwimi lusetyenziswe nakwisimo sentlalo. -Kukho iziphene nesimo sentlalo. -Izele ziziphene yaye ngokuchanekileyo kwaye -Ubukhulu becala ulwimi ezimbalwa zolwimi. -Ukusetyenziswa kolwimi iyabhidisa. sentlalo. lwakhiwe ngokukuko. lusetyenziswe ngokukuko -kukho isigama ngokungachanekanga -Isigama asihambelani Ukusetyenziswa -Phantse kungabikho nasinye nangokuchanekileyo esaneleyo. kubangela iziphene nenjongo. kolwimi nemigaqo yalo. isiphene segrama nopelo. -Isigama sichaneke -Iziphene ezibaxekileyo. -Intsingiselo Uchongo magama. kakuhle. aziyichaphazeli -Intsingiselo ilahlekile. ichaphazeleke Iimpawu zokubhala -Ubukhulu becala akukho intsingiselo. ngokukodwa. nopelo. ziphene. 10 AMANQAKU AMANQAKU 22–25 17–20 12–15 7–10 0–5 Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha

Study this subject

More from Grade 12 isiXhosa HL

View all