Downloaded from hlayiso.com
SENIORSERTIFIKAAT-EKSAMEN
AFRIKAANS HUISTAAL V3
2018
NASIENRIGLYNE
PUNTE: 100
Hierdie nasienriglyne bestaan uit 11 bladsye.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Skip to contentAll 2018 papers 





View all

_watermark--eec489ed-a1ac-4f53-9aa0-65544d9ee23e/v1-6626f2dffb06bf128248/card.webp)



Afrikaans HL Grade 12 Paper 3 NSC June 2018 Memo
Grade 12 Afrikaans HL Paper 3 memorandum from the NSC June Exam 2018, 12 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.
Afrikaans Hl · Grade 12 · NSC June Exam · 2018 · Afrikaans. Memorandum, 12 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Afrikaans HL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Afrikaans
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2018
- Exam period
- NSC June Exam
- Paper
- 3
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 12
- File size
- 356.3 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 12
This exam
NSC June Exam 2018
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Question paperMemo
Questions in this paper
- Question 1.1Skryf en Aanbied (Writing and Presenting)50 marks
- Question 1.2Skryf en Aanbied (Writing and Presenting)50 marks
- Question 1.3Skryf en Aanbied (Writing and Presenting)50 marks
- Question 1.4Skryf en Aanbied (Writing and Presenting)50 marks
- Question 1.5Skryf en Aanbied (Writing and Presenting)50 marks
- Question 1.6Skryf en Aanbied (Writing and Presenting)100 marks
Show all 12 questions
- Question 2.1Skryf en Aanbied (Writing and Presenting)25 marks
- Question 2.2Skryf en Aanbied (Writing and Presenting)25 marks
- Question 2.3Skryf en Aanbied (Writing and Presenting)25 marks
- Question 2.4Skryf en Aanbied (Writing and Presenting)25 marks
- Question 2.5Skryf en Aanbied (Writing and Presenting)25 marks
- Question 2.6Luister en Praat (Listening and Speaking)25 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Huistaal/V3 2 DBE/2018
SSE – Nasienriglyne
ALGEMENE ASSESSERINGSRIGLYNE
AFDELING A: OPSTEL
AFDELING A word volgens die rubriek uit 50 geassesseer. Die kandidaat mag slegs oor EEN
onderwerp of prikkel skryf. Hy/Sy mag enige tipe opstel, toepaslik volgens hoe hy/sy die
onderwerp interpreteer, skryf. Slegs die finale poging word nagesien. Indien dit onduidelik is
wat die finale poging is, word die eerste opstel nagesien.
NASIENRIGLYNE
Dui aan die einde van die opstel die kodes soos volg aan:
Voorbeeld:
Inhoud: I = Kh = 22
Taal, styl en redigering: T = Kl = 10
Struktuur: S =K = 4
Skryf dan die totaal van die opstel aan die regterkant (onder die opstel). 36
Dra die punt uit 50 oor na die BEGIN van die opstel (behoort by die beplanningsgedeelte te
wees).
DIE FORMAAT VAN DIE OPSTEL
• Inleiding: Dit is gewoonlik een paragraaf waarin die onderwerp bekendgestel word. Dit
behoort treffend, relevant, saaklik en kort te wees.
• Liggaam: Dit is verskeie paragrawe waarvan die eerste sinne gewoonlik die hoofgedagte
bevat. Die daaropvolgende sinne is ter ondersteuning van die hoofgedagtes en is menings
van die skrywer. Die laaste sinne bevat gewoonlik die samevatting van die hoofgedagte.
• Slot: Dit is die laaste paragraaf wat die opsomming van die skrywer se mening of sy/haar
standpunt insluit. In die geval van 'n verhalende, beskrywende en bespiegelende opstel vat
die slot die skryfstuk saam, terwyl 'n argumenterende en beredeneerde opstel se slot die
skrywer se finale standpunt/mening weerspieël.
VRAAG 1
Riglyne
Assesseer die opstel, sonder vooroordeel, vanuit die kandidaat se oogpunt en volgens sy/haar
interpretasie. Hierdie moontlikhede (onderstaande nasienriglyne) mag nie as bindend beskou
word nie. Die kandidaat bied dus enige soort opstel aan, byvoorbeeld:
1.1 Jy weet mos hoe mense is ...
Die kandidaat kan hierdie onderwerp as 'n beskrywende opstel aanbied deur
verskillende mense se doen en late te beskryf. Moontlikhede van sulke sake is
avonture wat beleef word, snaakse/komiese situasies of ontnugtering wat deur
mense te weeg gebring word. In 'n bespiegelende opstel kan die kandidaat mymer
oor aspekte wat mense uniek maak. 'n Verhalende opstel kan handel oor
gebeure/handelinge van mense wat groot avonture beleef. As beredeneerde of
argumenterende opstel kan die kandidaat redeneer/argumenteer oor mense en/of
die invloed wat mense op ander mense het. [50]
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Huistaal/V3 3 DBE/2018
SSE – Nasienriglyne
1.2 Met bene uitgestrek, koppie koffie in die hand, begin hy/sy vertel ...
Die onderwerp kan as verhalende opstel handel oor 'n besondere storie wat die
skrywer daardie dag by iemand gehoor het. Kandidate kan 'n beskrywende opstel
aanbied waarin iemand wat 'n interessante/ontstellende/insiggewende/nostalgiese
storie vertel, beskryf word. In 'n bespiegelende opstel kan die kandidaat besin oor
die feite/gegewens wat die man/vrou in sy/haar storie kwytgeraak het./die waarde
van stories. Die belangrikheid van storievertelling of die nodigheid van mededeling
van ervarings met jou geliefdes kan beredeneer/argumenteer word. [50]
1.3 Orgaanskenking kan 'n ander se lewe red.
Hierdie onderwerp kan lei tot al die soorte opstelle. As 'n verhalende opstel kan die
kandidaat skryf oor 'n voorval wat daartoe lei dat iemand dringend 'n orgaan van 'n
skenker moet ontvang. In 'n beskrywende opstel kan die kandidaat skryf oor
orgaanskenkings en die invloed wat dit op die orgaanskenker se familie of die
ontvanger van die orgaan het. By 'n argumenterende/beredeneerde aanbieding
kan die kandidaat die leser oortuig of hy/sy ten gunste of teen orgaanskenking is en
dat dit wel lewens red./nie lewens red nie. In 'n bespiegelende opstel kan die
kandidaat mymer oor die kans op lewe wat die ontvanger toeval. [50]
1.4 Drup, drup, drup ... en daar val die reën!
Die kandidaat kan 'n verhalende opstel aanbied wat handel oor die vreugde-
volle/rampspoedige dag toe die reën uitsak. In 'n beskrywende opstel kan die
gebeure van die dag/dae toe die reënbui uitsak, beskryf word. Indien die opstel
bespiegelend aangebied word, kan die kandidaat bespiegel oor die moontlike
invloed/betekenis van reën./water. Die kandidaat kan ook mymer oor die mens se
afhanklikheid van water./die hoop en verwagting dat die reën wel sal kom en
broodnodige watertekort aanvul. Die droogtetoestand in ons land en die bepaalde
eise wat waterbeperkings aan die mens stel, kan onder die loep geneem word in 'n
beredeneerde/argumenterende opstel. [50]
1.5 Dis die klein dingetjies wat saak maak.
Die kandidaat kan 'n verhalende opstel aanbied wat handel oor gebeure waar die
klein dingetjies in die lewe, soos spesiale oomblikke/optredes, 'n groot invloed op
ander het. Indien die onderwerp beskrywend aangebied word, kan die kandidaat die
klein dinge wat 'n groot verskil in 'n mens se lewe maak, beskryf. Hierdie onderwerp
leen hom ook tot 'n bespiegelende opstel waarin die kandidaat besin oor die invloed
van die kleiner/belangriker dinge op 'n mens se lewe sodat die mens moontlik insig
verkry rondom dinge wat éintlik behoort saak te maak. Die kandidaat kan in
'n beredeneerde/argumenterende opstel redeneer/argumenteer dat/of ons
samelewing nog hoegenaamd ingestel is op die kleiner dinge soos respek/korrekte
optrede/ sosiale verantwoordelikheid teenoor mense in jou gemeenskap. [50]
1.6.1 Hande vashou
Interpretasies kan lei tot beskrywende, verhalende of selfs bespiegelende
opstelle, bv. 'n beskrywing van die verhouding tussen geliefdes of 'n situasie wat
aanleiding gegee het daartoe dat die twee persone hande vashou of mekaar lief het.
Die opstel kan ook 'n gebroke verhouding, wat eens mooi was, beskryf. 'n Verhaal
kan handel oor mense wat 'n romantiese oomblik beleef of mekaar ondersteun in 'n
moeilike tyd. Hierdie onderwerp kan ook bespiegel oor die waarde van
ondersteuning en liefde van jou naastes. In 'n argumenterende/beredeneerde
opstel kan die kandidaat redeneer/argumenteer oor die uitdagings wat hedendaagse
paartjies/verhoudings/ huwelike in die gesig staar. [50]
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Huistaal/V3 4 DBE/2018
SSE – Nasienriglyne
1.6.2 Die kind wat visvang
Interpretasies kan lei tot al die soorte opstelle. 'n Verhalende opstel kan die storie
van iemand/'n kind wat oorleef danksy visvangs vertel. 'n Beskrywende opstel kan
'n uitstappie om vis te vang en die moontlike genot wat visvang bring, beskryf. In 'n
beskrywende opstel kan 'n kandidaat fokus op die mens/iemand se behoefte aan
water/vis wanneer droogte/watertekort ondervind word. Die kandidate kan ook in die
opstel fokus op eensaamheid/alleenheid/gevare van kinders alleen in die nag./onder
die maan./sterre. 'n Bespiegelende opstel kan mymer oor die rustigheid of
introspeksie wat die stilte van die water meebring. Daar kan ook bespiegel word oor
die waarde daarvan om iemand eerder te leer visvang as om hom/haar daagliks 'n
vis te gee. Die argumenterende en beredeneerde opstelle kan argumente aanvoer
vir of teen visvang as ontspanning of die vegetariese leefwyse of selfs respek
teenoor die natuur. [50]
1.6.3 Drie jongmense wat dans/by 'n modevertoning
Die kandidaat kan die verhaal van jongmense wat dans/partytjie hou vertel, of
verhaal hoe oefening soos dans 'n positiewe rol in jou gesondheid/fiksheid kan
speel. Die kandidaat kan ook skryf oor gebeure by 'n modevertoning. As
beskrywende opstel kan die kandidaat verskillende dansgenres en die reëls van
dans/-kompetisies beskryf./fokus op verskillende style tydens modevertonings.
Indien die kandidaat argumenteer oor die plek van dans/kultuur/modelwerk in die
skoolprogram, kan die opstel as 'n argumenterende opstel slaag. Daar kan
beredeneer word of die danskultuur (bv. Hip Hop)/modelwerk/modevertonings
positiewe sowel as negatiewe invloede in jongmense se lewens tot gevolg het. 'n
Bespiegelende opstel kan besin oor die waarde van
dans/oefening/stokperdjies/modelwerk in 'n mens se lewe.
Sien asb. na wat die kandidaat aanbied. Fotoverwringing mag kandidaat nie
benadeel nie. [50]
SOORTE OPSTELLE:
VERHALENDE OPSTEL
Dit is 'n interessante vertelling van 'n storie/gebeurtenis(-se) (gewoonlik uit die verlede). Dit kan
vanuit enige perspektief geskryf word.
Hou die volgende in gedagte:
• Dit handel oor iets wat gebeur het en vertel word ('n storie of gebeurtenis).
• 'n Sterk oortuigende storielyn ontwikkel logies en die verhaal oortuig.
• Dit is opreg en met entoesiasme geskryf.
• Die inhoud is boeiend en interessant, dit oortuig en ontwikkel logies, daarom is die inhoud
samehangend.
• Die verhaal word uit eie ervaring geskryf, maar kan fiktief wees.
• Karakterisering oortuig en die agtergrond/atmosfeer is geslaagd.
• 'n Treffende inleiding wat die leser boei, word aangebied.
• 'n Verrassende slot rond die inhoud af.
• Sinstruktuur, spelling, leestekens, taalgebruik en paragrafering moet aandag geniet.
• Dit gebruik gewoonlik die verlede tyd.
BESKRYWENDE OPSTEL
Die skrywer beskryf iets/iemand soos hy/sy dit ervaar (dis moeilik om iets te beskryf wat nie
eerstehands ervaar is nie) en stel die leser in staat om die onderwerp wat beskryf word, net so
lewendig soos hy/sy te beleef.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Huistaal/V3 5 DBE/2018
SSE – Nasienriglyne
Hou die volgende in gedagte:
• Waarnemings met al vyf sintuie en 'n goeie woordeskat word vereis.
• Insig, begrip, 'n eie belewing en sinvolheid geniet aandag (dit is meer as net die opnoem
van waarnemings).
• Tekste kan varieer van meer realisties tot 'n verdieping in die aanbieding.
• Eie gevoelens oor dit wat beskryf word, kan gegee word.
• Plekke en gebeure word presies en akkuraat beskryf.
• Karakters moet lewensgetrou wees: innerlik en uiterlik.
• Beeldspraak, idiome en spreekwoorde word oorspronklik aangewend.
• Sinstruktuur, spelling, leestekens, taalgebruik en paragrafering moet aandag geniet.
• Beskrywing het atmosfeer en stemming ten doel: dit word gedoen deur die konnotasie en
nie die denotasie van woorde nie.
• Stylfigure kan gebruik word.
BEREDENEERDE OPSTEL
Dis objektief en probeer om 'n gebalanseerde gesigspunt van beide kante van 'n argument te
gee. Die skrywer oorweeg verskeie aspekte van die onderwerp onder bespreking en bied
teenstellende menings onpartydig aan. Die skrywer mag tot 'n spesifieke gevolgtrekking aan
die einde van die opstel kom, maar die argumente vir en teen die onderwerp moet goed
gebalanseerd en duidelik ontleed wees in die ontwikkeling van die opstel.
Hou die volgende in gedagte:
• Die opstel handel oor 'n onderwerp waaroor standpunt, alreeds tydens die inleiding,
ingeneem word.
• BEIDE kante van die argument moet beredeneer word.
• Die inhoud oortuig en ontwikkel logies en helder.
• Dit bevat goed gemotiveerde en ondersteunende stellings.
• 'n Gevolgtrekking word in die slotparagraaf, wat aansluit by die inleiding, gemaak. Die slot
gee 'n sterk aanduiding van die skrywer se mening.
• Die leser word deur die skrywer se standpunt oortuig.
• Oorredende en emotiewe taalgebruik kom voor.
• Sinstruktuur, spelling, leestekens, taalgebruik en paragrafering moet aandag geniet.
• Hoewel objektief, kan die skrywer ook persoonlik raak.
BESPIEGELENDE OPSTEL
Die skrywer oorweeg/deurdink 'n idee/lewenswaarheid en gee sy/haar emosionele reaksies en
gevoelens weer. Dit bespiegel oor 'n droom of wense./moontlikhede.
Hou die volgende in gedagte:
• Die probleem, situasie, saak, onderwerp word omskryf.
• Die onderwerp word bepeins, oordink: verskillende opsies word teen mekaar opgeweeg.
• Dis persoonlik van aard.
• Daar is 'n definitiewe struktuur, maar 'n gevolgtrekking is nie nodig nie.
• Dit hoef nie 'n gebalanseerde bespreking te bied nie – dit kan humoristies of ernstig geskryf
word.
• Sinstruktuur, spelling, leestekens, taalgebruik en paragrafering moet aandag geniet.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Huistaal/V3 6 DBE/2018
SSE – Nasienriglyne
ARGUMENTERENDE OPSTEL
Die skrywer het 'n spesifieke mening en argumenteer daaroor om sy/haar standpunt te
motiveer.
Hou die volgende in gedagte:
• Dit is subjektief en definitiewe menings moet gestel word.
• 'n Eie mening word op 'n baie oorspronklike en treffende manier gegee.
• 'n Reeks argumente om perspektief te motiveer, word gegee.
• Verdediging of aanval van 'n saak word enduit volgehou.
• 'n Verskeidenheid stylfigure en oorredingstegnieke kan gebruik word.
• Sterk gevoelstaal wat emosioneel is, maar nie kru taal nie, kan gebruik word.
• Daar moet 'n duidelike en oortuigende slot wees.
• Sinstruktuur, spelling, leestekens, taalgebruik en paragrafering moet aandag geniet.
TOTAAL AFDELING A: 50
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Huistaal/V3 7 DBE/2018
SSE – Nasienriglyne
AFDELING B: TRANSAKSIONELE TEKSTE
AFDELING B word volgens die rubriek uit 25 geassesseer. Slegs TWEE tekste word nagesien.
Indien dit onduidelik is wat die finale poging is, word die eerste teks nagesien.
NASIENRIGLYNE
Dui aan die einde van die skryfstuk die kodes soos volg aan:
Voorbeeld:
Inhoud, beplanning en formaat: I = K = 10
Taal, styl en redigering: T=G= 6
Skryf dan die totaal van die skryfstuk aan die regterkant (onder die teks). 16
Dra die punt uit 25 oor na die BEGIN van die skryfstuk (behoort by die beplanningsgedeelte te
wees).
2.1 INFORMELE BRIEF: VRIENDSKAPLIKE BRIEF
Die kandidaat skryf 'n informele brief aan sy/haar ouers waarin hy/sy vertel van 'n
troue wat hy/sy bygewoon het waar sake skeefgeloop het.
Hou die volgende in gedagte:
• Informele taal, register en styl behoort gebruik te word.
• Beskrywende, maar eenvoudige taal behoort voor te kom.
• Die briefinhoud behoort logies en volgens bogenoemde doel uiteengesit te word.
• Briewe behoort 'n inleiding, liggaam/inhoud en slot te hê.
• Die skrywer se adres en datum waarop die brief geskryf word, moet gegee word.
• Na die skrywer se adres behoort die informele aanhef te volg.
• Die brief behoort informeel afgesluit te word.
• Die formaat van die brief is belangrik. [25]
2.2 FORMELE BRIEF: KLAGTE
Die brief fokus op die klagte(-s) wat verband hou met dieregeluide as gevolg van
plaasdiere wat op 'n dorpserf aangehou word.
Hou die volgende in gedagte:
• Die formaat is formeel: daar moet dus twee adresse wees. Die res van die brief
se formaat moet korrek wees soos wat dit vir formele briewe geld.
• Die inhoud is baie belangrik, so ook die styl, struktuur en doel.
• Styl: Dit behoort saaklik, formeel, maar hoflik te wees.
• Eenvoudige, direkte taal is nodig.
• Struktuur: Die brief moet bestaan uit paragrawe waarin gefokus word op die
ongerief/steurnis wat die plaasdiere se geluide veroorsaak en hoe dit die skrywer
benadeel./beïnvloed.
• Die brief word aan die stadsklerk/munisipale bestuurder gerig.
• Die formele register moet gebruik word, soos bv. “u” in plaas van “jy”/“jou”.
• Die afsluiting is formeel en bevat die skrywer se voorletters, van en titel, waar
nodig, bv.
Die uwe
P. van Zyl
P. van Zyl [25]
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Huistaal/V3 8 DBE/2018
SSE – Nasienriglyne
2.3 HULDEBLYK
Bring hulde aan 'n kollega tydens sy/haar afskeidsfunksie.
Hou die volgende in gedagte:
• Die persoon se naam en van, adres en ouderdom, die plek waar die kollega
haar/hom tans bevind, behoort gegee te word.
• Prestasies, hoogtepunte uit die kollega se lewe en gemeenskapsbetrokkenheid
kan ingesluit word.
• Die fokus behoort te wees op dit wat die kollega vir die skrywer/almal beteken
het.
• Gebeurtenisse/Staaltjies/Persoonlike herinneringe behoort ingesluit te wees.
• Die huldeblyk moet waarderend wees.
• Iets persoonliks, soos 'n gedig, kan bygevoeg word.
• Taal, styl en register is formeel, opreg en uit die hart. [25]
2.4 FORMELE VERSLAG
Die kandidaat stel, in opdrag van die bestuurder by die werk, 'n formele verslag op
oor die uitdagings met vervoer wat die onderneming se personeel ervaar om
daagliks by hul werkplek uit te kom.
Hou die volgende in gedagte:
• Gee presiese terugvoer oor gebeure.
• Beplan, versamel en organiseer inligting; skryf oor feite.
• Gebruik formele taal, register en styl.
• Gebruik selfstandige naamwoorde/die derde persoon/feitelike beskrywings,
tegniese woorde en frases.
• Dit moet geskik wees om tydens 'n bestuursvergadering aan die bestuurspan,
wat die uitdagings met vervoer na die werkplek ondersoek, voor te lê. [25]
2.5 DIALOOG
Die dialoog word met 'n wêreldbekende sakeleier tydens 'n sakewerkswinkel gevoer.
Die dialoog behoort te fokus op wenke om 'n nuwe besigheid te begin.
Hou die volgende in gedagte:
• Twee mense voer die gesprek.
• Spreekbeurte vind plaas in die orde waarin die gesprek gevoer word en vanuit
die spreker se perspektief.
• Elke spreekbeurt word op 'n nuwe reël begin.
• Gebruik 'n dubbelpunt na die naam van elke spreker.
• Ekstra inligting word tussen hakies, voordat die spreker praat, aangedui.
• 'n Scenario (kan), voordat die dialoog begin, gegee word.
• Vrae kan fokus op (bv.) grondbeginsels wat respekteer moet word, slaggate wat
vermy behoort te word, werwing van personeel, verskaffers van voorraad en
verborge kostes. [25]
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Huistaal/V3 9 DBE/2018
SSE – Nasienriglyne
2.6 FORMELE TOESPRAAK
Die leerder spreek die matrikulante by 'n laaste saalbyeenkoms toe oor die lewe wat
net is wat jy daarvan maak.
Hou die volgende in gedagte:
• By hierdie toespraak moet die gehoor formeel gegroet word:
Geagte Matrikulante ...
• Die styl moet by die geleentheid en die gehoor pas.
• Skryf weldeurdagte idees en vermy clichés.
• Gebruik kort sinne met eenvoudige idees en bekende voorbeelde.
• Die inleiding moet die gehoor se aandag prikkel.
• Die inhoud van die toespraak moet in paragrawe aangebied word.
• Die slot moet die gehoor tot nadenke stem. [25]
TOTAAL AFDELING B: 50
GROOTTOTAAL: 100
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Afrikaans Huistaal/V3
Downloaded from hlayiso.com 10 DBE/2018
SSE – Nasienriglyne
LET WEL:
• Gebruik altyd die rubriek by die nasien van die opstel (Vraestel 3, AFDELING A).
• Punte van 0–50 is in VYF hoofvlakomskrywings verdeel.
• Die kriteria vir Inhoud, Taal en Styl is verder in elk van die vyf vlakomskrywings in 'n hoë- en laevlaksubkategorie verdeel, met die
toepaslike verspreiding van punte en die omskrywings.
• Struktuur word nie deur die verdeling in 'n hoë en lae vlak beïnvloed nie.
ASSESSERINGSRUBRIEK VIR OPSTEL – HUISTAAL [50 PUNTE]
Kriteria Uitsonderlik Knap Gemiddeld Elementêr Onvoldoende
INHOUD & 28–30 22–24 16–18 10–12 4–6
BEPLANNING -Respons is -Respons baie goed; -Respons bevredigend -Wisselvallige -Respons heeltemal
uitsonderlik/treffend getuig van vaardigheid -Idees redelik samehang in respons irrelevant
(Respons en idees) en bo verwagting -Idees heeltemal samehangend en -Idees onduidelik, nie -Idees deurmekaar en
Organisering van idees -Idees is intelligent, relevant, interessant oortuigend oorspronklik nie nie op onderwerp
vir beplanning; volwasse en en lewer bewys van -Redelike organisasie -Min bewys van gefokus nie
Hoë vlak
Bewustheid van doel, stem leser tot volwassenheid en redelik organisasie en -Vaag en herhalend
gehoor en konteks nadenke -Organisasie baie samehangend, samehang -Geen organisasie nie
-Uitsonderlike goed en insluitend inleiding, en is onsamehangend
30 PUNTE organisasie en samehangend, liggaam en
samehang, insluitend insluitend inleiding, samevatting/slot
inleiding, liggaam en liggaam en
samevatting/slot samevatting/slot
25–27 19–21 13–15 7–9 0–3
-Respons uitmuntend, -Respons goed; getuig -Respons -Respons is grootliks -Geen poging
maar uitsonderlik van vaardigheid bevredigend, maar irrelevant. aangewend om in
treffende eienskappe -Idees relevant, verval soms in -Idees begin los staan ooreenstemming met
van 'n opstel ontbreek interessant onduidelikheid en kan verwarrend onderwerp te wees nie
-Idees intelligent en -Organisasie goed en -Idees redelik wees -Heeltemal irrelevant
Lae vlak
volwasse samehangend, samehangend en -Skaars 'n bewys van en ontoepaslik
-Knap organisasie en insluitend inleiding, oortuigend organisasie en -Deurmekaar en geen
samehang, insluitend liggaam en -'n Mate van samehang fokus nie
inleiding, liggaam en samevatting/slot organisasie en
samevatting/slot samehang, insluitend
inleiding, liggaam en
samevatting/slot
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Afrikaans Huistaal/V3
Downloaded from hlayiso.com 11 DBE/2018
SSE – Nasienriglyne
ASSESSERINGSRUBRIEK VIR OPSTEL – HUISTAAL [50 PUNTE] (vervolg)
Kriteria Uitsonderlik Knap Gemiddeld Elementêr Onvoldoende
TAAL, STYL & 14–15 11–12 8–9 5–6 0–3
REDIGERING -Toon, register, styl en -Toon, styl, register en -Toon, register, styl en -Toon, register, styl en -Taal onverstaanbaar
woordeskat hoogs woordeskat baie woordeskat gepas vir woordeskat minder -Toon, register, styl en
Toon, register, styl en gepas vir doel, gehoor gepas vir doel, gehoor doel, gehoor en gepas vir doel, gehoor woordeskat nie gepas
woordeskat is geskik en konteks en konteks konteks en konteks vir doel, gehoor en
vir doel/effek en -Taalgebruik getuig -Taalgebruik effektief -Gepaste taalgebruik -Taalgebruik baie konteks
Hoë vlak
konteks; van vertroue, en 'n deurlopende om betekenis oor te basies -Woordeskat so
Woordkeuse; indrukwekkend gepaste toon word dra -Toon en woordkeuse beperk dat dit
Taalgebruik en -Toon retories treffend gebruik -Toon is gepas skaars toepaslik onmoontlik is om sin
konvensies, en effektief -Grammatika en -Retoriese middele -Baie beperkte te maak
punktuasie, -Grammatika en spelling grootliks gebruik om betekenis woordeskat
grammatika, spelling spelling feitlik foutvry foutvry te versterk
-Knap gedaan -Baie goed gedoen
15 PUNTE 13 10 7 4
-Taalgebruik -Taalgebruik toepaslik -Voldoende -Taalgebruik
uitstekend en toon is en oor die algemeen taalgebruik, maar onvoldoende
retories effektief effektief teenstrydighede word -Weinig indien enige
Lae vlak
-Grammatika en -Toon gepas en opgemerk sinsverskeidenheid
spelling feitlik foutvry effektief -Toon oor die -Woordeskat baie
-Baie goed tot knap -Enkele foute in algemeen gepas en beperk
gedaan grammatika en beperkte gebruik van
spelling retoriese middele
-Goed gedoen
STRUKTUUR 5 4 3 2 0–1
-Uitstekende -Logiese ontwikkeling -Relevante detail -Sommige punte -Noodsaaklike punte
Kenmerke van teks; ontwikkeling van van details ontwikkel geldig ontbreek
Paragraafontwikkeling onderwerp -Samehangend -Sinne en paragrawe -Sinne en paragrawe -Sinne en paragrawe
en sinskonstruksie -Uitsonderlike detail -Sinne en paragrawe goed gekonstrueer foutief foutief
-Sinne en paragrawe logies en toon variasie -Opstel maak nog sin -Opstel maak nog -Opstel maak nie sin
5 PUNTE uitsonderlik effens sin nie
gekonstrueer
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Afrikaans Huistaal/V3
Downloaded from hlayiso.com 12 DBE/2018
SSE – Nasienriglyne
ASSESSERINGSRUBRIEK VIR TRANSAKSIONELE TEKSTE – HUISTAAL [25 PUNTE]
Kriteria Uitsonderlik Knap Gemiddeld Elementêr Onvoldoende
INHOUD, 13–15 10–12 7–9 4–6 0–3
BEPLANNING & -Respons uitsonderlik, -Respons baie goed en -Respons voldoende -Basiese respons toon -Respons toon geen
FORMAAT bo verwagting demonstreer goeie en toon voldoende geringe kennis van kennis van kenmerke
-Idees intelligent en kennis van kenmerke kennis van kenmerke kenmerke van die soort van die soort teks nie
Respons en idees; volwasse van die soort teks van die soort teks teks -Betekenis onduidelik
Organisering van idees vir -Grondige kennis van -Behou fokus – geen -Nie heeltemal gefokus -Aanduiding van fokus, met groot afwyking
beplanning; kenmerke van die soort afwyking nie nie – enkele afwykings maar met afwykings -Geen samehang in
Doel, gehoor, teks -Samehang in inhoud -Redelike samehang in -Inhoud en idees nie idees en inhoud nie
kenmerke/konvensies -Skryfwerk behou en idees; baie goed inhoud en idees altyd samehangend nie -Baie min detail
en konteks fokus uitgebrei met detail wat -Sommige detail -Min detail ondersteun ondersteun die
-Samehang in inhoud die onderwerp ondersteun die die onderwerp onderwerp
15 PUNTE en idees ondersteun onderwerp -Nodige reëls van -Nodige reëls van
-Idees behoorlik -Gepaste formaat met -Formaat oorwegend formaat vaagweg formaat nie toegepas
uitgebrei met detail wat onbeduidende foute gepas, maar met toegepas nie
die onderwerp enkele foute -Kritiese foute begaan
ondersteun
-Gepaste en akkurate
formaat
TAAL, STYL & 9–10 7–8 5–6 3–4 0–2
REDIGERING -Toon, register, styl en -Toon, register, styl en -Toon, register, styl en -Toon, register, styl en -Toon, register, styl en
woordeskat hoogs woordeskat baie geskik woordeskat is geskik woordeskat minder woordeskat stem nie
Toon, register, styl, geskik vir doel, gehoor vir doel, gehoor en vir doel, gehoor en geskik vir doel, gehoor ooreen met doel,
doel/effek, gehoor en en konteks konteks konteks en konteks gehoor en konteks nie
konteks; -Grammatika akkuraat -Grammatika oor die -Enkele -Grammatika -Besaai met foute en
Taalgebruik en konvensies; en goed gekonstrueer algemeen korrek en grammatikafoute onakkuraat met etlike verward
Woordkeuse; -Feitlik foutloos goed gekonstrueer -Voldoende foute -Woordeskat nie geskik
Punktuasie en spelling -Baie goeie woordeskat -Basiese woordeskat vir doel nie
woordeskat -Foute belemmer nie -Betekenis belemmer -Betekenis ernstig
10 PUNTE -Oorwegend foutloos betekenis nie belemmer
Kopiereg voorbehou
Study this subject
Recommended for this subject

Memorandum
Afrikaans HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2018 Memo

Memorandum
Afrikaans HL Grade 12 Paper 2 NSC June 2018 Memo

Memorandum
Afrikaans HL Grade 12 Paper 3 NSC November 2018 Memo

Memorandum
Afrikaans HL Grade 12 Paper 3 NSC June 2017 Memo

Memorandum
Afrikaans HL Grade 12 Paper 3 NSC June 2016 Memo

Memorandum
Afrikaans HL Grade 12 Paper 3 NSC June 2015 Memo
More from Grade 12 Afrikaans HL

Question paper
Afrikaans HL Grade 12 P1 Eastern Cape Mock 2025 QP

Question paper
Afrikaans HL Grade 12 P2 Eastern Cape Mock 2025 QP
_watermark--eec489ed-a1ac-4f53-9aa0-65544d9ee23e/v1-6626f2dffb06bf128248/card.webp)
Question paper
Afrikaans HL Grade 12 P3 Eastern Cape Mock 2025 QP

Question paper
Afrikaans HL Grade 12 P1 NSC November 2025 Question Paper

Question paper
Afrikaans HL Grade 12 P1 Eastern Cape Prelim 2024 QP

Question paper