Downloaded from hlayiso.com
SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS/
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS
TSHIVEN¶A LUAMBO LWA HAYANI (HL)
BAMMBIRI ·A U THOMA (P1)
2022
MARAGA: 70
TSHIFHINGA: Awara 2
TableMountain
Bammbiri i¼i ¼i na masia¾ari a 14.
Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho
Skip to contentAll 2022 papers 





View all





Tshivenda HL Grade 12 P1 NSC May June 2022 Question Paper
Grade 12 Tshivenda HL Paper 1 question paper from the NSC May June 2022, 14 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.
Tshivenda Hl · Grade 12 · NSC May June · 2022 · tshivenda. Question paper, 14 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Tshivenda HL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Tshivenda
- Document type
- Question paper
- Year
- 2022
- Exam period
- NSC May June
- Paper
- 1
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 14
- File size
- 414.4 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 14
This exam
NSC May June 2022
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Question paperMemo
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
Tshivenµa Luambo Lwa Hayani (HL)/P1 2 DBE/2022
SC/NSC
NDAELA NA MAFHUNGOTHANGELI
1. Bammbiri i¼i ¼i na KHETHEKANYO THARU:
KHETHEKANYO YA A: Tholokanyonµivho (30)
KHETHEKANYO YA B: Manweledzo/Samari (10)
KHETHEKANYO YA C: Zwivhumbeo na milayo ya
kushumisele kwa luambo (30)
2. Vhalani ndaela DZO¹HE nga vhuronwane.
3. Fhindulani mbudziso DZO¹HE.
4. Thomani KHETHEKANYO IºWE na IºWE kha sia¾ari ·ISWA.
5. Hune KHETHEKANYO IºWE na IºWE ya fhelela hone ni talele.
6. Nomborani phindulo dza½u zwi tshi anana na kunomborelwe kwo
shumiswaho kha i¼i bammbiri ¼a mbudziso.
7. Ni tshi fhedza u fhindula mbudziso IºWE na IºWE ni pfuke mutalo.
8. Ni dzhiele nzhele mupele¾o na kufha¾elwe kwa mafhungo.
9. Tshifhinga tsho anganyiwaho:
KHETHEKANYO YA A: Minetse ya 50
KHETHEKANYO YA B: Minetse ya 30
KHETHEKANYO YA C: Minetse ya 40
10. ºwalani nga vhudele, nahone zwi no vhalea.
TableMountain
Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho
Downloaded from hlayiso.com
Tshivenµa Luambo Lwa Hayani (HL)/P1 3 DBE/2022
SC/NSC
KHETHEKANYO YA A: THOLOKANYON¶IVHO
MBUDZISO YA 1: U VHALA U ITELA ¹HALUTSHEDZO NA U PFESESA
Vhalani TSHIBVELEDZWA TSHA A na TSHA B uri ni µo kona u fhindula
mbudziso dzo »isendekaho khazwo.
TSHIBVELEDZWA TSHA A
NDI YONE MBONI YE RA DZULA NGAYO
1 Mutakalo ndi tshithu tsha ndeme kha vhutshilo ha vhathu, muthu mu¿we
na mu¿we u lusa u »iwana a si na zwidodongi muvhilini wawe, ngauri
kanzhi izwi ndi zwone zwivhangi zwine zwa fhandekanya ½ama na muya.
Naho zwo ralo muthu ha koni u thivhela nyimele dzine dza »a a songo
lavhelela. Nangoho zwo »o itea vhathu vha pfa zwe zwa dzingisa na n»evhe 5
dzavho, ha vuwa murenge»elo musi tshira tsha vhuhali tsho tutuwa.
Khorona, dwadze ¼i si na tshi¾alula vhunga kha¼o vhathu vho¾he vha tshi
e»ana.
2 Nangoho nyofho dza ambarela kha vho¾he vhathu shango nga vhuphara,
muvhuso wa vhona zwo fanela uri vhathu vha dzule mahayani avho, hu si 10
na u bva nga mukoto nga nn»a ha u vha na nyimele dza vhu¾hogwa. Vha
tsireledzo vha tou bva fulo ¼a u lwa na thavhithavhi, ane a wanala a tshi
khou sokou tekateka u a farwa a valelwa khothoni kana a ½ewa nda¾iso.
Mishumo, zwikolo, maguvhangano, minyanya zwa mbo ima tzere!
Tshivhalo tsha vha no khou kavhiwa, na vha no khou fhira shangoni nga 15
n¾hani ha vhuhali ha tshitshili vha tshi vhalwa nga zwigidi na zwigidi. Naa
ndi tshithu-»e tshenetshi, tshi sa vhonali fhedzi mishumo yatsho yo hula u
fhira thavha?
3 Vhathu vho thoma u vha dziphuli dza gokhonono ¼ine ¼a shushedza ¼o
dzumbama, vha vho thoma u tshila nga n»ila ine ¼a laela. A zwo ngo ralo 20
ngani, khuvha ho¾heho¾he hune muthu a ya ndi miduba milapfu ya u
sielisana u dzhena. Hu »i nga u ima kana u dzula zwaho tsini na vha¿we
vhathu a zwi tsha takadza, khwi½e ndi u dzulela kulenyana. Namusi wa
¾angana na shaka kana khonani a ni tsha »ivhana nga n¾hani ha u thivha
zwifha¾uwo ha tou sala one ma¾o. Zwenezwi ndi zwo lugelaho mutakalo wa 25
muthu mu¿we na mu¿we, ma»i a u kunakisa na iyo mishonga ya u vhulaha
zwitshili zwo salafhi, ndi khwi½e u »itsireledza saizwi dzilafho ¼i tshi ndi
bva vhubvo.
TableMountain
Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho
Downloaded from hlayiso.com
Tshivenµa Luambo Lwa Hayani (HL)/P1 4 DBE/2022
SC/NSC
4 Zwo itea u ri lushaka lu thome u vha na ku¿we kuvhonele saizwi u vulwa
ha zwikolo na mishumo zwo vha zwi si na n»ila, ma»uvha a »i ¾an»ulukana 30
ri tshi »i ri dwadze ¼i »o dzika, ha vha hu hone ¼o dziba, ¼a ragalala ¼i tshi
pfa vhududo ha phepho. Vhagudisi vho thoma u davhidzana na u funza
vhana vha zwikolo vhe mahayani nga u shumisa zwileludzi zwa
vhudavhidzani, izwo zwo vha na vhu¾udze¾udze vhunga vhagudi vhanzhi
vho kon»elwa nga tshomedzo, na nga nyimele ya vhupo vhune vha dzula 35
khaho ngauri ho vha hu sa swikelelei nga zwirathisi zwa vhudavhidzani ha
muyani. Vhamashudu vho vha avho vhane vha dzula dzi»oroboni na nga
tsini. Naho zwo ralo ndeme ya mudededzi ya u ima phan»a ha vhana i a
¾o»ea vhunga pfunzo i tshi tou nwelela zwavhu»i.
5 Maano i¾eli a tshi vhambwa nga luvhadzi, vhutshilo vhu tea u ya phan»a 40
naho ¼ivhanda ¼o vhandamela saizwi tsha u posa thumbuni tshi tshi ¾o»ea.
Muvhuso, vha dzikhamphani na vhoramabindu vho »a na muhumbulo wa
uri vhashumi vha thome u shumela mahayani, zwihulwane vho sedza
mutakalo wa vhathu. Afha zwi ¾o»a vhu»ikumedzeli, u fulufhedzea na u
kona u »ilanga zwi tshi »a kha mushumo na tshifhinga. Vha¼a vhane vha 45
vha vhabva vha tou lidza na wa ningo, vhe a vha ri tshileli, hafhu mubva ha
na nzie, nzie dzi khoroni. Muthu u a kona u vha na tshifhinga tshinzhi tsha
u awela na mu¾a wawe, fhedzi kha mi¿we mi¾a zwo vha zwi tshi kon»a, u
dzula hu u vetana sa zwimange.
6 Mboni yo raliho ro vha ri sa athu u vhuya ra ¾angana nayo tshe ra bebwa, 50
ngauri u ho½elwa ha vhathu zwo vha na masiandaitwa e a ho¾efhadza
ikonomi ya shango. Vhathu vhanzhi vha fhelelwa nga mishumo, phele ya
dzhena mu»ini, zwo vha zwi tshi vhavha zwa tou nga mupfa wo ¾havhaho
kha mbilu ha sala tshilonda tshi shayaho muphuphi. Heyi yo vha dziedzi ye
mi¾a minzhi ya tshenzhela, u ½anzwa banga vha lala, ¼a matshelo ¼i »o »a na 55
zwa¼o. Muvhuso, madzangano na dzikereke vha thusa nga zwiputo zwa
zwi¼iwa kha vha shayaho, ha vha hone u ¾hukhukana ¾hoho ya nzie.
7 Musi ho swika tshifhinga tshine vhathu vha hanganea ndi hanefha hune
vhathu vha humbula zwithu zwine zwa nga vha tshidza. Zwi¼iwa zwa pfushi
sa mitshelo na miroho zwo vha zwi sa shayiwi kha vhane vha kona u zwi 60
swikelela, hu u itela u khwa¾hisa maswole a muvhili. Nndwa ye lushaka lwa
livhana nayo a yo ngo leluwa saizwi vho rasaintsi vha sa athu u swikela kha
u bveledza dzilafho. U hula ha n»a»o ho ita uri vha¿we vha elekanye u
shumisa miri ya »aka ine vha i »ivha i tshi fhodza.
8 Tshifhinga tsho raliho tshi ¾o»a vhathu vha tshi farana vha vha ¿anda 65
nthihi, u tsivhudzana ri si nete na ndayo ra tevhedza. Kha zwo¾he, ra
rangisa ºwali.
[Zwi bva kha: Thimu ya vha¾oli]
TableMountain
Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho
Downloaded from hlayiso.com
Tshivenµa Luambo Lwa Hayani (HL)/P1 5 DBE/2022
SC/NSC
TSHIBVELEDZWA TSHA B
[Vhubvo: http://www.google.co.za]
MBUDZISO: TSHIBVELEDZWA TSHA A
1.1 Vhalani phara ya 1.
Ndi zwifho zwithu ZWIVHILI zwine vhathu vha zwi ofha musi vhe fhano
shangoni? (2)
1.2 Vhalani mitaladzi ya 9–13.
Ndi afhio maga MAVHILI o dzhiiwaho nga muvhuso hu u itela u tsireledza
lushaka kha u kavhiwa nga tshitshili tsha Khorona (Covid-19)? (2)
1.3 Vhalani phara ya 3.
Sumbedzani kutshilele ku songo »oweleaho kwo ¾aniwaho nga phara iyi.
Bulani ZWIVHILI fhedzi. (2)
1.4 Musi no vhala phara ya 4, bviselani khagala khaedu dze dza vha hone kha
sia ¼a ndinganelo ya pfunzo ya vhagudi. Bulani MBILI. (2)
TableMountain
Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho
Downloaded from hlayiso.com
Tshivenµa Luambo Lwa Hayani (HL)/P1 6 DBE/2022
SC/NSC
1.5 Kha mutaladzi wa 40, hu na murero, 'Maano i¾eli a tshi vhambwa nga
luvhadzi.'
¹alutshedzani vhungoho ha murero uyu maelana na mafhungo a phara
ya 5. (2)
1.6 Vhalani phara ya 6.
¹alutshedzani masiandaitwa MAVHILI e a vhangea nga u ho½elwa ha
vhathu nga tshifhinga tsha tshitshili tsha u iledzwa ha u tshimbila ha ¼iga ¼a
vhu¾anu. (2)
1.7 Nangani phindulo yoneyone u bvisela khagala ¼ikumedzwa ¼i re kha
mitaladzi ya 52–54:
'... zwo vha zwi tshi vhavha zwa tou nga mupfa wo ¾havhaho kha mbilu ha
sala tshilonda tshi shayaho muphuphi.'
A Tshilonda tshi no khou shaya mushonga.
B Tshilonda tsho ¾havhiwa nga mupfa.
C Thaidzo i si na mushonga.
D Thaidzo i si na mutandululi. (1)
1.8 Vhalani mitaladzi 56–57.
Ndi ufhio muhumbulo muhulwane une mu¿wali a ¾o»a u u bveledza musi
no sedza iyi mitaladzi? (2)
1.9 Vhalani mitaladzi ya 58–61.
Ndi zwifhio ZWIVHILI, zwine na humbula uri arali vhathu vha ita
dzingade vha »o »ibveledzela zwone? (2)
1.10 Vhalani mitaladzi ya 61–64.
U ya nga kuvhonele kwa½u, u shumisa mishonga ya »aka zwo tea naa?
Tikedzani phindulo ya½u. (2)
1.11 Nga mbuno MBILI, eletshedzani uri hu nga itwa mini u thusa lushaka kha
u kunda Covid-19 (tshitshili tsha Khorona) lwa tsho¾he? (2)
TableMountain
Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho
Downloaded from hlayiso.com
Tshivenµa Luambo Lwa Hayani (HL)/P1 7 DBE/2022
SC/NSC
MBUDZISO: TSHIBVELEDZWA TSHA B
1.12 Ndi zwifhio zwine zwa buletshedza fhethuvhupo ho ¾aniwa kha itshi
tshifanyiso? Bulani ZWIVHILI. (2)
1.13 ¹alutshedzani vhu»ipfi/vhupfiwa ha½u malugana na nyimele yo ¾aniwaho
kha itshi tshifanyiso. (2)
1.14 Musi no ¾alela tshifanyiso itshi, ni vhona hu hufhio u ku»ana ha mvelele ho
¾aniwaho afha? (2)
MBUDZISO: TSHIBVELEDZWA TSHA A NA TSHA B
1.15 U ya nga kuvhonele kwa½u, ni vhona hu na vhu¾umani»e vhukati ha
mafhungo a phara ya 5 ya TSHIBVELEDZWA TSHA A na TSHA B?
Tikedzani phindulo ya½u. (3)
¹HANGANYELO YA KHETHEKANYO YA A: 30
TableMountain
Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho
Downloaded from hlayiso.com
Tshivenµa Luambo Lwa Hayani (HL)/P1 8 DBE/2022
SC/NSC
KHETHEKANYO YA B: MANWELEDZO/SAMARI
MBUDZISO YA 2
Vhalani TSHIBVELEDZWA TSHA C uri ni µo kona u ¿wala manweledzo no
µisendeka khatsho. Nweledzani nga phara fhedzi, ni tshi sumbedza maga ane a tea u
tevhedzwa musi muthu a tshi ¾oµa u renga nnµu.
THANYELANI: Ni lavhelelwa u ita zwi tevhelaho:
1. Nweledzani nga maipfi a½u hune zwa konadzea.
2. ºwalani phara yo lunzhedzanaho tshidele.
3. Manweledzo a½u a faredze mbuno dza SUMBE dzi kha PHARA nga maipfi
a sa fhiri 90.
4. ¹hoho: A ni lavhelelwi u dzhenisa ¾hoho ya manweledzo.
5. Sumbedzani tshivhalo tsha maipfi mafheloni a manweledzo a½u.
TSHIBVELEDZWA TSHA C
MU¶I HAYANI HA NDEME
Muthu mu¿we na mu¿we a vhuya a aluwa u a ¾o»a u vha na nn»u ya muloro wawe.
Honeha musi muthu a tshi ¾o»a nn»u u tea u thoma a dzula fhasi a humbula
vhunga ¼i ¼iga ¼ihulwane vhukuma vhutshiloni.
Musi muthu a tshi ¾o»a u renga nn»u, ndi zwa ndeme uri a sedze tshikwama tshawe
uri tshi »o lugela na u kona u badela. Muthu kha sedze masheleni ane a hola one hu
u itela uri a kone u ita mugaganyagwama wa u dzudzanyela u renga nn»u.
Murengi wa nn»u kha »i¾o»ele zhendedzi ¼a u mu thusa kha fulo ¼a u ¾o»a nn»u, a
dovhe a vhe na vhu¾anzi ha uri u khou thuswa nga muthu o »i¿walisaho na
dzangano ¼o teaho.
Hu tea u vha na u bva fulo ¼a u ¾o»a tshiimiswa tsha masheleni tshine tsha »o mu
rengela nn»u, ene a kona u badela nga zwi¾uku. Kha dovhe hafhu a sedzuluse na
nzwalelo dzine a »o badela dzone. U tea u vha muthu o kunaho zwi tshi »a kha
zwikolodo, vhunga zwa sa ralo a tshi »o thivhelwa nga tshiimiswa tsha vhalanga
zwikolodo zwa vho mu fha dzina ¼ivhi.
Mu¾o»i wa nn»u u tea u ya kha mutholi u humbela ndambedzo ine ya »o mu thusa
u fhungudza mbadelo dza ¿wedzi nga ¿wedzi. Zwenezwo u »o vhona zwi tshi leluwa
a sa vhe na mutsiko wa masheleni a kona u »iitela na dzi¿we ¾ho»ea dza mu¾ani
wawe.
TableMountain
Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho
Downloaded from hlayiso.com
Tshivenµa Luambo Lwa Hayani (HL)/P1 9 DBE/2022
SC/NSC
Ndi zwa vhu¾hogwa uri mu¾o»i wa nn»u a »ivhe fhethu hune nn»u yeneyo ya vha
hone. U tea u dalela afho fhethu uri a konou vhona tshaka dza dzinn»u na uri
nzulele ya hone i ngonani, a sa »o rengela ¿wenda phomoni.
Kha hu vhe na ramilayo a fulufhedzeaho musi tshifhinga tsha u saina mabammbiri a
nn»u tsho swika. Izwo zwi »o ita uri u rengwa ha nn»u yawe zwi vhe mulayoni
vhunga ho »ala magalatshane ane a homboka vhathu masheleni.
Muthu vhutshiloni kha vhe ane a »ige»a musi hu na zwa vhu¾hogwa zwine a ¾o»a,
zwa sa ralo u »o »isola a vho »iwana o hanganea.
[Tshi bva kha: Thimu ya Vha¾oli]
¹HANGANYELO YA KHETHEKANYO YA B: 10
TableMountain
Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho
Downloaded from hlayiso.com
Tshivenµa Luambo Lwa Hayani (HL)/P1 10 DBE/2022
SC/NSC
KHETHEKANYO YA C: ZWIVHUMBEO NA MILAYO YA KUSHUMISELE
KWA LUAMBO
MBUDZISO YA 3: U SENGULUSA KHUNGEDZELO
¹alelani TSHIBVELEDZWA TSHA D uri ni µo kona u fhindula mbudziso dzo
µisendekaho khatsho.
TSHIBVELEDZWA TSHA D
VHATSI¶ULULI MAKONE NANDI!
Vha a ¾o»a muvhili wavho u tshi vha muswamuswa?
Kha vha »e fhano ha vhatsi»ululi makone.
Zwan»a zwashu zwi amba na muvhili wavho.
Ra vha tsi»ulula, vha e»ela khofhe mbwandambwandaaa!
Mitengo yashu a i fhedzi mbilu, i tiwa nga tshi»olo tshe vha nanga.
Ri vha livhuwa nga thaula ya maimo arali vho wela kha vha¾anu vha u thoma u
swika.
Vha songo vha na thidza ro thukha henefha Vhulondo.
Ri vula nga iri ya sumbe u swika vhusiku-kati.
Vha nga dovha hafhu vha ri kwama kha 068 553 4257 kana
vhatsi»ululi@gmail.com
[Vhubvo: http://www.google.co.za]
TableMountain
Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho
Downloaded from hlayiso.com
Tshivenµa Luambo Lwa Hayani (HL)/P1 11 DBE/2022
SC/NSC
3.1 Musi no ¾alela iyi khungedzelo, ndi ifhio nyimele ine muoli wa khungedzelo a
khou ri ¾anela yone. Tikedzani phindulo ya½u. (2)
3.2 Fhungo asi¼i:
'Vha a ¾o»a muvhili wavho u tshi vha muswamuswa?'
Bulani thekiniki yo shumiswaho fhungoni i¼o, ni dovhe ni sumbedze na
mushumo wayo. (2)
3.3 Kha khungedzelo iyi hu na dzina ¼o pambiwaho, inwi ¼i topoleni ni dovhe ni
¼i shumise fhungoni ¼i pfalaho. (2)
3.4 Nangani phindulo yoneyone kha mutevhe wo ½ekedzwaho afho fhasi.
Fhungo asi¼i:
'Ri vula nga iri ya sumbe u swika vhusiku-kati.'
Mukungedzeli u bvisela khagala muhumbulo wa uri vha vula ...
A tshifhinga tsho¾he.
B u swika vhukati ha vhusiku.
C u swika nga ma»autsha.
D u swika nga ma¾avhelo. (1)
3.5 Sedzulusani khungedzelo iyi nga vhuronwane.
U ya nga kuvhonele kwa½u ni vhona mukungedzeli o zwi kona hani u bvisela
khagala ndivho ya khungedzelo yawe? (3)
[10]
TableMountain
Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho
Downloaded from hlayiso.com
Tshivenµa Luambo Lwa Hayani (HL)/P1 12 DBE/2022
SC/NSC
MBUDZISO YA 4: U PFESESA ZWIºWE ZWIBVELEDZWA ZWA
VHUDAVHIDZANI
¹alelani TSHIBVELEDZWA TSHA E uri ni µo kona u fhindula mbudziso dzo
µisendekaho khatsho.
TSHIBVELEDZWA TSHA E: KHATHUNI
Ndo µa nga Vho swika Ngoho ndi µo Na n½e ndi na Ni amba hani Vha a nµivha n½e?
n¾hani ha hoyu hone. Ri ¾oµa tou fa nga pfanelo dza u ngauralo na Ndi µo vha
¿wana a si na vhenevha. n¾hani hawe. ita zwine nda mubebi, a ni na sumbedza.
nµevhe. funa. mikhwa.
FUREME YA 1 FUREME YA 2 FUREME YA 3 FUREME YA 4
[Tshi bva kha http://www.google.images]
4.1 Musi no ¾alela khathuni iyi ni vhona i ifhio ndivho ine muoli a ¾o»a u i
bveledza? (2)
4.2 ¹alelani FUREME ya 3 na ya 4.
¹alutshedzani maitele a sa ¾anganedzei ane a khou bveledzwa nga fureme
idzi. Bulani MAVHILI. (2)
4.3 Kha FUREME ya 2, hu na ipfi 'tou', bulani uri ndi thinwaipfi ifhio ni dovhe
ni bule na mushumo wayo. (2)
TableMountain
Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho
Downloaded from hlayiso.com
Tshivenµa Luambo Lwa Hayani (HL)/P1 13 DBE/2022
SC/NSC
4.4 Nangani phindulo yoneyone kha mutevhe wo ½ekedzwaho.
Musi muambi kha FUREME ya 4 a tshi ri: 'Ndi »o vha sumbedza', u vha a
tshi khou amba uri u »o vha …
A thusa.
B sumba vhuyo.
C itela khakhathi.
D ½ea zwine vha khou ¾o»a. (1)
4.5 No ¾alela khathuni yo¾he nga u angaredza, no vha ni tshi nga ita mini arali
no »iwana ni kha nyimele ine avha mubebi vha vha khayo ya u vha na
¿wana a si na mikhwa? Bulani ZWIRARU. (3)
[10]
MBUDZISO YA 5: KUSHUMISELE KWA LUAMBO NGA N¶ILA YONE
Vhalani TSHIBVELEDZWA TSHA F uri ni µo kona u fhindula mbudziso dzo
µisendekaho khatsho.
TSHIBVELEDZWA TSHA F
MAKHULU NDI TSHIULU
1 Mukegulu Vho Mbobvu vho vha vha tshi takalela vhana. Izwo zwi mbo
khwa¾hisedza ¼ia ¼a uri makhulu ndi tshiulu ri tamba ri tshi gonya. Vhana
na vhone vho vha vho no »owela u tamba vha tshi suvha kha dzimbi ¼e ¼a
vha ¼i henefho mu»ini. Vho Mbobvu vho vha vha tshi dzulela u sedza
vhana musi vhe kati na u tamba ngauri vho vha vhe mukegulu wa 5
vhulondo. Vho vha vho vha vhetshela mulayo wa uri a vho ngo tea u silinga
ndaka ya ndeme i re hone afho mu¾ani.
2 ·i¿we »uvha vhana vha tshi khou tamba, ho mbo »i bvelela vo»a ¼e ¼a vha ¼i
songo naka zwone. Hangwani o ri u ¼i vhona a mbo »i ita tshi¾ale a vho
khukhulwa e fhasi hwiri! Aya kanzhi ndi maitele a vhatukana musi vha tshi 10
vhona lunako. Vhana vho vha vha tshi ri u neta nga u tamba, vha ya
mu¾ani he mukegulu vha vha vha tshi ita zwa u anetshela ngano, zwa sa
ralo vho vha vha tshi vha fha n»uhu dzine vha endela u »ikanda ngadzo.
Hangwani ene o vha a tshi hana nge a pfa u pfi avha mukegulu vha buba
vha songo ¾ohola. 15
[Tshi bva kha: Thimu ya Vha¾oli]
TableMountain
Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho
Downloaded from hlayiso.com
Tshivenµa Luambo Lwa Hayani (HL)/P1 14 DBE/2022
SC/NSC
5.1 Kha mutaladzi wa 3, hu na dzina ¼a thithilidzo.
·i topoleni ni dovhe ni sumbedze tshiitisi tsha iyi thithilidzo. (2)
5.2 Kha mutaladzi wa 4, hu na tsinde ¼a ¼iiti 'sedza'.
¸eani pfanywa ya¼o, ni dovhe ni i shumise u vhumba fhungo ¼i pfalaho. (2)
5.3 Kha mutaladzi wa 8 hu na ipfi 'vo»a'.
·i ¿waleni nga luambo lwo »oweleaho ni dovhe ni ¼i shumise u vhumba
fhungo ¼i pfalaho. (2)
5.4 Fhungo asi¼i:
'Hangwani o ri u ¼i vhona a mbo »i ita tshi¾ale a vho khukhulwa e fhasi
hwiri!'
Isani fhungo i¼o kha ¼ikhathi ¼a tshifhinga tsha zwino. (2)
5.5 Vhalani phara ya 2.
Sumbedzani he mu¿wali a shumisa luambo lwa u sedza zwithu nga i¾o
¼ithihi, ni dovhe ni tikedze vhuimo ha½u. (2)
[10]
¹HANGANYELO YA KHETHEKANYO YA C: 30
MARAGAGU¹E: 70
TableMountain
Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa
Study this subject
Recommended for this subject

Question paper
Tshivenda HL Grade 12 P2 NSC May June 2022 Question Paper

Question paper
Tshivenda HL Grade 12 P3 NSC May June 2022 Question Paper

Question paper
Tshivenda HL Grade 12 P1 NSC May June 2019 Question Paper

Memorandum
Tshivenda HL Grade 12 Paper 1 NSC May June 2019 Memo

Question paper
Tshivenda HL Grade 12 Paper 2 November 2022 Question Paper

Question paper
Tshivenda HL Grade 12 Paper 3 November 2022 Question Paper
More from Grade 12 Tshivenda HL

Annual teaching plan
Gr 12 TshiVenda HL ATP 2023 24

Question paper
Tshivenda HL Grade 12 P2 NSC November 2023 Question Paper

Question paper
Tshivenda HL Grade 12 P3 NSC November 2023 Question Paper

Memorandum
Tshivenda HL Grade 12 Paper 2 November 2022 Memo

Memorandum
Tshivenda HL Grade 12 Paper 3 November 2022 Memo

Question paper