SENIORSERTIFIKAAT-EKSAMEN/
NASIONALE SENIORSERTIFIKAAT-EKSAMEN
MUSIEK V1
MEI/JUNIE 2025
NASIENRIGLYNE
PUNTE: 120
Hierdie nasienriglyne bestaan uit 34 bladsye.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Skip to contentAll 2025 papers 





View all





Music Grade 12 Paper 1 NSC June 2025 Memo (Afrikaans)
Grade 12 Music Paper 1 memorandum from the NSC June Exam 2025 (Afrikaans), 34 pages. Read online or download the free PDF.
Music · Grade 12 · NSC June Exam · 2025 · Afrikaans. Memorandum, 34 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Music
- Grade
- Grade 12
- Language
- Afrikaans
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2025
- Exam period
- NSC June Exam
- Paper
- 1
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 34
- File size
- 1.0 MB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 34
This exam
NSC June Exam 2025
- Paper 1Question paper · EngMemo · Afr
- Paper 2Question paperMemo
Questions in this paper
- Question 1Scales, Keys, Modes & Intervals21 marks
- Question 2Harmony, Chords & Composition30 marks
- Question 3Harmony, Chords & Composition30 marks
- Question 4Harmony, Chords & Composition30 marks
- Question 5Music Technology & Presentation Skills10 marks
- Question 6Indigenous African Music (IAM) — General Knowledge & Set Works [IAM]20 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Musiek/V1 2 DBE/Mei/Junie 2025
SS/NSS – Nasienriglyne
AFDELING A: MUSIEKTEORIE (VERPLIGTEND) (90 minute)
AFDELING A moet op hierdie VRAESTEL beantwoord word.
Beantwoord VRAAG 1
EN VRAAG 2.1 OF 2.2
EN VRAAG 3.1 OF 3.2
EN VRAAG 4.1 OF 4.2.
VRAAG 1 (25 minute)
1.1 Voeg maatlyne op die toepaslike plekke in die musiekuittreksel hieronder by.
Antwoord:
1+1 (2)
1.2 Skryf die toonsoortteken van die mineur toonsoort waarin die gegewe leitoon
voorkom.
Antwoord:
1 punt
Geen ½ punte (1)
1.3 Skryf die drieklank op die leitoon van G harmoniese mineur. Skryf die drieklank
in eerste omkering.
Antwoord:
1 punt
½ punt vir foutiewe posisie
Enige nootwaarde is aanvaarbaar (1)
1.4 Voeg 'n skuifteken by om 'n vergrote drieklank te vorm.
Antwoord:
1 punt
Geen ½ punte (1)
1.5 Skryf 'n dominantsewende akkoord op die gegewe grondnoot, in noue ligging.
Antwoord:
1 punt
Geen ½ punte (1)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Musiek/V1 3 DBE/Mei/Junie 2025
SS/NSS – Nasienriglyne
1.6 Bestudeer die uittreksel hieronder en beantwoord die vrae wat volg.
1.6.1 Benoem die interval by (P).
1 punt
Antwoord: Mineur 10de/Saamgestelde mineur 3de Geen ½ punte (1)
1.6.2 Skryf die omkering van die interval by (Q) in die gegewe sleutel
hieronder.
Antwoord:
1 punt
Geen ½ punte
Enige nootwaarde is aanvaarbaar (1)
1.6.3 Gee die Italiaanse term wat dieselfde as Lebhaft beteken.
Antwoord: Allegro/Vivace 1 punt (1)
1.7 Skryf die toonlere hieronder sonder toonsoortteken, volgens die gegewe
instruksies.
1.7.1 Skryf 'n opgaande Lidiese modus wat op D begin.
Antwoord:
Minus ½ punt per fout tot 'n maksimum van 2 punte
Kandidate hoef nie halftone aan te dui nie (2)
1.7.2 Voeg skuiftekens by om die F natuurlike mineur toonleer te vorm.
Antwoord:
Minus ½ punt per fout tot 'n maksimum van 2 punte
Kandidate hoef nie halftone aan te dui nie (2)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Musiek/V1 4 DBE/Mei/Junie 2025
SS/NSS – Nasienriglyne
1.7.3 Verskaf EEN noot onder elke asterisk (*) om die opgaande chromatiese
toonleer te voltooi.
Antwoord:
OF
OF
Minus ½ punt per fout tot 'n maksimum van 2 punte
Enige enharmoniese noot is aanvaarbaar (2)
[15]
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Musiek/V1 5 DBE/Mei/Junie 2025
SS/NSS – Nasienriglyne
VRAAG 2 (25 minute)
Beantwoord VRAAG 2.1 OF VRAAG 2.2.
2.1 Gebruik die opening hieronder om 'n twaalfmaat-melodie in drieledige vorm te
skep. Skryf in balknotasie OF in solfanotasie.
Konsepantwoord:
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Musiek/V1 6 DBE/Mei/Junie 2025
SS/NSS – Nasienriglyne
Die melodie sal volgens die kriteria hieronder nagesien word.
BESKRYWING PUNTETOEKENNING
Vorm en kadenspunte 1 punt per frase x 3 3
Notasie
Balknotasie:
polse per maat, nootstele,
groepering en skuiftekens Minus ½ punt per fout tot 'n maksimum van 2 punte 2
Solfanotasie:
ritme- en toonhoogte-
aanduidings
Uitstekend
Samehangend en musikaal; frases definieer vorm
verbeeldingryk; aanvangsmotief innoverend voortgesit;
9–10 suksesvolle gebruik van toonsoort; melodiese kontoer
meesterlik hanteer; kreatiewe benadering tot die keuse
van toonhoogtes en ritme
Goed
Korrek en musikaal; frases dui die vorm duidelik aan;
Kwaliteit 7–8 aanvangsmotief sinvol voortgesit; stabiele toonsoort;
Musikaliteit: melodiese kontoer bevredigend; keuse van toonhoogtes
omvang, kontoer, en ritme akkuraat 10
geïmpliseerde harmonie Gemiddeld
Musikaal nie oortuigend; nie alle frases duidelik;
4–6 aanvangsmotief nie goed gebruik; toonsoort onstabiel;
melodiese kontoer onder verdenking; keuse van
toonhoogtes en ritme verbeeldingloos
Onaanvaarbaar
Maak geen musikale sin; frases maak nie sin nie;
0–3 aanvangsmotief geïgnoreer; geen toonsoort-sin; geen
melodiese kontoer; toonhoogtes en ritme lukraak
TOTAAL Nasieners mag ½ punte gebruik 15 [15]
OF
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Musiek/V1 7 DBE/Mei/Junie 2025
SS/NSS – Nasienriglyne
2.2 Skryf 'n oorspronklike twaalfmaat-melodie in drieledige vorm. Gebruik
balknotasie OF solfanotasie. Skryf vir enige enkellyn- melodiese instrument OF
stemtipe van jou keuse. Noem die instrument OF stemtipe.
Gebruik die volgende om 'n samehangende melodie in E mineur te skep:
• Ritmiese motief:
Balknotasie:
• Gebruik die korrekte sleutel vir jou gekose instrument of stemtipe.
• Voeg die toonsoortteken by.
Solfanotasie:
• La is E.
Konsepantwoord:
Instrument/Stemtipe:
• Diskantsleutel: Saksofoon/Klarinet/Fluit/Trompet/Viool/Sopraan/Alt/Tenoor/, ens.
• Bassleutel: Tjello/Fagot/Tromboon/Eufonium/Bariton/Bas, ens.
• Altsleutel: Altviool
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Musiek/V1 8 DBE/Mei/Junie 2025
SS/NSS – Nasienriglyne
Die melodie sal volgens die kriteria hieronder nagesien word.
BESKRYWING PUNTETOEKENNING
Vorm en kadenspunte 1 punt per frase x 3 3
Notasie
Balknotasie:
polse per maat, nootstele,
groepering, skuiftekens,
aanduiding van sleutel en Minus ½ punt per fout tot 'n maksimum van 2 punte 2
toonsoortteken
Solfanotasie:
ritme- en toonhoogte-
aanduidings
Uitstekend
Samehangend en musikaal; frases definieer vorm
verbeeldingryk; gegewe ritmiese motief innoverend
9–10 voortgesit; suksesvolle gebruik van toonsoort;
melodiese kontoer meesterlik hanteer; kreatiewe
benadering tot die keuse van toonhoogtes en ritme
Goed
Kwaliteit Korrek en musikaal; frases dui die vorm duidelik aan;
Toepaslikheid vir instrument 7–8 gegewe ritmiese motief sinvol voortgesit; stabiele
of stem (omvang), gebruik toonsoort; melodiese kontoer bevredigend; keuse
van gegewe ritmiese motief, van toonhoogtes en ritme akkuraat 10
musikaliteit (omvang, Gemiddeld
kontoer, geïmpliseerde Musikaal nie oortuigend; nie alle frases duidelik;
harmonie) 4–6 gegewe ritmiese motief nie goed gebruik; toonsoort
onstabiel; melodiese kontoer onder verdenking;
keuse van toonhoogtes en ritme verbeeldingloos
Onaanvaarbaar
Maak geen musikale sin; frases maak nie sin nie;
0–3 gegewe ritmiese motief geïgnoreer; geen toonsoort-
sin; geen melodiese kontoer; toonhoogtes en ritme
lukraak
TOTAAL Nasieners mag ½ punte gebruik 15 [15]
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Musiek/V1 9 DBE/Mei/Junie 2025
SS/NSS – Nasienriglyne
VRAAG 3 (10 minute)
Beantwoord VRAAG 3.1 OF VRAAG 3.2.
3.1 Bestudeer die uittreksel en beantwoord die vrae.
Antwoord:
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Musiek/V1 10 DBE/Mei/Junie 2025
SS/NSS – Nasienriglyne
3.1.1 Wat is die verwantskap tussen maat 1–2 en maat 5–6?
Antwoord:
• Maat 5–6 is 'n gevarieerde herhaling van maat 1–2.
EEN punt (1)
3.1.2 Lewer kommentaar op die gebruik van toonsoort in maat 1–4.
Antwoord:
• Die eerste twee mate is in A mineur en maat 3–4 is in C majeur.
EEN punt (1)
3.1.3 Besyfer die akkoorde by (a) tot (f) op die partituur deur Romeinse syfers
te gebruik, bv. III+6/III+b.
Antwoord: Sien partituur
1 punt per akkoord = 6 punte
Minus ½ punt as omkering of 7de weggelaat of foutief is (6)
3.1.4 Besyfer die akkoorde by (Z) op die partituur en benoem die kadens.
Antwoord: Sien partituur
Akkoorde: iv – i Akkoorde = 2 punte
Kadens: Plagale kadens Kadens = 1 punt (3)
3.1.5 Benoem die tipe nie-harmonienote by (i) en (ii).
Antwoord:
(i) (Bo-) Hulpnoot/Wisselnoot
(ii) Vooruitneming 2x1 (2)
3.1.6 Noteer die volgende nie-harmonienote by (iii) en (iv) op die partituur.
Gebruik 'n agstenoot-waarde vir jou antwoord.
Antwoord: Sien partituur
(iii) Deurgangsnoot
(iv) Terughouding 2x1 (2)
[15]
OF
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Musiek/V1 11 DBE/Mei/Junie 2025
SS/NSS – Nasienriglyne
3.2 Bestudeer die uittreksel en beantwoord die vrae.
Antwoord:
3.2.1 Identifiseer die akkoorde by (a) tot (g). Skryf akkoordsimbole in die
spasies bokant die notebalk, bv. G/B.
Antwoord: Sien partituur
1 punt per akkoord = 7 punte
Minus ½ punt as omkering of uitbreiding weggelaat of foutief is (7)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Musiek/V1 12 DBE/Mei/Junie 2025
SS/NSS – Nasienriglyne
3.2.2 Skryf die akkoordsimbole by (m) en (n) en benoem die kadens by (X).
Antwoord: Akkoorde = 2 punte
Akkoorde: E7 – Am Kadens = 1 punt
Kadens: Volmaakte kadens Minus ½ punt as 7de weggelaat is (3)
3.2.3 Lewer kommentaar op die bassleutelparty in maat 1–3.
Antwoord:
• Die eerste maat word twee keer herhaal met 'n klein variasie in
maat 3
• Daar is 'n ostinato-patroon in die eerste drie mate
• Daar is twee stempartye: bas en tenoor
• Die baslyn vorm 'n pedaalpunt terwyl die hoë stem verander en in
kwartnote beweeg
• Die hoë stem (tenoor) beweeg in halftone
Enige EEN (1)
3.2.4 Benoem die tipe nie-harmonienote by (i) en (ii).
Antwoord:
(i) (Onder-) Hulpnoot/Wisselnoot
(ii) Deurgangsnoot 2x1 (2)
3.2.5 Noteer die volgende nie-harmonienote by (iii) en (iv) op die partituur.
Gebruik 'n agstenoot-waarde vir jou antwoord.
Antwoord: Sien partituur
(iii) Vooruitneming
(iv) Terughouding 2x1 (2)
[15]
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Musiek/V1 13 DBE/Mei/Junie 2025
SS/NSS – Nasienriglyne
VRAAG 4 (30 minute)
Beantwoord VRAAG 4.1 OF VRAAG 4.2.
4.1 Voltooi die vierstemmige vokale harmonisasie hieronder deur die alt-, tenoor- en
baspartye by te voeg. Sluit die volgende in:
• Deurgangs-tweede-omkering-( )progressie
• 'n Onderbroke kadens
• 'n Geskikte progressie vir die stygende leitoon by (X)
Konsep-antwoord:
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Musiek/V1 14 DBE/Mei/Junie 2025
SS/NSS – Nasienriglyne
Die harmonisasie sal volgens die kriteria hieronder nagesien word.
BESKRYWING PUNTETOEKENNING
Akkoordkeuse Insluitend die gelyste akkoorde 14
Notasie en
8 – (aantal foute ÷ 4) 8
stemvoering
Uitstekend
Uitstaande sin vir koraalstyl; gevorderde akkoordkeuse;
gebruik van omkerings bewerkstellig uitstekende progressie;
6½–8 kreatiewe melodiese baslyn; alt en tenoor beweeg meestal
trapsgewys; verbeeldingryke gebruik van nie-harmonienote;
gladde, akkurate of verbeeldingryke stemvoering
Goed
Redelike sin vir koraalstyl; akkoordkeuse sluit sekondêre
akkoorde en omkerings in; baslyn bevat goeie balans tussen
5½–6 trapsgewyse beweging en aanvaarbare spronge; alt en
tenoor speel 'n bindende rol binne 'n kompakte omvang;
meestal gladde en korrekte stemvoering
Kwaliteit 8
Gemiddeld
'n Beperkte sin vir koraalstyl; akkoordkeuse meestal
3½–5 grondposisie van primêre akkoorde; baslyn onsamehangend
en nie duidelik beplan nie; alt en tenoor toon lukrake
beweging; stemvoering lukraak met tipiese foute
Swak
Geen sin vir koraalstyl; onsamehangende akkoorde; stemme
is slegs 'ingevul', geen onderskeibare stemvoering tussen
0–3 akkoorde; onsamehangende of geen baslyn; geen sin vir
progressie; substansiële aantal foute; feitlik geen poging om
die vraag te beantwoord nie; akkoorde losweg of slegs note
neergeskryf
Nota aan nasiener: Punt uit 30 mag nie ½ punte bevat nie (30 ÷ 2)
TOTAAL 15 [15]
Kandidate moet krediet ontvang vir 'n ander/kreatiewe en korrekte harmonisasie wat
nie in hierdie nasienriglyn vervat is nie. Geen punte word vir simbole as sodanig
toegeken nie.
OF
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Musiek/V1 15 DBE/Mei/Junie 2025
SS/NSS – Nasienriglyne
4.2 Voltooi die stuk hieronder deur toepaslike harmoniese materiaal in halfnote by
te voeg. Gaan voort in die styl voorgestel deur die openingsmaat en gee
aandag aan stemvoering en spasiëring/uitleg. Sluit die volgende in:
• Harmoniese realisering van die gegewe akkoordsimbole
• ii – V – I-progressie in D
• 'n Dominantnegende akkoord by die asterisk (*)
Konsep-antwoord:
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Musiek/V1 16 DBE/Mei/Junie 2025
SS/NSS – Nasienriglyne
Die antwoord sal volgens die kriteria hieronder nagesien word.
BESKRYWING PUNTETOEKENNING
Akkoordkeuse Insluitend die gelyste akkoorde 14
Notasie en
8 – (aantal foute ÷ 4) 8
stemvoering
Uitstekend
Uitmuntende begrip vir die voorgestelde jazz-styl; gevorderde
akkoordkeuse; gebruik van uitgebreide akkoorde en
6–7 stemvoering ('voicing') bewerkstellig uitstekende vloei;
verbeeldingryke realisering van stemvoering in verhouding tot
die melodie
Goed
Redelike sin vir die voorgestelde jazz-styl; akkoordkeuse sluit
uitgebreide akkoorde, sekondêre akkoorde en omkerings in;
5–5½ die gebruik van uitgebreide akkoorde en stemvoering
bewerkstellig goeie vloei; aanvaarbare realisering van
stemvoering in verhouding tot die melodie
Kwaliteit 8
Gemiddeld
'n Beperkte sin vir die voorgestelde jazz-styl; akkoordkeuse
meestal grondposisie van primêre drieklanke; gebruik van
3–4½ akkoorde en stemvoering bewerkstellig aanvaarbare vloei;
baie basiese realisering van stemvoering in verhouding tot die
melodie
Swak
Geen sin vir die voorgestelde jazz-styl; onsamehangende
akkoorde; geen ware progressie en stemvoering; lukrake
0–2½ akkoorde; 'n substansiële aantal foute; feitlik geen poging om
die vraag te beantwoord nie; akkoorde en note losweg
neergeskryf
Nota aan nasiener: Punt uit 30 mag nie ½ punte bevat nie (30 ÷ 2)
TOTAAL 15 [15]
Kandidate moet krediet ontvang vir 'n ander/kreatiewe en korrekte harmonisasie wat nie
in hierdie nasienriglyn vervat is nie. Geen punte word vir simbole as sodanig toegeken
nie.
TOTAAL AFDELING A: 60
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Musiek/V1 17 DBE/Mei/Junie 2025
SS/NSS – Nasienriglyne
AFDELING B, C, D, E: ALGEMENE MUSIEKKENNIS (90 minute)
Beantwoord AFDELING B, C, D en E in die ANTWOORDEBOEK.
Nota aan nasiener: een punt word vir elke korrekte feit toegeken. Kandidate moet gekrediteer
word vir enige korrekte antwoord wat nie in hierdie nasienriglyn gegee word nie.
AFDELING B: MUSIEKBEDRYF (VERPLIGTEND)
VRAAG 5
5.1 Verskeie opsies word as moontlike antwoorde op die volgende vrae gegee.
Skryf slegs die letter (A–D) langs die vraagnommers (5.1.1 tot 5.1.5) neer,
bv. 5.1.6 E.
5.1.1 Die bestuur van musiekgebruikers se lisensiefooie is die
verantwoordelikheid van …
Antwoord: C 'n kollekteeragentskap. 1 punt (1)
5.1.2 SAMRO …
Antwoord: D Al die bogenoemde 1 punt (1)
5.1.3 Die korrekte volgorde van stappe voordat 'n nuwe lied bemark word,
is …
Antwoord: D Al die bogenoemde 1 punt (1)
5.1.4 Meganiese regte word deur … geadministreer.
Antwoord: B CAPASSO. 1 punt (1)
5.1.5 Om tantième te ontvang, moet 'n komponis …
Antwoord: D by 'n kollekteeragentskap registreer. 1 punt (1)
5x1=5
5.2 Beantwoord die volgende vrae:
5.2.1 Verduidelik naaldtydregte.
Antwoord:
Dit is die reg van kunstenaars en komponiste om 'n fooi te ontvang
wanneer hul musiek uitgesaai of gestroom word.
Wie = ½ punt
Waar = ½ punt
Uitsaai = 1 punt (2)
5.2.2 Skryf die naam neer van 'n kollekteeragentskap wat naaldtydregte
hanteer.
Antwoord: RISA/SAMPRA 1 punt (1)
5.3 Noem TWEE opnamemaatskappye.
Antwoord: EMI/Gallo/Universal/Sony Enige TWEE (2)
TOTAAL AFDELING B: 10
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Musiek/V1 18 DBE/Mei/Junie 2025
SS/NSS – Nasienriglyne
Beantwoord AFDELING C (IAM)
OF AFDELING D (JAZZ)
OF AFDELING E (WKM) in die ANTWOORDEBOEK.
AFDELING C: INHEEMSE AFRIKA-MUSIEK (IAM)
VRAAG 6
6.1 Verskeie opsies word as moontlike antwoorde op die volgende vrae gegee.
Skryf slegs die letter (A–D) langs die vraagnommers (6.1.1 tot 6.1.5) neer,
bv. 6.1.6 E.
6.1.1 In isishameni word die maskanda-kitaar op … gestem.
Antwoord: D DADABD 1 punt (1)
6.1.2 Watter EEN van die volgende instrumente sal waarskynlik NIE in
maskanda gebruik word NIE?
Antwoord: A Djembetromme 1 punt (1)
6.1.3 Ukuvamba is 'n kitaartegniek waar …
Antwoord: C die kitaar perkussief getokkel word. 1 punt (1)
6.1.4 Watter EEN van die volgende is 'n kenmerk van isihlabo?
Antwoord: B Isihlabo stel aan die begin van die stuk die
toon vas. 1 punt (1)
6.1.5 Umakhweyane is …
Antwoord: C 'n booginstrument wat botone produseer. 1 punt (1)
5x1=5
6.2 Verduidelik melodie in inheemse Afrika-musiek.
Antwoord:
• Melodie word in roep en antwoord gebruik.
• Melodie word meestal gesing (eerder as om op instrumente gespeel te word).
• Melodiese kontoer word deur die tooninfleksie van die taal beïnvloed.
• Melodielyn is dikwels gefragmenteer/gebroke eerder as lank.
• Melodiese fragmente word herhaal.
Enige TWEE (2)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Musiek/V1 19 DBE/Mei/Junie 2025
SS/NSS – Nasienriglyne
6.3 Verduidelik DRIE wyses waarop die woord kwêla in die verlede gebruik is.
Antwoord:
• Dit is dikwels gedurende 'n voordrag uitgeroep om mense aan te moedig om
op te staan en te begin dans.
• Die opdrag 'kwêla!' is onder musikante gebruik om iemand aan te moedig
om 'n solo te doen.
• Die term is deur die polisie gebruik om iemand te beveel om in 'n polisie-
vangwa te klim.
• Die woord 'Kwêla-Kwêla' het na die berugte polisievangwaens gedurende
die apartheidsjare verwys.
Enige DRIE (3)
6.4 Kies die item in KOLOM A wat by die kunstenaar/groep in KOLOM B pas.
Skryf slegs die letter (A–F) langs die vraagnommers (6.4.1 tot 6.4.5) neer,
bv. 6.4.6 G.
KOLOM A KOLOM B
6.4.1 Umama A Soul Brothers
6.4.2 TTBB B Lemmy Mabaso
6.4.3 Umgqashiyo C Thee Legacy
6.4.4 Penniefluitjie D Philip Tabane
6.4.5 Koedoehoring E Inkunz' Emdaka
F Mahlathini
Antwoord:
6.4.1 E
6.4.2 C
6.4.3 F
6.4.4 B
6.4.5 D
5x1 (5)
6.5 Beskryf die rol van abavumayo in maskanda.
Antwoord:
• Abavumayo (agtergrondsangers) skep en stel die atmosfeer en algehele
stemming van die lied vas.
• Hulle sing die antwoord op die voorsanger se roep.
• Hulle is kundig oor die verwerkings van die maskanda-liedjies wat hulle
uitvoer.
• Hulle skep 'n ritmiese en harmoniese vokale begeleiding.
• Hulle skep/choreografeer en voer die dansbewegings tydens 'n voordrag uit.
Enige DRIE (3)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Musiek/V1 20 DBE/Mei/Junie 2025
SS/NSS – Nasienriglyne
6.6 Verduidelik hoe izibongo in die lied Kuke Kwagijim' Iveni gebruik word.
Antwoord:
• Izibongo (lofdig) kom reeds vroeg in die liedjie voor.
• Die sanger gebruik 'n natuurlike spraakinfleksie eerder as die gebruiklike
falsetto.
• Dit word teen 'n vinnige pas opgesê.
• Krepitasies word gebruik om opwinding op te wek, bv. gefluitery of
plofgeluide.
• Die sanger groet en stel homself voor (self-lofdig), sê waar hy vandaan kom,
vertel hoe sleg dit gegaan het en hoedat dit, deur die genade van God, nou
beter gaan.
Enige TWEE (2)
[20]
VRAAG 7
Beskryf die sangstyl van Philip Tabane.
Antwoord:
• Falsetto-sang roep 'n melankoliese en nostalgiese gevoel op.
• 'n Vokale wieg-effek kom voor.
• Fonestetika, bv. 'ilili, lalala, welele', word algemeen gebruik as deel van die
melodiese vloei.
• Onomatopeïese en scat-sang word gebruik om malombo-geeste gedurende
uitvoerings op te roep.
• Hy boots die melodie wat hy op die kitaar speel na.
• Hy wissel harmoniesang en unisoonsang met die kitaarmelodie af.
• Glysang ('scooping') is 'n algemene kenmerk.
Enige VYF [5]
VRAAG 8
Bespreek die gebruik van ritme in kwêla.
Antwoord:
• Die ritme van die begeleiding kan beskryf word as 'n wiegende skiffel.
•
• Die basiese ritme word deur die kitaar eerder as die tromstel verskaf.
• Die perkussieparty versterk die kitaarparty.
• Kwêla word in 'n swing-styl gespeel.
• Die tromstel gebruik dikwels die 'kick' of 'fill' om die einde van 'n viermaat-
siklus/vers aan te dui.
• Die ritmiese basis stam af van die soliede vier-vier maatslag en swing-gevoel van
die Count Basie-tipe big band.
• In sommige liedere word 'n subtiele twee-teen-drie kruisritme tussen die
instrumente gehoor.
• Die nousluitende (of 'hocket') tegniek kan duidelik gehoor word in komposisies wat
uitroepe en gefluitery op die agstenote tussen maatslae bevat.
Enige VYF [5]
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Musiek/V1 21 DBE/Mei/Junie 2025
SS/NSS – Nasienriglyne
VRAAG 9
Bespreek die tradisionele isicathamiya-sangstyl.
Antwoord:
• Isicathamiya is 'n a cappella-koor-sangstyl.
• Dit word afgelei van die tradisionele roep en antwoord musiek wat gekombineer
word met 'n gesang-agtige klank.
• Dit is 'n kombinasie van Christelike koorsang en swart Amerikaanse
troebadoersang.
• Dit word uitgevoer deur mansensembles wat in grootte wissel van ongeveer 4 tot 20
sangers.
• Ensembles sing in vierstemmige harmonie en word gewoonlik deur 'n tenoor-solis
gelei.
• isiZulu is die hooftaal van die uitvoerings, alhoewel heelwat liedere ook Engels mag
bevat.
Enige VYF [5]
VRAAG 10
Skryf 'n opstel en bespreek kortliks die ooreenkomste en verskille tussen Mahlathini en
die Mahotella Queens, en Soul Brothers. Verwys na Melodi Yalla en Wamuhle.
Jy sal krediet ontvang vir die logiese aanbieding van feite en die struktuur van die
opstel.
Die opstel sal volgens die kriteria hieronder nagesien word.
KRITERIA PUNTETOEKENNING
Ooreenkomste 4
Verskille 8
Logiese aanbieding van feite; struktuur van die opstel 3
TOTAAL 15 [15]
Antwoord:
Voorbeeld van 'n inleiding
Mahlathini en die Mahotella Queens, en Soul Brothers se musiek toon baie styl-
ooreenkomste, maar ook -verskille.
Ooreenkomste
• Beide sing en speel in 'n mbaqanga-styl.
• Die begeleidingsgroep vir albei bestaan uit tromstel, ritme- en baskitaar, en
klawerbord.
• Mbaqanga gebruik 'n sikliese harmoniese progressie wat uit drie akkoorde bestaan:
I – IV – V.
• Beide gebruik roep en antwoord.
• Herhalende melodieë word meer gereeld aangetref as melodiese ontwikkeling.
Enige VIER
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Musiek/V1 22 DBE/Mei/Junie 2025
SS/NSS – Nasienriglyne
Verskille
Mahlathini en die Mahotella Queens - Soul Brothers -
Melodi Yalla Wamuhle
• Hulle gebruik tradisionele Zulu-musiek • Hulle gebruik tradisionele Zulu
wat deur swart Amerikaanse funk en musiek wat deur Amerikaanse soul
rock beïnvloed is. beïnvloed is.
• Die kitaar is die hoof begeleidings- • Die orrel is die hoof begeleidings-
instrument. instrument.
• Die musiek is energiek en vinnig. • Die musiek is sagter en ligter.
• amaZulu indlamu dansbewegings word • Ukucothoza dansbewegings en
in 'n voordrag gebruik. moderne dans word in 'n voordrag
gebruik.
• Melodi Yalla het 'n mansvoorsanger en • Wamuhle word deur 'n mansgroep
vroue-agtergrondsangers. uitgevoer.
• Improvisasie is dikwels op saksofoon en • Improvisasie is dikwels op orrel.
kitaar.
Enige VIER korrelerende verskille x 2 = 8
Voorbeeld van 'n slot
Alhoewel Mahlathini en die Mahotella Queens, en Soul Brothers heelwat in gemeen
het wat styl betref, is elkeen kreatiewe kunstenaars in eie reg en is daar heelwat
verskille tussen die twee groepe.
Die opstel sal volgens die kriteria hieronder nagesien word.
KRITERIA PUNTETOEKENNING
Ooreenkomste 4
Verskille 8
Uitstekend
Inleiding, afsluiting en stewige argument in die = 3 punte
middeldeel van die opstel
Goed
Inleiding, afsluiting en redelike argument in die = 2-2½ punte
middeldeel van die opstel
Logiese Gemiddeld
Inleiding, afsluiting en vae argument in die = 1½ punte
aanbieding van middeldeel van die opstel 3
feite; struktuur Ondergemiddeld
van die opstel Geen duidelike inleiding of afsluiting en swak = 1 punt
argument in die middeldeel van die opstel
Swak
Enkele paragraaf, swak poging met die skryf van die = ½ punt
opstel
Onaanvaarbaar
= 0 punte
Slegs enkele puntsgewyse feite
TOTAAL 15 [15]
TOTAAL AFDELING C: 50
OF
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Musiek/V1 23 DBE/Mei/Junie 2025
SS/NSS – Nasienriglyne
AFDELING D: JAZZ
VRAAG 11
11.1 Verskeie opsies word as moontlike antwoorde op die volgende vrae gegee.
Skryf slegs die letter (A–D) langs die vraagnommers (11.1.1 tot 11.1.5) neer,
bv. 11.1.6 E.
11.1.1 'n Suid-Afrikaanse styl wat die ontwikkeling van mbaqanga beïnvloed het,
is …
Antwoord: D kwêla. 1 punt (1)
11.1.2 'n Chordofoon word …
Antwoord: A gepluk. 1 punt (1)
11.1.3 Watter EEN van die volgende is NIE gewoonlik deel van 'n big band
NIE?
Antwoord: C Basklarinet 1 punt (1)
11.1.4 In watter EEN van die volgende musiekelemente sou 'n sikliese patroon
meer algemeen voorkom?
Antwoord: B Harmonie 1 punt (1)
11.1.5 Watter EEN van die volgende verwys na comping?
Antwoord: C Ritmiese en akkoordbegeleiding 1 punt (1)
5x1=5
11.2 Beskryf die oorsprong van marabi.
Antwoord:
• Marabi ontstaan in die 1920’s in Johannesburg.
• Die musiek is gebruik vir sosiale geleenthede.
• Die styl is beïnvloed deur:
o Kaapse volksdanse/tiekiedraai.
o Xhosa volksliedere.
o vroeë Amerikaanse populêre musiek en jazz.
o ragtime en blues.
Enige DRIE (3)
11.3 Verduidelik DRIE maniere waarop die woord kwêla in die verlede gebruik is.
Antwoord:
• Dit is dikwels gedurende 'n voordrag uitgeroep om mense aan te moedig om
op te staan en te begin dans.
• Die opdrag 'kwêla!' is onder musikante gebruik om iemand aan te moedig
om 'n solo te doen.
• Die term is deur die polisie gebruik om iemand te beveel om in 'n polisie-
vangwa te klim.
• Die woord 'Kwêla-Kwêla' het na die berugte polisievangwaens gedurende
die apartheidsjare verwys.
Enige DRIE (3)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Musiek/V1 24 DBE/Mei/Junie 2025
SS/NSS – Nasienriglyne
11.4 Kies die item in KOLOM A wat by die kunstenaar/groep in KOLOM B pas.
Skryf slegs die letter (A–G) langs die vraagnommers (11.4.1 tot 11.4.5) neer,
bv. 11.4.6 H.
KOLOM A KOLOM B
11.4.1 Mra A Zim Ngqawana
11.4.2 Ghoema B Spokes Mashiyane
11.4.3 Langa More C Abdullah Ibrahim
11.4.4 Skiffel-agtige maatslag D Philip Tabane
11.4.5 Fluit E Brotherhood of Breath
F The Flying Jazz Queens
G Feya Faku
Antwoord:
11.4.1 E
11.4.2 C
11.4.3 F
11.4.4 B
11.4.5 D 5x1 (5)
11.5 Beskryf TWEE belangrike bydraes van Zim Ngqawana.
Antwoord:
• Sy musiek demonstreer 'n progressiewe/avant-garde benadering tot
moderne jazz deur 'n samesmelting van talle eksterne invloede sonder om
sy oorspronklike ryk erfenis en inheemse Afrika-klank te versaak.
• Hy ontwikkel 'n plaaslike saksofoonstyl deur sy eie vokale nuanses na te
boots.
2 punte (2)
11.6 Beskryf melodie in Cape jazz kortliks.
Antwoord:
• Cape jazz-melodie is improvisatories in karakter.
• Dit is gesang-agtig, met soepel en vloeiende lyne.
• Dit is gebaseer op blues en volksliedere.
• Dit is gebaseer op Kaapse Maleier, Khoi en San vokale tradisies.
Enige TWEE (2)
[20]
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Musiek/V1 25 DBE/Mei/Junie 2025
SS/NSS – Nasienriglyne
VRAAG 12
Beskryf die styl van Brotherhood of Breath.
Antwoord:
• Die styl is beïnvloed deur:
o die ritmiese voortstuwing van gedrewe blues.
o die eksperimentalisme wat in die musiek van Thelonious Monk en Charles
Mingus gevind word.
o die herhalende patrone van populêre en tradisionele Suid-Afrikaanse
musiekstyle soos marabi, kwêla en boogmusiek.
• 'n Big band-klank was die basis, beïnvloed deur 'n wisselende ensemble van
instrumentaliste.
• Instrumentaliste is artistieke vryheid gegee in die groep se vroeë styl.
• Die groep se latere styl het meer nougesette verwerkings met minder improvisasie
ingesluit.
Enige VYF [5]
VRAAG 13
Bespreek die gebruik van ritme in kwêla.
Antwoord:
• Die ritme van die begeleiding kan beskryf word as 'n wiegende skoffel.
•
• Die basiese ritme word deur die kitaar eerder as die tromstel verskaf.
• Die perkussieparty versterk die kitaarparty.
• Kwêla word in 'n swing-styl gespeel.
• Die tromstel gebruik dikwels die 'kick' of 'fill' om die einde van 'n viermaat-
siklus/vers aan te dui.
• Die ritmiese basis stam af van die soliede vier-vier maatslag en swing-gevoel van
die Count Basie-tipe big band.
• In sommige liedere word 'n subtiele twee-teen-drie kruisritme tussen die
instrumente gehoor.
• Die nousluitende (of 'hocket') tegniek kan duidelik gehoor word in komposisies wat
uitroepe en gefluitery op die agstenote tussen maatslae bevat.
Enige VYF [5]
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Musiek/V1 26 DBE/Mei/Junie 2025
SS/NSS – Nasienriglyne
VRAAG 14
Skryf 'n paragraaf waarin jy die wêreldmusiekstyle wat Miriam Makeba beïnvloed het,
bespreek.
Antwoord:
• Miriam Makeba is beïnvloed deur marabi, mbaqanga, tradisionele Afrika-musiek en
Afro-soul.
• Sy vermeng tradisionele en internasionale style.
• Invloede van kultuur-gebaseerde liedere, bv. Engelse ballades, Portugese fados,
Brasiliaanse bossa novas, Hebreeuse en Jiddisje melodieë en Haïtiese dreunsange
word in haar musiek gehoor.
• Daar is invloede van haar erfenis van die tradisionele liedere van die amaXhosa-
en amaZulu-kulture.
• Sy gebruik unieke klanke van haar moedertaal, isiXhosa, bv. klik-klanke.
• Sommige liedere gebruik helings-dreunsange van die amasangoma (tradisionele
helers).
• Jazz-invloede sowel as R&B en popmusiek is ook deel van haar styl.
• Sy het dikwels mansagtergrondsangers wat deur mbube kore geïnspireer is by
haar opvoerings ingesluit.
Enige VYF [5]
VRAAG 15
Skryf 'n opstel waarin jy die lied Ujomela deur die Makgonatsohle Band beskryf. Sluit
die oorsprong en styleienskappe van mbaqanga in.
Jy sal krediet ontvang vir die logiese aanbieding van feite en die struktuur van die
opstel.
Die opstel sal volgens die kriteria hieronder nagesien word.
KRITERIA PUNTETOEKENNING
Ujomela 8
Oorsprong en styleienskappe van mbaqanga 4
Logiese aanbieding van feite; struktuur van die opstel 3
TOTAAL 15 [15]
Antwoord:
Voorbeeld van 'n inleiding
Ujomela is 'n tipiese voorbeeld van mbaqanga-styl.
Ujomela
• Ujomela is 'n instrumentale stuk.
• Ujomela gebruik baskitaar, elektriese kitaar, saksofoon en tromstel.
• Die stuk begin met 'n kort geïmproviseerde inleiding op kitaar.
• Die inleiding word gekenmerk deur 'n ritmies dubbelslagtige solo-kitaarlyn.
• Die tromme en baskitaar stel 'n viermaat-akkoordprogressie vas.
• Die hoof melodiese instrument is die saksofoon.
• Die baslyn verskaf die harmoniese raamwerk met 'n duidelike I – IV – V – I
akkoordprogressie.
• Die baslyn het ook 'n kragtige voorwaarts-gedrewe klank en polsslag met
herhalende ritmiese idees.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Musiek/V1 27 DBE/Mei/Junie 2025
SS/NSS – Nasienriglyne
• Roep en antwoord tussen die kitaar en baskitaar kom dikwels voor.
• Daar is ook roep en antwoord tussen die saksofoon en baskitaar.
• Die lied het 'n danskarakter.
Enige AG
Oorsprong en styleienskappe van mbaqanga
• Die kitaarinleiding, tipies van hierdie styl, is deur die Afrika kalbasboog beïnvloed.
• Mbaqanga het as 'n instrumentale genre ontstaan (soos in Ujomela) maar het later
meer gewild geword toe die Mahotella Queens 'n vokale weergawe gesing het.
• Die hoof melodiese instrument was die saksofoon (wat die penniefluitjie wat in
kwêla-musiek gebruik is, vervang het).
• Die styl toon 'n vermenging van kulture - toe mense van die platteland na die stede
gemigreer het, is hulle beïnvloed deur die vroëere style van marabi en kwȇla.
• Migrasie na die stede het mense ook aan die herhalende struktuur van marabi
blootgestel.
• 'n Vermenging van Amerikaanse jazz, mbube, kwȇla en marabi het in die stede
plaasgevind.
• Mbaqanga sluit tradisionele dansstyle, bv. die amaZulu indlamu in.
• Tradisionele amaZulu-musiek is gekombineer met township-musiek.
• Mbaqanga behou die danskarakter, maar word met 'n meer kragtige klank en
gedrewe polsslag as kwȇla en ander dansgenres gespeel.
• Die gebruik van Westerse instrumente het daartoe bygedra dat mbaqanga
ontwikkel het in 'n Suid-Afrikaanse weergawe van jazz.
Enige VIER
Voorbeeld van 'n slot
Ujomela reflekteer die ware oorsprong en styleienskappe van mbaqanga.
Die opstel sal volgens die kriteria hieronder nagesien word.
KRITERIA PUNTETOEKENNING
Ujomela 8
Oorsprong en
styleienskappe van 4
mbaqanga
Uitstekend
Inleiding, afsluiting en stewige argument in die = 3 punte
middeldeel van die opstel
Goed
Inleiding, afsluiting en redelike argument in die = 2-2½ punte
middeldeel van die opstel
Gemiddeld
Logiese aanbieding Inleiding, afsluiting en vae argument in die = 1½ punte
van feite; struktuur middeldeel van die opstel 3
van die opstel Ondergemiddeld
Geen duidelike inleiding of afsluiting en swak = 1 punt
argument in die middeldeel van die opstel
Swak
Enkele paragraaf, swak poging met die skryf van = ½ punt
die opstel
Onaanvaarbaar
= 0 punte
Slegs enkele puntsgewyse feite
TOTAAL 15 [15]
TOTAAL AFDELING D: 50
OF
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Musiek/V1 28 DBE/Mei/Junie 2025
SS/NSS – Nasienriglyne
AFDELING E: WESTERSE KUNSMUSIEK (WKM)
VRAAG 16
16.1 Verskeie opsies word as moontlike antwoorde op die volgende vrae gegee.
Skryf slegs die letter (A–D) langs die vraagnommers (16.1.1 tot 16.1.5) neer,
bv. 16.1.6 E.
16.1.1 Die korrekte kombinasie van Italiaanse terme wat 'n rustige looppas
aandui, is …
Antwoord: D andante tranquillo. 1 punt (1)
16.1.2 Basso continuo is tipies van die …
Antwoord: A Barok-stylperiode. 1 punt (1)
16.1.3 'n Standaard Klassieke orkes sluit NIE ... in NIE.
Antwoord: C tubas 1 punt (1)
16.1.4 'n Menuet en trio ...
Antwoord: B is in saamgestelde drieledige vorm. 1 punt (1)
16.1.5 'n Voorbeeld van 'n dubbelriet-blaasinstrument is 'n …
Antwoord: C fagot. 1 punt (1)
5x1=5
16.2 Verduidelik kortliks enkelvoudige drieledige vorm. Verwys na struktuur en
toonsoort in jou antwoord.
Antwoord:
• Drieledige vorm het drie seksies: A-B-A.
• Die tweede A-seksie dupliseer die materiaal van die eerste A-seksie terwyl
die B-seksie kontrasterende materiaal bevat.
• Die twee A-seksies is in die tonikatoonsoort terwyl die B-seksie in 'n
kontrasterende toonsoort is, bv. dominant, verwante mineur/majeur, ens.
3 punte (3)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Musiek/V1 29 DBE/Mei/Junie 2025
SS/NSS – Nasienriglyne
16.3 Kies die korrekte beweging van 'n tipiese Klassieke simfonie in KOLOM B wat
by die vormtipe in KOLOM A pas. Skryf slegs die letter (A–D) langs die
vraagnommers (16.3.1 tot 16.3.3) neer, bv. 16.3.4 E.
KOLOM A KOLOM B
16.3.1 Sonatevorm A eerste beweging
16.3.2 Menuet en trio B tweede beweging
16.3.3 Tema en variasies C derde beweging
D vierde beweging
Antwoord:
16.3.1 A
16.3.2 C
16.3.3 B
3x1 (3)
16.4 Watter van die volgende word met toonhoogte geassosieer?
• Register
• Metrum
• Ritme
• Melodie
• Omvang
• Dinamiek
Antwoord:
• Register
• Melodie
• Omvang
3x1 (3)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Musiek/V1 30 DBE/Mei/Junie 2025
SS/NSS – Nasienriglyne
16.5 Beskryf TWEE verskille tussen resitatief en aria met betrekking tot begeleiding
en storielyn.
Antwoord:
Resitatief Aria
• Dit word gewoonlik op die • Dit word deur orkes
klawesimbel en tjello begelei.
begelei.
Begeleiding • Die yl aard van die • Die orkestrasie
akkoordbegeleiding ondersteun die emotiewe
ondersteun die verhalende inhoud van die aria.
aard van die libretto.
• Die libretto het 'n vinnige • Die libretto se pas wissel.
pas. • Die aksie kom tot
• Die libretto beskryf die stilstand.
Storielyn aksie. • Die aria beskryf die
• Die resitatief gee 'n karakter se emosie of
monoloog of dialoog weer. reaksie op iets wat in die
verhaal gebeur het.
Enige TWEE korrelerende feite x 2 = 4 (4)
16.6 Gee EEN woord of term vir ELK van die volgende beskrywings:
16.6.1 'n Aangehoue toon in een stem met veranderende harmoniese
materiaal in die oorblywende stemme
Antwoord:
Pedaalpunt/dreunbas 1 punt (1)
16.6.2 'n Instrumentale ensemble van drie instrumente waarvan een 'n klavier
is
Antwoord:
Klaviertrio 1 punt (1)
2x1=2
[20]
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Musiek/V1 31 DBE/Mei/Junie 2025
SS/NSS – Nasienriglyne
VRAAG 17
17.1 Noem TWEE Vrymesselaarstemas en beskryf die manier waarop dit in die
musiek van die opera Die Towerfluit geïnkorporeer word.
Antwoord:
Temas
• Die beginsel van lig (goed) teenoor donkerte (boos):
o Die karakter van Sarastro (edele karakter, basstem) kontrasteer met die
Koningin van die Nag (bose karakter, koloratuursopraan).
o Sarastro sing die laagste noot en die Koningin van die Nag die hoogste
noot in die opera. Dit omlyn die uiterstes tussen goed en boos.
• Die nommer 3:
o Drie akkoorde word aan die begin van die ouverture gehoor.
o Drie trombone word by die orkes gevoeg.
o Die toonsoort van E-mol majeur met drie molle word gebruik.
• Die ideale van vryheid, gelykheid en broederskap:
o Die libretto omarm hierdie ideale regdeur die opera.
o Die musiek benadruk die storielyn wat vorder vanaf chaos en woede aan
die begin van die storielyn (die Koningin van die Nag sing in 'n mineur
toonsoort teen 'n vinnige tempo) tot waar die karakters in die rasionele en
vredeliewende beginsels van die Vrymesselaars opgevoed is.
o Die laaste duet is in 'n majeur toonsoort, met gebalanseerde frases wat
vrede, rus en tuiskoms suggereer.
Tema + beskrywing x 2 = 4 (4)
17.2 Noem EEN ander opera wat deur Mozart gekomponeer is.
Antwoord:
Don Giovanni/Die Huwelik van Figaro/Cosi fan Tutte/Enige ander korrekte titel
1 punt (1)
[5]
VRAAG 18
Skryf 'n paragraaf waarin jy die oorsprong van opera beskryf.
Antwoord:
• Die konsep van opera het aan die einde van die 16de eeu in Florence (Italië)
ontstaan.
• Opera was 'n belangrike nuwe genre in sekulêre musiek, in 'n tyd toe musiek
meestal gewyd van aard was.
• 'n Groep kunstenaars, skrywers en musikante, die Florentynse Camerata, wou die
antieke Griekse praktyk van teateropvoerings waarin die teks deur solo-stemme
gesing is, laat herleef.
• Dit was ongewoon, want die meeste vokale musiek was destyds polifoniese
koormusiek.
• Rolspelers in die ontwikkeling van opera was:
o Jacopo Peri, wat die eerste opera, Dafne, in 1597 geskryf het
o Giulio Caccini, wat sy Euridice in 1602 geskryf het
o Claudio Monteverdi, wat La favola d’Orfeo in 1607 geskryf het
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Musiek/V1 32 DBE/Mei/Junie 2025
SS/NSS – Nasienriglyne
• Monteverdi het gehelp om die grondslag van die operastruktuur te vestig:
o die eerste opera met orkes
o die eerste opera met 'n instrumentale inleiding
o die eerste opera met 'n gedrukte libretto wat deur die gehoor gevolg kon word
o die eerste opera wat ‘n onderskeid tussen aria en resitatief gemaak het
• In opera het 'n nuwe vokale styl verskyn; monodie, waar 'n solo-melodie deur basso
continuo begelei word.
Enige VYF [5]
VRAAG 19
Beethoven het 'n beweging by die standaard Klassieke simfonie in sy Simfonie Nr. 6 in
F majeur, Op. 68 gevoeg.
Beskryf die ekstra beweging deur na konteks, vorm, toonsoort en enige TWEE
programmatiese elemente te verwys. [5]
Antwoord:
• Beethoven het 'n ekstra beweging tussen die derde en vierde bewegings van 'n
standaard Klassieke simfonie bygevoeg, wat vyf bewegings tot gevolg gehad het.
• Die vierde beweging is in episodiese (vrye) vorm.
• Die toonsoort is F mineur, wat die parallelle tonika toonsoort van die hooftoonsoort
(F majeur) is.
• Die titel van hierdie ekstra beweging is Donderstorm.
• Instrumente (twee trombone en 'n piccolo) word by die standaard Klassieke orkes
gevoeg om die effek van 'n donderstorm in die platteland soos volg te versterk:
o Die aanvanklike reëndruppels word deur staccato's op die strykers voorgestel.
o Die piccolo boots die klank van die wind na wat bokant die gedreun van
donderslae gehoor kan word.
o Die timpani kry 'n prominente rol deur donderslae na te boots.
o Vinnig-stygende arpeggio-figure in die strykerseksie boots die opbou van die
storm na.
o Die trombone voeg intensiteit en gravitas by.
Konteks = 1 punt
Vorm = 1 punt
Toonsoort = 1 punt
Programmatiese elemente = Enige TWEE [5]
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Musiek/V1 33 DBE/Mei/Junie 2025
SS/NSS – Nasienriglyne
VRAAG 20
Skryf 'n opstel oor Mendelssohn se Die Hebrides waarin jy die oorsprong en vorm,
sowel as instrumentasie en orkestrasie bespreek.
Jy sal krediet ontvang vir die logiese aanbieding van feite en die struktuur van die
opstel.
Die opstel sal volgens die kriteria hieronder nagesien word.
KRITERIA PUNTETOEKENNING
Oorsprong 2
Vorm 6
Instrumentasie en orkestrasie 4
Logiese aanbieding van feite; struktuur van die opstel 3
TOTAAL 15 [15]
Antwoord:
Voorbeeld van 'n inleiding
Mendelssohn word algemeen beskou as 'n Klassieke-Romantiese komponis, en
Die Hebrides Op. 26 is 'n vroëe voorbeeld van 'n konsertouverture.
Oorsprong
• Die Hebrides is in 1830 gekomponeer terwyl hy Skotland besoek het, spesifiek
Staffa Eiland wat een van die binne-Hebrides eilande langs die kus van Skotland is.
• Na afloop van 'n bootrit na die eiland het hy dadelik die eerste tema, die
sogenaamde 'lapping wave'-tema, neergeskryf.
• Hy verduidelik in 'n brief aan sy suster hoedat sy ervaring hom geïnspireer het om
hierdie tema neer te pen.
• Die eerste werkstitel was The Lonely Island, maar is in 1832 hersien en hernoem.
Enige TWEE
Vorm
• Hierdie is 'n konsertouverture, 'n losstaande enkel-bewegingwerk vir orkes.
• Dit is in sonatevorm.
• Die uiteensetting is in B mineur en begin sonder inleiding met die eerste tema (die
'lapping wave'-tema).
• 'n Brugpassasie lei na die tweede tema in D majeur.
• Die ontwikkeling word deur 'n trompet fanfare aangekondig.
• Die twee hooftemas word ontwikkel en toonsoortveranderings volg vinnig
opmekaar.
• 'n Opgaande chromatiese toonleer in unisoon deur die volle orkes lei terug na die
heruiteensetting in B mineur.
• Die brugpassasie na die tweede tema in B majeur bevat nuwe materiaal.
• Die koda is uitgebrei.
Enige SES
Instrumentasie en orkestrasie
• Die Hebrides is geskryf vir 'n standaard Klassieke orkes, d.i. houtblasers in pare
(fluite, klarinette, hobo's, fagotte), koperblaasinstrumente (trompette en Franse
horings), perkussie (timpani) en strykers (eerste viole, tweede viole, altviole, tjello's
en kontrabasse).
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Musiek/V1 34 DBE/Mei/Junie 2025
SS/NSS – Nasienriglyne
• Mendelssohn het nie enige instrumente by die orkes gevoeg nie, maar vereis 'n hoë
vlak van vaardigheid van die standaard orkes.
• Hy gebruik innoverende orkestrasie met nuwe kombinasies van timbres om die
atmosfeer van 'n seelandskap te suggereer.
• In die uiteensetting word beide eerste en tweede temas deur die lae strykers en
houtblasers (tjello's, altviole en fagotte) gespeel.
• In die heruiteensetting word die tweede tema deur twee klarinette gespeel.
• Instrumente word op spesifieke maniere aangewend:
o tremolo's in die strykers
o sf akkoorde in die strykers
o arpeggio-figure van die openingstema en legatospel van die strykers en fagotte
o hoë tremolo's in die viole
o Die opgaande arpeggio-figure wat in die laaste mate deur die fluite gespeel
word, skep 'n vreedsame slot.
Enige VIER
Voorbeeld van 'n slot
Mendelssohn het hierdie werk binne die raamwerk van die Klassieke orkes en
sonatevorm gekomponeer, maar het ook die diepte van sy emosionele ervaring tydens
sy besoek aan Staffa Eiland gereflekteer deur sy orkestrasie.
Die opstel sal volgens die kriteria hieronder nagesien word.
KRITERIA PUNTETOEKENNING
Oorsprong 2
Vorm 6
Instrumentasie en
4
orkestrasie
Uitstekend
Inleiding, afsluiting en stewige argument in = 3 punte
die middeldeel van die opstel
Goed
Inleiding, afsluiting en redelike argument in = 2-2½ punte
die middeldeel van die opstel
Gemiddeld
Logiese aanbieding Inleiding, afsluiting en vae argument in die = 1½ punte
van feite; struktuur middeldeel van die opstel 3
van die opstel Ondergemiddeld
Geen duidelike inleiding of afsluiting en swak = 1 punt
argument in die middeldeel van die opstel
Swak
Enkele paragraaf, swak poging met die skryf = ½ punt
van die opstel
Onaanvaarbaar
= 0 punte
Slegs enkele puntsgewyse feite
TOTAAL 15 [15]
TOTAAL AFDELING E: 50
GROOTTOTAAL: 120
Kopiereg voorbehou
Study this subject
Recommended for this subject

Memorandum
Music Grade 12 Paper 1 NSC June 2019 Memo (English)

Memorandum
Music Grade 12 Paper 1 NSC June 2019 Memo (Afrikaans)

Memorandum
Music Grade 12 Paper 1 NSC June 2018 Memo (Afrikaans)

Question paper
Music Grade 12 P1 Eastern Cape Mock 2017 QP (Afr)

Question paper
Music Grade 12 P1 NSC November 2025 Question Paper (Afr)

Question paper
Music Grade 12 P1 NSC June 2023 Question Paper (Afrikaans)
More from Grade 12 Music

Question paper
Music Grade 12 P1 November 2024 NSC Question Paper (English)

Question paper
Music Grade 12 P1 November 2024 NSC Question Paper (Afr)

Question paper
Music Grade 12 P2 November 2024 NSC Question Paper (English)

Question paper
Music Grade 12 P2 November 2024 NSC Question Paper (Afr)

Question paper
Music Grade 12 P2 NSC June 2023 Question Paper (English)

Question paper