Skip to content

Agricultural Sciences Grade 12 P1 2024 Memo

MemorandumAgricultural SciencesGrade 12202411 pages

Grade 12 Agricultural Sciences Paper 1 memorandum from the Eastern Cape Prelim Exam 2024, 11 pages. Read online or download the free PDF.

Free to read online, no sign-up needed

Answer online

Loading document…

Loading document…

Questions in this paper

Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE IBANGA 12 SEPTEMBA 2024 ISAYENSI YEZOLIMO P1 ISIKHOKHELO SOKUMAKISHA AMANQAKU: 150 Esi sikhokelo sokumakisha sinamaphepha ali-10 . Hosted by www.ecexams.co.za.
Downloaded from hlayiso.com 2 ISAYENSI YEZOLIMO P1 (EC/SEPTEMBA 2024) ICANDELO A UMBUZO 1 1.1 1.1.1 C ✓✓ 1.1.2 D ✓✓ 1.1.3 C ✓✓ 1.1.4 A ✓✓ 1.1.5 D ✓✓ 1.1.6 B ✓✓ 1.1.7 D ✓✓ 1.1.8 A ✓✓ 1.1.9 C ✓✓ 1.1.10 A ✓✓ (10 x 2) (20) 1.2 1.2.1 A kuphela ✓✓ 1.2.2 Nanye✓✓ 1.2.3 A no B ✓✓ 1.2.4 B kuphela ✓✓ 1.2.5 A kuphela ✓✓ (5 x 2) (10) 1.3 1.3.1 yisolubility ✓✓ 1.3.2 yimetabolic ✓✓ 1.3.3 yiamniotic fluid ✓✓ 1.3.4 yiprolapse ✓✓ 1.3.5 yicolostrum ✓✓ (5 x 2) (10) 1.4 1.4.1 yibiological value ✓ 1.4.2 yiblowfly ✓ 1.4.3 yicryptorchidism ✓ 1.4.4 zidizygotic twins ✓ 1.4.5 yilactation ✓ (5 x 1) (5) AMANQAKU KUCANDELO A: 45 Akuvumelekanga ukufotokopa tyhila Hosted by www.ecexams.co.za.
Downloaded from hlayiso.com (EC/LOETSE 2024) DISAENSE TSA TEMO P1 3 ICANDELO B UMBUZO 2: ISONDLO NOKUTYA KWEZILWANYANA 2.1 2.1.1 KLASIFICATION YEFARM ANIMALS yinon-ruminant ✓ (1) 2.1.2 Nombolo zeparts kwidayagram (a) C✓ (1) (b) F✓ (1) (c) B✓ (1) (d) D✓ (1) 2.2 2.2.1 Ukuchongwa kwe feed khomponenti eziklasifaywa njenge inorganic ziminerals ✓ (1) 2.2.2 Ukuchongwa kwezona zilungileyo iminerals (a) zicarbohydrates ✓ (1) (b) ziprotein ✓ (1) 2.2.3 Absorpshin prosesi that makes eyanza umsebenzi we carrier molecuoles yiactive absorption ✓ (1) 2.2.4 ivitamins/ imineral elements A yivitamin K ✓ (1) B yipica ✓ (1) C yiron ✓/copper/ vithamin B12 (1) 2.3 2.3.1 khaltyhulashin yedigestibility co-efficient Dry matter excreted = 50% of 6 kg 50 = 100 x 6 kg = 3 kg ✓ Coefficient of digestibility = Dry matter intake−Dry matter excreted x 100 ✓ Dry matter intake 15 𝑘𝑔 − 3 𝑘𝑔 = x 100 ✓ 15 𝑘𝑔 = 80 ✓ % ✓ (5) 2.3.2 ukucacisa ikhaltyhulashini • ukutya kucoleke kakhulu/ 80% ✓ • ukutya kunekhonsentrates ✓ • ukutya kune fibre encinci ✓ (Any 1 x 1) (1) Hosted by www.ecexams.co.za.
Downloaded from hlayiso.com 4 ISAYENSI YEZOLIMO P1 (EC/SEPTEMBA 2024) 2.3.3 Ifactors eziMBINI ezinokuncedisa ukucolwa kwehabile • ukulungiswa kwehabile ✓ • istage apho isityalo sithe sanqunyulwa ngayo ukwenza ihabile ✓ • ihabile yenziwe kwessiphi isityalo ✓ • ukongeza ngenon-protein nitrogen ✓ • ukongeza ngemolasses neprotein ✓ (Any 2 x 1) (2) 2.4 2.4.1 ieneji ku B yimetabolic energy ✓ (1) 2.4.2 Khaltyhulashin yeamount yenet eneji igusha enokuyifumana kukutya kwemini. (1) Net energy = gross energy – (faeces + urine and gases + heat) ✓ = 15 – (5 + 1,3 + 0,9) ✓ = 15 – 7,2 = 7,8 MJ/kg DM ✓ (3) 2.4.3 Ukucaciswa kwekhaltyhulashin kuMBUZO 2.4.2 • Emva kwe eneji value ye15,648 MJ/kg DM, kuphela 8,034 MJ/kg DM yeeneji iyabonakala kwianimal emva kwelosses. ✓ • Ngumyinge 52% wepotential eneji eyalahlekayo. ✓ • Kuphela yi48% kwipotential eneji value ekhoyo ukusetyenziswa yianimal . ✓ (Any 1 x 1) (1) Akuvumelekanga ukufotokopa tyhila Hosted by www.ecexams.co.za.
Downloaded from hlayiso.com (EC/LOETSE 2024) DISAENSE TSA TEMO P1 5 2.5 2.5.1 Thelekisa phakathi kwetotal feed available nelivestock requirements emva kwenyanga ezintandathu Indlela yokumakisha • yicorrect title ✓ • yicorrectly calibrated and labelled y-axis (Total feeds and livestock requirements) ✓ • yicorrectly calibrated and labelled x-axis (iinyanga) ✓ • ziunits (tons) ✓ • yicorrect graph type ✓ • yiaccuracy (eplotwe ngokuchanekileyo) ✓ (6) 2.5.2 Isurplus kwinyanga kaDecember ngokwe kg Surplus = 30t x 1 000 ✓ = 30 000 kg ✓ (2) 2.5.3 icost-effective measures umfama angazisebenzisa ukumelana nesurplus yenyanga kaDecember • Yiensiling ✓ • Yenza hay / Bailing / Storage ✓ (Any 1 x 2) (2) [35] Hosted by www.ecexams.co.za.
Downloaded from hlayiso.com 6 ISAYENSI YEZOLIMO P1 (EC/SEPTEMBA 2024) UMBUZO 3: UKUVELISWA, UKUKHUSELWA KUNYE NOKULAWULWA KWEZILWANYANA 3.1 3.1.1 ifarming system ebonakaliswa kwiPICTURE B Yisubsistence farming ✓ (1) 3.1.2 Injongo zefarming system engentla Yondla ifamily kuphela , akhonto ishiyekayo ✓ (1) 3.1.3 ihypothesis yeproductivity yefarming system ekuPICTURE A phezulu ✓ (1) 3.1.4 Ukuchazwa ukuba ifactors ezingezantsi ziyenyusa njani imveliso kwiextensive farming (a) Ireproduction • ukukhethwa kwezilwanyana ezimpawu ezibhetele zokumithisa. ✓ • izilwanyana ezisuka kwimihlambi eyahlukeneyo ✓ (Any 1 x 1) (1) (b) Inutrition • ukungezwa kwesupplementary fedding xa amadlelo wendalo engoneli ✓ • icreep / iflush feeding • endlela elungileyo yokondla ✓ (Any 1 x 1) 3.2 Ifasilithi onokuykhuthaza yemfuyo 3.2.1 yiinfra-red lights/iheater/iair conditioner ✓ (Any 1 x 1) (1) 3.2.2 Yinsulation ✓ (1) 3.2.3 zifeeders ✓ (1) 3.3 3.3.1 Ukuchaza ihomoeothermic Ukugcinwa kwamaqondo obushushu yianimal. ✓ (2) 3.3.2 Indlela eNYE umfama akhusela ngayo izilwanyana zakhe kumaqondo obushushu agqithisileyo kwiextensive production system. • Tyala imithi ✓ • Yiba namanzi ✓ • Fuya izilwanyana ezikwaziyo ukumelana namaqondo aphezulu wobushushu . ✓ (Any 1 x 1) (1) 3.3.3 Unxulumano phakathi kokutya, amanzi nokuveliswa kwezilwanyana xa kushushu Xa kushushu ifarm animals zisela amanzi amaninzi, ✓zidla ukutya kancinci ✓ zivelise kancinci. ✓ (3) Akuvumelekanga ukufotokopa tyhila Hosted by www.ecexams.co.za.
Downloaded from hlayiso.com (EC/LOETSE 2024) DISAENSE TSA TEMO P1 7 3.4 3.4.1 ifasilithi kwipicture yiholding pen ✓ (1) 3.4.2 Idesign features zibeMBINI xa usenza lefasilithi • yisolid sides ✓ • kungabikho ikona ezibukhali ✓ • amacala edonga makabemade kwaye omelele✓ (Any 2 x 1) (2) 3.4.3 Umsebenzi walefasilithi Gcina izilwanyana phambi kokuba zibanjwe ✓ (1) 3.5 3.5.1 Isifo sebele kwipicture yimastitis ✓ (1) 3.5.2 Klasification yesifo kiMBUZO 3.5.1. ugxile kwizifo ezisenzayo yibacterial disease ✓ (1) 3.5.3 Impawu isilwanyana esinokuzibonakalisa xa sibanjwe sesisifo • ubisi lujiyile lunezigaqa ✓ • amasuntswana wegazi ✓ • luyehla izinga lokuvelisa ubisi ✓ • ayifuni thole . ✓ • ibele liqinile, lidumbile, liyatshisa ✓ • yakhawuleza ipulse rate ✓ • yangxabalaza ingasondezi milenze ebeleni ✓ (Any 2 x 1) (2) 3.5.4 zibeMBINI iziphumo zentengiso • yehla imveliso yobisi ✓ • ziyafa ✓ • maxabiso aphezulu wokunyanga ✓ • imali ayenzeki ✓ (Any 2 x 1) (2) 3.6 3.6.1 Klasificashin yeeparasite kwiMIFANEKISO A no B A – yiexternal/ ecto- parasite ✓ C – yiinternal/ endo- parasite ✓ (2) 3.6.2 Izifo ezenziwa ziiparasite kuMFANEKISO A Mange ✓ Scab ✓ (Any 1 x 1) (1) Hosted by www.ecexams.co.za.
Downloaded from hlayiso.com 8 ISAYENSI YEZOLIMO P1 (EC/SEPTEMBA 2024) 3.6.3 Impawu zibeMBINI ezenziwe sisifo esixelwe kuMBUZO 3.6.2 • yarhawuzela kumnke noboya . ✓ • yidermatitis ✓ • msila awunaboya ✓ (Any 2 x 1) (2) 3.6.4 Ngasikhusela njani isimfimfithi esikuMFANEKISO B • tshintsha amadlelo . ✓ • lumnkele indawo ezimanzi/ areas around drinking spots should be kept dry. ✓ • biyela ifama. ✓ • fuya izilwanyana ezingachaphazeleki lula zizmfimfithi. ✓ (Any 2 x 1) (2) 3.7 3.7.1 zibeMBINI impawu zetyuwa emzimbeni, kwelibinza lingentla, ezinokuqapheleka kwizilwanyana zasefama • amathe amaninzi ✓ • ukuqunjelwa ✓ • kwandisa unxaano ✓ (Any 2 x 1) (2) 3.7.2 ibeNYE indlela yokukhusela ipoison yetyuwa. • nika izilwanyana ityuwa eyaneleyo ✓ • nika izilwanyana amanzi awoneleyo ✓ • Ukuba izilwanyana azinikwanga ityuwa ixesha elide, mazinganikwa okunye ukutya okunetyuwa ✓ • ilick mayibe kufutshane nendawo yamanzi✓ (Any 1 x 1) (1) 3.7.3 ubeMNYE umsebenzi karulumente ukukhusela izilwanyana • ukuqeqeshwa kwabalimi kumaziko emfundo aohakamileyo. ✓ • ukumiswa nkwemithetho elawula iimfuno zabafuyi ✓ • uphando nokulolongwa kwezilwanyana. ✓ • ukulawulwa kokuzala nokusetyenziwa kwamayeza emfuyo ngokusemthethweni. • ukulawulwa kwemveliso ezithunyelwa nezithengwa ngaphandle. ✓ • ukuqatshelwa nokulawulwa kwezifo ngabahloli benyama abathi babone izifo kwimfuyo. ✓ • ukuveliswa kwamayeza akhethekileyo emfuyo. ✓ • Zigcinwe endaweni phambi kokungeniswa ngaphakathi ✓ • Uphando olwenzwla ukuhoya nokukhuthaza iimfuno eziphambili zabafuyi. ✓ (Any 1 x 1) (1) [35] Akuvumelekanga ukufotokopa tyhila Hosted by www.ecexams.co.za.
Downloaded from hlayiso.com (EC/LOETSE 2024) DISAENSE TSA TEMO P1 9 UMBUZO 4: UKUZALA KWEZILWANYANA 4.1 4.1.1 izilwanyana ezinereproductive system Cow ✓ (1) 4.1.2 indawo elabhelishwe u A no B B – Vagina ✓ E – Oviduct/ fallopian tube ✓ (2) 4.1.3 Unobumba onxulumene nalapho kwenzeka khona okulandelayo (a) F✓ (1) (b) C✓ (1) 4.2 4.2.1 ixesha kwioestrus cycle eliphawuleka ngokwenzeka kwe corpus luteum Met-oestrus/ Meta-oestrus ✓ (1) 4.2.2 ihomoni eyenza iovulation kulecycle Luteinising hormone/ LH ✓ (1) 4.2.3 ukuchazwa kweoestrus • Ioestrus lixesha kwireproduction apha efemale cow ibonakalisa umdla wokukhwelwa zinkunzi ✓ (Any 1 x 2) (2) 4.2.4 indlela eziMBINI zokubona inkomo edumbileyo • Chin-ball markers ✓ • Tail chalking ✓ • Pedometer ✓ • Heat mount detector ✓ (Any 2 x 1) (2) 4.3 4.3.1 isitayji semating esibonakaliswe kulomfanekiso Courtship ✓ (1) 4.3.2 ifactor zibeMBINI ezilawula imating behaviour • Genetics ✓ • Environmental factors ✓ • Physiological factors ✓ • Health ✓ • Previous experience ✓ (Any 2 x 1) (2) 4.4 4.4.1 isixhobo kuMFANEKISO A Electro-ejaculation probe ✓ (1) Hosted by www.ecexams.co.za.
Downloaded from hlayiso.com 10 ISAYENSI YEZOLIMO P1 (EC/SEPTEMBA 2024) 4.4.2 umsebenzi wesixhobo esixelwe kuMBUZO 4.4.1 Stimulate ejaculation ✓ (1) 4.4.3 amaqondo afunekayo kwisemen eqokelelweyo -196 °C ✓ (1) 4.4.4 umsebenzi wesemen dilutants (a) ikhusela ukutshintsha kwe PH ✓ (1) (b) Inika izakha mzimba kwi perm cells ✓ (1) (c) khusela ukukhula kwebacteria ✓ (1) 4.4.5 ukucacaiswa kwexesha elilungileyo xa kusenziwa iartificial insemination Inkomo ezibonakalisa impawu zeoestrus kusasa mazi inseminathwe emva kwemini ngkunjalo nezibonakaliswe emva kwemini mazi inseminethwe kusasa kusuku olulandelayo ✓ (2) 4.5 4.5.1 ukucaciswa kweprocedure kulediagram Cloning/ Nuclear transfer ✓ (1) 4.5.2 igama le animal C kwi procedure Surrogate sheep ✓ (1) 4.5.3 ukulungela kwale technique kwi subsistence farming ayikulungelanga ✓ (1) 4.5.4 xhasa lempendulo kuMbuzo 4.5.3 • Ibiza imali eninzi • ifuna iskill sengcaphephe (Any 1 x 1) (1) 4.6 4.6.1 prosesi eboniswe ngumfanekiso ongentla Parturition/ calving ✓ (1) 4.6.2 Igama lemeko enokuchaphazela leprosesi Dystocia ✓ (1) 4.6.3 zibeMBINI izizathu ezibangele oku kungentla kuMBUZO 4.6.2 • kugobe ingqiniba ✓ • intloko iphuma ecaleni ✓ • ukungaphumi komlenze omnye okanye yomobini ✓ • intloko enamanzi ✓ • amawele ✓ • isidalwa ✓ • lize ngomphambili ✓ (Any 2 x 1) (2) 4.6.4 Ipfayzisi zeoestrus ngokulandelelana E✓ D✓ B✓ C✓ A✓ (5) [35] EWONKE KWICANDELO B: 105 AMANQAKU EWONKE: 150 Akuvumelekanga ukufotokopa tyhila Hosted by www.ecexams.co.za.
Downloaded from hlayiso.com (EC/LOETSE 2024) DISAENSE TSA TEMO P1 11 Hosted by www.ecexams.co.za.

Study this subject

More from Grade 12 Agricultural Sciences

View all