Afrikaans HL Grade 11 Paper 3 Exemplar November 2022 Memo

Downloaded from hlayiso.com NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT GRAAD 11 NOVEMBER 2022 AFRIKAANS HUISTAAL V3 NASIENRIGLYN (EKSEMPLAAR) PUNTE: 100 Hierdie nasienriglyn bestaan uit 13 bladsye.

Downloaded from hlayiso.com 2 AFRIKAANS HUISTAAL V3 (EC/NOVEMBER 2022) ALGEMENE ASSESSERINGSRIGLYNE Maak gebruik van die volgende simbole/tekens by die nasien van skryfwerk ter wille van eenvoud en eenvormigheid. VERDUIDELIKING SIMBOOL BESKRYWING Woordorde Hakies en pyltjie ( ) Woord(e) weggelaat ^ Weglaatteken Taalfoute (ook Dubbelstreep onder taalfout spelfoute) Paragraafindeling [ Begin van ʼn nuwe sin Woord(keuse)-foute x Trek ʼn x bo die verkeerde woord Erkenning van √ Regmerkie bo goeie taaljuweeltjies taalgebruik, idees of uitdrukkings Onduidelik/ ʃ (in die kantlyn) Kronkelstreep Onverstaanbaar Punktuasie o Omkring AFDELING A: OPSTEL AFDELING A word volgens die rubriek uit 50 geassesseer. Die leerder mag slegs oor EEN onderwerp of prikkel skryf. Hy/Sy mag enige soort opstel, toepaslik volgens hoe hy/sy die onderwerp interpreteer, skryf. Slegs die finale poging word nagesien. Indien dit onduidelik is wat die finale poging is, word die eerste opstel nagesien. NASIENRIGLYNE Dui aan die einde van die opstel die kodes soos volg aan: Voorbeeld: Inhoud: I = KH = 22 Taal, styl en redigering: T = KL = 10 Struktuur: S= K = 4 Skryf dan die totaal van die opstel aan die regterkant 36 (onder die opstel): Dra die punt uit 50 oor na die BEGIN van die opstel (behoort by die beplanningsgedeelte te wees). DIE FORMAAT VAN DIE OPSTEL Inleiding: Dit is gewoonlik een paragraaf waarin die onderwerp bekendgestel word. Dit behoort treffend, relevant, saaklik en kort te wees. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com (EC/NOVEMBER 2022) AFRIKAANS HUISTAAL V3 3 Liggaam: Dit is verskeie paragrawe waarvan die eerste sinne gewoonlik die hoofgedagte bevat. Die daaropvolgende sinne is ter ondersteuning van die hoofgedagtes en is menings van die skrywer. Die laaste sinne bevat gewoonlik die samevatting van die hoofgedagte. Slot: Dit is die laaste paragraaf wat die opsomming van die skrywer se mening of sy/haar standpunt insluit. In die geval van ʼn verhalende, beskrywende en bespiegelende opstel vat die slot die skryfstuk saam, terwyl ʼn argumenterende en beredeneerde opstel se slot die skrywer se finale standpunt/mening weerspieël. VRAAG 1 Riglyne Assesseer die opstel, sonder vooroordeel, vanuit die leerder se oogpunt en volgens sy/haar interpretasie. Hierdie moontlikhede (onderstaande memorandum) mag nie as bindend beskou word nie. Die leerder bied dus enige soort opstel aan, soos byvoorbeeld: 1.1 Toe ek my oë oopmaak, sien ek dit ... Die kandidaat sal die opstel hoofsaaklik as ʼn verhalende/beskrywende opstel aanbied, maar ander aanbiedings is ook aanvaarbaar. In ʼn verhalende/beskrywende opstel sal die kandidaat die verhaal vertel van wat hy/sy gesien het nadat die oë geopen is. Dit moet duidelik uit die opstel blyk dat die kandidaat iets sien. Die opstel kan byvoorbeeld handel oor ʼn persoon wat in ʼn situasie was en dat die oë gesluit word. Na die opening kan dit wat gesien word positief of negatief wees. ʼn Verskeidenheid interpretasies is moontlik en die uiteindelike verloop van die gebeure kan ernstig, spannend of humoristies wees. [50] 1.2 Alles om my was swart. Die kandidaat sal die opstel hoofsaaklik as ʼn verhalende/beskrywende opstel aanbied. Die fokus sal op die verhaal of beskrywing van ʼn situasie wees. Die kandidaat kan ʼn spanningsverhaal, liefdesverhaal, komiese verhaal of enige ander toepaslike verhaallyn aanbied. In die verhaal sal daar gefokus word op die swart en wat aanleiding tot die swart (donkerte) gegee het. In die beskrywende opstel sal die kandidaat die swart of donker situasie beskryf. Die storielyn kan spannend, humoristies of ernstig wees. In ʼn bespiegelende opstel kan die kandidaat bespiegel of die swart ʼn goeie of slegte ding is. In ʼn figuurlike interpretasie sal die swart as donker geïnterpreteer word. Dit kan na ʼn situasie, persoon(e) of tydperk verwys. [50] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com 4 AFRIKAANS HUISTAAL V3 (EC/NOVEMBER 2022) 1.3 Dit was tyd ... Die kandidaat kan die opstel as ʼn verhalende/beskrywende/ bespiegelende/argumenterende of beredeneerde opstel aanbied. As verhalende opstel kan die kandidaat ʼn verhaal vertel waarin daar gebeure plaasvind en dat daar na afloop van die gebeure ʼn tyd aangebreek het om op te tree. Die verhalende/beskrywende opstel kan begin met die tyd wat aangebreek het en die gebeure wat daarna volg, kan beskryf word. In ʼn bespiegelende opstel kan die kandidaat bespiegel of die korrekte tyd aangebreek het. In ʼn argumenterende opstel kan die kandidaat argumente voorhou waarom die tyd aangebreek het of waarom die tyd reg is. In ʼn beredeneerde opstel kan die kandidaat redeneer of die optrede na die aanbreek van die tyd goed of sleg is. [50] 1.4 My taal, my trots? Die taal hoef nie noodwendig na Afrikaans te verwys nie. Die onderwerp leen hom tot die skryf van ʼn beredeneerde opstel waar die kandidaat redeneer of die spreker trots is op die taal wat hy praat. Die gevolgtrekking kan positief of negatief wees. Die onderwerp kan ook as ʼn argumenterende opstel aangebied word waar die kandidaat hom/haar uitspreek oor die feit dat die mens trots is op die taal wat hy praat. Die kandidaat kan ook argumenteer dat die mens nie meer trots is op die taal wat hy/sy praat nie. Taal kan ook figuurlik gesien word en hoef nie net na woorde te verwys nie. In ʼn beskrywende opstel kan die kandidaat beskryf hoekom iemand trots is op sy taal al dan nie. Die onderwerp kan ook as ʼn verhalende opstel aangebied word. Die kandidaat vertel ʼn storie waarin die trots vir die taal weerspieël word. Dit kan ook negatief aangebied word waarin die verhaal toon dat daar nie meer ʼn taaltrots is nie. [50] 1.5 Covid-19 Die kandidaat kan ʼn verhalende opstel skryf waarin hy/sy die verhaal vertel van ʼn sekere saak/persoon/gebeurtenis of situasie rondom Covid-19. In ʼn bespiegelende opstel kan die kandidaat verwys na die sameswering rondom die ontstaan van die virus. Die opstel kan feitlik aangebied word deur wetenskaplike feite en statistieke rondom Covid-19 te gee. In ʼn beskrywende opstel kan die kandidaat beskryf wat die impak van Covid-19 is. In ʼn argumenterende opstel kan die kandidaat argumenteer dat Suid- Afrikaners/mense genoeg gehad het en hul stemme wil laat hoor. Dit kan positief of negatief t.o.v. inperking aangebied word. Die kandidaat kan ʼn beredeneerde opstel skryf waarin hy/sy die geldigheid van die maatreëls rondom Covid-19 bevraagteken. [50] 1.6 Hart en oorfone Interpretasies kan lei tot ʼn verhalende, beskrywende, bespiegelende, argumenterende of beredeneerde opstel. Die kandidate kan ʼn verhalende opstel skryf waar die woord ‘musiek’ die sentrale tema vorm. Die verhaal kan ook handel oor iemand se liefde vir musiek. Die kandidaat kan ook die verhaal vertel van ʼn insident waar musiek ʼn belangrike rol in sy/haar lewe gespeel het. Die kandidaat kan ʼn beskrywende opstel van ʼn musiekkonsert skryf. Die opstel kan ook figuurlik geïnterpreteer word waar iets anders die musiek van die lewe is. [50] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com (EC/NOVEMBER 2022) AFRIKAANS HUISTAAL V3 5 1.7 Rekenaar en tegnologiese uitvloeisels Die kandidaat kan ʼn verhalende opstel skryf oor byvoorbeeld die verkryging van ʼn rekenaar en die impak wat dit op sy/haar lewe gemaak het. Die verhaal kan ook handel oor hoe hard ʼn persoon moes werk om sukses in sy/haar lewe te behaal. In ʼn beskrywende opstel kan die kandidaat kommunikasie met tegnologie beskryf. In ʼn bespiegelende opstel kan die kandidaat bespiegel wat die impak of gebrek aan tegnologie op die mens het. Daar kan ook bespiegel word of dit tot iemand se geluk bydra. In ʼn argumenterende opstel kan die kandidaat argumenteer dat tegnologie goed of sleg is. In ʼn beredeneerde opstel kan die kandidaat beide kante van die bogenoemde saak beredeneer. Daar kan ook geargumenteer word dat mense wat tegnologies vaardig is, gelukkiger as ander mense is. [50] 1.8 Die verskillende sportsoorte In ʼn verhalende opstel kan die storie van die persoon wat die sport beoefen, vertel word. Daar hoef nie net op een sportsoort gefokus te word nie, aangesien daar ʼn verskeidenheid sportsoorte uitgebeeld word. Die verhaal kan vertel word van hoe sport iemand se lewe verander het. In ʼn beskrywende opstel kan die kandidaat die sportman of sportvrou beskryf. Die sportsoort self kan ook beskryf word. In ʼn argumenterende opstel kan die kandidaat argumenteer sport is noodsaaklik vir die mens se welstand. Daar kan ook geargumenteer word gesonde wedywering in sport is goed. In ʼn beredeneerde opstel kan die kandidaat redeneer dat sport iemand se karakter bou en ander kere weer iemand se lelike kant uitbring. [50] TOTAAL AFDELING A: 50 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com 6 AFRIKAANS HUISTAAL V3 (EC/NOVEMBER 2022) SOORT OPSTELLE: VERHALENDE OPSTEL Dit is ʼn interessante vertelling van ʼn storie/gebeurtenis(-se) (gewoonlik uit die verlede). Dit kan vanuit enige perspektief geskryf word. Hou die volgende in gedagte: • Dit handel oor iets wat gebeur het en vertel word (’n storie of gebeurtenis). • ’n Sterk oortuigende storielyn ontwikkel logies en die verhaal oortuig. • Dit is opreg en met entoesiasme geskryf. • Die inhoud is boeiend en interessant, daarom is die inhoud samehangend. • Die verhaal word uit eie ervaring geskryf, maar dit kan fiktief wees. • Karakterisering oortuig en die agtergrond/atmosfeer is geslaagd. • ʼn Treffende inleiding boei die leser. • ʼn Verrassende slot rond die inhoud af. • Sinstruktuur, spelling, leestekens, taalgebruik en paragrafering moet aandag geniet. • Dit gebruik gewoonlik die verlede tyd. BESKRYWENDE OPSTEL Die skrywer beskryf iets/iemand soos hy/sy dit ervaar (dis moeilik om iets te beskryf wat nie eerstehands ervaar is nie) en stel die leser in staat om die onderwerp wat beskryf word, net so lewendig soos hy/sy te beleef. Hou die volgende in gedagte: • Waarnemings met al vyf sintuie en ʼn goeie woordeskat word vereis. • Insig, begrip, ʼn eie belewing en sinvolheid geniet aandag (dit is meer as net die opnoem van waarnemings). • Tekste kan varieer van meer realisties tot ʼn verdieping in die aanbieding. • Eie gevoelens oor dit wat beskryf word, kan gegee word. • Plekke en gebeure word presies en akkuraat beskryf. • Karakters moet lewensgetrou wees: innerlik en uiterlik. • Beeldspraak, idiome en spreekwoorde word oorspronklik aangewend. • Sinstruktuur, spelling, leestekens, taalgebruik en paragrafering moet aandag geniet. • Beskrywing het atmosfeer en stemming ten doel: dit word gedoen deur die konnotasie en nie die denotasie van woorde nie. • Stylfigure kan gebruik word. BEREDENEERDE OPSTEL Dis objektief en probeer om ʼn gebalanseerde gesigspunt van beide kante van ʼn argument te gee. Die skrywer oorweeg verskeie aspekte van die onderwerp onder bespreking en bied teenstellende menings onpartydig aan. Die skrywer mag tot ʼn spesifieke gevolgtrekking aan die einde van die opstel kom, maar die argumente vir en teen die onderwerp moet goed gebalanseerd en duidelik ontleed wees in die ontwikkeling van die opstel. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com (EC/NOVEMBER 2022) AFRIKAANS HUISTAAL V3 7 Hou die volgende in gedagte: • BEIDE kante van die argument moet beredeneer word. • Die inhoud oortuig en ontwikkel logies en helder. • Dit bevat goed gemotiveerde en ondersteunende stellings. • ʼn Gevolgtrekking word in die slotparagraaf, wat aansluit by die inleiding, gemaak. Die slot gee ʼn sterk aanduiding van die skrywer se mening. • Die leser word deur die skrywer se standpunt oortuig. • Oorredende en emotiewe taalgebruik kom voor. • Sinstruktuur, spelling, leestekens, taalgebruik en paragrafering moet aandag geniet. • Hoewel objektief, kan die skrywer ook persoonlik raak. BESPIEGELENDE OPSTEL Die skrywer oorweeg/deurdink ʼn idee/lewenswaarheid en gee sy/haar emosionele reaksies en gevoelens weer. Dit bespiegel oor ʼn droom of wense/moontlikhede. Hou die volgende in gedagte: • Die probleem, situasie, saak, onderwerp word omskryf. • Die onderwerp word bepeins, oordink: verskillende opsies word teen mekaar opgeweeg. • Dis persoonlik van aard. • Daar is ʼn definitiewe struktuur, maar ʼn gevolgtrekking is nie nodig nie. • Dit hoef nie ʼn gebalanseerde bespreking te bied nie – dit kan humoristies of ernstig geskryf word. • Sinstruktuur, spelling, leestekens, taalgebruik en paragrafering moet aandag geniet. ARGUMENTERENDE OPSTEL Die skrywer het ʼn spesifieke mening en argumenteer daaroor om sy/haar standpunt te motiveer. Hou die volgende in gedagte: • Dit is subjektief en definitiewe menings moet gestel word. • ʼn Eie mening word op ʼn baie oorspronklike en treffende manier gegee. • ʼn Reeks argumente om perspektief te motiveer, word gegee. • Verdediging of aanval van ʼn saak word enduit volgehou. • ʼn Verskeidenheid stylfigure en oorredingstegnieke kan gebruik word. • Sterk gevoelstaal wat emosioneel is, maar nie kru taal nie, kan gebruik word. • Daar moet ʼn duidelike en oortuigende slot wees. • Sinstruktuur, spelling, leestekens, taalgebruik en paragrafering moet aandag geniet. TOTAAL AFDELING A: 50 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com 8 AFRIKAANS HUISTAAL V3 (EC/NOVEMBER 2022) AFDELING B: TRANSAKSIONELE TEKSTE AFDELING B word volgens die rubriek uit 25 geassesseer. Slegs TWEE tekste word nagesien. Indien dit onduidelik is wat die finale poging is, word die eerste teks nagesien. NASIENRIGLYNE Dui aan die einde van die skryfstuk die kodes soos volg aan: Voorbeeld: Inhoud, beplanning en formaat: IK = 10 Taal, styl en redigering: TG = 6 Skryf dan die totaal van die skryfstuk aan die regterkant (onder die teks). 16 Dra dan die punt uit 25 oor na die BEGIN van die skryfstuk (behoort by die beplanningsgedeelte te wees). VRAAG 2 2.1 INFORMELE BRIEF: VRIENDSKAPLIKE BRIEF In die brief spreek die kandidaat sy kommer uit oor die betrokke bejaarde familielid wat alleen bly. Dit moet duidelik uit die brief blyk dat die skrywer bekommerd is. Daarom gee hy/sy die versekering dat hulle mekaar binnekort weer gaan sien. Dit moet duidelik blyk wie die familielid is en die skrywer moet moontlike probleme wat die familielid dalk mag ervaar, identifiseer. Hierdie probleme kan medies van aard wees. Die probleme kan ook ʼn moontlike tekort aan voedsel asook eensaamheid insluit. Hou die volgende in gedagte: • Gebruik informele taal, register en styl. • Die skrywer moet verwys na twee aspekte naamlik die uitspreek van kommer en die vertroosting dat hulle mekaar binnekort gaan sien. • Beskrywende, maar eenvoudige taal behoort voor te kom. • Die briefinhoud behoort logies en volgens bogenoemde doel uiteengesit te word. • Briewe behoort ʼn inleiding, liggaam/inhoud en slot te hê. • Die skrywer se adres en datum waarop die brief geskryf word, moet in die korrekte formaat/in korrekte spelling (AWS bl. 55 reël 9.14) gegee word. • Na die skrywer se adres behoort die informele aanhef te volg. • Die brief behoort informeel afgesluit te word. • Die formaat van die brief is belangrik. [25] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com (EC/NOVEMBER 2022) AFRIKAANS HUISTAAL V3 9 2.2 FORMELE BRIEF AAN DIE PERS Die brief het ten doel om die skrywer se mening te gee dat Suid-Afrikaners etlike probleme tydens beurtkrag ervaar. Dit moet duidelik blyk dat die skrywer kennis van hierdie probleme het. Die brief moet op die negatiewe ervarings van Suid-Afrikaners fokus. Hou die volgende in gedagte: • Die formaat is formeel: daar moet dus twee adresse wees. Die res van die brief se formaat moet korrek wees soos vir formele briewe geld. • Die inhoud is baie belangrik, so ook die styl, struktuur en doel. • Styl: Dit behoort saaklik, formeel, maar hoflik te wees. Eenvoudige, direkte taal is nodig. • Struktuur: Die brief moet bestaan uit paragrawe waarin gefokus word op die impak van beurtkrag. • Die formele register moet gebruik word, soos benodig in persbriewe. • Indien ʼn skuilnaam gebruik word, moet die formaat steeds korrek wees. • Die afsluiting is formeel en korrek. [25] 2.3 HULDEBLYK Bring hulde aan die leerder wat na ʼn lang siekbed oorlede is. Die leerder het sy stryd teen kanker verloor. Hou die volgende in gedagte • Die oorledene se naam en van, adres en ouderdom, datum van afsterwe, die plek waar die persoon oorlede is en die oorsaak van die dood behoort gegee te word. • Prestasies, hoogtepunte uit die oorledene se lewe en gemeenskaps- betrokkenheid kan ingesluit word. • Die fokus behoort te wees op dit wat die leerder vir die skool, medeskolier en gemeenskap beteken het. • Gebeurtenisse/staaltjies en herinneringe kan bydra tot die sukses van die huldeblyk. • Taal, styl en register is formeel, opreg en uit die hart. • Eufemismes kan gebruik word. [25] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com 10 AFRIKAANS HUISTAAL V3 (EC/NOVEMBER 2022) 2.4 TYDSKRIFARTIKEL Die artikel word vir ʼn tienertydskrif geskryf en handel oor die grense wat vir tieners gestel moet word. Hierdie grense moet positief ervaar en verwelkom word. Hou die volgende in gedagte: • Die grense wat gestel moet word, moet beklemtoon word. • Daar is ʼn ooreenkoms tussen ʼn feitelike opstel en ʼn artikel. • Bedrywende vorm kom ook in die artikel voor. • Die styl moet maklik verstaanbaar en interessant wees. Die teikengroep moet in gedagte gehou word – in hierdie geval ʼn tienertydskrif. • Die artikel kan in kolomme (in paragraafvorm) aangebied word. • Dit kan ook in gewone paragrawe geskryf word. • Aanhalings kan gebruik word. • Die tema of onderwerp moet interessant aangebied word. • Die titel/opskrif is kort/kragtig en treffend en moet by die onderwerp pas. • ʼn Subtitel kan ook gegee word. • Die inleidingsparagraaf moet die inhoud ontsluit. Dit moet ook kort en kragtig wees en die leser dadelik in die prentjie bring. • Die meeste/belangrikste feite kan in die eerste paragraaf gegee word. Die wie/wat/waar/wanneer/waarom/hoe is opsioneel/kan gebruik word. • Die wat, waar en wanneer word in die volgende paragrawe uitgebrei, soos van toepassing. • Meer inligting – die hoe en hoekom – word nou gegee. • Die res van die inligting word daarna in dalende orde van belangrikheid gegee. • Die slotparagraaf bevat die gevolgtrekking waartoe gekom word. [25] 2.5 DIALOOG Die dialoog word by die winkel gevoer. Die gesprek handel oor die produk wat nie meer vars is nie. Die gesprek mag nie kru en beledigend wees nie, maar moet hoflik bly. • Twee mense voer ʼn gesprek. • Spreekbeurte vind plaas in die orde waarin die gesprek gevoer word en vanuit die spreker se perspektief. • Elke nuwe spreekbeurt word op ʼn volgende reël geskryf. • Gebruik ʼn dubbelpunt na die naam van elke spreker. • Ekstra inligting word tussen hakies aangedui. • ʼn Scenario kan geskep word voordat die dialoog geskryf word. [25] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com (EC/NOVEMBER 2022) AFRIKAANS HUISTAAL V3 11 2.6 ONDERHOUD Die onderhoud moet met die leerder wat die kompetisie gewen het, gevoer word. Dit moet duidelik blyk dat die onderhoudvoerder opgewonde oor die prys is. Hou die volgende in gedagte: • Die onderhoud mag as ʼn artikel of dialoog aangebied word. • Vraag en antwoord moet duidelik onderskei kan word. • Elke spreekbeurt word op ʼn nuwe reël begin. (Dialoogformaat) • Die verskil tussen gesproke en geskrewe Afrikaans is belangrik – daarom moet die redigering versigtig gedoen word. • ʼn Inleidende sin/paragraaf/scenario behoort waarde tot die skryfstuk toe te voeg. • In hierdie geval voer die onderhoudvoerder die onderhoud met ʼn leerder wat ʼn prys gewen het. • In die slotparagraaf/laaste spreekbeurt behoort die onderhoud saamgevat te word. [25] TOTAAL AFDELING B: 50 GROOTTOTAAL: 100 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com 12 AFRIKAANS HUISTAAL V3 (EC/NOVEMBER 2022) ASSESSERINGSRUBRIEK VIR OPSTEL – HUISTAAL [50 PUNTE] LET WEL: • Gebruik altyd die rubriek by die nasien van die opstel (Vraestel 3, AFDELING A). • Punte van 0−50 is in VYF hoofvlakomskrywings verdeel. • Die kriteria vir Inhoud, Taal en Styl is verder in elk van die vyf vlakomskrywings in ʼn hoë- en laevlaksubkategorie verdeel, met die toepaslike verspreiding van punte en die omskrywings. • Struktuur word nie deur die verdeling in ʼn hoe en lae vlak beïnvloed nie. Kriteria Uitsonderlik Knap Gemiddeld Elementêr Onvoldoende INHOUD EN 28−30 22−24 16−18 10−12 4−6 BEPLANNING - Respons is uitsonderlik/treffend - Respons baie goed; getuig van - Respons bevredigend - Wisselvallige samehang in - Respons heeltemal Hoë vlak en bo verwagting vaardigheid - Idees redelik samehangend en respons irrelevant (Respons en - Idees is intelligent, volwasse en - Idees heeltemal relevant, interessant oortuigend - Idees onduidelik, nie - Idees deurmekaar en nie idees) stem leser tot nadenke en lewer bewys van volwassenheid - Redelike organisasie en redelik oorspronklik nie op onderwerp gefokus nie Organisering van - Uitsonderlike organisasie en - Organisasie baie goed en samehangend, insluitend - Min bewys van organisasie - Vaag en herhalend idees vir samehang insluitend inleiding, samehangend, insluitend inleiding, inleiding, liggaam en en samehang - Geen organisasie nie en beplanning; liggaam en samevatting/slot. liggaam en samevatting/slot samevatting/slot is onsamehangend Bewustheid van 25−27 19−21 13−15 7−9 0−3 doel, gehoor en - Respons uitmuntend, maar - Respons goed; getuig van - Respons bevredigend, maar - Respons is grootliks - Geen poging aangewend konteks uitsonderlik treffende eienskappe vaardigheid verval soms in onduidelikheid irrelevant om in ooreenstemming Lae vlak van ʼn opstel ontbreek - Idees relevant, interessant - Idees redelik samehangend en - Idees begin los staan en met onderwerp te wees - Idees intelligent en volwasse - Organisasie goed en samehangend, oortuigend kan verwarrend wees nie 30 PUNTE - Knap organisasie en samehang, insluitend inleiding, liggaam en - ʼn Mate van organisasie en - Skaars ʼn bewys van - Heeltemal irrelevant en insluitend inleiding, liggaam en samevatting/slot samehang, insluitend inleiding, organisasie en samehang ontoepaslik samevatting/slot) liggaam en samevatting/slot - Deurmekaar en geen fokus nie TAAL, STYL EN 14−15 11−12 8−9 5−6 0−3 REDIGERING - Toon, register, styl en - Toon, register, styl en woordeskat - Toon, register, styl en woordeskat - - Toon, register, styl en - Taal onverstaanbaar woordeskat hoogs gepas vir baie gepas vir doel, gehoor en - gepas vir doel, gehoor en konteks woordeskat minder gepas - Toon, register, styl en Hoë vlak Toon, register, styl doel, gehoor en konteks. konteks. - Gepaste taalgebruik om vir doel, gehoor en konteks woordeskat nie gepas vir en woordeskat is - Taalgebruik getuig van vertroue, - Taalgebruik effektief en ʼn betekenis oor te dra nie doel, gehoor en konteks geskik vir indrukwekkend deurlopende gepaste toon word - Toon is gepas - Taalgebruik baie basies - Woordeskat so beperk dat doel/effek en - Toon retories treffend en effektief gebruik − gepas, konstant; - Retoriese middele gebruik om - Toon en woordkeuse skaars dit onmoontlik is om sin te konteks; - Grammatika en spelling feitlik - Grammatika en spelling grootliks betekenis te versterk toepaslik maak Woordkeuse; foutvry foutvry - Baie beperkte woordeskat Taalgebruik en - Knap gedaan - Baie goed gedoen konvensies, 13 10 7 4 punktuasie, - Taalgebruik uitstekend en toon is - Taalgebruik toepaslik en oor die - Voldoende taalgebruik, maar - Taalgebruik onvoldoende Lae vlak grammatika, retories effektief algemeen effektief teenstrydighede word opgemerk - Weinig indien enige spelling. - Grammatika en spelling feitlik - Toon gepas en effektief - Toon oor die algemeen gepas en sinsverskeidenheid foutvry - Enkele foute in grammatika en beperkte gebruik van retoriese - Woordeskat baie beperk 15 PUNTE - Baie goed tot knap gedaan spelling. middele - Goed gedoen STRUKTUUR 5 4 3 2 0-1 - Uitstekende ontwikkeling van - Logiese ontwikkeling van details. - Relevante detail ontwikkel. - Sommige punte geldig. - Noodsaaklike punte Kenmerke van onderwerp - Samehangend - Sinne en paragrawe goed. - Sinne en paragrawe foutief. ontbreek. teks; - Uitsonderlike detail - Sinne en paragrawe logies en toon gekonstrueer. - Opstel maak nog effens sin. - Sinne en paragrawe Paragraafontwikke - Sinne en paragrawe uitsonderlik variasie. - Opstel maak sin. foutief. ling en gekonstrueer - Opstel maak nie sin nie. sinskonstruksie 5 PUNTE Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com (EC/NOVEMBER 2021) AFRIKAANS HUISTAAL V3 13 ASSESSERINGSRUBRIEK VIR TRANSAKSIONELE TEKSTE – HUISTAAL [25 PUNTE] Kriteria Uitsonderlik Knap Gemiddeld Elementêr Onvoldoende INHOUD, 13−15 10−12 7−9 4−6 0−3 BEPLANNING EN - Respons uitsonderlik, bo - Respons baie goed en - Respons voldoende en - Basiese respons toon - Respons toon geen FORMAAT verwagting demonstreer goeie toon voldoende kennis van geringe kennis van kennis van kenmerke - Idees intelligent en volwasse kennis van kenmerke kenmerke van die soort kenmerke van die soort van die soort teks nie. Respons op en idees; - Grondige kennis van van die soort teks teks teks. - Betekenis onduidelik Organisering van kenmerke van die soort teks - Behou fokus − geen - Nie heeltemal gefokus nie - Aanduiding van fokus, met groot afwyking. - Skryfstuk behou fokus. afwyking nie − enkele afwykings maar met afwykings - Geen samehang in idees vir beplanning; - Samehang in inhoud en - Samehang in inhoud en - Redelike samehang in - Inhoud en idees nie altyd idees en inhoud nie. Doel, gehoor, idees idees; baie goed inhoud en idees. samehangend nie - Baie min detail kenmerke/konvensies - Idees behoorlik uitgebrei uitgebrei met detail wat - Sommige detail - Min detail ondersteun die ondersteun die en konteks met detail wat die die onderwerp ondersteun die onderwerp. onderwerp. onderwerp. onderwerp ondersteun ondersteun - Formaat oorwegend - Nodige reëls van formaat - Nodige reëls van 15 PUNTE - Gepaste en akkurate - Gepaste formaat met gepas, maar met enkele vaagweg toegepas. formaat nie toegepas formaat onbeduidende foute foute. - Kritiese foute begaan. nie. TAAL, STYL EN 9−10 7− 8 5− 6 3− 4 0− 2 REDIGERING - Toon, register, styl en - Toon, register, styl en - Toon, register, styl en - Toon, register, styl en - Toon, register, styl en woordeskat hoogs geskik vir woordeskat, baie geskik woordeskat, geskik vir woordeskat minder geskik woordeskat stem nie Toon, register, styl, doel, gehoor en konteks vir doel, gehoor en doel, gehoor en konteks vir doel, gehoor en ooreen met doel, doel/effek, gehoor en - Grammatika akkuraat en konteks - Enkele grammatikafoute. konteks gehoor en konteks nie konteks;. goed gekonstrueer - Grammatika oor die - Voldoende woordeskat - Grammatika onakkuraat - Besaai met foute en - Feitlik foutloos algemeen korrek en - Foute belemmer nie met etlike foute verward Taalgebruik en goed gekonstrueer; betekenis nie - Basiese woordeskat - Woordeskat nie geskik konvensies; - Baie goeie woordeskat - Betekenis belemmer vir doel nie Woordkeuse; - Oorwegend foutloos - Betekenis ernstig Punktuasie en belemmer spelling 10 PUNTE Kopiereg voorbehou