Tshivenda HL Grade 12 Paper 3 Feb March 2017 Question Paper

Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE GIREIDI YA 12 TSHIVEN¶A LUAMBO LWA HAYANI (HL) BAMMBIRI ·A VHURARU (P3) LUHUHI/¹HAFAMUHWE 2017 MARAGA: 100 TSHIFHINGA: Awara 21/2 Bammbiri i¼i ¼i na masia¾ari a 6. Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

Downloaded from hlayiso.com Tshivenµa Luambo lwa Hayani (HL)/P3 2 DBE/Luhuhi–¹hafamuhwe 2017 NSC NDAELA NA MAFHUNGOTHANGELI 1. He¼i bammbiri ¼i na KHETHEKANYO MBILI: KHETHEKANYO YA A: Maanea (50) KHETHEKANYO YA B: Zwibveledzwa zwa vhudavhidzani: (2 x 25)(50) PFESESANI: Vhalingiwa vha lavhelelwa u fhindula mbudziso MBILI kha KHETHEKANYO iyi. 2. Ni lavhelelwa u fhindula mbudziso NTHIHI kha KHETHEKANYO YA A, na MBILI kha KHETHEKANYO YA B. 3. ºwalani nga luambo lune na khou lingwa khalwo. 4. Thomani KHETHEKANYO IºWE na IºWE kha sia¾ari ·ISWA. 5. Ni fanela u pulana (ni tshi shumisa mapa wa muhumbulo/nyolo/tshati ya nyelelo/maipfi a re khii, na zwi¿we), u vhalulula na u sedzulusa mushumo wa½u. Pulane i fanela u RANGELA maanea. 6. Vhupulani ho¾he vhu fanela u sumbedzwa zwi khagala. Ni tsivhudzwa u tala mutalo wo bu»aho vhukati ha vhupulani ho¾he. 7. Ni tsivhudzwa nga n»ila yo khwa¾hisedzwaho vhukuma u shumisa tshifhinga tsha½u nga nµila i tevhelaho: KHETHEKANYO YA A: U ya kha minetse ya 80 KHETHEKANYO YA B: U ya kha minetse ya 70 (2 x 35) 8. Nomborani phindulo dza½u zwi tshi anana na kunomborelwe kwa mbudziso kwo shumiswaho kha i¼i bammbiri ¼a mbudziso. 9. ¹hoho i songo dzhielwa n¾ha musi ni tshi vhala tshivhalo tsha maipfi. 10. ºwalani zwi no vhalea, nahone nga vhuronwane. Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

Downloaded from hlayiso.com Tshivenµa Luambo lwa Hayani (HL)/P3 3 DBE/Luhuhi–¹hafamuhwe 2017 NSC KHETHEKANYO YA A: MAANEA MBUDZISO YA 1 Fhindulani mbudziso NTHIHI fhedzi kha dza malo dzi tevhelaho. Vhulapfu ha phindulo ya½u vhu vhe maipfi a u bva kha a 400 u swika kha a 450. ºwalani NOMBORO na ¹HOHO ya maanea e na nanga. 1.1 Ndo ri u sea na mbabvu dza vhavha. [50] 1.2 Mupo, dzanga ¼one¼one ¼a vhutshilo. [50] 1.3 Ndi musi khoumphyutha ya thabulethe yo vha bugupfarwa zwikoloni hune mvelelo dza nga khwinifhadzea. Ni nga ima na, kana na hanedzana na ¼ikumedzwa i¼i. [50] 1.4 Ndi nge ndi si vhe na tsha khanani. [50] 1.5 Vhuendi ha nnyi na nnyi ndi ndamulela vhasiwana, ngeno zwililo ho gaga»ela. [50] 1.6 Ndi ¼one bindu ndi sa ¼i nweli ma»i he¼i. [50] 1.7 Zwifanyiso zwi wanalaho kha sia¾ari ¼a 4 zwi nga ¾okonya kana zwa vusa zwipfi zwa½u, kana zwa dzikusa kuvhonele kwa½u kwa zwithu. ¶inangeleni tshifanyiso ni kone u ¿wala maanea. ºwalani nomboro ya mbudziso ye na nanga 1.7.1 kana 1.7.2. PFESESANI: Hu tea u vha na vhu¾umani vhu re khagala vhukati ha maanea a½u na tshifanyiso tshe na nanga. 1.7.1 [Tshi bva: www.google.co.za] [50] Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

Downloaded from hlayiso.com Tshivenµa Luambo lwa Hayani (HL)/P3 4 DBE/Luhuhi–¹hafamuhwe 2017 NSC 1.7.2 [Tshi bva: www.google.co.za ] [50] ¹HANGANYELO YA KHETHEKANYO YA A: 50 Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

Downloaded from hlayiso.com Tshivenµa Luambo lwa Hayani (HL)/P3 5 DBE/Luhuhi–¹hafamuhwe 2017 NSC KHETHEKANYO YA B: ZWIBVELEDZWA ZWA VHUDAVHIDZANI MBUDZISO YA 2 PFESESANI: • Fhindulani mbudziso MBILI kha dza rathi dzi tevhelaho. • Vhulapfu ha phindulo ya½u vhu vhe maipfi a u bva kha a 180 u swika kha a 200. • Dzhielani nzhele zwi tevhelaho: o Vha ¾anganedzaho mafhungo, thouni, redzhis¾ara na tshitaela. o Munanguludzo wa maipfi na tshivhumbeo tsha luambo o Tshivhumbeo/Fomethe • ºwalani NOMBORO na ¹HOHO ya tshibveledzwa tshe na nanga. Tsumbo: 2.3 TSHIPITSHI. 2.1 VHURIFHI HA TSHIOFISI/FOMA·A Khasho dzo¾he dza ¼ino, hu tshi katelwa na the¼evishini, dzi langiwa nga mulayo. Zwino hu na mbekanyamushumo ine yo tendelwa u ¾alelwa nga vhaaluwa. Yone i an»adzwa nga iri ya sumbe nga madekwana kha tshi¿we tsha zwi¾itshi zwa the¼evishini, u bva Musumbuluwo u swika ·avhu¾anu. Zwino tshitshavha tshi khou vhilaela vhunga vhana vha vha vha sa athu u e»ela. Zwino inwi ¿walelani Mulangatshi¾itshi wa iyo khasho vhurifhi ha mbilaelo. [25] 2.2 NGANEAVHUTSHILO YA MUFU Mudzulatshidulo wa khoro ya lushaka lwa ha½u we na vha ni tshi mu funesa o lovha nga murahu ha vhulwadze ha tshifhinga tshilapfu. Kha vhathu vho¾he ndi inwi we na vha ni tshi ¾wa nae. Zwino inwi ¿walani nganeavhutshilo yawe ine ya »o vhaliwa nga »uvha ¼a mbulungo. [25] 2.3 TSHIPITSHI Tshikoloni tsha ha½u ho dzudzanywa vhuṱambo ha u pembelela ¶uvha ḽa Vhufa, inwi sa murangaphanḓa wa Khorombusi ya Vhagudi no tiwa u ḓo ṱuṱuwedza vha¿we vhagudi uri vha si hangwe vhubvo havho. ºwalani tshipitshi tshine na ḓo amba nga ḓuvha ḽeneḽo. [25] Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

Downloaded from hlayiso.com Tshivenµa Luambo lwa Hayani (HL)/P3 6 DBE/Luhuhi–¹hafamuhwe 2017 NSC 2.4 MUFHINDULANO U fhungudza khombo dza badani, milayo ya vhuendi i tea u tevhedzwa. No ri ni tshi khou enda na malume a½u nga goloi yavho, vha pfuka mulayo wa badani, muofisiri wa vhulangavhuendi a vha imisa. ºwalani mufhindulano vhukati ha malume a½u na muofisiri wa vhulangavhuendi. [25] 2.5 VHURIFHI HA TSHISHAKA (INIFOMA·A) Arali muthu a itelwa zwivhuya u tea u vha na ndivhuwo kha vhe vha mu thusa. U swika ni tshi vuledza pfunzo dza½u, ndi makhulu wa½u vhe vha tou imaima. Zwino inwi ¿walelani vhurifhi makhulu wa½u ni tshi khou vha livhuwa kha u shela mulenzhe kha pfunzo dza½u. [25] 2.6 ATHIKILI YA GURANN¶A Ma»uvha ano vhugevhenga ho »i½ea maan»a. Vhaswa vha muvhundu wa haṋu vho ḓidzhenisa kha mikhwa mivhi ya u imela vhaaluwa vha tshi bva mundendeni uri vha kone u vha homboka. Ṅwalani athikili ya gurannḓa ni tshi khou kaidza zwiito zwo vhifhaho nga u rali. [25] ¹HANGANYELO YA KHETHEKANYO YA B: 50 MARAGAGU¹E: 100 Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa