Downloaded from hlayiso.com
GRAAD 12
SENIORSERTIFIKAAT-EKSAMEN/
NASIONALE SENIORSERTIFIKAAT-EKSAMEN
AFRIKAANS HUISTAAL V3
2019
NASIENRIGLYNE
PUNTE: 100
Hierdie nasienriglyne bestaan uit 11 bladsye.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Skip to contentAll 2019 papers 





View all

_watermark--eec489ed-a1ac-4f53-9aa0-65544d9ee23e/v1-6626f2dffb06bf128248/card.webp)



Afrikaans HL Grade 12 Paper 3 NSC June 2019 Memo
Grade 12 Afrikaans HL Paper 3 memorandum from the NSC June Exam 2019, 11 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.
Afrikaans Hl · Grade 12 · NSC June Exam · 2019 · Afrikaans. Memorandum, 11 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Afrikaans HL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Afrikaans
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2019
- Exam period
- NSC June Exam
- Paper
- 3
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 11
- File size
- 473.9 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 11
This exam
NSC June Exam 2019
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Question paperMemo
Questions in this paper
- Question 1.1Skryf en Aanbied (Writing and Presenting)50 marks
- Question 1.2Skryf en Aanbied (Writing and Presenting)50 marks
- Question 1.3Skryf en Aanbied (Writing and Presenting)50 marks
- Question 1.4Skryf en Aanbied (Writing and Presenting)50 marks
- Question 1.5Letterkunde (Literature / Set Works)50 marks
- Question 1.6Skryf en Aanbied (Writing and Presenting)150 marks
Show all 12 questions
- Question 2.1Skryf en Aanbied (Writing and Presenting)25 marks
- Question 2.2Skryf en Aanbied (Writing and Presenting)25 marks
- Question 2.3Skryf en Aanbied (Writing and Presenting)25 marks
- Question 2.4Skryf en Aanbied (Writing and Presenting)25 marks
- Question 2.5Luister en Praat (Listening and Speaking)25 marks
- Question 2.6Skryf en Aanbied (Writing and Presenting)25 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Huistaal/V3 2 DBE/2019
SS/NSS – Nasienriglyne
ALGEMENE ASSESSERINGSRIGLYNE
NASIONALE NASIENSIMBOLE
VERDUIDELIKING SIMBOOL BESKRYWING
Woordorde Hakies en pyltjie
( )
Woord(e) weggelaat ^ Weglaatteken
Taalfoute (ook spelfoute) Dubbelstreep onder die taalfout
Paragraafindeling [ Begin van 'n nuwe sin
Woord(-keuse)-foute X Trek 'n X bo-oor die verkeerde woord.
Erkenning van taaljuweeltjies Regmerkie bo goeie taalgebruik, idees
of uitdrukkings
Onduidelik/Onverstaanbaar ∫ (in die kantlyn) Kronkelstreep
Punktuasie O Omkring
AFDELING A: OPSTEL
AFDELING A word volgens die rubriek uit 50 geassesseer. Die kandidaat mag slegs oor EEN
onderwerp of prikkel skryf. Hy/Sy mag enige tipe opstel, toepaslik volgens hoe hy/sy die
onderwerp interpreteer, skryf. Slegs die finale poging word nagesien. Indien dit onduidelik is
wat die finale poging is, word die laaste poging van die eerste onderwerp nagesien.
NASIENRIGLYNE
Dui aan die einde van die opstel die kodes soos volg aan:
Voorbeeld:
Inhoud: I = Kh = 22
Taal, styl en redigering: T = Kl = 10
Struktuur: S =K = 4
Skryf dan die totaal van die opstel aan die regterkant (onder die opstel). 36
Dra die punt uit 50 oor na die BEGIN van die opstel (behoort by die beplanningsgedeelte te
wees).
DIE FORMAAT VAN DIE OPSTEL
Inleiding: Dit is gewoonlik een paragraaf waarin die onderwerp bekendgestel word. Dit
behoort treffend, relevant, saaklik en kort te wees.
Liggaam: Dit is verskeie paragrawe waarvan die eerste sinne gewoonlik die hoofgedagte
bevat. Die daaropvolgende sinne is ter ondersteuning van die hoofgedagtes en is menings
van die skrywer. Die laaste sinne bevat gewoonlik die samevatting van die hoofgedagte.
Slot: Dit is die laaste paragraaf wat die opsomming van die skrywer se mening of sy/haar
standpunt insluit. In die geval van 'n verhalende, beskrywende en bespiegelende opstel
vat die slot die skryfstuk saam, terwyl 'n argumenterende en beredeneerde opstel se slot
die skrywer se finale standpunt/mening weerspieël.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Huistaal/V3 3 DBE/2019
SS/NSS – Nasienriglyne
VRAAG 1
Riglyne
Assesseer die opstel, sonder vooroordeel, vanuit die kandidaat se oogpunt en volgens sy/haar
interpretasie. Hierdie moontlikhede (onderstaande memorandum) mag nie as bindend beskou
word nie. Die kandidaat bied dus enige soort opstel aan, byvoorbeeld:
1.1 O, die skande!
Die kandidaat kan hierdie onderwerp as 'n beskrywende opstel aanbied deur te
beskryf hoe hy/sy in 'n groot verleentheid beland het en as gevolg daarvan
verneder/in die skande gesteek is. 'n Verhalende opstel kan handel oor
gebeure/handelinge van mense/die kandidaat wat tot groot skande/skaamte gelei
het. In 'n bespiegelende opstel kan die kandidaat mymer oor aspekte van mense
wat hulle verneder./skaam maak./tot skandes lei. Die kandidaat kan ook bespiegel
oor die waarde/blywende aard/kortstondigheid van so 'n skande. As beredeneerde
of argumenterende opstel kan die kandidaat redeneer/argumenteer oor skandes en
die invloed daarvan op die eie en/of op ander mense se lewens. [50]
1.2 Om jou kanse aan te gryp ...
Hierdie onderwerp kan deur die kandidaat as verhalende opstel aangebied word
deur te fokus op een of ander gebeurtenis/'n reeks gebeurtenisse wat daarop dui dat
dit een of ander gevolg het wanneer jy jou kanse aangryp. In 'n beskrywende opstel
kan die kandidaat verskillende kanse/geleenthede wat vir jongmense/alle mense
eers waarde kry/het indien dit aangegryp word, beskryf. In 'n argumenterende/
beredeneerde opstel kan die kandidaat verskillende voor- en nadele van kanse/
geleenthede teen mekaar opweeg en tot 'n gevolgtrekking kom. 'n Bespiegelende
opstel kan die waarde/betekenis/invloed van kanse wat aangegryp word/nie
aangegryp word nie, bepeins. [50]
1.3 'n Groener aarde is elkeen se plig.
Hierdie onderwerp leen hom daartoe dat die kandidaat kan redeneer/argumenteer
oor ander faktore/die mens se aandeel aan die aarde se vernietiging. Die kandidaat
kan redeneer dat die mens se strewe na ontwikkeling die aarde verwoes in plaas
daarvan om dit te bewaar. In 'n bespiegelende opstel kan die kandidaat mymer/
besin oor die verantwoordelikheid van mense teenoor die aarde./die voortbestaan
van volgende geslagte mense op die aarde./die invloed van nalatigheid op die aarde
en uiteindelik op die mens. In 'n beskrywende opstel kan die kandidaat fokus op
mense se doen en late en die invloed daarvan op die aarde. 'n Verhalende opstel
kan handel oor positiewe/negatiewe gebeure wat hom/haar tot die insig gebring het
dat 'n groener aarde ons elkeen se plig/verantwoordelikheid is. [50]
1.4 Jou naam is goud werd.
Die kandidaat kan hierdie onderwerp aanpak deur te verhaal hoe hy/sy
onverantwoordelik opgetree het en uiteindelik besef het dat sy/haar naam daaronder
gely het. Die kandidaat kan verder verhaal wat hy/sy gedoen het om sy/ haar naam
te probeer red. In 'n beskrywende opstel kan die kandidaat beskryf wat hy/sy
gedoen het om sy/haar naam te benadeel en hoe sleg/onaangenaam dit is./was. Die
kandidaat kan verder beskryf hoe hy/sy probeer het om die skade aan sy/haar naam
te herstel. In 'n bespiegelende opstel kan die kandidaat besin oor die skandes en
skades wat 'n invloed op 'n mens se naam het./die waarde van 'n goeie naam./die
nadele verbonde aan 'n naam wat in oneer gebring is. In 'n argumenterende/
beredeneerde opstel kan die kandidaat die belangrikheid van 'n goeie naam
beredeneer/ argumenteer. [50]
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Huistaal/V3 4 DBE/2019
SS/NSS – Nasienriglyne
1.5 My vuurtjie brand, my kersie gee sy lig ...
Die kandidaat kan 'n verhalende opstel aanbied waarin hy/sy vertel hoe die
veiligheid en huislike warmte van sy/haar huis deur 'n aand van storms bedreig word.
In 'n beskrywende opstel kan die kandidaat die storm buite beskryf en dit vergelyk
met die veilige huislikheid/vrede binne die huis. In 'n bespiegelende opstel kan die
kandidaat bespiegel oor die waarde van storms in 'n mens se lewe wanneer die huis
(ouers) veiligheid bied./jou voorberei op die lewe./oor die nadele verbonde aan
storms wanneer die huis (ouers) kinders nie op die storms van die lewe voorberei
nie./wanneer ouers soos helikopters oor hulle kinders hang. In 'n
argumenterende/beredeneerde opstel kan die kandidaat redeneer oor die
belangrikheid van stabiele huise teenoor al die gebroke gesinne wat ons tyd
kenmerk. Storms kan letterlik/figuurlik interpreteer word. [50]
1.6.1 Maskers
Interpretasies kan lei tot beskrywende, verhalende of selfs bespiegelende opstelle,
bv. 'n beskrywing van net een masker/verskillende maskers waaragter mense
wegkruip. 'n Verhaal kan handel oor 'n toneelstuk wat die kandidaat
bygewoon het./waarin hy/sy opgetree het. Die opstel kan ook fokus op 'n verhaal van
iemand wat sielsongelukkig is, maar altyd 'n gelukkige gesig/masker vertoon. Hierdie
onderwerp kan bespiegel oor die waarde van kultuuraktiwiteite./die geneigdheid van
mense om nie hulle ware kleure te wys nie, maar eerder agter 'n masker/maskers
wegkruip. In 'n argumenterende/beredeneerde opstel kan die kandidaat redeneer/
argumenteer dat die balans tussen sport en kultuur in skoolgemeenskappe ontbreek. [50]
1.6.2 Kinders wat met 'n hond speel
Die kandidaat kan van 'n hond wat vir 'n kind/kinders baie belangrik is/was, vertel./
kan verhaal hoe 'n hond bygedra het dat 'n kind/kinders gered word./gevind word. As
beskrywende opstel kan die kandidaat verskillende honderasse beskryf, of
beskryf hoe sy/haar hond 'n verskil in sy/haar lewe maak./hoe kinders wat honde het,
kan speel./ontwikkel. Indien die kandidaat argumenteer/redeneer oor die
voordele/nadele van honde as troeteldiere, kan die opstel as 'n
argumenterende/beredeneerde opstel slaag. Daar kan beredeneer word of daar
nog plek en/of tyd in ons huidige samelewing vir troeteldiere is. 'n Bespiegelende
opstel kan besin oor diere wat respekteer moet word of hoe menselewens deur 'n
hond/troeteldiere beïnvloed kan word. In al die soorte opstelle kan die fokus ook net
op die twee kinders val, sonder melding van die hond. Die speelsituasie kan ook die
fokus wees. [50]
1.6.3 Potlood, skerpmaker en uitveër
In 'n beskrywende opstel kan die kandidaat skryf oor o.a. die foute wat 'n skrywer/
mens tydens skryfwerk/die lewe maak en hoe dit, danksy uitveërs/vergifnis/liefde
reggestel kan word. In 'n verhalende opstel kan die kandidaat vertel van foute/'n fout
wat hy/sy neergeskryf/gemaak het en die vreugde omdat dit met behulp van 'n
uitveër/vergifnis/begrip/liefde reggestel kon word. Die kandidaat kan fokus op iets wat
foutloos is/was – dat hy/sy nie nodig gehad het om foute reg te maak nie. In
verhalende en beskrywende opstelle kan die prikkel figuurlik interpreteer word:
foute wat mense in die lewe maak en/of die pogings wat ons aanwend om dit reg te
stel. Die kandidaat kan ook vertel/beskryf hoe dit soms onmoontlik is om foute uit te
vee./te verander. In 'n bespiegelende opstel kan die kandidaat besin oor die waarde
van foute in 'n mens se lewe. Hy/sy kan redeneer/argumenteer dat sekere foute
makliker uitgevee kan word as ander. Die kandidaat kan in al die soorte opstelle ook
aandag gee aan die invloed/weelde van 'n (letterlike én figuurlike) skerpmaker:
mense word skerp gemaak vir 'n bepaalde doel, net soos potlode skerp gemaak
word om netjies te kan skryf. 'n Kandidaat kan ook skryf oor die ellende van 'n
rekenaarlêer wat uitgevee/uitgewis is. [50]
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Huistaal/V3 5 DBE/2019
SS/NSS – Nasienriglyne
SOORTE OPSTELLE:
VERHALENDE OPSTEL
Dit is 'n interessante vertelling van 'n storie/gebeurtenis(-se) (gewoonlik uit die verlede). Dit kan
vanuit enige perspektief geskryf word.
Hou die volgende in gedagte:
Dit handel oor iets wat gebeur het en vertel word ('n storie of gebeurtenis).
'n Sterk oortuigende storielyn ontwikkel logies en die verhaal oortuig.
Dit is opreg en met entoesiasme geskryf.
Die inhoud is boeiend en interessant, dit oortuig en ontwikkel logies, daarom is die inhoud
samehangend.
Die verhaal word uit eie ervaring geskryf, maar kan fiktief wees.
Karakterisering oortuig en die agtergrond/atmosfeer is geslaagd.
'n Treffende inleiding wat die leser boei, word aangebied.
'n Verrassende slot rond die inhoud af.
Sinstruktuur, spelling, leestekens, taalgebruik en paragrafering moet aandag geniet.
Dit gebruik gewoonlik die verlede tyd.
BESKRYWENDE OPSTEL
Die skrywer beskryf iets/iemand soos hy/sy dit ervaar (dis moeilik om iets te beskryf wat nie
eerstehands ervaar is nie) en stel die leser in staat om die onderwerp wat beskryf word, net so
lewendig soos hy/sy te beleef.
Hou die volgende in gedagte:
Waarnemings met al vyf sintuie en 'n goeie woordeskat word vereis.
Insig, begrip, 'n eie belewing en sinvolheid geniet aandag (dit is meer as net die opnoem
van waarnemings).
Tekste kan varieer van meer realisties tot 'n verdieping in die aanbieding.
Eie gevoelens oor dit wat beskryf word, kan gegee word.
Plekke en gebeure word presies en akkuraat beskryf.
Karakters moet lewensgetrou wees: innerlik en uiterlik.
Beeldspraak, idiome en spreekwoorde word oorspronklik aangewend.
Sinstruktuur, spelling, leestekens, taalgebruik en paragrafering moet aandag geniet.
Beskrywing het atmosfeer en stemming ten doel: dit word gedoen deur die konnotasie en
nie die denotasie van woorde nie.
Stylfigure kan gebruik word.
BEREDENEERDE OPSTEL
Dis objektief en probeer om 'n gebalanseerde gesigspunt van beide kante van 'n argument te
gee. Die skrywer oorweeg verskeie aspekte van die onderwerp onder bespreking en bied
teenstellende menings onpartydig aan. Die skrywer mag tot 'n spesifieke gevolgtrekking aan
die einde van die opstel kom, maar die argumente vir en teen die onderwerp moet goed
gebalanseerd en duidelik ontleed wees in die ontwikkeling van die opstel.
Hou die volgende in gedagte:
Die opstel handel oor 'n onderwerp waaroor standpunt, alreeds tydens die inleiding,
ingeneem word.
BEIDE kante van die argument moet beredeneer word.
Die inhoud oortuig en ontwikkel logies en helder.
Dit bevat goed gemotiveerde en ondersteunende stellings.
'n Gevolgtrekking word in die slotparagraaf, wat aansluit by die inleiding, gemaak. Die slot
gee 'n sterk aanduiding van die skrywer se mening.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Huistaal/V3 6 DBE/2019
SS/NSS – Nasienriglyne
Die leser word deur die skrywer se standpunt oortuig.
Oorredende en emotiewe taalgebruik kom voor.
Sinstruktuur, spelling, leestekens, taalgebruik en paragrafering moet aandag geniet.
Hoewel objektief, kan die skrywer ook persoonlik raak.
BESPIEGELENDE OPSTEL
Die skrywer oorweeg/deurdink 'n idee/lewenswaarheid en gee sy/haar emosionele reaksies en
gevoelens weer. Dit bespiegel oor 'n droom of wense/moontlikhede.
Hou die volgende in gedagte:
Die probleem, situasie, saak, onderwerp word omskryf.
Die onderwerp word bepeins, oordink: verskillende opsies word teen mekaar opgeweeg.
Dis persoonlik van aard.
Daar is 'n definitiewe struktuur, maar 'n gevolgtrekking is nie nodig nie.
Dit hoef nie 'n gebalanseerde bespreking te bied nie – dit kan humoristies of ernstig geskryf
word.
Sinstruktuur, spelling, leestekens, taalgebruik en paragrafering moet aandag geniet.
ARGUMENTERENDE OPSTEL
Die skrywer het 'n spesifieke mening en argumenteer daaroor om sy/haar standpunt te
motiveer.
Hou die volgende in gedagte:
Dit is subjektief en definitiewe menings moet gestel word.
'n Eie mening word op 'n baie oorspronklike en treffende manier gegee.
'n Reeks argumente om perspektief te motiveer, word gegee.
Verdediging of aanval van 'n saak word enduit volgehou.
'n Verskeidenheid stylfigure en oorredingstegnieke kan gebruik word.
Sterk gevoelstaal wat emosioneel is, maar nie kru taal nie, kan gebruik word.
Daar moet 'n duidelike en oortuigende slot wees.
Sinstruktuur, spelling, leestekens, taalgebruik en paragrafering moet aandag geniet.
TOTAAL AFDELING A: 50
AFDELING B: TRANSAKSIONELE TEKSTE
AFDELING B word volgens die rubriek uit 25 geassesseer. Slegs TWEE tekste word nagesien.
Indien dit onduidelik is wat die finale poging is, word die eerste teks nagesien.
NASIENRIGLYNE
Dui aan die einde van die skryfstuk die kodes soos volg aan:
Voorbeeld:
Inhoud, beplanning en formaat: I = K = 10
Taal, styl en redigering: T=G= 6
Skryf dan die totaal van die skryfstuk aan die regterkant (onder die teks). 16
Dra die punt uit 25 oor na die BEGIN van die skryfstuk (behoort by die beplanningsgedeelte te
wees).
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Huistaal/V3 7 DBE/2019
SS/NSS – Nasienriglyne
2.1 INFORMELE BRIEF: VRIENDSKAPLIKE BRIEF
Die kandidaat skryf 'n informele brief aan sy/haar vriend/vriendin waarin hy/sy vertel
van 'n groot verleentheid wat met 'n eerste afspraak beleef is; die kandidaat skryf
ook hoe hy/sy die verleentheid hanteer het.
Hou die volgende in gedagte:
Informele taal, register en styl behoort gebruik te word.
Beskrywende, maar eenvoudige taal behoort voor te kom.
Die briefinhoud behoort logies en volgens bogenoemde doel uiteengesit te word.
Briewe behoort 'n inleiding, liggaam/inhoud en slot te hê.
Die skrywer se adres en datum waarop die brief geskryf word, moet gegee word.
Na die skrywer se adres behoort die informele aanhef te volg.
Die brief behoort informeel afgesluit te word.
Die formaat van die brief is belangrik. [25]
2.2 FORMELE BRIEF: GELUKWENSING
Die brief fokus op die gelukwensing aan 'n persoon wat 'n oorsese reis in 'n
kompetisie gewen het. Inligting oor die aard van die wenprys moet in die brief vervat
word.
Hou die volgende in gedagte:
Die formaat is formeel: daar moet dus twee adresse wees. Die res van die brief
se formaat moet korrek wees soos wat dit vir formele briewe geld.
Die inhoud is baie belangrik, so ook die styl, struktuur en doel.
Styl: Dit behoort saaklik, formeel, maar hoflik te wees.
Eenvoudige, direkte taal is nodig.
Struktuur: Die brief moet bestaan uit paragrawe waarin gefokus word op die
gelukwensing en die aard van die wenprys.
Die doel van die brief is om die wenner van 'n oorsese reis geluk te wens en
bykomende inligting oor die prys te verskaf.
Die formele register moet gebruik word, soos bv. “u” in plaas van “jy”/“jou”.
Die afsluiting is formeel en bevat die skrywer se voorletters, van en titel, waar
nodig, bv.
Die uwe/Vriendelike groete/Groete
P. van Zyl
P. van Zyl
[25]
2.3 HULDEBLYK
Die kandidaat bring hulde tydens 'n roudiens/gedenkdiens aan sy/haar neef/niggie
wat na 'n lang siekbed oorlede is.
Hou die volgende in gedagte:
Die neef/niggie se naam en van, adres en ouderdom asook inligting oor die
siekbed kan gegee word.
Prestasies, hoogtepunte uit die neef/niggie se lewe kan ingesluit word.
Die fokus behoort op hulde aan/dankbaarheid teenoor die neef/niggie te val.
Gebeurtenisse/Staaltjies/Persoonlike herinneringe behoort ingesluit te wees.
Die huldeblyk moet waarderend wees.
Iets persoonliks, soos 'n gedig, kan bygevoeg word.
Taal, styl en register is formeel, opreg en uit die hart. [25]
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Huistaal/V3 8 DBE/2019
SS/NSS – Nasienriglyne
2.4 KOERANTBERIG
Lesers van die koerant word met so 'n berig ingelig oor die dorp wat tydens 'n land-
wye kompetisie as dorp van die jaar aangewys is. Die opskrif moet gepas wees.
Hou die volgende in gedagte:
Inligting oor die dorp as dorp van die jaar moet uitgelig word.
Gee die feite kortliks en akkuraat.
Strewe daarna om die belangrikste feite te gee sonder om die leser te verloor;
som akkuraat op sonder om die waarheid te verdraai.
Gee 'n saaklike, bondige, maar treffende titel. Subtitels kan ook gegee word.
Vermeld die belangrikste feite alreeds in die eerste paragraaf: wie, wat, waar,
wanneer, waarom, hoe en in watter mate. [25]
2.5 TOESPRAAK
Die kandidaat spreek die ouers by 'n ouervergadering toe oor tieners wat wéét wat
die lewe van hulle verwag.
Hou die volgende in gedagte:
By hierdie toespraak moet die gehoor formeel gegroet word: Geagte Ouers/
Geagte Dames en Here ...
Die styl moet by die geleentheid en die gehoor pas.
Skryf weldeurdagte idees en vermy clichés.
Gebruik kort sinne met eenvoudige idees en bekende voorbeelde.
Die inleiding moet die gehoor se aandag prikkel.
Die inhoud van die toespraak moet in paragrawe aangebied word.
Die slot moet die gehoor tot nadenke stem. [25]
2.6 RESENSIE
Die kandidaat skryf 'n resensie vir 'n gesinstydskrif oor 'n boek wat aktuele
tienerprobleme/-kwessies belig.
Hou die volgende in gedagte:
Resensies word nie altyd volgens 'n vaste formaat geskryf nie. Dit is nie nodig
om spesifieke aspekte van die boek te bespreek nie. Oor die algemeen bepaal
resensente wat hulle wil resenseer en wie daarby betrokke is.
'n Goeie resensie probeer om regverdig, maar eerlik te wees; 'n swak resensie is
bloot persoonlike dwepery of galbrakery.
Humor kan in resensies gebruik word, met in agneming dat stylverskille sal
voorkom.
Die resensie gee 'n individuele respons op die boek.
Die resensie gee 'n mening oor die werk wat gewoonlik subjektief is.
Dit gee toepaslike feite, byvoorbeeld, die naam van die skrywer, die titel van die
boek, die naam van die uitgewer, die verkoopprys.
Die resensie kan lesers aanbeveel om die boek te lees. [25]
TOTAAL AFDELING B: 50
GROOTTOTAAL: 100
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Afrikaans Huistaal/V3
Downloaded from hlayiso.com 9 DBE/2019
SS/NSS – Nasienriglyne
LET WEL:
Gebruik altyd die rubriek by die nasien van die opstel (Vraestel 3, AFDELING A).
Punte van 0–50 is in VYF hoofvlakomskrywings verdeel.
Die kriteria vir Inhoud, Taal en Styl is verder in elk van die vyf vlakomskrywings in 'n hoë- en laevlaksubkategorie verdeel, met die
toepaslike verspreiding van punte en die omskrywings.
Struktuur word nie deur die verdeling in 'n hoë en lae vlak beïnvloed nie.
ASSESSERINGSRUBRIEK VIR OPSTEL – HUISTAAL [50 PUNTE]
Kriteria Uitsonderlik Knap Gemiddeld Elementêr Onvoldoende
INHOUD & 28–30 22–24 16–18 10–12 4–6
BEPLANNING -Respons is -Respons baie goed; -Respons bevredigend -Wisselvallige -Respons heeltemal
uitsonderlik/treffend getuig van vaardigheid -Idees redelik samehang in respons irrelevant
(Respons en idees) en bo verwagting -Idees heeltemal samehangend en -Idees onduidelik, nie -Idees deurmekaar en
Organisering van idees -Idees is intelligent, relevant, interessant oortuigend oorspronklik nie nie op onderwerp
Hoë vlak
vir beplanning; volwasse en en lewer bewys van -Redelike organisasie -Min bewys van gefokus nie
Bewustheid van doel, stem leser tot volwassenheid en redelik organisasie en -Vaag en herhalend
gehoor en konteks nadenke -Organisasie baie samehangend, samehang -Geen organisasie nie
-Uitsonderlike goed en insluitend inleiding, en is onsamehangend
30 PUNTE organisasie en samehangend, liggaam en
samehang, insluitend insluitend inleiding, samevatting/slot
inleiding, liggaam en liggaam en
samevatting/slot samevatting/slot
25–27 19–21 13–15 7–9 0–3
-Respons uitmuntend, -Respons goed; getuig -Respons -Respons is grootliks -Geen poging
maar uitsonderlik van vaardigheid bevredigend, maar irrelevant. aangewend om in
treffende eienskappe -Idees relevant, verval soms in -Idees begin los staan ooreenstemming met
van 'n opstel ontbreek interessant onduidelikheid en kan verwarrend onderwerp te wees nie
Lae vlak
-Idees intelligent en -Organisasie goed en -Idees redelik wees -Heeltemal irrelevant
volwasse samehangend, samehangend en -Skaars 'n bewys van en ontoepaslik
-Knap organisasie en insluitend inleiding, oortuigend organisasie en -Deurmekaar en geen
samehang, insluitend liggaam en -'n Mate van samehang fokus nie
inleiding, liggaam en samevatting/slot organisasie en
samevatting/slot samehang, insluitend
inleiding, liggaam en
samevatting/slot
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Afrikaans Huistaal/V3
Downloaded from hlayiso.com 10 DBE/2019
SS/NSS – Nasienriglyne
ASSESSERINGSRUBRIEK VIR OPSTEL – HUISTAAL [50 PUNTE] (vervolg)
Kriteria Uitsonderlik Knap Gemiddeld Elementêr Onvoldoende
TAAL, STYL & 14–15 11–12 8–9 5–6 0–3
REDIGERING -Toon, register, styl en -Toon, styl, register en -Toon, register, styl en -Toon, register, styl en -Taal onverstaanbaar
woordeskat hoogs woordeskat baie woordeskat gepas vir woordeskat minder -Toon, register, styl en
Toon, register, styl en gepas vir doel, gehoor gepas vir doel, gehoor doel, gehoor en gepas vir doel, gehoor woordeskat nie gepas
woordeskat is geskik en konteks en konteks konteks en konteks nie vir doel, gehoor en
Hoë vlak
vir doel/effek en -Taalgebruik getuig -Taalgebruik effektief -Gepaste taalgebruik -Taalgebruik baie konteks
konteks; van vertroue, en 'n deurlopende om betekenis oor te basies -Woordeskat so
Woordkeuse; indrukwekkend gepaste toon word dra -Toon en woordkeuse beperk dat dit
Taalgebruik en -Toon retories treffend gebruik -Toon is gepas skaars toepaslik onmoontlik is om sin
konvensies, en effektief -Grammatika en -Retoriese middele -Baie beperkte te maak
punktuasie, -Grammatika en spelling grootliks gebruik om betekenis woordeskat
grammatika, spelling spelling feitlik foutvry foutvry te versterk
-Knap gedaan -Baie goed gedoen
15 PUNTE 13 10 7 4
-Taalgebruik -Taalgebruik toepaslik -Voldoende -Taalgebruik
uitstekend en toon is en oor die algemeen taalgebruik, maar onvoldoende
retories effektief effektief teenstrydighede word -Weinig indien enige
Lae vlak
-Grammatika en -Toon gepas en opgemerk sinsverskeidenheid
spelling feitlik foutvry effektief -Toon oor die -Woordeskat baie
-Baie goed tot knap -Enkele foute in algemeen gepas en beperk
gedaan grammatika en beperkte gebruik van
spelling retoriese middele
-Goed gedoen
STRUKTUUR 5 4 3 2 0–1
-Uitstekende -Logiese ontwikkeling -Relevante detail -Sommige punte -Noodsaaklike punte
Kenmerke van teks; ontwikkeling van van details ontwikkel geldig ontbreek
Paragraafontwikkeling onderwerp -Samehangend -Sinne en paragrawe -Sinne en paragrawe -Sinne en paragrawe
en sinskonstruksie -Uitsonderlike detail -Sinne en paragrawe goed gekonstrueer foutief foutief
-Sinne en paragrawe logies en toon variasie - Opstel maak nog sin - Opstel maak nog -Opstel maak nie sin
5 PUNTE uitsonderlik effens sin nie
gekonstrueer
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Afrikaans Huistaal/V3
Downloaded from hlayiso.com 11 DBE/2019
SS/NSS – Nasienriglyne
ASSESSERINGSRUBRIEK VIR TRANSAKSIONELE TEKSTE – HUISTAAL [25 PUNTE]
Kriteria Uitsonderlik Knap Gemiddeld Elementêr Onvoldoende
INHOUD, 13–15 10–12 7–9 4–6 0–3
BEPLANNING & -Respons -Respons baie goed -Respons voldoende -Basiese respons -Respons toon geen
FORMAAT uitsonderlik, bo en demonstreer goeie en toon voldoende toon geringe kennis kennis van kenmerke
verwagting kennis van kenmerke kennis van kenmerke van kenmerke van die van die soort teks nie
Respons en idees; -Idees intelligent en van die soort teks van die soort teks soort teks -Betekenis onduidelik
Organisering van idees vir volwasse -Behou fokus – geen -Nie heeltemal -Aanduiding van met groot afwyking
beplanning; -Grondige kennis van afwyking nie gefokus nie – enkele fokus, maar met -Geen samehang in
Doel, gehoor, kenmerke van die -Samehang in inhoud afwykings afwykings idees en inhoud nie
kenmerke/konvensies soort teks en idees; baie goed -Redelike samehang -Inhoud en idees nie -Baie min detail
en konteks -Skryfwerk behou uitgebrei met detail in inhoud en idees altyd samehangend ondersteun die
fokus wat die onderwerp -Sommige detail nie onderwerp
15 PUNTE -Samehang in inhoud ondersteun ondersteun die -Min detail -Nodige reëls van
en idees -Gepaste formaat met onderwerp ondersteun die formaat nie toegepas
-Idees behoorlik onbeduidende foute -Formaat oorwegend onderwerp nie
uitgebrei met detail gepas, maar met -Nodige reëls van
wat die onderwerp enkele foute formaat vaagweg
ondersteun toegepas
-Gepaste en akkurate -Kritiese foute begaan
formaat
TAAL, STYL & 9–10 7–8 5–6 3–4 0–2
REDIGERING -Toon, register, styl -Toon, register, styl -Toon, register, styl -Toon, register, styl -Toon, register, styl
en woordeskat hoogs en woordeskat baie en woordeskat is en woordeskat en woordeskat stem
Toon, register, styl, geskik vir doel, geskik vir doel, geskik vir doel, minder geskik vir nie ooreen met doel,
doel/effek, gehoor en gehoor en konteks gehoor en konteks gehoor en konteks doel, gehoor en gehoor en konteks
konteks; -Grammatika -Grammatika oor die -Enkele konteks nie
Taalgebruik en konvensies; akkuraat en goed algemeen korrek en grammatikafoute -Grammatika -Besaai met foute en
Woordkeuse; gekonstrueer goed gekonstrueer -Voldoende onakkuraat met etlike verward
Punktuasie en spelling -Feitlik foutloos -Baie goeie woordeskat foute -Woordeskat nie
woordeskat -Foute belemmer nie -Basiese woordeskat geskik vir doel nie
10 PUNTE -Oorwegend foutloos betekenis nie -Betekenis belemmer -Betekenis ernstig
belemmer
Kopiereg voorbehou
Study this subject
Recommended for this subject

Memorandum
Afrikaans HL Grade 12 Paper 2 NSC June 2019 Memo

Memorandum
Afrikaans HL Grade 12 Paper 3 Eastern Cape Mock 2019 Memo

Memorandum
Afrikaans HL Grade 12 Paper 3 NSC June 2017 Memo

Memorandum
Afrikaans HL Grade 12 Paper 3 NSC June 2016 Memo

Memorandum
Afrikaans HL Grade 12 Paper 3 NSC June 2015 Memo

Question paper
Afrikaans HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2019 Question Paper
More from Grade 12 Afrikaans HL

Question paper
Afrikaans HL Grade 12 P1 Eastern Cape Mock 2025 QP

Question paper
Afrikaans HL Grade 12 P2 Eastern Cape Mock 2025 QP
_watermark--eec489ed-a1ac-4f53-9aa0-65544d9ee23e/v1-6626f2dffb06bf128248/card.webp)
Question paper
Afrikaans HL Grade 12 P3 Eastern Cape Mock 2025 QP

Question paper
Afrikaans HL Grade 12 P1 NSC November 2025 Question Paper

Question paper
Afrikaans HL Grade 12 P1 Eastern Cape Prelim 2024 QP

Question paper