Skip to content

isiXhosa HL Grade 12 Paper 3 NSC June Exams 2016 Memo

MemorandumisiXhosa HLGrade 12201620 pages

Grade 12 isiXhosa HL Paper 3 memorandum from the NSC June Exams 2016, 20 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.

Free to read online, no sign-up needed

Answer online

Loading document…

Loading document…

NSC June Exams 2016

Questions in this paper

Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA (HL) IPHEPHA LESITHATHU (P3) 2016 IMEMORANDAM AMANQAKU: 100 Le memorandam inamaphepha angama-20. Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 2 DBE/2016 SCE – Imemorandam ICANDELO A: IZINCOKO UMBUZO 1 Abaviwa kulindeleke ukuba baphendule isincoko sibe NYE kwezi zilandelayo. Babhala amagama angama-340-390. 1.1 Isincoko esibalisayo. Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Makabhale ngebali/ngesiganeko esenzekileyo/isiganeko esiqwetyiweyo. - Makabhale ngomxholo obambekayo nokholelekayo nokuba usekwe kwinto ebuntsomirha. - Makabhale isakhiwo sebali esidlwengula umxhelo nesikholelekayo. - Makasebenzise ixesha elidlulileyo/ixesha eladlulayo kumaxesha amaninzi, umfundi angalisebenzisa nexesha langoku. - Malibe libali elinento elifuna ukuyiphuhlisa. - Umhlathi wentshayelelo mawudlwengule umxhelo. - Malibe libali eligcina umdla womfundi kude kube sekupheleni. - Kufuneka isimbo, izixhobo zobuciko, kunye nentshukumo elapha ebalini iqinisekise ukuba umfundi ugcinwa enomdla. - Makubaliswe ngokuphumeleleyo kubonakale ngokucacileyo iinkcukacha zokuva ezinjengokubona, isandi, incasa, ivumba kunye nezo zinokuviwa ngokuziphatha ngesandla. - Masibe nophawu lokuchaza olumandla. - Isiphelo masibe sesanelisayo okanye sibe ntsingiselo-mbini, singabhidaniswa okanye siqikeleleke. - Makasebenzise intetho-ngqo ukwenza umlinganiswa abe ngophilayo. - Igama ngalinye alisebenzisileyo malibe nenjongo. [50] Isincoko esixoxayo. Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Umviwa makatyekele kwicala elinye. - Makuvele ukuxhaswa okanye ukuchaswa koluvo olukhabana nolunye. - Makabe necala alithathayo, adandalazise nesizathu sokuba enze oko. - Makaqale isincoko ngokwandlala ezakhe iimbono ngesihloko ngendlela enika izimvo ezizezakhe nezitsalayo. - Makanike uluhlu lweembono ukuxhasa uluvo kunye nokuzingqina. - Makabe nengqwalasela kumanqaku angqinelana okanye achasene nenkcazelo. - Makanike izimvo ngendlela engqalileyo, anganika iimbono zakhe kuphela. - Makasebenzise iintlobo ngeentlobo zezixhobo ezibonisa ubuciko, kunye nobugcisa bokucenga. - Makasebenzise ulwimi olubonisa uvakalelo umzekelo oluchukumisayo kodwa lungabi nabukrwada. - Isiphelo sesincoko kufuneka sibe nomdla, sicace kwaye sinike inkcazelo ekholelekayo ngoluvo lombhali. [50] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 3 DBE/2016 SCE – Imemorandam Isincoko esichazayo. Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Makachaze umba othile okanye umntu othile ngendlela ezama ukuba asive, asiqonde isihloko esichazwa ngendlela ecace gca. - Makasebenzise amagama ukudala umfanekiso. - Makachaze into ukwenzela ukutsala umdla nokudlwengula umxhelo. - Makachonge amagama ngobunono nangocoselelo ukufezekisa isiphumo sokubhalwayo. - Makasebenzise imifanekiso ntelekelelo yokubonwayo, okuvakalayo, okungcanyulwayo nokuphathwayo. - Makasebenzise izigaba zentetho nezafobe ngokukuko. - Makabhale ngesihloko anamava ngaso. [50] 1.2 Isincoko esichazayo. Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Makachaze umba othile okanye umntu othile ngendlela ezama ukuba asive, asiqonde isihloko esichazwa ngendlela ecace gca. - Makasebenzise amagama ukudala umfanekiso. - Makachaze into ukwenzela ukutsala umdla nokudlwengula umxhelo. - Makachonge amagama ngobunono nangocoselelo ukufezekisa isiphumo sokubhalwayo. - Makasebenzise imifanekiso ntelekelelo yokubonwayo, okuvakalayo, okungcanyulwayo nokuphathwayo. - Makasebenzise izigaba zentetho nezafobe ngokukuko. - Makabhale ngesihloko anamava ngaso. [50] Isincoko esibalisayo. Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Makabhale ngebali/ngesiganeko esenzekileyo/isiganeko esiqwetyiweyo. - Makabhale ngomxholo obambekayo nokholelekayo nokuba usekwe kwinto ebuntsomirha. - Makabhale isakhiwo sebali esidlwengula umxhelo nesikholelekayo. - Makasebenzise ixesha elidlulileyo/ixesha eladlulayo kumaxesha amaninzi, umfundi angalisebenzisa nexesha langoku. - Malibe libali elinento elifuna ukuyiphuhlisa. - Umhlathi wentshayelelo mawudlwengule umxhelo. - Malibe libali eligcina umdla womfundi kude kube sekupheleni. - Kufuneka isimbo, izixhobo zobuciko, kunye nentshukumo elapha ebalini iqinisekise ukuba umfundi ugcinwa enomdla. - Makubaliswe ngokuphumeleleyo kubonakale ngokucacileyo iinkcukacha zokuva ezinjengokubona, isandi, incasa, ivumba kunye nezo zinokuviwa ngokuziphatha ngesandla. - Masibe nophawu lokuchaza olumandla. - Isiphelo masibe sesanelisayo okanye sibe ntsingiselo-mbini, singabhidaniswa okanye siqikeleleke. - Makasebenzise intetho-ngqo ukwenza umlinganiswa abe ngophilayo. - Igama ngalinye alisebenzisileyo malibe nenjongo. [50] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 4 DBE/2016 SCE – Imemorandam Isincoko esicamngcayo. Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Makabonise izimvo, iimbono, iingcinga neemvakalelo zakhe ezichukumisayo. - Makacamngce ngamaphupha okanye ngeminqweno. - Makaveze iimbono zakhe kuphela. - Makanike inkcazo ecace kakuhle, ejonge ukuhlaziya iinkumbulo okanye uvakalelo lwakhe. - Makanike izimvo/iingcinga/uvakalelo oluveza ukunyaniseka kunye nokubandakanyeka komntu. - Isakhiwo masibunjwe ngobunono. - Akukho mfuneko yokuba isiphelo sibe sesicacisiweyo. [50] Isincoko esivelela amacala omabini Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Makavelele zonke iinkalo xa exoxa ngomba othile. - Makavelele amacala omabini engxoxo, angakhethi cala. - Makacacise acwangcise ngobunono isakhiwo. - Makanike iinkcazelo ezizolileyo, ezicingisisiweyo zaxhaswa kakuhle. - Makangathathi cala lithile nangona enokuvakalisa olwakhe uluvo. - Makaxoxe ngokuvokothekileyo nangokuvakalayo. - Mabasebenzise ithoni engabonakalisi kuchukumiseka, iqinisekise kodwa ibe ingazithobi. - Makafikelele kwisigqibo esithile ekupheleni kwesincoko. - Makabhale isiphelo esisulungekileyo esishiya umfundi engenantandabuzo ngoluvo lwakhe. [50] 1.3 Isincoko esixoxayo. Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Umviwa makatyekele kwicala elinye. - Makuvele ukuxhaswa okanye ukuchaswa koluvo olukhabana nolunye. - Makabe necala alithathayo umfundi, adandalazise nesizathu sokuba enze oko. - Makaqale isincoko ngokwandlala ezakhe iimbono ngesihloko ngendlela enika izimvo ezizezakhe nezitsalayo. - Makanike uluhlu lweembono ukuxhasa uluvo kunye nokuzingqina. - Makabe nengqwalasela kumanqaku angqinelana okanye achasene nenkcazelo. - Makanike izimvo ngendlela engqalileyo, anganika iimbono zakhe kuphela. - Makasebenzise iintlobo ngeentlobo zezixhobo ezibonisa ubuciko, kunye nobugcisa bokucenga. - Makasebenzise ulwimi olubonisa uvakalelo umzekelo oluchukumisayo kodwa lungabi nabukrwada. - Isiphelo sesincoko kufuneka sibe nomdla, sicace kwaye sinike inkcazelo ekholelekayo ngoluvo lombhali. - Makasebenzise ulwimi olubonisa uvakalelo umzekelo oluchukumisayo kodwa lungabi nabukrwada. - Isiphelo sesincoko kufuneka sibe nomdla, sicace kwaye sinike inkcazelo ekholelekayo ngoluvo lombhali. [50] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 5 DBE/2016 SCE – Imemorandam Isincoko esicamngcayo. - Makabonise izimvo, iimbono, iingcinga neemvakalelo zakhe zichukumisayo. - Makabonise izimvo, iimbono, iingcinga neemvakalelo zakhe ezichukumisayo. - Makacamngce ngamaphupha okanye ngeminqweno. - Makaveze iimbono zakhe kuphela. - Makanike inkcazo ecace kakuhle, ejonge ukuhlaziya iinkumbulo okanye uvakalelo lwakhe. - Makanike izimvo/iingcinga/uvakalelo oluveza ukunyaniseka kunye nokubandakanyeka komntu. - Isakhiwo masibunjwe ngobunono. - Akukho mfuneko yokuba isiphelo sibe sesicacisiweyo. [50] Isincoko esibalisayo. - Makabhale ngebali/ngesiganeko esenzekileyo/isiganeko esiqwetyiweyo. - Makabhale ngomxholo obambekayo nokholelekayo nokuba usekwe kwinto ebuntsomirha. - Makabhale isakhiwo sebali esidlwengula umxhelo nesikholelekayo. - Makasebenzise ixesha elidlulileyo/ixesha eladlulayo kumaxesha amaninzi, umfundi angalisebenzisa nexesha langoku. - Malibe libali elinento elifuna ukuyiphuhlisa. - Umhlathi wentshayelelo mawudlwengule umxhelo. - Malibe libali eligcina umdla womfundi kude kube sekupheleni. - Kufuneka isimbo, izixhobo zobuciko, kunye nentshukumo elapha ebalini iqinisekise ukuba umfundi ugcinwa enomdla. - Makubaliswe ngokuphumeleleyo kubonakale ngokucacileyo iinkcukacha zokuva ezinjengokubona, isandi, incasa, ivumba kunye nezo zinokuviwa ngokuziphatha ngesandla. - Masibe nophawu lokuchaza olumandla. - Isiphelo masibe sesanelisayo okanye sibe ntsingiselo-mbini, singabhidaniswa okanye siqikeleleke. - Makasebenzise intetho-ngqo ukwenza umlinganiswa abe ngophilayo. - Igama ngalinye alisebenzisileyo malibe nenjongo. [50] Isincoko esichazayo. Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Makachaze umba othile okanye umntu othile ngendlela ezama ukuba asive, asiqonde isihloko esichazwa ngendlela ecace gca. - Makasebenzise amagama ukudala umfanekiso. - Makachaze into ukwenzela ukutsala umdla nokudlwengula umxhelo. - Makachonge amagama ngobunono nangocoselelo ukufezekisa isiphumo sokubhalwayo. - Makasebenzise imifanekiso ntelekelelo yokubonwayo, okuvakalayo, okungcanyulwayo nokuphathwayo. - Makasebenzise izigaba zentetho nezafobe ngokukuko. - Makabhale ngesihloko anamava ngaso. [50] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 6 DBE/2016 SCE – Imemorandam 1.4 Isincoko esibalisayo. Umviwa kulindeleke ukuba- achankcathe kwezi ngongoma: - Makabhale ngebali/ngesiganeko esenzekileyo/isiganeko esiqwetyiweyo. - Makabhale ngomxholo obambekayo nokholelekayo nokuba usekwe kwinto ebuntsomirha. - Makabhale isakhiwo sebali esidlwengula umxhelo nesikholelekayo. - Makasebenzise ixesha elidlulileyo/ixesha eladlulayo kumaxesha amaninzi, umfundi angalisebenzisa nexesha langoku. - Malibe libali elinento elifuna ukuyiphuhlisa. - Umhlathi wentshayelelo mawudlwengule umxhelo. - Malibe libali eligcina umdla womfundi kude kube sekupheleni. - Kufuneka isimbo, izixhobo zobuciko, kunye nentshukumo elapha ebalini iqinisekise ukuba umfundi ugcinwa enomdla. - Makubaliswe ngokuphumeleleyo kubonakale ngokucacileyo iinkcukacha zokuva ezinjengokubona, isandi, incasa, ivumba kunye nezo zinokuviwa ngokuziphatha ngesandla. - Masibe nophawu lokuchaza olumandla. - Isiphelo masibe sesanelisayo okanye sibe ntsingiselo-mbini, singabhidaniswa okanye siqikeleleke. - Makasebenzise intetho-ngqo ukwenza umlinganiswa abe ngophilayo. - Igama ngalinye alisebenzisileyo malibe nenjongo. [50] Isincoko esichazayo Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Makachaze umba othile okanye umntu othile ngendlela ezama ukuba asive, asiqonde isihloko esichazwa ngendlela ecace gca. - Makasebenzise amagama ukudala umfanekiso. - Makachaze into ukwenzela ukutsala umdla nokudlwengula umxhelo. - Makachonge amagama ngobunono nangocoselelo ukufezekisa isiphumo sokubhalwayo. - Makasebenzise imifanekiso ntelekelelo yokubonwayo, okuvakalayo, okungcanyulwayo nokuphathwayo. - Makasebenzise izigaba zentetho nezafobe ngokukuko. - Mababhale ngesihloko abanamava ngaso. [50] Isincoko esixoxayo. Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Umviwa makatyekele kwicala elinye. - Makuvele ukuxhaswa okanye ukuchaswa koluvo olukhabana nolunye. - Makabe necala alithathayo umfundi, adandalazise nesizathu sokuba enze oko. - Makaqale isincoko ngokwandlala ezakhe iimbono ngesihloko ngendlela enika izimvo ezizezakhe nezitsalayo. - Makanike uluhlu lweembono ukuxhasa uluvo kunye nokuzingqina. - Makanike izimvo ngendlela engqalileyo, anganika iimbono zakhe kuphela. Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 7 DBE/2016 SCE – Imemorandam - Makasebenzise iintlobo ngeentlobo zezixhobo ezibonisa ubuciko, kunye nobugcisa bokucenga. - Makasebenzise ulwimi olubonisa uvakalelo umzekelo oluchukumisayo kodwa lungabi nabukrwada. - Isiphelo sesincoko kufuneka sibe nomdla, sicace kwaye sinike inkcazelo ekholelekayo ngoluvo lombhali. - Makasebenzise ulwimi olubonisa uvakalelo umzekelo oluchukumisayo kodwa lungabi nabukrwada. - Isiphelo sesincoko kufuneka sibe nomdla, sicace kwaye sinike inkcazelo ekholelekayo ngoluvo lombhali. [50] Isincoko esicamngcayo. Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Makabonise izimvo, iimbono, iingcinga neemvakalelo zakhe ezichukumisayo. - Makacamngce ngamaphupha okanye ngeminqweno. - Makaveze iimbono zakhe kuphela. - Makanike inkcazo ecace kakuhle, ejonge ukuhlaziya iinkumbulo okanye uvakalelo lwakhe. - Makanike izimvo/ iingcinga/ uvakalelo oluveza ukunyaniseka kunye nokubandakanyeka komntu. - Isakhiwo masibunjwe ngobunono. - Akukho mfuneko yokuba isiphelo sibe sesicacisiweyo. [50] 1.5 Isincoko esivelela amacala omabini Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Makavelele zonke iinkalo xa exoxa ngomba othile. - Makavelele amacala omabini engxoxo, angakhethi cala. - Makacacise acwangcise ngobunono isakhiwo. - Makanike iinkcazelo ezizolileyo, ezicingisisiweyo zaxhaswa kakuhle. - Makangathathi cala lithile nangona enokuvakalisa olwakhe uluvo. - Makaxoxe ngokuvokothekileyo nangokuvakalayo. - Mabasebenzise ithoni engabonakalisi kuchukumiseka, iqinisekise kodwa ibe ingazithobi. - Makafikelele kwisigqibo esithile ekupheleni kwesincoko. - Makabhale isiphelo esisulungekileyo esishiya umfundi engenantandabuzo ngoluvo lwakhe. [50] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 8 DBE/2016 SCE – Imemorandam Isincoko esichazayo. Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Makachaze umba othile okanye umntu othile ngendlela ezama ukuba asive, asiqonde isihloko esichazwa ngendlela ecace gca. - Makasebenzise amagama ukudala umfanekiso. - Makachaze into ukwenzela ukutsala umdla nokudlwengula umxhelo. - Makachonge amagama ngobunono nangocoselelo ukufezekisa isiphumo sokubhalwayo. - Makasebenzise imifanekiso ntelekelelo yokubonwayo, okuvakalayo, okungcanyulwayo nokuphathwayo. - Makasebenzise izigaba zentetho nezafobe ngokukuko. - Makabhale ngesihloko anamava ngaso. [50] Isincoko esixoxayo. Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Umviwa makatyekele kwicala elinye. - Makuvele ukuxhaswa okanye ukuchaswa koluvo olukhabana nolunye. - Makabe necala alithathayo umfundi, adandalazise nesizathu sokuba enze oko. - Makaqale isincoko ngokwandlala ezakhe iimbono ngesihloko ngendlela enika izimvo ezizezakhe nezitsalayo. - Makanike uluhlu lweembono ukuxhasa uluvo kunye nokuzingqina. - Makabe nengqwalasela kumanqaku angqinelana okanye achasene nenkcazelo. - Makanike izimvo ngendlela engqalileyo, anganika iimbono zakhe kuphela. - Makasebenzise iintlobo ngeentlobo zezixhobo ezibonisa ubuciko, kunye nobugcisa bokucenga. - Makasebenzise ulwimi olubonisa uvakalelo umzekelo oluchukumisayo kodwa lungabi nabukrwada. - Isiphelo sesincoko kufuneka sibe nomdla, sicace kwaye sinike inkcazelo ekholelekayo ngoluvo lombhali. - Makasebenzise ulwimi olubonisa uvakalelo umzekelo oluchukumisayo kodwa lungabi nabukrwada. - Isiphelo sesincoko kufuneka sibe nomdla, sicace kwaye sinike inkcazelo ekholelekayo ngoluvo lombhali. [50] Isincoko esicamngcayo. Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Makabonise izimvo, iimbono, iingcinga neemvakalelo zakhe ezichukumisayo. - Makacamngce ngamaphupha okanye ngeminqweno. - Makaveze iimbono zakhe kuphela. - Makanike inkcazo ecace kakuhle, ejonge ukuhlaziya iinkumbulo okanye uvakalelo lwakhe. - Makanike izimvo/iingcinga/uvakalelo oluveza ukunyaniseka kunye nokubandakanyeka komntu. - Isakhiwo masibunjwe ngobunono. - Akukho mfuneko yokuba isiphelo sibe sesicacisiweyo. [50] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 9 DBE/2016 SCE – Imemorandam 1.6 Isincoko esicamngcayo. Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Makabonise izimvo, iimbono, iingcinga neemvakalelo zakhe ezichukumisayo. - Makacamngce ngamaphupha okanye ngeminqweno. - Makaveze iimbono zakhe kuphela. - Makanike inkcazo ecace kakuhle, ejonge ukuhlaziya iinkumbulo okanye uvakalelo lwakhe. - Makanike izimvo/iingcinga/uvakalelo oluveza ukunyaniseka kunye nokubandakanyeka komntu. - Isakhiwo masibunjwe ngobunono. - Akukho mfuneko yokuba isiphelo sibe sesicacisiweyo. [50] Isincoko esixoxayo. Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Umviwa makatyekele kwicala elinye. - Makuvele ukuxhaswa okanye ukuchaswa koluvo olukhabana nolunye. - Makabe necala alithathayo umfundi, adandalazise nesizathu sokuba enze oko. - Makaqale isincoko ngokwandlala ezakhe iimbono ngesihloko ngendlela enika izimvo ezizezakhe nezitsalayo. - Makanike uluhlu lweembono ukuxhasa uluvo kunye nokuzingqina. - Makabe nengqwalasela kumanqaku angqinelana okanye achasene nenkcazelo. - Makanike izimvo ngendlela engqalileyo, anganika iimbono zakhe kuphela. - Makasebenzise iintlobo ngeentlobo zezixhobo ezibonisa ubuciko, kunye nobugcisa bokucenga. - Makasebenzise ulwimi olubonisa uvakalelo umzekelo oluchukumisayo kodwa lungabi nabukrwada. - Isiphelo sesincoko kufuneka sibe nomdla, sicace kwaye sinike inkcazelo ekholelekayo ngoluvo lombhali. - Makasebenzise ulwimi olubonisa uvakalelo umzekelo oluchukumisayo kodwa lungabi nabukrwada. - Isiphelo sesincoko kufuneka sibe nomdla, sicace kwaye sinike inkcazelo ekholelekayo ngoluvo lombhali. [50] Isincoko esichazayo. Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Makachaze umba othile okanye umntu othile ngendlela ezama ukuba asive, asiqonde isihloko esichazwa ngendlela ecace gca. - Makasebenzise amagama ukudala umfanekiso. - Makachaze into ukwenzela ukutsala umdla nokudlwengula umxhelo. - Makachonge amagama ngobunono nangocoselelo ukufezekisa isiphumo sokubhalwayo. - Makasebenzise imifanekiso ntelekelelo yokubonwayo, okuvakalayo, okungcanyulwayo nokuphathwayo. - Makasebenzise izigaba zentetho nezafobe ngokukuko. - Makabhale ngesihloko anamava ngaso. [50] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 10 DBE/2016 SCE – Imemorandam Isincoko esibalisayo. Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Makabhale ngebali/ngesiganeko esenzekileyo/isiganeko esiqwetyiweyo. - Makabhale ngomxholo obambekayo nokholelekayo nokuba usekwe kwinto ebuntsomirha. - Makabhale isakhiwo sebali esidlwengula umxhelo nesikholelekayo. - Makasebenzise ixesha elidlulileyo/ixesha eladlulayo kumaxesha amaninzi, umfundi angalisebenzisa nexesha langoku. - Malibe libali elinento elifuna ukuyiphuhlisa. - Umhlathi wentshayelelo mawudlwengule umxhelo. - Malibe libali eligcina umdla womfundi kude kube sekupheleni. - Kufuneka isimbo, izixhobo zobuciko, kunye nentshukumo elapha ebalini iqinisekise ukuba umfundi ugcinwa enomdla. - Makubaliswe ngokuphumeleleyo kubonakale ngokucacileyo iinkcukacha zokuva ezinjengokubona, isandi, incasa, ivumba kunye nezo zinokuviwa ngokuziphatha ngesandla. - Masibe nophawu lokuchaza olumandla. - Isiphelo masibe sesanelisayo okanye sibe ntsingiselo-mbini, singabhidaniswa okanye siqikeleleke. - Makasebenzise intetho-ngqo ukwenza umlinganiswa abe ngophilayo. - Igama ngalinye alisebenzisileyo malibe nenjongo. [50] 1.7 1.7.1 Isincoko esibalisayo. Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Makabhale ngebali/ngesiganeko esenzekileyo/isiganeko esiqwetyiweyo. - Makabhale ngomxholo obambekayo nokholelekayo nokuba usekwe kwinto ebuntsomirha. - Makabhale isakhiwo sebali esidlwengula umxhelo nesikholelekayo. - Makasebenzise ixesha elidlulileyo/ixesha eladlulayo kumaxesha amaninzi, umfundi angalisebenzisa nexesha langoku. - Malibe libali elinento elifuna ukuyiphuhlisa. - Umhlathi wentshayelelo mawudlwengule umxhelo. - Malibe libali eligcina umdla womfundi kude kube sekupheleni. - Kufuneka isimbo, izixhobo zobuciko, kunye nentshukumo elapha ebalini iqinisekise ukuba umfundi ugcinwa enomdla. - Makubaliswe ngokuphumeleleyo kubonakale ngokucacileyo iinkcukacha zokuva ezinjengokubona, isandi, incasa, ivumba kunye nezo zinokuviwa ngokuziphatha ngesandla. - Masibe nophawu lokuchaza olumandla. - Isiphelo masibe sesanelisayo okanye sibe ntsingiselo-mbini, singabhidaniswa okanye siqikeleleke. - Makasebenzise intetho-ngqo ukwenza umlinganiswa abe ngophilayo. - Igama ngalinye alisebenzisileyo malibe nenjongo. [50] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 11 DBE/2016 SCE – Imemorandam Isincoko esichazayo. Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Makachaze umba othile okanye umntu othile ngendlela ezama ukuba asive, asiqonde isihloko esichazwa ngendlela ecace gca. - Makasebenzise amagama ukudala umfanekiso. - Makachaze into ukwenzela ukutsala umdla nokudlwengula umxhelo. - Makachonge amagama ngobunono nangocoselelo ukufezekisa isiphumo sokubhalwayo. - Makasebenzise imifanekiso ntelekelelo yokubonwayo, okuvakalayo, okungcanyulwayo nokuphathwayo. - Makasebenzise izigaba zentetho nezafobe ngokukuko. Makabhale ngesihloko anamava ngaso. [50] Isincoko esixoxayo. Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Umviwa makatyekele kwicala elinye. - Makuvele ukuxhaswa okanye ukuchaswa koluvo olukhabana nolunye. - Makabe necala alithathayo umfundi, adandalazise nesizathu sokuba enze oko. - Makaqale isincoko ngokwandlala ezakhe iimbono ngesihloko ngendlela enika izimvo ezizezakhe nezitsalayo. - Makanike uluhlu lweembono ukuxhasa uluvo kunye nokuzingqina. - Makabe nengqwalasela kumanqaku angqinelana okanye achasene nenkcazelo. - Makanike izimvo ngendlela engqalileyo, anganika iimbono zakhe kuphela. - Makasebenzise iintlobo ngeentlobo zezixhobo ezibonisa ubuciko, kunye nobugcisa bokucenga. - Makasebenzise ulwimi olubonisa uvakalelo umzekelo oluchukumisayo kodwa lungabi nabukrwada. - Isiphelo sesincoko kufuneka sibe nomdla, sicace kwaye sinike inkcazelo ekholelekayo ngoluvo lombhali. - Makasebenzise ulwimi olubonisa uvakalelo umzekelo oluchukumisayo kodwa lungabi nabukrwada. Isiphelo sesincoko kufuneka sibe nomdla, sicace kwaye sinike inkcazelo ekholelekayo ngoluvo lombhali. [50] Isincoko esivelela amacala omabini. Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Makavelele zonke iinkalo xa exoxa ngomba othile. - Makavelele amacala omabini engxoxo, angakhethi cala. - Makacacise acwangcise ngobunono isakhiwo. - Makanike iinkcazelo ezizolileyo, ezicingisisiweyo zaxhaswa kakuhle. - Makangathathi cala lithile nangona enokuvakalisa olwakhe uluvo. - Makaxoxe ngokuvokothekileyo nangokuvakalayo. - Mabasebenzise ithoni engabonakalisi kuchukumiseka, iqinisekise kodwa ibe ingazithobi. - Makafikelele kwisigqibo esithile ekupheleni kwesincoko. - Makabhale isiphelo esisulungekileyo esishiya umfundi. - engenantandabuzo ngoluvo lwakhe. [50] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 12 DBE/2016 SCE – Imemorandam Isincoko esicamngcayo. Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Makabonise izimvo, iimbono, iingcinga neemvakalelo zakhe ezichukumisayo. - Makacamngce ngamaphupha okanye ngeminqweno. - Makaveze iimbono zakhe kuphela. - Makanike inkcazo ecace kakuhle, ejonge ukuhlaziya iinkumbulo okanye uvakalelo lwakhe. - Makanike izimvo/iingcinga/uvakalelo oluveza ukunyaniseka kunye nokubandakanyeka komntu. - Isakhiwo masibunjwe ngobunono. - Akukho mfuneko yokuba isiphelo sibe sesicacisiweyo. [50] 1.7.2 Isincoko esibalisayo. Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Makabhale ngebali/ngesiganeko esenzekileyo/isiganeko esiqwetyiweyo. - Makabhale ngomxholo obambekayo nokholelekayo nokuba usekwe kwinto ebuntsomirha. - Makabhale isakhiwo sebali esidlwengula umxhelo nesikholelekayo. - Makasebenzise ixesha elidlulileyo/ixesha eladlulayo kumaxesha amaninzi, umfundi angalisebenzisa nexesha langoku. - Malibe libali elinento elifuna ukuyiphuhlisa. - Umhlathi wentshayelelo mawudlwengule umxhelo. - Malibe libali eligcina umdla womfundi kude kube sekupheleni. - Kufuneka isimbo, izixhobo zobuciko, kunye nentshukumo elapha ebalini iqinisekise ukuba umfundi ugcinwa enomdla. - Makubaliswe ngokuphumeleleyo kubonakale ngokucacileyo iinkcukacha zokuva ezinjengokubona, isandi, incasa, ivumba kunye nezo zinokuviwa ngokuziphatha ngesandla. - Masibe nophawu lokuchaza olumandla. - Isiphelo masibe sesanelisayo okanye sibe ntsingiselo-mbini, singabhidaniswa okanye siqikeleleke. - Makasebenzise intetho-ngqo ukwenza umlinganiswa abe ngophilayo. - Igama ngalinye alisebenzisileyo malibe nenjongo. [50] Isincoko esichazayo. Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Makachaze umba othile okanye umntu othile ngendlela ezama ukuba asive, asiqonde isihloko esichazwa ngendlela ecace gca. - Makasebenzise amagama ukudala umfanekiso. - Makachaze into ukwenzela ukutsala umdla nokudlwengula umxhelo. - Makachonge amagama ngobunono nangocoselelo ukufezekisa isiphumo sokubhalwayo. - Makasebenzise imifanekiso ntelekelelo yokubonwayo, okuvakalayo, okungcanyulwayo nokuphathwayo. - Makasebenzise izigaba zentetho nezafobe ngokukuko. - -Makabhale ngesihloko anamava ngaso. [50] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 13 DBE/2016 SCE – Imemorandam Isincoko esixoxayo. Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Umviwa makatyekele kwicala elinye. - Makuvele ukuxhaswa okanye ukuchaswa koluvo olukhabana nolunye. - Makabe necala alithathayo umfundi, adandalazise nesizathu sokuba enze oko. - Makaqale isincoko ngokwandlala ezakhe iimbono ngesihloko ngendlela enika izimvo ezizezakhe nezitsalayo. - Makanike uluhlu lweembono ukuxhasa uluvo kunye nokuzingqina. - Makabe nengqwalasela kumanqaku angqinelana okanye achasene nenkcazelo. - Makanike izimvo ngendlela engqalileyo, anganika iimbono zakhe kuphela. - Makasebenzise iintlobo ngeentlobo zezixhobo ezibonisa ubuciko, kunye nobugcisa bokucenga. - Makasebenzise ulwimi olubonisa uvakalelo umzekelo oluchukumisayo kodwa lungabi nabukrwada. - Isiphelo sesincoko kufuneka sibe nomdla, sicace kwaye sinike inkcazelo ekholelekayo ngoluvo lombhali. - Makasebenzise ulwimi olubonisa uvakalelo umzekelo oluchukumisayo kodwa lungabi nabukrwada. Isiphelo sesincoko kufuneka sibe nomdla, sicace kwaye sinike inkcazelo ekholelekayo ngoluvo lombhali. [50] Isincoko esivelela amacala omabini. Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Makavelele zonke iinkalo xa exoxa ngomba othile. - Makavelele amacala omabini engxoxo, angakhethi cala. - Makacacise acwangcise ngobunono isakhiwo. - Makanike iinkcazelo ezizolileyo, ezicingisisiweyo zaxhaswa kakuhle. - Makangathathi cala lithile nangona enokuvakalisa olwakhe uluvo. - Makaxoxe ngokuvokothekileyo nangokuvakalayo. - Mabasebenzise ithoni engabonakalisi kuchukumiseka, iqinisekise kodwa ibe ingazithobi. - Makafikelele kwisigqibo esithile ekupheleni kwesincoko. - Makabhale isiphelo esisulungekileyo esishiya umfundi. - engenantandabuzo ngoluvo lwakhe. [50] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 14 DBE/2016 SCE – Imemorandam Isincoko esicamngcayo. Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Makabonise izimvo, iimbono, iingcinga neemvakalelo zakhe ezichukumisayo. - Makacamngce ngamaphupha okanye ngeminqweno. - Makaveze iimbono zakhe kuphela. - Makanike inkcazo ecace kakuhle, ejonge ukuhlaziya iinkumbulo okanye uvakalelo lwakhe. - Makanike izimvo/iingcinga/uvakalelo oluveza ukunyaniseka kunye nokubandakanyeka komntu. - Isakhiwo masibunjwe ngobunono. - Akukho mfuneko yokuba isiphelo sibe sesicacisiweyo. [50] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 15 DBE/Juni 2016 SCE – Imemorandam ICANDELO B: IMIHLATHI Abaviwa kulindeleke ukuba baphendule imibuzo ibe MIBINI kweli candelo. Bhala amagama ali-100-120 (umxholo kuphela). UMBUZO 2 2.1 ILETA YOBUHLOBO Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Makasebenzise ulwimi olungekho sikweni ukuya kolusesikweni. - Makabhale ngolwimi oluvakalayo, olusulungekileyo nolutsala umdla nethoni efanelekileyo. - Makacwangcise ngokukuko, axoxe ngokukuko. - Ileta mayiqulathe intshayelelo enika umdla, isiqu nesiphelo. - Makangqale ngqo kumongo wokubulela. - Mayiqulathe idilesi enye yombhali leta ebhalwe ime ngqo ngesiXhosa, umhla ebhalwe ngawo ngasezantsi kwayo. - Mayibandakanye isibuliso esichanekileyo umz. Nomsa endimthandayo. - Makashiye umgca emva kwesibuliso ze abhale umhlathi wakhe wentshayelelo. - Mazisetyenziswe iziphumlisi kuphela kumagama aqhawuliweyo. - Uvumelekile ukuboleka igama esiNgesini xa ubhala idilesi, iinyanga okanye usebenzise iinyanga zentsusa. - Makashiye umgca phakathi kwedilesi nesibuliso. - Akukho ziphumlisi kwidilesi nesibuliso nakwisiphelo. - Makahlule imihlathi yesiqu ngokweengcamango ezahlukeneyo. - Umhlathi wokuphetha udla ngokubhekiswa kwimibuliso okanye iminqweno emihle. - Akukho mgaqo uthile ulandelwayo ncam malunga nesiphelo kodwa silandelwa ligama lokuqala lombhali umz. Umhlobo wakho Zola. [25] 2.2 ILETA YASEBURHULUMENTENI Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Makanamathele kwiimfuno ezahlukeneyo zeeleta ezisesikweni njengesimbo sokubhala nesakhiwo. - Makakhumbule abantu ababhalelayo ukuncedisana nokuba oko abhale ngako kuqondwe msinya. - Indlela abhala ngayo mayivakale, iyondelelane, icaciswe, ibe semxholweni. - Makasebenzise ulwimi olusesikweni. - Makabhale ngolwimi oluvakalayo, olwamkelekileyo nolutsala umdla nethoni efanelekileyo. - Makacwangcise ngokukuko, axoxe ngokukuko. - Ileta mayiqulathe intshayelelo enika umdla, isiqu nesiphelo. - Makangqale ngqo kumongo. - Mayiqulathe iidilesi ezimbini eyombhali neyalomntu ubhalelwayo, ime ngqo ngesiXhosa. - Umhla ebhalwe ngawo ngasezantsi kwayo. - Mayibandakanye isibuliso esichanekileyo. Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 16 DBE/Juni 2016 SCE – Imemorandam - Makashiye umgca emva kwesibuliso ze abhale umcimbi ileta engawo. - Uvumelekile ukuboleka igama esiNgesini xa ubhala idilesi, iinyanga okanye usebenzise iinyanga zentsusa. - Akukho ziphumlisi kwidilesi nesibuliso nakwisiphelo. - Makahlule imihlathi yesiqu ngokweengcamango ezahlukileyo. - Isiphelo esichanekileyo silandelwa yifani noonobumba-magama bombhali. [25] 2.3 I-OBHITSHUWARI Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Igama, umhla wokuzalwa, indawo azalelwe kuyo namagama abazali bakhe. - Imfundo yakhe neendawo aphangele kuzo. - Izinto ezibalulekileyo ezimalunga nobomi bakhe. - Makabhale ngegalelo lakhe entlalweni nezinto ebenomdla kuzo esaphila. - Unobangela wokusweleka kwakhe ukuba ugulile, imbali yokugula kwakhe. - Abantu abashiya ngasemva. - Amazwi okumkhapha. - Makasebenzise ulwimi oluhloniphayo nolundilisekileyo. [25] 2.4 I-AJENDA NEMIZUZU Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: I-ajenda: - Makabhale isicwangciso senkqubo eza kulandelwa entlanganisweni. - Makabeke imiba/izihlokwana ekuza kuxoxwa ngazo. - Umba ngamnye mawabelwe ixesha. Imizuzu: - Makabhale igama lequmrhu/umhla, indawo nexesha lentlanganiso. - Irejista yabakhoyo. - Makabhale okwenzeke entlanganisweni. - Makabhale imizuzu ehambelana nezihlokwana ezikwi-ajenda. - Makabhale izindululo ezithathiweyo ngobunjalo bazo. - Makasebenzise ixesha elidlulileyo. [25] 2.5 INQAKU LEPHEPHANDABA Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Makanike isihloko esicacileyo nesivakalayo aze ongeze nesihlokwana esicacileyo. - Makaqale ngokona kubaluleke kakhulu: umz, ngubani, yintoni, nini, phi, kutheni kangakanani. - Makachaze ngokufutshane umba abhala ngawo kodwa ucace gca. - Makagqithise umyalezo wakhe uvakale kulowo ubhalelwayo. - Makashwankathele ngokucacileyo angayigqwethi into eyinyaniso. [25] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 17 DBE/Juni 2016 SCE – Imemorandam 2.6 INTETHO ESESIKWENI Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Kwisimbo sokubhala makuvele ixesha, indawo, injongo, abaphulaphuli noko aza kuthetha ngako. - Makuvele ukuba uza kuthetha njani? Wonwabile, okanye ukhathazekile. - Makaqale intetho yakhe ngendlela etsala umdla. - Makaphuhlise amanqaku akhe kakuhle angatsho ngentetho ekruqulayo. - Makasebenzise izivakalisi ezifutshane ezikhatshwa ziingcingane ezilula, asebenzise imizekelo eqhelekileyo. - Makalungelanise izigxeko zakhe nezincomo [25] AMANQAKU ECANDELO B: 50 AMANQAKU EWONKE: 100 Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 Downloaded from hlayiso.com 18 DBE/2016 SCE – Imemorandam ICANDELO A: IZINCOKO – AMANQAKU o Sebenzisa le rubrikhi rhoqo xa umakisha izincoko zephepha lesi-3, Icandelo A. o Amanqaku ukusukela kweli-0 ukuya kwangama-50 ahlulahlulwe ngokwamanqanaba amahlanu. o Imiqangatho yomxholo, ulwimi nesimbo, inqanaba ngalinye kula mahlanu lahlulahlulwe kubini, kwakho amanqaku abelwe abo banezincoko ezikwinqwanqwa eliphakamileyo nezo zikwinqwanqwa elingezantsi kwinqanaba ngalinye. o Isakhiwo asichatshazelwa kukwahlulwa ngokwenqwanqwa eliphezulu nelisezantsi. Imiqathango Egqwesileyo Esemagqabini Eyanelisayo Eyinxalenye Engaphumelelanga neqaqambileyo nefanelekileyo UMXHOLO 28–30 22–24 16–18 10–12 4–6 Inqwanqwa eliphakamileyo NOCWANGCISO -Impendulo igqwesile/ -Impendulo ixongxwe -Impendulo iyanelisa. -Impendulo -Impendulo ayihambelani inomtsalane, ngaphezu ngobugcisa. -Izimvo ziyathungelana ayinaluthungelwano nomxholo kwaphela. (Impendulo koko bekulindelekile. -Izimvo zihambelana noko ziyaqinisekisa lungqinelanayo. -Izimvo ziyabhidisa nezimvo) -Izimvo eziqiqisisiweyo, gingci nomxholo kwaye ngokusemxholweni. -Izimvo azicacanga kwaye azingqamananga Uyondelelwaniso ezixhokonxa iingcinga zinomdla zinobungqina - Ilungelelanisiwe noko kwaye ayizizo kwaphela nomxholo. nezivuthiweyo. bokuvuthwa. kwaye iyathungelana ezomfundi. -Azicacanga kwaye lwezimvo -Impendulo elungelelaniswe -Ilungelelaniswe kakuhle kuquka intshayelelo, -Buncinci ubungqina kwaye ziphindaphindiwe. ngokucwangcisa. kakuhle ngokugqwesileyo kakhulu kwaye isiqu ukuqukumbela/ bolungelelwaniso -Azilungelelaniswanga Ukuqonda injongo, enothungelwano iyathungelana nesiphelo. nothungelwano kwaye azithungelani. abantu ekujoliswe (enonamathelwano) (inonamathelwano) lweengcamango. kubo kunye nesimo ukuquka intshayelelo, isiqu, kuquka intshayelelo, isiqu sentlalo. ukuqukumbela/nesiphelo. ukuqukumbela/nesiphelo. 25–27 19–21 13–15 7–9 0–3 -Impendulo egqwesileyo -Impendulo ixongxwe -Impendulo eyanelisayo -Ubukhulu becala -Akukho linge 30 AMANQAKU kodwa ineendawana esilela kakuhle. nangona kumana impendulo lokuphendula isihloko. Inqwanqwa elingezantsi kuzo ukuba neempawu -Izimvo ziyahambelana kubakho izikhewu ayihambelani -Ayihambelani kwaphela ezinomtsalane ogqwesileyo zinomdla. kwingcaciso. nomxholo. nomxholo kwaye wesincoko esinkqenkqeza -Ilungelelaniswe kakuhle -Izimvo -Izimvo zibonakalisa ayifanelekanga. phambili. iyathungelana ziyanamathelana ukungahlangani -Ayingqamananga -Izimvo ezivuthiweyo (inonamathelwano) ngokwanelisayo kwaye nokubhidisa. nomxholo kwaphela neziqiqisisiweyo. kuquka intshayelelo, isiqu ziyaqinisekisa. -Phantse bungabikho kwaye inobubhu- -Izimvo zilungelelaniswe nesiphelo. -Kukho ulungelelaniso ubungqina tyubhutyu. ngobugcisa olufumanekayo bolungelelwaniso zinothungelwano nothungelwano nothungelwano. (zinonamathelwano) kwintshayelelo, isiqu kuquka intshayelelo, isiqu nesiphelo. kunye nesiphelo. Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 Downloaded from hlayiso.com 19 DBE/2016 SCE – Imemorandam ULWIMI, ISIMBO 14–15 11–12 8–9 5–6 0–3 SOKUBHALA -Ithoni, irejista, isimbo -Ithoni, irejista, isimbo -Ithoni, irejista, isimbo -Ithoni, irejista, isimbo -Ulwimi alunantsingiselo. NOKUHLELA sokubhala, isigama sokubhala kunye sokubhala nesigama sokubhala nesigama -Ithoni, irejista, isimbo Ithoni, irejista, zifaneleke kakhulu nesigama ziqaqambe zifanelekile kwinjongo, azihambelani sokubhala nesigama Inqwanqwa eliphakamileyo isimbo sokubhala, kwinjongo, abantu kakhulu kwinjongo, abantu abantu ekujoliswe kubo nenjongo, abantu azihambelani mpela ekujoliswe kubo nakwisimo ekujoliswe kubo nesimo nesimo sentlalo. ekujoliswe kubo nenjongo, abantu isigama sentlalo. sentlalo. -Ulwimi lusetyenziswe nesimo sentlalo. ekujoliswe kubo nesimo esifanelene -Ulwimi lusetyenziswe -Ulwimi luchanekile kwaye ngokufanelekileyo -Ulwimi lusetyenziswa sentlalo. nenjongo/nesimo ngokuzithemba, ithoni isetyenzisiwe ukudlulisa umyalezo. ngendlela -Ukusetyenziswa sentlalo. luyachukumisa ngokufanelekile -Ithoni ifanelekile. ebuthathaka. kwisigama Uchongo magama. ngokugqwesileyo. nangokuzinzileyo -Izixhobo zolwimi -Ithoni nochongo kunqongophele Ukusetyenziswa -Ithoni edlwengula umxhelo kwisincoko siphela. zisetyenzisiwe magama ngokubaxekileyo de kolwimi nemigaqo, nenobuciko. -Ubukhulu becala akukho ukuphuhlisa azifanelekanga. ungakwazi ukuqonda Iimpawu -Akukho nasinye isiphene ziphene kwigrama nopelo. nokuphucula umxholo. -Isigama okubhaliweyo. zokubhala, igrama, segrama nopelo. -Sixongxwe kakuhle sinqongophele -Sixonkxwe ngobugcisa kakhulu. kakhulu. upelo. obukhulu. 13 10 7 4 15 AMANQAKU -Ulwimi lugqwesile kwaye -Ulwimi luyakuthimba -Ukusetyenziswa -Ukusetyenziswa kusetyenziswe izixhobo kwaye ubukhulu becala kolwimi ngokwanelisayo kolwimi Inqwanqwa zolwimi ezibonakalisa luchanekile. kodwa kusekho ngokungafanelekanga. ubuciko ngokufanelekileyo. -Ithoni iqaqambile kwaye ukungangqinelani apha -Kuncinci okanye elingezantsi -Akukho nasinye isiphene ichanekile. naphaya. akukho ukohluka – segrama nopelo. -Zimbalwa iziphene -Ubukhulu becala ithoni hlukana kwezivakalisi. -Sixonkxwe ngobugcisa. zegrama nopelo. ifanelekile kodwa -Isigama -Sixongxwe kakuhle. usetyenziso zixhobo sinqongophele zolwimi lunqongophele. ngokugqithisileyo. ISAKHIWO 5 4 3 2 0–1 Iimpawu zodidi -Isihloko sikhuliswe -Iinkcukacha zakhiwe -Ukuphuhliswa -Kukho amanqaku -Amanqaku lwesincoko ngokugqwesileyo. ngokulandelelana kweenkcukacha asemxholweni. asemxholweni awakho. Ukuphuhliswa -Iinkcukacha ezigqwesileyo. nangokuqiqisisiweyo. ngokusemxhlolweni. -Izivakalisi nemihlathi -Ulwakhiwo lwezivakalisi kwemihlathi -Izivakalisi, imihlathi -Ziyathungelana. -Izivakalisi, imihlathi zineemposiso. nemihlathi nokubunjwa zakhiwe ngokugqwesileyo. -Ukwakhiwa kwezivakalisi zakhiwe kakuhle. -Isincoko lunobubhutyu-bhutyu. nemihlathi -Isincoko sisesemxholweni -Isincoko siphume kwezivakalisi. kuyahambelana, sisesemxholweni. nangona zisekhona kwaphela emxholweni. kwahlukahlukene. iziphene. 5 AMANQAKU AMANQAKU 43–50 33–40 23–30 13–20 0–10 Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 Downloaded from hlayiso.com 20 DBE/2016 SCE – Imemorandam ISIHLOMELELO B: IRUBRIKHI YOKUHLOLA IMIHLATHI ULWIMI LWASEKHAYA [25 AMANQAKU] Imiqathango Egqwesileyo Esemagqabini Eyanelisayo Eyinxalenye Engaphumelelanga neqaqambileyo nefanelekileyo UMXHOLO, 13–15 10–12 7–9 4–6 0–3 UCWANGCISO -Impendulo igqwesile -Impendulo esemagqabini -Impendulo eyanelisayo -Kubonakala ubunzima -Impendulo ibonakalisa NEFOMATHI ngaphezu koko ebonisa ulwazi olululo ebonisa ulwazi malunga nolwazi ukunqongophala kolwazi bekulindelekile ngeempawu zodidi lomhlathi. ngeempawu zodidi lweempawu zolu didi ngeempawu zodidi -Impendulo nezimvo. -Izimvo eziqiqisisiweyo -Ubhalo lusemxholweni. lomhlathi. lwetekisi. lomhlathi. -Ulungelelwaniso nezivuthiweyo. -Ukuthungelana komxholo -Kukho ukuphambuka -Kukho ukungqamana -Intsingiselo ilahlekile -Ulwazi olunzulu nezimvo, kucaciswe kakuhle okungephi emxholweni. okungephi kwaye akakho mxholweni lwezimvo nokucwangcisa. ngeempawu zohlobo kakhulu kwaye neenkcukacha -Ubukhulu becala okusemxholweni kodwa kwaphela. -Injongo, abantu lomhlathi obhaliweyo. zixhasa isihloko. uyathungelana umxholo ukuphambuka kubhalo. -Impendulo ayithungelani ekujoliswe kubo, iimpawu/ -Ubhalo lusemxholweni -Ifomathi efanelekileyo nezimvo. -Akusoloko kukho kumxholo nezimvo. imigaqo nesimo sentlalo. ncakasana. eneziphene ezingephi. -Ezinye iinkcukacha uthungelwano phakathi -Zimbalwa kakhulu -Ukuthungelana komxholo ziyasixhasa isihloko. komxholo nezimvo. iinkcukacha ezixhasa nezimvo. -Ubukhulu becala -Zimbalwa iinkcukacha isihloko. -Icaciswe nzulu kwaye zonke ifomathi ifanelekile ezixhaza isihloko. -Ayisetyenziswanga iinkcukacha ziyasixhasa kodwa kukho iziphene -Imigaqo eyimfuneko imigaqo eyimfuneko isihloko. ezingephi. yefomathi isetyenziswe yefomathi. -Ifomathi yamkelekile kwaye ngokungacacanga. ichanekile. -Imigaqo engundoqo 15 AMANQAKU yefomathi yetekisi ityeshelwe . ULWIMI, ISIMBO 9–10 7–8 5–6 3–4 0–2 SOKUBHALA -Ithoni, irejista, isimbo -Ithoni, irejista, isimbo -Ithoni, irejista, isimbo -Ithoni, irejista, isimbo -Ithoni, irejista, isimbo NOKUHLELA sokubhala, isigama sokubhala, isigama zifaneleke sokubhala, isigama sokubhala, isigama sokubhala, isigama Ithoni, irejista, isimbo zifaneleke ngokukodwa kakhulu kwinjongo, abantu zifanelekile kwinjongo, asifanelekanga asihambelani nenjongo, sokubhala, injongo/imeko, kwinjongo, abantu ekujoliswe ekujoliswe kubo kunye abantu ekujoliswe kubo ngokupheleleyo abantu ekujoliswe kubo abantu ekujoliswe kubo kubo nakwesimo sentlalo. nakwisimo sentlalo. kunye nesimo sentlalo. kwinjongo, abantu nesimo sentlalo. nesimo sentlalo. -Ulwimi lusetyenziswe -Ubukhulu becala ulwimi -Kukho iziphene ekujoliswe kubo kunye -Izele ziziphene yaye ngokuchanekileyo kwaye lusetyenziswe ngokukuko ezimbalwa zolwimi nesimo sentlalo. iyabhidisa. Ukusetyenziswa kolwimi lwakhiwe ngokukuko. nangokuchanekileyo. -Isigama esaneleyo. -Ukusetyenziswa -Isigama asihambelani nemigaqo yalo. -Akukho ziphene konke -Isigama sichaneke kakuhle. -Iziphene kolwimi nenjongo. Uchongo magama. konke. -Ubukhulu becala akho aziyichaphazeli ngokungachanekanga -Intsingiselo Iimpawu zokubhala ziphene. intsingiselo. kubangela iziphene ichaphazeleke nopelo. ezibaxekileyo. ngokukodwa. -Intsingiselo ilahlekile. 10 AMANQAKU AMANQAKU 22–25 17–20 12–15 7–10 0–5 Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha

Study this subject

More from Grade 12 isiXhosa HL

View all