Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
IBANGA LE-12
ISIZULU ULIMI LWASEKHAYA (HL)
IPHEPHA LESIBILI (P2)
NOVEMBA 2019
AMAMAKI: 80
ISIKHATHI: Amahora ama-2½
Leli phepha linamakhasi angama-30.
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Skip to contentAll 2019 papers 





View all
%20June%202025%20Possible%20Answers--fb8e2fe1-962f-4ce7-8ece-e8248a6089c9/v1-2e81dcce6aebb4d1e1c1/card.webp)




isiZulu HL Grade 12 Paper 2 NSC November 2019 Question Paper
Grade 12 isiZulu HL Paper 2 question paper from the NSC November Exam 2019, 30 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.
Isizulu Hl · Grade 12 · NSC November Exam · 2019 · isizulu. Question paper, 30 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- isiZulu HL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Isizulu
- Document type
- Question paper
- Year
- 2019
- Exam period
- NSC November Exam
- Paper
- 2
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 30
- File size
- 441.5 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 30
This exam
NSC November Exam 2019
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Question paperMemo
Questions in this paper
- Question 2Ulimi: izakhiwo nemithetho / Language Structures and Conventions10 marks
- Question 3Ulimi: izakhiwo nemithetho / Language Structures and Conventions10 marks
- Question 4Ulimi: izakhiwo nemithetho / Language Structures and Conventions10 marks
- Question 5Ubuciko / Literature (Set Works)35 marks
- Question 7Ubuciko / Literature (Set Works)25 marks
- Question 9Ubuciko / Literature (Set Works)25 marks
Show all 12 questions
- Question 11Ubuciko / Literature (Set Works)25 marks
- Question 13Ubuciko / Literature (Set Works)25 marks
- Question 15Ubuciko / Literature (Set Works)25 marks
- Question 17Ubuciko / Literature (Set Works)25 marks
- Question 19Ubuciko / Literature (Set Works)25 marks
- Question 21Ubuciko / Literature (Set Works)25 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2 2 DBE/Novemba 2019
NSC
IMIYALELO KANYE NOLWAZI KWABAHLOLWAYO
1. Fundisisa kahle imiyalelo ngaphambi kokuba uqale ukuphendula imibuzo.
2. Ungafundi imibuzo yonke yephepha. Qala ubheke uhla lokuqukethwe
olukhonjisiwe bese ukhetha imibhalo oyifundile kulo nyaka. Emuva kwalokho,
funda imibuzo yaleyo mibhalo bese ukhetha imibuzo ozoyiphendula.
3. Leli phepha LINEZIQEPHU EZINTATHU:
ISIQEPHU A: Izinkondlo (30)
ISIQEPHU B: Inoveli/Ubuciko bomlomo (25)
ISIQEPHU C: Umdlalo (25)
4. Phendula imibuzo EMIHLANU isiyonke: ISIQEPHU A: Imibuzo EMITHATHU,
ISIQEPHU B: Umbuzo OWODWA, ISIQEPHU C: Umbuzo OWODWA
njengoba kukhonjisiwe ngezansi.
ISIQEPHU A: IZINKONDLO
IZINKONDLO EZIMISELWE – Phendula noma ngabe yimiphi imibuzo
EMIBILI.
INKONDLO ENGAMISELWE – UPHOQELEKILE ukuphendula lo mbuzo.
ISIQEPHU B: INOVELI/UBUCIKO BOMLOMO
Phendula umbuzo OWODWA.
ISIQEPHU C: UMDLALO
Phendula umbuzo OWODWA.
5. INDLELA YOKUPHENDULA IMIBUZO YESIQEPHU B (INOVELI/UBUCIKO
BOMLOMO) KANYE NEYESIQEPHU C (UMDLALO)
Phendula KUPHELA imibuzo yenoveli kanye neyomdlalo owufundile.
Phendula UMBUZO OWODWA OMUDE kanye NOWODWA
OMFUSHANE. Uma ukhetha ukuphendula umbuzo omude ESIQESHINI
B, kufanele uphendule umbuzo omfushane ESIQESHINI C. Uma ukhetha
ukuphendula umbuzo omfushane ESIQESHINI B, kufanele uphendule
umbuzo omude ESIQESHINI C. Sebenzisa uhla oluyinkomba
lokuphendulwa kwemibuzo ukuze lukwelekelele ekukhetheni imibuzo.
6. UBUDE OBULINDELEKILE BEZIMPENDULO
Umbuzo omude ezinkondlweni mawuphendulwe ngamagama ayi-190
kuya kwangama-240.
Imibuzo emide enovelini kanye nasemdlalweni mayiphendulwe
ngamagama angama-340 kuya kwangama-390.
Ubude bezimpendulo zemibuzo emifushane buyolekelelwa amamaki
anikeziwe okuyiwona ayolawula ohlolwayo ukuthi kumele aphendule
kangakanani. Abafundi mabaqaphele ukuthi abathemelezi, kodwa
baphendula okubuziwe.
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2 3 DBE/Novemba 2019
NSC
7. Landela ngokucophelela imiyalelo oyinikeziwe ekuqaleni kwaleso naleso
siqephu.
8. Qaphela ukuthi izinombolo ozisebenzise ezimpendulweni zakho
ziyahambisana nalezo ezisetshenziswe abahlolayo emibuzweni.
9. Qalisa ISIQEPHU NGASINYE ekhasini ELISHA.
10. Ukusetshenziswa kwesikhathi kungahlelwa ngale ndlela:
ISIQEPHU A: Imizuzu engama-40
ISIQEPHU B: Imizuzu engama-55
ISIQEPHU C: Imizuzu engama-55
11. Bhala ngobunono nangesandla esibonakalayo.
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2 4 DBE/Novemba 2019
NSC
OKUQUKETHWE
Leli khasi liyolekelela abahlolwayo ukuba bakhethe imibuzo abazoyiphendula
ngaphandle kokufunda imibuzo yephepha lonke.
ISIQEPHU A: IZINKONDLO
Izinkondlo ezimiselwe: Phendula noma ngabe yimiphi imibuzo EMIBILI.
INOMBOLO YOMBUZO UMBUZO AMAMAKI INOMBOLO
YEKHASI
1. 'Uthando' Umbuzo omude 10 6
2. 'Ngizw' uthando' Umbuzo omfushane 10 7
3. 'Thumela uzamcolo Nkosi!' Umbuzo omfushane 10 9
4. 'UNoxolo/UNoluxolo' Umbuzo omfushane 10 11
KANYE
Nenkondlo engamiselwe: Uphoqelekile ukuphendula lo mbuzo.
5. 'Uthando lukaBaba' Umbuzo omfushane 10 12
QAPHELA: Phendula UMBUZO OWODWA OMUDE kanye NOWODWA OMFUSHANE. Uma
ukhetha ukuphendula umbuzo omude ESIQESHINI B, kufanele uphendule umbuzo
omfushane ESIQESHINI C. Phendula umbuzo OWODWA ESIQESHINI B kanye
NOWODWA ESIQESHINI C.
ISIQEPHU B: INOVELI/UBUCIKO BOMLOMO
INOVELI: Phendula umbuzo OWODWA kule noveli emiselwe.
6. Bengithi Lizokuna Umbuzo omude 25 13
7. Bengithi Lizokuna Umbuzo omfushane 25 13
8. Usumenyezelwe-ke Umcebo Umbuzo omude 25 15
9. Usumenyezelwe-ke Umcebo Umbuzo omfushane 25 15
10. Kunjalo-ke Umbuzo omude 25 17
11. Kunjalo-ke Umbuzo omfushane 25 17
12. Impi Yabomdabu Isethunjini Umbuzo omude 25 19
13. Impi Yabomdabu Isethunjini Umbuzo omfushane 25 19
NOMA
UBUCIKO BOMLOMO: Phendula umbuzo OWODWA kolobu buciko bomlomo obumiselwe.
14. Uju Lwezizukulwane Umbuzo omude 25 21
15. Uju Lwezizukulwane Umbuzo omfushane 25 22
ISIQEPHU C: UMDLALO
Phendula umbuzo OWODWA kule midlalo emiselwe.
16. Kudela Owaziyo Umbuzo omude 25 25
17. Kudela Owaziyo Umbuzo omfushane 25 25
18. Awuwelwa UMngeni Umbuzo omude 25 27
19. Awuwelwa UMngeni Umbuzo omfushane 25 27
20. Ubhuku Lwamanqe Umbuzo omude 25 29
21. Ubhuku Lwamanqe Umbuzo omfushane 25 29
QAPHELA: Phendula UMBUZO OWODWA OMUDE kanye NOWODWA OMFUSHANE
ESIQESHINI B kanye NASESIQESHINI C. Akuvumelekile ukuphendula imibuzo
EMIBILI emide noma EMIBILI emifushane.
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2 5 DBE/Novemba 2019
NSC
Uhla oluyinkomba yokuphendulwa kwemibuzo.
Emuva kokuphendula imibuzo yaleli phepha sebenzisa lolu hla oluyinkomba
yokuphendulwa kwemibuzo ukuze ube nesiqiniseko sokuthi uyikhethe ngokufanele
imibuzo okulindeleke uyiphendule.
ISIQEPHU INOMBOLO INANI THIKA
YEMIBUZO LEMIBUZO
EPHENDULIWE
A: IZINKONDLO
1–4 2
(Ezimiselwe)
A: INKONDLO
5 1
(Engamiselwe)
B: INOVELI
(Umbuzo omude NOMA 6–13 1
omfushane)
B: UBUCIKO BOMLOMO
(Umbuzo omude NOMA 14–15 1
omfushane)
C: UMDLALO
(Umbuzo omude NOMA 16–21 1
omfushane)
QAPHELA: ESIQESHINI B no C, qinisekisa ukuthi uphendule umbuzo OWODWA
OMUDE kanye nombuzo OWODWA OMFUSHANE. Awuvumelekile
ukuphendula imibuzo EMIBILI emide noma imibuzo EMIBILI
emifushane.
ESIQESHINI B, khetha phakathi kwenoveli nobuciko bomlomo,
uphendule UMBUZO OWODWA, ungaphenduli ngazo zombili lezi
zinhlobo zemibhalo.
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2 6 DBE/Novemba 2019
NSC
ISIQEPHU A: IZINKONDLO
IZINKONDLO EZIMISELWE
Phendula noma yimiphi imibuzo EMIBILI kulena emine ebuziwe elandelayo.
UMBUZO 1: UMBUZO OMUDE
Fundisisa le nkondlo bese uphendula imibuzo elandelayo.
UTHANDO – KNN Gcumisa
1 Abasha badume nezothando,
2 Okwalolu thando kuyadumaza,
3 Ngalolu thando sebeyaziqhenya,
4 Abasaluhloniphi nokuluhlonipha
5 Sekungumdlalo wamagendo.
6 Laph' abantu abasha, bethi banothando,
7 Ibhungu linothando lwetshitshi,
8 Bahlulwa yini ukuzihlonipha?
9 Kungani bekhohlisana?
10 Bayaziqhayisa ngalo
11 Omunye ethi ungowomunye?
12 Izimbali zanamuhla zilahlekelwa
13 Ubumbali bazo ngokuphang' umdaka.
14 Ongaphangi mdaka ubukelwa phansi,
15 Akhishwe inyumbazane anyundelwe,
16 Ngokuqinisel' umvuzo uyakuwuzuza,
17 Ekugcineni ebuhlanzweni bayo iyabuyela.
18 Nalapho umzali eqhamuka,
19 Abantu abasha abasamazisi,
20 Kugcwalwa imigwaqo kungaziwa nanyaka,
21 Kumelwe emakhoneni, nasezigxotsheni,
22 Wena mzali awusenasithunzi.
23 Wo, yeka kusadliwa ngoludala!
24 Kusadliwa ngoludala
25 Lwaluhlonishw' uthando.
26 Uthando kwakungolweqiniso,
27 Uthando lwalungaqhayiswa,
28 Abantu abadala babehlonishwa.
29 Kungabe lolu thando
30 Intsha edume ngalo
31 Olweqiniso na?
Ngokubhekisisa ukukhethwa kwamagama anjengemifanekisomqondo/
izithombemagama kule nkondlo, xoxa ngomoya ovezwa yimbongi mayelana nendlela
intsha eziphatha ngayo.
Impendulo yakho mayibe yi-eseyi ehleleke kahle ibe namagama ayi-190 kuya
kwangama-240. [10]
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2 7 DBE/Novemba 2019
NSC
UMBUZO 2: UMBUZO OMFUSHANE
Fundisisa le nkondlo bese uphendula imibuzo elandelayo.
NGIZW' UTHANDO – JM Sikakane
1 Ngizw' uthand' olujulileyo,
2 Lungisa kwezidephil' iziziba,
3 Lungisibikela ngenkung' ethe khuhle,
4 Ngimfom' izithukuthuk' ezipholileyo.
5 Ngizw' uthand' olunzonzobele,
6 Lungidoba lungiqhwebaqhweba,
7 Ngizibe nje ngingazibe lutho,
8 Ngithule nje ngingathule cwaka.
9 Ngizw' uthand' oluntofontofo,
10 Lungintofoza lunginwayanwaya,
11 Ngizwe ngiswakama wonk' umzimba,
12 Ngijuluk' ungiyojuluka.
13 Ngizw' uthando lungiphenduphendula,
14 Ngibe ngiyathe ngiyalala ngingalali,
15 Ngibe ngiyathe ngiyazumeka ngingazumeki,
16 Ngiqwash' ungiyoqwasha.
17 Ngizw' uthando solokhu lungibelesele,
18 Lungiphendul' isiduphunga sansondo,
19 Lungiphaphathekisa lungiphuphuthekisa,
20 Ngizul' izinkalo nezinkangala.
21 Ngizw' uthando lungithi dinsi fumbe,
22 Ngomthwal' engingenakuwuthwala;
23 Ngisho ngisebenza ungisind' ungisithibeze,
24 Imicabango yami izul' unozulane.
25 Ngizw' uthand' olungumzwangedwa,
26 Lunginakile ludlala ngami,
27 Lungiphehl' enhliziyweni,
28 Ngingawuthi mbibi ngisho nowami nje.
29 Ngizw' uthand' olusanganisayo
30 Lungiphonsa la lungiphonse le,
31 Lungihlome phezulu lungihlome phansi,
32 Lungimise ngekhanda ngizululeke.
33 Yebo, yebo, ngiyazisa luthando?
34 Ngiyayivum' eyakh' induku,
35 Ngiyazinikela Kuwe, ngiyathela,
36 Phinde ngithi ngiyaKubalekela;
37 Ngingeze neze neze ngenz' enjalo.
38 Maye! Maye! Kant' unje luthando?
39 Usungigolele kowakh' umgod' ojulileyo,
40 Umgod' oyisimuk' esifuthelene!
41 Akusenani, usungahlule singalwanga!
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2 8 DBE/Novemba 2019
NSC
2.1 Bhala isifengqo esiyindida esitholakala ebinzeni loku-1. (1)
2.2 Chaza kafushane ngamaphuzu AMATHATHU umqondo oqukethwe yibinza
lesi-2. (3)
2.3 Yini inhloso yembongi yokusebenzisa ifanangwaqa emgqeni we-14? (2)
2.4 Chaza ukusetshenziswa kwemvumelwano emgqeni we-18 kuya kowe-19. (2)
2.5 Phawula ngokuphumelela kwembongi ekusebenziseni isizura/isikhawu
emgqeni wama-35. (2)
[10]
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2 9 DBE/Novemba 2019
NSC
UMBUZO 3: UMBUZO OMFUSHANE
Fundisisa le nkondlo bese uphendula imibuzo elandelayo.
THUMELA UZAMCOLO NKOSI! – BT Msimang
1 Wena wedwa ojuba amazulu
2 Ukuba asifafaze ngemikhemezelo;
3 Wena wedwa oyalela ilanga
4 Ukuba lisibusise ngenkazimulo;
5 Nguwena wedwa - nguwena wedwa!
6 Inile yakhemezela,
7 Kulo mhlabathi olugagadu! ogwadule,
8 Phinde ukuzwela kule nkundla
9 Yesishingishane, lapho kuke kusuke
10 Ifu lezintuli zikhuhle khuhle;
11 Baxhoshwe zinsunsu bacikic' amehlo,
12 Kubemnyama bhuqe.
13 Wena wedwa
14 Odala ubugqikolo bedwala;
15 Wena wedwa
16 Olola ukucija kwameva;
17 Nguwena wedwa - nguwena wedwa!
18 Lidumile langqangqazela,
19 Leza nezihlambi layidliva,
20 Kubemanzi wena tshe wena dwala,
21 Zamuncamunca izimpande ngethemba
22 Lokusimama. Yaphuma inhlamvu
23 Yakhotha konke, idwala eliyimi lasala
24 Lome geqe.
25 Nguwena wedwa
26 Ongaqhekeza ubutshe bedwala;
27 Nguwena wedwa
28 Ongathuntubeza izinciji zameva;
29 Wena wedwa – wena wedwa!
30 Thumela uzamcolo, Baba,
31 Amadwala amatiswe amanziswe
32 Ubulukhuni bukhunyuzwe;
33 Kuqhekeke nezimfa ukuze
34 Izwele imvula yempilo;
35 Aphile amatshe namadwala,
36 Alimemeze igama longabonwayo!
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2 10 DBE/Novemba 2019
NSC
3.1 Bhala isimo sokukhuluma esethulwa igama elidwetshelwe ebinzeni lesi-3. (1)
3.2 Chaza kafushane ngamaphuzu AMATHATHU umqondo oqukethwe yibinza
lesi-2. (3)
3.3 Yini inhloso yembongi yokusebenzisa ukuphindaphinda emgqeni we-17? (2)
3.4 Chaza ukusetshenziswa kwemvumelwanosiqalo emgqeni wama-35 kuya
kowama-36. (2)
3.5 Phawula ngokuphumelela kwembongi ekusebenziseni isizura/isikhawu
emgqeni wama-30. (2)
[10]
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2 11 DBE/Novemba 2019
NSC
UMBUZO 4: UMBUZO OMFUSHANE
Fundisisa le nkondlo bese uphendula imibuzo elandelayo.
UNOXOLO/UNOLUXOLO – KNN Gcumisa
1 Udumo lakho luyababazeka
2 Ufana namanz' apholil' ehla entabeni.
3 Upholil' uphuzisa bonke abakulangazelelayo,
4 Ubaph' ukujabul' imizimba yethakase
5 Bekufumene wena Mduduzi wabadumele.
6 Lapho kukhon' ukuheleza komoy' obandayo,
7 Lapho kugelez' igazi emaweni athambekileyo,
8 Izinyembezi zigeleza ingelezane,
9 Kubhekenwe ngeziqu zamehlo.
10 Imilomo ikhafula okumuncu kodwa
11 Kungazeki okumuncu kodwa
12 Kungazeki ngubani oyakusiza.
13 Munye kuphel' ongaba umsizi, UNoluxolo,
14 Oleth' injabulo kubo bonke abaxabeneyo,
15 Onhliziyo zabo zibamtoti, ngothando
16 Oluletha ukufudumala okungunaphakade.
17 Kuletha ukuthokoza okungeke
18 Kwalethwa yilutho ngaphandle
19 Kothando, umusa noxolo.
4.1 Bhala isifengqo esidwetshelwe esitholakala ebinzeni loku-1. (1)
4.2 Chaza kafushane ngamaphuzu AMATHATHU umqondo oqukethwe yibinza
lesi-2. (3)
4.3 Yini inhloso yembongi yokusebenzisa ifanankamisa emgqeni wesi-8? (2)
4.4 Chaza ukusetshenziswa kwemvumelwanosiqalo emgqeni we-14 kuya
kowe-16. (2)
4.5 Phawula ngokuphumelela kwembongi ekusebenziseni isizura/isikhawu
emgqeni we-19. (2)
[10]
KANYE
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2 12 DBE/Novemba 2019
NSC
INKONDLO ENGAMISELWE (Uphoqelekile ukuphendula lo mbuzo)
UMBUZO 5: UMBUZO OMFUSHANE
Fundisisa le nkondlo bese uphendula imibuzo elandelayo.
UTHANDO LUKABABA – Flora FS Sibisi
1 Maye ngothando lwakho Baba,
2 Olukhul' olwedlul' olobaba;
3 Wayidela iNdodana yakho
4 Iyodwa, iyosindis' abakho,
5 Sahlala sinelihle ithuba,
6 Sofinyelel' ekhaya sihuba.
7 Ngingabonga ngithini kuwe?
8 Enginakho nengiyikho nguwe,
9 Ngilele, ngisezandleni zakho,
10 Ngivuka nginganakil' unami,
11 Ngiyasebenza ngothando lwakho,
12 Ngihleka ngikhala wen' unami.
13 Bekufanele ngikuthande,
14 Wen' ube phambili ngisahamba,
15 Ithuba lide, mangiphenduke,
16 Ngilw' umhlaba nobuhle ngehlule;
17 Siza Menzi ngikuthande njalo.
18 Ngisize Baba wami njalo,
19 Ungibuyise njalo ngothando,
20 Thel' umoya wakh' enhliziyweni,
21 Ngikuthande emphefumulweni,
22 Kim' ube ngaphezu kwakho konke,
23 Ngikwethembe ngezinswelo zami,
24 Kuze kuphel' izinsuku zami.
[Icashunwe: Imisebe Yelanga II, S Nyembezi]
5.1 Bhala uhlobo lwemvumelwano edwetshelwe emgqeni wesi-5 nowesi-6 bese
uphinde usho ukuthi isebenze ukwenzani kule migqa? (2)
5.2 Chaza kafushane ithoni equkethwe umugqa we-17. (2)
5.3 Iyini inhloso yembongi ekusebenziseni umbuzombumbulu emgqeni wesi-7? (2)
5.4 Ngabe imbongi iyigqamise kanjani indikimba yothando emgqeni we-18 kuya
kowama-24? Sekela impendulo yakho. (2)
5.5 Hlaziya isigqi esitholakala kule nkondlo. (2)
[10]
AMAMAKI ESIQEPHU A: 30
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2 13 DBE/Novemba 2019
NSC
ISIQEPHU B: INOVELI/UBUCIKO BOMLOMO
Khetha uhlobo OLULODWA lombhalo phakathi KWENOVELI NOBUCIKO BOMLOMO,
uphendule ngokulandela imiyalelo engezansi.
INOVELI
Phendula umbuzo OWODWA ngencwadi oyifundile.
UMBUZO 6: UMBUZO OMUDE
BENGITHI LIZOKUNA – NG Sibiya
Umbhali wenoveli uyaye aveze abalingiswa bakhe ngobunjalo babo esebenzisa
amasu ahlukene.
Phawula ngalesi sitatimende esingenhla ubhekise impendulo yakho kulaba balingiswa
abalandelayo: UNgidi, UMhlengi, UNontobeko kanye noNkululeko.
Impendulo yakho mayibe yi-eseyi ehleleke kahle ngokwezigaba ze-eseyi ibe
namagama angama-340 kuya kwangama-390. [25]
UMBUZO 7: UMBUZO OMFUSHANE
BENGITHI LIZOKUNA – NG Sibiya
Fundisisa lesi siqeshana senoveli bese uphendula imibuzo elandelayo.
ISIQESHANA A
'Mhlengi, hawu Mhlengi, yini lena ongenza yona?' kuhayiza uNontobeko.
'Wo, ithemba kalibulali, bengithi …' Wo, ahluleke ukuqhubeka bandla uNgidi,
zigobhoze izinyembezi. Adideke manje uNomalanga ukuthi uzoduduza bani ayeke
bani.
'Ngiyaxolisa kakhulu kinina nonke. Yiyona mpilo esengiyiphila lena.' esho esula 5
izinyembezi ebabuka endlini.
Wayesababuka kanjalo ngenkathi kungqongqozwa kanye emnyango, kuvuleka
isicabha, kungena uXolani ehefuzela, amehlo egcwele izinyembezi. Wangena
esalokhu ehayizile uNontobeko, ebalisa, ebalisa.
'Yeka ukukuthanda kwami Mhlengi!' 10
'Ngiyaxolisa Nontobeko.'
'Yisona sizathu owangalela sona lesi?'
'Yebo,' evuma ngamahloni.
'Wawungangitsheli ngani pho?'
'Kwakulukhuni. Kwakungelula neze,' ephendula ngezinyembezi. 15
'Yeka ukukuthanda kwami! Yeka ukuzethembisa kwami ukuthi sizotholana, sibuyelane,
siqhubeke lapho esasigcine khona, si …' Akhale kakhulu. Usevele wankema nje
uXolani. Kakulula nokuthi kube khona abuza kuyena. Kuyamdida konke lokhu
akuzwayo.
'Mahlengi, kwenzenjani?' ebuza ezidela amathambo. 20
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2 14 DBE/Novemba 2019
NSC
'Wo, kulukhuni Xolani bakithi,' ehlengezela izinyembezi, engabaza nokusondela
kuyena uXolani, amwole, amduduze.
'Yini elukhuni?' esabuza emangele, ebabuka bonke endlini ngawo lawo mehlo agcwele
imibuzo.
'Kangazi ukuthi ngizochaza ngithini,' ekhala kakhulu uMahlengi. 25
'Cha, kangikuchazele ndodana. Mina nginguNgidi, uyise kaMhlengi … kaMahlengi.
Lona nguNontobeko owayethandana noMhlengi, lona nguNomalanga, isithandwa
sami.'
'Kangikuzwa baba.'
'Kufanele ungangizwa ndodana. Nakithina, yiso leso, kuningi okusixakayo. 30
Mhlawumbe nguyena uMhlengi … uMahlengi wakho ongakuchazela kahle.'
'Yeka ukukuthanda kwami Mhlengi wami,' kubalisa uNontobeko.
'Mahlengi, yini lena ongenza yona? Awu, yeka ukukutha …' Abihlike naye uXolani
kudlange izinyembezi, lubuye lonke usizi lwakhe, akucabange konke okumlahlekele,
akucabange konke okungamathemba namaphupho ekusasa eliqhakazile abezitshela 35
ukuthi libalindele noMahlengi wakhe. Konke lokhu kumdiyazelise, kulenze lizule
kakhulu kunakuqala ikhanda lakhe. Wazibona esehlehla kancane, kancane, eqheluka,
efulathela, ebashiya besalokhu bekhamisile endlini, bebhalwe usizi okungekho
owaziyo ukuthi luyoke lushabalale yini. Waphuma ebhocobele, kuqhaqhazela
amadolo, kumnyama amehlo, engangabazi nakancane ukuthi lolu sizi abhekene nalo 40
manje luzomgubuzela, lumgwinye, lumminzise, azike, azike, azike.
[Isahluko 10:136–137]
7.1 Chaza umoya otholakala esingenisweni salesi siqeshana. (2)
7.2 Nikeza umyalezo otholakala kulesi siqeshana. Sekela impendulo yakho. (2)
7.3 Chaza kafushane ngamaphuzu AMATHATHU umsebenzi womlandi ubhekise
impendulo yakho kulesi siqeshana. (3)
7.4 Fingqa ngamaphuzu AMATHATHU izehlakalo ezaholela esigamekweni
sokusha kwezingane nomuzi kaXolani. (3)
7.5 Chaza isizathu sokuthi uNgidi asebenzise uShezi ekwenzeni uphenyo. (2)
7.6 Yini inhloso yombhali yokuveza isigameko sokubulawa kukaNyambose? (2)
7.7 Isinqumo esathathwa uMhlengi sokuzishintsha ubulili saba namthelela muni
empilweni kaNontobeko, uXolani noNdumiso? Sekela impendulo yakho
ngephuzu ELILODWA ngomlingiswa ngamunye. (3)
7.8 Qhathanisa uthando lwabalingiswa uNontobeko kanye noNdumiso
ekuthandeni umuntu oyedwa onguMhlengi. (3)
7.9 Ngabe isenzo sikaNgidi sokuxosha uMhlengi ngesikhathi emtshela ukuthi uyi
'gay' samukelekile kuwena? Sekela umbono wakho. (2)
7.10 Phawula ngempumelelo yombhali ekuphetheni le ndaba. (3)
[25]
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2 15 DBE/Novemba 2019
NSC
UMBUZO 8: UMBUZO OMUDE
USUMENYEZELWE-KE UMCEBO – MJ Mngadi
Umbhali wenoveli uyaye aveze abalingiswa bakhe ngobunjalo babo esebenzisa
amasu ahlukene.
Phawula ngalesi sitatimende esingenhla ubhekise impendulo yakho kulaba balingiswa
abalandelayo: UNomvula, UChule, UMeyili kanye noMaHadebe.
Impendulo yakho mayibe yi-eseyi ehleleke kahle ngokwezigaba ze-eseyi ibe
namagama angama-340 kuya kwangama-390. [25]
UMBUZO 9: UMBUZO OMFUSHANE
USUMENYEZELWE-KE UMCEBO – MJ Mngadi
Fundisisa lesi siqeshana senoveli bese uphendula imibuzo elandelayo.
ISIQESHANA B
Nx, woza lapha wena,' kusho izwi emnyameni ngesiNgisi.
Wethuka woma uNomvula lapho amehlo ezithela emadodeni amabili ezemboze ubuso,
obunye bungobemfene, evele ngamehlo, ephethe imimese.
'Awuzwa ukuthi ngithini? Ngithi woza lapha chalaha!' isho iziqinisa izinhlamvu zamazwi
indoda yesiNgisi. 5
'Sixoleleni bafowethu ningasibulali!' ezikhalisa uChule eshosheleka kakhulu ngaphansi
kwemoto.
'Ungabe usaphuma lapho wena nja ndini! Sizogcina ngawe. Mbambe Shosholoza!'
Wabaleka uNomvula wazungeza imoto eya ngasesiweni. Engasazi nokuthi wenzani
wacosha amanye amatshana ababengawasebenzisanga ekushokeni imoto ngoba 10
beweya, walilahlela ebusweni bukaJamu. Lahlala lezwela esiphongweni. Lahlekiyane
phansi umese lapho uJamu ebamba isiphongo opha ngesikhathi.
'Mbambe wena qhaqhazela!' uJamu ekhankatha uDaffo owalibala wukukhamisa
nommese, ecimeza lapho uNomvula owelusa emnemba ngelinye itshe. Lahlala
emhlathini kaDaffo, lamshiya ewubambile ekhamisile. 15
'Kodwa nenzani? Mphuthumeni mani! Nx! Kanti benginikhokhelelani? Nabukelela ifa
lami liya kwaNtshangase. Le ndoda isivele iwuzuzile umphefumulo. Sekusele ukuba
aziyise kuyo. Mphuthumeni!'
'Hhawu uyangibulala impela Chule ngikuthanda kangaka?'
Ukuphila kwakho wukufa kwami. Ukufa kwami wukuphila kwakho. 20
Msonteni intamo!'
UNomvula wagulukudela emotweni, wazihluthulela ngokushesha izivalo. Elimele enjalo
uJamu weqa amangqibithi wayinyukunya imoto ezama ukuyivula, phinde. Washiya
uDaffo eyinyukunya, watatazela futhi waqonda kuChule eyofuna isihluthulelo, kepha
wethuswa yisondo elaligingqika. 25
Wakhubeka ephakathi kwezimoto, wahlala phansi ngezinqe liphose limshayisa isondo
elaligingqika layokhala phansi esiweni.
'Sukuma Jamu! Bhasobha wafa!' ememeza uDaffo eyibona inyakaza imoto kaChule,
uphuma ujeke ugingqikela eweni, ibhazalala.
'Nkosiyaphakade! Phuma ngaphansi kwemoto! Nansi inyakaza! Sukuma Jamu! 30
Ihlehlela kuwe!'
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2 16 DBE/Novemba 2019
NSC
'Eshu! Ngafa mina kababa!' ezikhalela ngaphansi uChule. 'Ngilekelele Daffo!'
UDaffo wayemxwayisa ngemuva kwendaba uJamu owathi uyasukuma, laliduma lidla
umunge nomtholo. Zangquzulana izimoto, isinqe sikaChule simhlanganisa nekhala
lemoto yabo. Zampaqaza isifuba nezimbambo, wavela ngekhanda kuphela phakathi 35
kwekhala nesinqe.
'Ngafa! Ngisize sho ...! Gudluza imoto!'
'KaMazibuko! Nomvula mntakwethu! Ngilekelele mkami! Ngafa sithandwa!' ebubula
ngaphansi kwemoto uNkosiyaphakade.
UNomvula wamuzwa, wabuza edidekile wathi, 'Ngenzenjani Chule njengoba nonke 40
nifuna ukungibulala nje?' Wavula ifasitela walunguza, walibona igazi ligeleza nomyeni
ejanduza ngaphansi kwemoto. Wavula isivalo waphuma endiza ethi, 'Phuma Chule!
Kodwa Nkosi yami ngizothini ezweni?'
[Isahluko 24:241–242]
9.1 Chaza umoya otholakala esingenisweni salesi siqeshana. (2)
9.2 Nikeza umyalezo otholakala kulesi siqeshana. Sekela impendulo yakho. (2)
9.3 Chaza kafushane ngamaphuzu AMATHATHU umsebenzi womlandi ubhekise
impendulo yakho kulesi siqeshana. (3)
9.4 Fingqa ngamaphuzu AMATHATHU izehlakalo ezaholela esigamekweni
sokufa kukaMahuzu. (3)
9.5 Chaza isizathu sokuthi abakwa-Dicey banike uMirriam ithikithi lakhe
le-pick six. (2)
9.6 Yini inhloso yombhali yokuveza udweshu lwangaphandle phakathi
kukaGenyeza noNomvula ngenkathi uNomvula ewine i-pick six? (2)
9.7 Isinqumo esathathwa uNomvula sokuyohlala eMlazi saba namthelela muni
empilweni kaGenyeza, uChule noDaffo? Sekela impendulo yakho ngephuzu
ELILODWA umlingiswa ngamunye. (3)
9.8 Qhathanisa uthando lwabalingiswa uGenyeza kanye noChule. Impendulo
yakho mayibe ngamaphuzu AMATHATHU. (3)
9.9 Ngabe isenzo sikaMeyili sokufunda incwadi kaMaNdelu evela kuNomvula
samukelekile kuwena? Sekela umbono wakho. (2)
9.10 Phawula ngempumelelo yombhali ekuphetheni le ndaba. (3)
[25]
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2 17 DBE/Novemba 2019
NSC
UMBUZO 10: UMBUZO OMUDE
KUNJALO-KE – ME Wanda
Umbhali wenoveli uyaye aveze abalingiswa bakhe ngobunjalo babo esebenzisa
amasu ahlukene.
Phawula ngalesi sitatimende esingenhla ubhekise impendulo yakho kulaba balingiswa
abalandelayo: UDumazile, USithole, UMoloi kanye noMisi Hlophe.
Impendulo yakho mayibe yi-eseyi ehleleke kahle ngokwezigaba ze-eseyi ibe
namagama angama-340 kuya kwangama-390. [25]
UMBUZO 11: UMBUZO OMFUSHANE
KUNJALO-KE – ME Wanda
Fundisisa lesi siqeshana senoveli bese uphendula imibuzo elandelayo.
ISIQESHANA C
'Nx!' kunxapha uMaNzimande. Wathi lacu, waphuma waqonda endlini yabo yokulala.
Wafika wangena maqede wazivalela. Kwake kwathi akasikhiye ngaphakathi isicabha,
kodwa wabuye wayeka. Wazihlalela kuleyo ndlu kwaze kwashaya isikhathi sokulala.
USithole wagcina ephumile naye ekhishini ukuya endlini yokulala. Wathi engena nje
uThukela lwabe selugola izintethe. Umkakhe wahluleka ukubekezela. Wathatha wathi: 5
'Yise kaMpisendlini, ufunelani ukungenza isiphukuphuku mina? Bewungibizela
ukuzobukisa ngami ezintombini zakho? Hhi? Angiyona into yokudlala wena mina.'
Asho maqede azigubuzele ngengubo.USithole wazikhuza sekuthi akamyabule,
amsonge kanye nezingubo, amjikijele phandle umkakhe. Wacabangela umntwana
wakhe ukuthi uzosuke abe yintandane kanti usemncane. Wathula isikhashana esadla 10
amathambo ekhanda, wangena embhedeni. Kwathi ngesikade bafika ubuthongo.
Walala zwi kwaze kwasa.
Ukusa kwabonwa nguye uMaNzimande. Igwebu lemfezi lalisalokhu lithe ciki entanyeni
kuyena. Wazithola ephoqelekile ukuba akhiphe ingonyuluka yakhe.
'Yise kaMpisendlini, vuka uhambise uDumazile. Angisamdingi nje lapha kwami. 15
Angisamdingi nje.' Athi ukuthula kancane uSithole, bese ethi:
'Ngimhambise ngimyise kuphi?'
Wabuza kimina, awazi yini lapho wamthatha khona?' Isho imanzi yakhe ingamnike
thuba. Athi ukuthula kancane futhi uSithole. UMaNzimande aqhube futhi:
'Uma ungamhambisi, ngizomhambisa mina. Uzobona isimanga! Angibhenywa mina! 20
Angibhenywa nje!' USithole wafikelwa wumcabango wokuzisola ukuthi
wayechanguzelani nalesi similamongo somfazi ongunompempe.
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2 18 DBE/Novemba 2019
NSC
USithole waphumela phandle, wamemeza uDumazile. Kwathi angavela emnyango
wendlu yakhe, wamtshela ukuba athathe zonke izimpahla zakhe azifake emotweni.
Kwathi cosololo kuMaNzimande ukubona ukuthi intando yakhe iyenzeka ngempela. 25
UDumazile wayifunda ivaliwe, wenza njengoba kuthiwa makenze. Yasuka-ke imoto
seyiphikelele esitolo. Kuthe besesendleleni, uSithole wathi:
'UMaNzimande unezimpawana zokungakhululeki ngobukhona bakho phakathi komuzi
wakhe. Manje ngibona kungcono ukuba wena uyohlala kule ndlu yami engemuva
kwasesitolo.' 30
Kumethuse lokho uDumazile.
'Ungethuki, ukhona uMthovovo oqaphe isitolo. Awuzukuhlala wedwa. Nami futhi
ngizolokhu ngivela nje ngizonilunguza.'
Abuye abone uDumazile ukuthi yikhona okungcono ukuyohlala esitolo kunokuba ahlale
emzini kaMaNzimande. 35
Yathi ingafika imoto esitolo, uSithole wanikeza uDumazile ukhiye waleyo ndlu ukuba
avule afake izimpahla zakhe. Nempela kwaba njalo. Wandlala umbhede: wafaka
amashidi amabhangqubhangqu, wathi bhu isibhalala ngaphezulu. Kwathi angaqeda,
wavala endlini, waya esitolo ukuyoqala umsebenzi.
[Isahluko 4:75–76]
11.1 Chaza umoya otholakala esingenisweni salesi siqeshana. (2)
11.2 Nikeza umyalezo otholakala kulesi siqeshana. Sekela impendulo yakho. (2)
11.3 Chaza kafushane ngamaphuzu AMATHATHU umsebenzi womlandi ubhekise
impendulo yakho kulesi siqeshana. (3)
11.4 Fingqa ngamaphuzu AMATHATHU izehlakalo ezaholela esigamekweni
sokuhamba kukaSithole emzini wakhe. (3)
11.5 Chaza isizathu sokuthi uDumazile asebenzise uMthovovo ekugqekezeni
isitolo. (2)
11.6 Yini inhloso yombhali yokuveza udweshu lwangaphandle phakathi kukaMisi
Hlophe noDumazile? (2)
11.7 Isinqumo sikaDumazile sokuthandana noSithole saba namthelela muni
empilweni kaManzimande, uMtalaselwa, noMthovovo? Sekela impendulo
yakho ngephuzu ELILODWA ngomlingiswa ngamunye. (3)
11.8 Qhathanisa uthando lwabalingiswa uMoloi kanye noSithole ekuthandeni
kwabo uDumazile. Impendulo yakho mayibe ngamaphuzu AMATHATHU. (3)
11.9 Ngabe isenzo sikaKheswa sokuxosha uMaNdovela ngesikhathi ethola ukuthi
uDumazile ukhulelwe samukelekile kuwena? Sekela umbono wakho. (2)
11.10 Phawula ngempumelelo yombhali ekuphetheni le ndaba. (3)
[25]
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2 19 DBE/Novemba 2019
NSC
UMBUZO 12: UMBUZO OMUDE
IMPI YOMDABU ISETHUNJINI – JC Buthelezi
Umbhali wenoveli uyaye aveze abalingiswa bakhe ngobunjalo babo esebenzisa
amasu ahlukene.
Phawula ngalesi sitatimende esingenhla ubhekise impendulo yakho kulaba balingiswa
abalandelayo: UBafana, uPoppie, uNjini Cele noHlanganisani.
Impendulo yakho mayibe yi-eseyi ehleleke kahle ngokwezigaba ze-eseyi ibe
namagama angama-340 kuya kwangama-390. [25]
UMBUZO 13: UMBUZO OMFUSHANE
IMPI YOMDABU ISETHUNJINI – JC Buthelezi
Fundisisa lesi siqeshana senoveli bese uphendula imibuzo elandelayo.
ISIQESHANA D
'Angazi ukuthi kwenze njani mfowethu,' kusho uNgubane esondela kumfana
owayephakathi emotweni ngenkathi ihamba. 'Wenzeni lapha phakathi mfana?
Uthinteni?'
'Angithintanga lutho mina. Imoto izihambele nje. Yini ebiniyisunduza ngemuva,'
kulanda umfana ehlehla, wase ebaleka elandelwa ngumngani wakhe. 5
'Kade ngakutshela Ngubane lesi siphukuphuku ukuthi akukhona eMadadeni lapha,
izindawo zaseThekwini ziyehlela, kuhle umuntu azijwayeze ukufaka amabhuliki
esandla uma ephuma emotweni. Ubuwafakile amabhuliki esandla?'
'Khona bengingawafakanga,' kusho uNgubane ebuka umnikazi we-Mercedez
ababembamba ngoba wayefuna ukuzifikela ngezandla kuNgubane. 10
Phakathi kwababehamba nomnikazi we-Mercedez kwakukhona uSibeko namadodana
akhe amabili. USibeko wathi amadodana akhe mawathathe umfowabo ayomngenisa
endlini. Nguye owayezokhuluma nomakhelwane ngale ngozi. Wayechiliza izandla
uSibeko ethi, Hamba Zabalaza! Ngena endlini, mina ngizokhuluma nomakhelwane.
Kayilimalanga kakhulu imoto. Kuphuma umkhokha ndodana. Xola Maziya.' 15
Waphendukela kuMaMsibi wathi, 'Yini lo sathane osuxova umoya sakhisene kahle
kangaka mhloli?'
'Impela nami angazi ukuthi sathane muni lona osusidunga sihleli ngokuthula
komazakhele. Angazi ukuthi uNgubane ungenwe yini ukuba ashiye imoto ingafakiwe
amabhuliki esandla? Ngiyaxolisa makhelwane. Ngiyaxolisa impela Mcusi. Kuhle 20
ungixolisele nakuZabalaza.'
'Kulungile makhelwane woza siyokhulumela kwakho ukuze izindaba zethu
zingangenwa yilezi zibukeli esezigcwele umgwaqo,' kusho uSibeko.
Bahamba-ke bobabili beyongena endlini uNgubane ebalandela elengise indwangu
yokusula imoto, isiphundu sakhe simtshela ukuthi wonke amehlo akuye. Endlini 25
baqhubeka oSibeko noMaMsibi bekhalelana ngokulimala kwezimoto zabo.
Bavumelana ngokuthi kusasa izimoto ziyongena kubacangcathi ukuze basho ukuthi
kuzobiza malini ukuzibuyisela endaweni yazo. 'Khona singethande ukuba sikukhokhise
ngale ngozi ngoba siyazi ukuthi akekho obethanda ukuba kwenzeke ingozi, kodwa
uma kusho wena uthi uzozikhokha zonke izindleko zethu, siyabonga mhloli.' 30
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2 20 DBE/Novemba 2019
NSC
'Kufanele ngikhokhe ngoba yimi engaletha uNgubane. Nami ngangingazi ukuthi
sengifuye umxabanisi,' kusho umhloli.
'Kuthiwa lembula ingubo lingene makhelwane. Akunani ngoba akekho umuntu olimele.
Mina ngike ngethuka sengiyibona imoto yakho iqonda kwaMncwabe. Bengithi izosho
ngaphakathi,' kulanda uSibeko esesukuma evalelisa. 35
Wasukuma nomhloli wavalelisa wamphelezela umakhelwane behamba bexoxa
bekhomba uNgubane ngekhanda. Kwathi esengena kwakhe uSibeko, waphindela
emuva umhloli. Kwammangalisa ukuthi eyakhe imoto yayigobe ibhampa nje kuphela
yangalimala kakhulu. Ebuyela endlini, wathola uNgubane esedlala ngayo indwangu
yokusula imoto, ehleli ebheke phansi. 40
[Isahluko 15:266–267]
13.1 Chaza umoya otholakala esingenisweni salesi siqeshana. (2)
13.2 Nikeza umyalezo otholakala kulesi siqeshana. Sekela impendulo yakho. (2)
13.3 Chaza kafushane ngamaphuzu AMATHATHU umsebenzi womlandi ubhekise
impendulo yakho kulesi siqeshana. (3)
13.4 Fingqa ngamaphuzu AMATHATHU izehlakalo ezaholela esigamekweni
sokuhamba kukaNgubane emzini wakhe eLa Lucia. (3)
13.5 Chaza isizathu sokuthi uBen Martins ahlangane noNgubane ngenkathi efuna
ukusiza umphakathi waKwaMashu. (2)
13.6 Yini inhloso yombhali yokuveza udweshu lwangaphandle phakathi
kukaMaXakushe noPoppie? (2)
13.7 Isinqumo sikaHlanganisani sokunakekela uMelody no-Euthenasia saba
namthelela muni empilweni kaPoppie, uBafana kanye noCele? Sekela
impendulo yakho ngephuzu ELILODWA ngomlingiswa ngamunye. (3)
13.8 Qhathanisa uthando lwabalingiswa uMaMthunzi kanye noMaMsibi
ekuthandaneni kwabo noBafana. Impendulo yakho mayibe ngamaphuzu
AMATHATHU. (3)
13.9 Ngabe isenzo sikaMaMsibi sokuwashisa uBafana izingubo samukelekile
kuwena? Sekela umbono wakho. (2)
13.10 Phawula ngempumelelo yombhali ekuphetheni le ndaba. (3)
[25]
NOMA
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2 21 DBE/Novemba 2019
NSC
UBUCIKO BOMLOMO
UMBUZO 14: UMBUZO OMUDE
UJU LWEZIZUKULWANE – KL Makhoba
Phendula umbuzo OWODWA.
Umbhali wobuciko bomlomo uyaye aveze abalingiswa bakhe ngobunjalo babo
esebenzisa amasu ahlukene.
Xoxa ngalesi sitatimende esingenhla ubhekise impendulo yakho kulaba balingiswa
abalandelayo enganekwaneni ethi, Unwabu nentulo: UNkulunkulu, unwabu, nentulo.
Ezibongweni zenkosi u-Albert Luthuli: Inkosi u-Albert Luthuli.
Impendulo yakho mayibe yi-eseyi ehleleke kahle ngokwezigaba ze-esseyi ibe
namagama angama-340 kuya kwangama-390 sekuhlangene impendulo
yenganekwane nezibongo.
ISIQESHANA E
IZIBONGO ZENKOSI U-ALBERT LUTHULI
1 Ingqungqul' eshay' amaphiko phezu koMvoti,
2 Kwanyakaz' abamhloph' abeLungu,
3 Kwathi i-American Board
4 Yamthwesa isicoco.
5 Abelungu bakufundisa ulim' lwenkomo kaHaga
6 Kant' uzobaphendukela esiswini njengotshwala.
7 Umkhombi wendlela ayikhathule,
8 Umhambi wendlela ayikhombile.
9 Ongagcinanga ngokuyikhomb' inkululeko,
10 Kodwa wayifaka wayitshikitshela,
11 Wayifaka esikoleni,
12 Wayifaka esontweni
13 Indlela yenkululeko.
14 Ngiyasesaba isibindi sakho we Mandlanduna!
15 Ndlovu kayibhekeki.
16 Ndlovu edel' ukubusa
17 Yaqoma ukuhlupheka.
18 Indlovu ethe iwela ibheke kwaBulawayo
19 Babeyixokozelela abasekhaya,
20 Indlovu ethe iwela ibheke koNoweyi,
21 Babeyihlanganisela abasezitheni.
22 Nanamhlanje basakhexile ngeNobel Peace Prize.
23 Mqali wezindlela ezenyukelayo,
24 Mqambi wezindlel' eziya ku-1994,
25 Uyibekile induku ebandla,
26 Wabashaya engeqiw' ntwal' abaMhlophe,
27 Mandlanduna awuseyukubhubha.
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2 22 DBE/Novemba 2019
NSC
28 INkosi evivise ngepensela,
29 AbeLungu bevivisa ngemijojantaba.
30 Wabengul' inkung' abakithi,
31 Kwath' abeLumbi wabagez' ubebebe,
32 Sewungenisile mfo kaMvumbi.
33 Zaziyishumi kuZibandlela 1961,
34 Bekwethwesa imyezane yokuthula,
35 Kwamangala umhlaba wonke,
36 Awusalweli uKhongolose kuphela,
37 Awusalweli ama-Afrika kuphela,
38 Sewulwela umhlaba wonke.
39 Uyingqwayingqwayi, uyingqonyela! [25]
UMBUZO 15: UMBUZO OMFUSHANE
IZINGANEKWANE: 'UNONSIKELELO'
Fundisisa lesi siqeshana senganekwane bese uphendula imibuzo elandelayo
ngezansi.
ISIQESHANA F
Yema inkosana, isanganiswe ngumculo omnandi kangaka. Yasondela kancane,
ihamba izifihla ngoba ingafuni ukubonwa. Yagcina iwubona umbhoshongo kodwa
yangawubona umnyango. Yaphinda yabheka nesikhwelo sokugibela kodwa
yangasibona. Yajika inkosana yaqhubeka nendlela yayo.
Umculo omnandi waqhubeka nsuku zonke, nenkosana yaqhubeka nokulalela. Njalo 5
ngosuku, indodana yenkosi yayihamba iye phakathi ehlathini lapho yayizozwa umculo
embhoshongweni. Kwakuthi ungaphela umculo, ibuyele ekhaya ithokozile.
Kwakumnandi ukuzwa amaphimbo ngaphandle kokubona abaculayo.
Ngelinye ilanga ekuseni ngovivi, inkosana yabona amazimu eduzane kombhoshongo.
Yabe seyicasha khona lapho ukuze ibheke ukuthi kuzokwenzekani. Ngokujwayelekile, 10
acula amazimu.
'Nonsikelelo! Nonsikelelo!
Nkosazana yehlathi,
Siphalaphala esibambezela umuntu emuka namanzi,
Yehlisa umsila wengubo!' 15
Nembala, wehla umsila wengubo uphuma embhoshongweni. Weza kancane, wagcina
ufike wathi cababa phansi. Sonke lesi sikhathi, uNonsikelelo uvele ngefasitela, wehlisa
umsila wengubo yakhe. Yayingasacwayizi inkosana ngoba ingafuni ukuphuthelwa
ukubona konke okwenzekayo. Okunye, yayiqala ukubona ubuhle obunje, selokhu
yazalwa. Agibela amazimu abambelela emsileni ebheke phezulu embhoshongweni. 20
Inkosana yawabona amazimu engena embhoshongweni kwaze kwaba umsila
uyadonswa kungasabambelele muntu kuwona.
Ayilalanga indodana yenkosi ngalobo busuku. Yayizifundisa ukucula iculo eliculwa
embhoshongweni. Ngakusasa ekuseni, yanikela embhoshongweni. Yafika kungakafiki
muntu yaqala ukucula: 25
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2 23 DBE/Novemba 2019
NSC
Nonsikelelo! Nonsikelelo!
Nkosazana yehlathi,
Siphalaphala esibambezela umuntu emuka namanzi,
Yehlisa umsila wengubo!'
15.1 Nikeza umlingiswa omkhulu nenkinga abhekene nayo kulesi siqeshana. (2)
15.2 Chaza kafushane ngamaphuzu AMATHATHU isizinda ngokwalesi siqeshana. (3)
15.3 Qhathanisa isenzo sokuphikelela somlingiswa inkosana enganekwaneni
kanye nesenzo sokuphikelela sikaDkt. uSibongile Zungu emgqeni wesi-4
kuya kowesi-7. Bheka isiqeshana G ngezansi. (3)
15.4 Iyini inhloso yokusetshenziswa kokuphindaphindwa komculo kule
nganekwane? (2)
15.5 Uyazwelana noNonsikelelo ngesimo azithola ekuso kule nganekwane. Sekela
umbono wakho. (2)
15.6 Phawula ngempumelelo yomxoxi yokuphetha le nganekwane. (3)
KANYE NEZIBONGO
Fundisisa lezi zibongo bese uphendula imibuzo elandelayo ngezansi.
ISIQESHANA G
IZIBONGO: IZIBONGO ZENKOSI UDKT. SIBONGILE ZUNGU
1 Injini kagandaganda omanxakanxaka
2 Oth' ushayiswa umuhluzwa
3 Kwafana nokuthela amanz' edadeni;
4 Igiya eliya phambili liyangena
5 Eliy' emuva alingeni.
6 Ugandaganda omagiy' aya phambili,
7 Ugandaganda ongayi emuva.
8 Isihlahl' esigabe ngezithel' ezimnandi
9 Inguduza edukuze efwini kwakhanya
10 Yakhomba indlela kwabona nemvukuzane.
11 Zachwensa izichwensi zokuchwensa
12 Badelel' abazazi bona,
13 Wagwiny' amathe, uDokotela,
14 Wakhwehlela kanye, zehla izihlathi.
15 UDokotel' odokotel' isizwe ngemfudumalo
16 Abanye bedokotela ngezinsungulo,
17 UDokotel' odokotel' isizwe ngentuthuko
18 Abanye bedokotela ngezibuko.
19 Isizwe sonke siwuzwil' umjovo
20 Usijove ngomjovo wothando,
21 Wasijova ngomjovo wentokozo,
22 Abangaphilanga yilab' asebeyoxakwa ngobisi.
23 Awukho umjovo wabangaphilanga ngekhanda.
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2 24 DBE/Novemba 2019
NSC
24 Umfazi omabelemade,
25 Umbele ugwansile;
26 Nonganeno komful' uyancela,
27 Nongaphesheya komful' uyanela.
28 Ungalifun' ukhala nal' emlonyeni,
29 Omuny' ulidukluza ngezibhakela,
30 Omuny' aliklwebhe ngezinzipho
31 Eth' ujezis' unina
32 Kant' uzilambisa yena.
33 Inkunzi kayihlehli
34 Engafani nopikiliyeza,
35 Ngob' oncinde kuy' akafi,
36 Isigqobhela esigcine ugwayi wesizwe,
37 Abantongela kuso babheme bakholwe,
38 Ngiyafis' ukwazi ngentelezi abakuchela ngayo,
39 Nezibib' abakubhemisa zona.
KANYE NE
SISHO: UKUPHUMA KWEQHINA EMBIZENI
Incazelo: Ukuphuma kwento ebifihliwe
KANYE NE
SIPHICAPHICWANO: ESIPHATHELENE NEMBIZA/IBHODWE
15.7 Tomula bese ugagula isifengqo esitholakala emgqeni woku-1 ezibongweni. (2)
15.8 Fingqa ngamaphuzu AMABILI umqondo oqukethwe umugqa wesi-8 kuya
kowe-10. (2)
15.9 Chaza isizathu sokusetshenziswa kwamagama agqamile emgqeni we-19
kuya kowama-21. (2)
15.10 Uyavumelana nokuthi lesi sisho esingenhla sihambelana kahle
nenganekwane engenhla? Sekela umbono wakho. (2)
15.11 Qamba isiphicaphicwano esihambelana nebhodwe kanye nempendulo yaso. (2)
[25]
AMAMAKI ESIQEPHU B: 25
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2 25 DBE/Novemba 2019
NSC
ISIQEPHU C: UMDLALO
Phendula umbuzo OWODWA ngencwadi oyifundile.
UMBUZO 16 (UMBUZO OMUDE)
KUDELA OWAZIYO – BP Maphumulo
'Umbhali uyaye akhethe isizinda esifanele emdlalweni awubhalayo.'
Phawula ngekhono lombhali ekwethuleni isizinda salo mdlalo.
Impendulo yakho mayibe yi-eseyi ehleleke kahle ngokomgomo wokubhalwa kwe-eseyi
ibe namagama angama-340 kuya kwangama-390. [25]
UMBUZO 17 (UMBUZO OMFUSHANE)
KUDELA OWAZIYO – BP Maphumulo
Fundisisa lesi siqeshana somdlalo bese uphendula imibuzo elandelayo.
ISIQESHANA H
MAMLANDULI: (Umangele) Kwenzenjani baba? Wabuya ungasemnandi nje manje?
Iphi manje le njabulo ohlale ubuya nayo, uma ngabe uqhamuka
emsebenzini esikhathini esiphambilini? Kusengenzeka yini ukuthi
ukungangenameli kwakho ukuthi kuhambisana nezinkomba zokuthi
akusimina okumele akuhlangabeze kodwa yizingane zakho lezi 5
esezingithathele lowo msebenzi?
MDALULI: (Ujabhile) Kanti-ke akumele neze uze uzihluphe ngalowo mcabango
mkami. Iqiniso elisalayo nje lisekutheni izinsuku lezi zoMdali
kazefani. Ngingaphuma lisabalele lapha ekhaya kepha ngibuye
selihosha umoya obandayo ohambisana namakhaza ashubisa 10
umnkantsha. Kanjalo futhi singehlukana ekuseni ngihleka kukuhle
kunjeyaya kodwa lishone sengikhala.Yingakho nje nencwadi
yomShumayeli eBhayibhelini esahlukweni sesithathu ikubeka kucace
lokhu engikushoyo ngaphansi kwesihloko esithi konke kunesikhathi
sakho lapha phansi komthunzi welanga. 15
MAMLANDULI: (Ubukeka esekhathazekile) Ngiphuthume baba. Ngabe
sekwenzenjani?
MDALULI: (Ubhocobele udangele) Lisilahlile nina wabantabami …
MAMLANDULI: (Amenqakele phezulu ekhathazekile) Kanjani? Ungake uphelelise
inkulumo wena yisekaLondiwe! Ngabe kukhona isihlobo sethu segazi 20
yini mhlawumbe esesedlule kulo mhlaba?
MDALULI: (Ujabhile) Cha akunjalo mkami.
MAMLANDULI: (Uncondile) Uma kungenjalo, kunjani-ke pho? Wabaleka neqiniso nje
wena?
MDALULI: Angazi ukuthi ngizoyibeka kanjani le ncazelo kuwe mkami. Ngisho 25
ngoba ulimi luvele lwagcwala umlomo kwasekuqaleni nje usaqala
ukungibuza (kuthuleke) Hho! Yalunga-ke le nto. Nangu uManqina
eza neno. Mhlawumbe yena uzoba naso isibindi sokuyibeka
kangcono eyaleli shwa elisisibekele …
(Asondele uManqina kuze kube sebengenisana kanye kanye 30
kuvulandi maqedane abonakale uMdaluli esebeka isinqe esihlalweni
ngalesi sikhathi uManqina esekhonjiswa usofa okumele athinsike
kuwo. UMaMlanduli yena afole phambi kwabo esehlahle amehlo
enziwa ukumangala.)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2 26 DBE/Novemba 2019
NSC
MAMLANDULI: (Ukhathazekile) Izosale seyehlukaniswa nguwe-ke Manqina le nhloko 35
nesixhanti ngoba sengibone kahle kuthi umhlabi nomhlinzi
wenkomo useyehluleka manje wukuyetha nokuyikhipha nezitho
zayo …
(Kuthuleke) Tshela mina wena Manqina nabuya emini kangaka
emsebenzini namuhla kube kungesilona nelanga langoLwesihlanu, 40
ngabe sekwenzekeni? Kungenzeka yini ukuhi sekuphinde kwasuka
esinye isiteleka futhi?
MANQINA: (Ujabhile) Alishoni lingenandaba zalo mame wasekhaya. Njengoba
usibona nje sidiliziwe emsebenzini … (Aphazamiseke)
MAMLANDULI: (Usehlahle amehlo umangele) Hawu! Kahle ukungethuka ngethambo 45
likadadewethu uKhangisile wena esewaba mathambo amhlophe. Yini
kodwa lena engiyizwayo?
MANQINA: Nje. Kunjengoba ngisho nje mame. Kholwa yile ncazelo engikunika
yona wena. Uma ungakholelwa kuyona angazi noma uyoze uyizwe
kangcono ngoba isiphuma ezindebeni zomlomo wabaphuma 50
eNgilandi yini?
[Inkundla yoku-1: Isigcawu Sesi-5]
17.1 Nikeza isizathu sokuba isimo senhlalo singabi sihle ekuqaleni kwalesi
siqeshana. (2)
17.2 Nikeza ithoni etholakala enkulumweni yomlingiswa onguManqina kulesi
siqeshana bese unika isizathu sempendulo yakho. (2)
17.3 Chaza kafushane ngamaphuzu AMATHATHU ukuthi indaba eyethulwa
nguManqina kuMaMlanduli kulesi siqeshana iyithuthukise kanjani indikimba
yalo mdlalo. (3)
17.4 Fingqa ngamaphuzu AMATHATHU iphupho likaMdaluli ngenkathi
esesitokisini esiteshini samaphoyisa. (3)
17.5 Yini inhloso yombhali yokwethula umlingiswa onguMbhebhezeli kulo mdlalo? (2)
17.6 Qhathanisa izenzo zomlingiswa onguZayeka kanye nomlingiswa
onguZenyezile. Sekela ngamaphuzu AMATHATHU. (3)
17.7 Chaza okushiwo ngamagama abhalwe ngokugqamile kulesi siqeshana. (2)
17.8 Ucabanga ukuthi wawuzoba njani umphumela empilweni kaLondiwe ukube
akayanga kusonhlalakahle onguZenyezile? Sekela umbono wakho
ngamaphuzu AMATHATHU. (3)
17.9 Ngabe isenzo somlingiswa onguHlengiwe sokuqoma uChivenga enesoka
lakhe siyamukeleka kuwena? Sekela impendulo yakho. (2)
17.10 Xoxa ngamaphuzu AMATHATHU ngempumelelo yokwethulwa kwesingeniso
kulo mdlalo. (3)
[25]
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2 27 DBE/Novemba 2019
NSC
UMBUZO 18 (UMBUZO OMUDE)
AWUWELWA UMNGENI – M Gcumisa
'Umbhali uyaye akhethe isizinda esifanele emdlalweni awubhalayo.'
Phawula ngekhono lombhali ekwethuleni isizinda salo mdlalo.
Impendulo yakho mayibe yi-eseyi ehleleke kahle ngokomgomo wokubhalwa kwe-eseyi
ibe namagama angama-340 kuya kwangama-390. [25]
UMBUZO 19 (UMBUZO OMFUSHANE)
AWUWELWA UMNGENI – M Gcumisa
Fundisisa lesi siqeshana somdlalo bese uphendula imibuzo elandelayo.
ISIQESHANA I
SIKHOVA: UHulumeni ufunelani ukubona kugeleza ingelezane yegazi ezweni?
Ufunelani?
GUNDANE: UHulumeni kuhle azi kahle ukuthi thina asiwuweli uMngeni!
ISIZWE: Elethu! (Kube nobuhhomuhhomu.)
ZITHULELE: (Asukume.) 5
(Basakazeke. Bayaluze.)
Ngipheni indlebe. Ngipheni indlebe bantu bakaSalimani. Ngiyanazi
nina nithanda ukuthula. UHulumeni akaqonde khona ukuniqhatha.
Uyanilamula. Uma le ndawo ingabuyeli kubanikaziyo kuyosuka
umbango omubi ngomuso kusale izidumbu phansi senilwa nabayobe 10
sebewuwelile uMngeni.
ISIZWE: (Sivungame.)
MCANJANA: Mantshi nawe Mbusi akube abantu abazikhethelayo ukuthi bafuna
ukubuswa ngubani. Abangaphoqwa. Ukubaphoqa ukubulala izwe.
SALIMANI: Bantu bakaBaba (Kuthule kuthi cwaka). Mbusi mina ngithi abantu 15
bami akube yibona abazikhethelayo abafuna ukuba yikhona.
Enkundleni lapha phambi kwethu (Esho ekhomba.) Ngizobeka
Amasaka amabili kabhontshisi. Kuzoba elomnyama nelomhlophe.
Kuzoba nezikhamba ezimbili. Labo kubantu bami abathi asiwuweli
uMngeni lokho bazokukhombisa ngokucosha uhlamvu olumnyama 20
umuntu aluphonse esikhambeni.
NODWENGU: (Asukume ame eshashalazini lapho kukhombe khona uSalimani.)
BHESWA: (Uthatha isihlalo ebesihleli uNodwengu usisa kuyena.)
SALIMANI: Esikhambeni esingakwesokudla sikaSinkampunkampu singamanzi
kampompi, abathi abaweli uMngeni abaphonse ubhontshisi 25
omnyama.
NOMEHLO: (Bangenisa amasaka kabhontshisi. Elinomnyama balibeka
MPHILIPHILI: ngakwesokudla, elimhlophe lona ngakwesobunxele.)
IBUTHO (Kungena zimbili zithwele izikhamba. Enye esinye isibeka ngapha
LEZINTOMBI: nenye ngalena kukaNodwengu.) 30
SALIMANI: Laba abavuma ukuphanisa kuhle kwempahla yakobelungu
kubona umuntu ngamunye acoshe uhlamvu olumhlophe esakeni
lwalo bhontshisi aluphonse esitsheni esingakwesokunxele.
[Inkundla Yesi-3, Isigcawu soku-1]
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2 28 DBE/Novemba 2019
NSC
19.1 Nikeza isizathu sokuba isimo senhlalo singabi sihle ekuqaleni kwalesi
siqeshana. (2)
19.2 Nikeza ithoni etholakala enkulumweni yomlingiswa onguSikhova kulesi
siqeshana bese unika isizathu sempendulo yakho. (2)
19.3 Chaza kafushane ngamaphuzu AMATHATHU ukuthi inkulumo kaZithulele
kulesi siqeshana iyithuthukise kanjani indikimba yalo mdlalo. (3)
19.4 Fingqa ngamaphuzu AMATHATHU izenzo zikaMphiliphili ezazibonisa
ubumbuka bakhe. (3)
19.5 Yini inhloso yombhali yokwethula umlingiswa onguMphiliphili kulo mdlalo? (2)
19.6 Qhathanisa izenzo zomlingiswa oyijaji laseMshwathi kanye nomlingiswa
oyijaji laseMgumgundlovu. Sekela ngamaphuzu AMATHATHU. (3)
19.7 Chaza okushiwo ngamagama abhalwe ngokugqamile kulesi siqeshana. (2)
19.8 Ucabanga ukuthi wawuzoba njani umphumela empilweni kaSalimani ukube
alimthethanga icala laseMgungundlovu? Sekela umbono wakho ngamaphuzu
AMATHATHU. (3)
19.9 Ngabe isenzo somlingiswa onguZithulele sokuklama umngcele kabusha
ngemuva kokuhlulwa nguSalimani ngesu likabhontshisi siyamukeleka
kuwena? Sekela impendulo yakho. (2)
19.10 Xoxa ngamaphuzu AMATHATHU ngempumelelo yokwethulwa kwesingeniso
kulo mdlalo. (3)
[25]
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2 29 DBE/Novemba 2019
NSC
UMBUZO 20 (UMBUZO OMUDE)
UBHUKU LWAMANQE – EJ Mhlanga
'Umbhali uyaye akhethe isizinda esifanele emdlalweni awubhalayo.'
Phawula ngekhono lombhali ekwethuleni isizinda salo mdlalo.
Impendulo yakho mayibe yi-eseyi ehleleke kahle ngokomgomo wokubhalwa kwe-eseyi
ibe namagama angama-340 kuya kwangama-390. [25]
UMBUZO 21 (UMBUZO OMFUSHANE)
UBHUKU LWAMANQE – EJ Mhlanga
Fundisisa lesi siqeshana somdlalo bese uphendula imibuzo elandelayo.
ISIQESHANA J
MATHONSI: (Ekhwehlela.) Uqinisile umama wakho ndodana. Usindwe yizinyawo
njengoba bengingasakwazi ukuyibamba le nsizwa. Bengilokhu
ngigqolozele emnyango ngithi uyangena lutho. Akonakele lutho-ke
ndodana ngoba mhlawumbe kwenzeke kahle ningatholani lapha
hleze bekuyosuka uthuli lwezichwe. 5
THAMSANQA: (Ehlahle amehlo.) Insizwa yakuphi leyo?
MATHONSI: Yehlisa umoya ndodana. Luselude ukhalo. Uyothi lapho udundubala
lesi sisekeseke sentaba uyobe usuvovekile uma uthatha izinto
nagamawala.
THAMSANQA: Cha ngiphuthume baba kanti kwenzekani kanti? 10
MATHONSI: Ake ngibuze ngale ndlela ndodana, ngiyazi kungumbuzo oxakayo
futhi ongavusa uhlevane kepha-ke kayikho indlela engingaluqala
ngayo lolu daba. Okwesibili usuyindoda manje. Kayikho indoda
eyake yakhela enye umuzi. Ngokusho kanjena ngiqonde ukuthi
kungesize ngalutho ukuletha uqhekeko nengxabano emzini wakho. 15
Ngixolele ngokubuza ngale ndlela ndoda. Umethemba kangakanani
umkakho? (Ajolozele ezinhlamvini zamehlo.)
THAMSANQA: (Ebukeka edidekile yilo mbuzo kayise kepha aqunge isibindi
awuphendule.) Ngumbuzo onzima kakhulu lona baba kepha
ngingawuphendula ngale ndlela, bengingemthathe uPhindisiwe abe 20
ngumkami uma bengingamethembi futhi ngingamthandi.
MATHONSI: Uyakuthanda ngokweqiniso yena, akukho enigodlelana khona?
THAMSANQA: Ngingeqiniseke ngalokho baba nawe uyazi ukuthi umuntu unesifuba
sakhe esaziwa nguyena yedwa angeke asichathazele omunye
umuntu. Ngifunga ngiyagomela ukuthi okuningi siye sihlale phansi 25
sibonisane ngakho sigcine sifinyelela esivumelwaneni. Ngokwazi
kwami akukho engingathi ungifihlele induku emqubeni ngakho.
MATHONSI: Ungadinwa ndodana. Lo mbuzo kawulona iphutha kepha kukhona
lapho ngiqonde khona.
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2 30 DBE/Novemba 2019
NSC
MAMHLONGO: (Engena egulukudela ingathi kukhona okumjoja ngemuva.) Uyabona 30
ndodana impilo yokuganana inzima kakhulu. Kuyinto enzima
ukwethembeka kepha kufanele kungayekwa nje ngoba izimfihlo lezi
ziyinkinga kungakho kuye kuthiwe ayikho impunga yehlathi ngoba
lapho imfumbe ibhoboka khona buchitheka bugayiwe. Akuyona-ke
into enhle ukulokhu kusolwa abalele ukuthi babhedisa izinto 35
ngabomu kanti akubona abazibhedisayo bafela nje ukuthi babizwe
ngezithutha.
MATHONSI: Nami nginezezela emkhondweni kamama ndodana. Ngingalokhu
ngigudla iguma Thamsanqa, kukhona okwaziyo ngempilo kamakoti
ngaphambi kokuba nishade? 40
THAMSANQA: Kuningi kakhulu engikwaziyo mama nawe baba.
MATHONSI: Wakutshela ukuthi unezingane azishiya ekhaya?
THAMSANQA (Athi ukudideka kancane.) Yebo, ngiyazazi.
MAMHLONGO: (Enikina ikhanda.) Ngiyakweshwama–ke lokhu baba. Ndodana kanti
akuthi lapho kulotsholwa ithokazi libelethiswe nenkonyane lalo? 45
[Inkundla Yesi-2, Isigcawu Sesi-3]
21.1 Nikeza isizathu sokuba isimo senhlalo singabi sihle ekuqaleni kwalesi
siqeshana. (2)
21.2 Nikeza ithoni etholakala enkulumweni yomlingiswa onguMathonsi kulesi
siqeshana bese unika isizathu sempendulo yakho. (2)
21.3 Chaza kafushane ngamaphuzu AMATHATHU ukuthi imibuzo ebuzwa
nguMathonsi kuThamsanqa kulesi siqeshana iyithuthukise kanjani indikimba
yalo mdlalo. (3)
21.4 Fingqa ngamaphuzu AMATHATHU iphupho likaMaMhlongo. (3)
21.5 Yini inhloso yombhali yokwethula umlingiswa onguNkumbulo kulo mdlalo? (2)
21.6 Qhathanisa izenzo zomlingiswa onguMakhangela unina kaPhindisiwe kanye
nomlingiswa onguMaMhlongo unina kaThamsanqa. Sekela ngamaphuzu
AMATHATHU. (3)
21.7 Chaza okushiwo ngamagama abhalwe ngokugqamile kulesi siqeshana. (2)
21.8 Ucabanga ukuthi wawuzoba njani umphumela empilweni kaThamsanqa
ukube wamxolela uPhindisiwe? (3)
21.9 Ngabe isenzo somlingiswa onguPhindisiwe sokuthandana noNkululeko
siyamukeleka kuwena? Sekela impendulo yakho. (2)
21.10 Xoxa ngamaphuzu AMATHATHU ngempumelelo yokwethulwa kwesingeniso
kulo mdlalo. (3)
[25]
AMAMAKI ESIQEPHU C: 25
AMAMAKI ESEWONKE: 80
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha
Study this subject
Recommended for this subject

Question paper
isiZulu HL Grade 12 Paper 1 NSC November 2019 Question Paper

Question paper
isiZulu HL Grade 12 Paper 3 NSC November 2019 Question Paper

Question paper
isiZulu HL Grade 12 Paper 2 NSC June 2019 Question Paper

Question paper
isiZulu HL Grade 12 Paper 2 NSC November 2023 Question Paper

Question paper
isiZulu HL Grade 12 Paper 2 NSC November 2022 Question Paper

Question paper
isiZulu HL Grade 12 Paper 2 NSC November 2021 Question Paper
More from Grade 12 isiZulu HL

Annual teaching plan
Gr 12 IsiZulu HL ATP 2023 24
%20June%202025%20Possible%20Answers--fb8e2fe1-962f-4ce7-8ece-e8248a6089c9/v1-2e81dcce6aebb4d1e1c1/card.webp)
Memorandum
isiZulu HL Grade 12 Paper 1 Gauteng June 2025 Memo

Memorandum
isiZulu HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2025 Memo

Memorandum
isiZulu HL Grade 12 Paper 2 NSC June 2025 Memo

Memorandum
isiZulu HL Grade 12 Paper 3 NSC June 2025 Memo

Memorandum