Economics Grade 12 P1 Eastern Cape Mock 2022 QP (Afr)

Downloaded from hlayiso.com NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT GRAAD 12 SEPTEMBER 2022 EKONOMIE V1 PUNTE: 150 TYD: 2 uur Hierdie vraestel bestaan uit 12 bladsye.

Downloaded from hlayiso.com 2 EKONOMIE V1 (EC/SEPTEMBER 2022) INSTRUKSIES EN INLIGTING 1. Beantwoord VIER vrae soos volg in die ANTWOORDEBOEK: AFDELING A: VERPLIGTEND AFDELING B: Beantwoord enige TWEE van die drie vrae AFDELING C: Beantwoord EEN van die twee vrae 2. Beantwoord slegs die vereiste aantal vrae. Antwoorde wat die vereiste nommer oorskry, sal NIE nagesien word NIE. 3. Nommer die antwoorde korrek volgens die nommeringstelsel wat in hierdie vraestel gebruik word. 4. Skryf die vraagnommer boaan elke antwoord neer. 5. Lees die vrae aandagtig deur. 6. Begin ELKE vraag op ʼn NUWE bladsy. 7. Laat 2–3 reëls tussen onderafdelings van vrae. 8. Beantwoord die vrae in volsinne en maak seker dat die formaat, inhoud en konteks van jou antwoorde aan die kognitiewe vereistes van die vrae voldoen. 9. Gebruik slegs swart of blou ink. 10. Jy mag ʼn nieprogrammeerbare sakrekenaar gebruik. 11. Skryf netjies en leesbaar. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com (EC/SEPTEMBER 2022) EKONOMIE V1 3 AFDELING A (VERPLIGTEND) 30 PUNTE – 20 MINUTE VRAAG 1 1.1 Verskeie opsies word as moontlike antwoorde op die volgende vrae gegee. Kies die antwoord en skryf slegs die letter (A‒D) langs die vraagnommers (1.1.1 tot 1.1.8) in die ANTWOORDEBOEK neer, byvoorbeeld 1.1.9 D. 1.1.1 Nasionale inkomste sal toeneem wanneer … A I + G + X = S + T + M. B I + G + X > S + T + M. C I + G + X < S + T + M. D I + G + X – S + T + M. 1.1.2 Die tipe sakesiklus wat veroorsaak word deur veranderinge in netto beleggings deur die regering en besighede word ... genoem. A Kondratieff B besigheid C Jugler D Kitchin 1.1.3 Die kenmerk van mislukking in die openbare sektor waar die regering inflasie- en groeiteikens mis, hou met ... verband. A oneffektief B die Pareto-doeltreffendheid C ondoeltreffendheid D burokrasie 1.1.4 ʼn Styging in uitvoerpryse toon ʼn … in terme van handel van ʼn land. A verbetering B agteruitgang C balans D onewewig 1.1.5 ʼn Maatreël om die aanbodkantbenadering te stimuleer is die ... A monetêre beleid. B inflasie-teikening. C fiskale maatreëls. D koste om besigheid te doen. 1.1.6 ʼn Beste internasionale praktyk kriteria wat daarop fokus om te verseker dat die voordele van een streek oorspoel na ander nywerhede en gebiede is ... A goeie bestuur. B integrasie. C die voorsiening van hulpbronne. D vennootskappe. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com 4 EKONOMIE V1 (EC/SEPTEMBER 2022) 1.1.7 Die kategorie geldvoorraad wat bestaan uit note en munte in omloop en aanvraagdeposito's van die binnelandse private sektor by banke is … A M2. B M3. C M1. D M3+ 1.1.8 ʼn Handelsprotokol waar lidlande die vrye beweging van produksiefaktore tussen lidlande toelaat, is die (ʼn) … A ekonomiese unie. B doeane-unie. C vryhandelsgebied. D gemeenskaplike mark. (8 x 2) (16) 1.2 Kies ʼn beskrywing uit KOLOM B wat by die item in KOLOM A pas. Skryf slegs die letter (A–I) langs die vraagnommers (1.2.1 tot 1.2.8) in die ANTWOORDEBOEK neer, byvoorbeeld 1.2.9 J. KOLOM A KOLOM B 1.2.1 Vermenigvuldiger A herverdeling van inkomste en rykdom 1.2.2 Eksogene benadering B waarde van geldeenhede wat deur markkragte bepaal word 1.2.3 Beheerde C regstellingsprogram as gevolg van wisselkoerse diskriminerende wette in die verlede 1.2.4 Ekonomiese billikheid D ʼn klein aanvanklike toename in besteding produseer ʼn proporsioneel groter toename in totale nasionale inkomste 1.2.5 Embargo E geniet aansporings soos belasting- verligting en ondersteuningstelsels om nywerheidsontwikkeling te bevorder. 1.2.6 Grondrestitusie F onafhanklike faktore wat sakesiklusse beïnvloed en buite die ekonomie ontstaan 1.2.7 Spesiale ekonomiese G stelsel wat die waarde van sones geldeenheid toelaat om op markkragte te reageer met sentrale bankintervensies 1.2.8 Wêreldbank H ʼn amptelike staatsverbod op handel met ʼn bepaalde land I ʼn internasionale instelling wat gestig is om ekonomiese herstel en ontwikkeling te bevorder (8 x 1) (8) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com (EC/SEPTEMBER 2022) EKONOMIE V1 5 1.3 Gee EEN term vir elk van die volgende beskrywings. Skryf slegs die term langs die vraagnommers (1.3.1 tot 1.3.6) in die ANTWOORDEBOEK neer. Afkortings, akronieme en voorbeelde sal NIE aanvaar word NIE. 1.3.1 ʼn Voorstelling van die ekonomie wat wys hoe die ekonomiese deelnemers met mekaar omgaan 1.3.2 Goedere verskaf deur die staat wat ondervoorsien sou word as dit heeltemal aan markkragte oorgelaat word 1.3.3 ʼn Doelbewuste afname in die waarde van ʼn land se geldeenheid in vergelyking met ʼn ander 1.3.4 ʼn Toename in ʼn land se reële bruto binnelandse produk 1.3.5 Arbeidsmag tussen die ouderdomme van 15 en 65 wat bereid en in staat is om arbeid te verskaf vir die produksie van goedere en dienste 1.3.6 ʼn Landstreek wat ʼn deurgang vorm wat toegang van een gebied na ʼn ander toelaat (6 x 1) (6) TOTAAL AFDELING A: 30 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com 6 EKONOMIE V1 (EC/SEPTEMBER 2022) AFDELING B VRAAG 2: MAKRO-EKONOMIE 40 PUNTE – 30 MINUTE 2.1 Beantwoord die volgende vrae. 2.1.1 Noem enige TWEE kenmerke van die fiskale beleid. (2 x 1) (2) 2.1.2 Hoe sal ʼn positiewe vermenigvuldigingseffek die ekonomie beïnvloed? (1 x 2) (2) 2.2 Bestudeer die inligting hieronder en beantwoord die vrae wat volg. BETALINGSBALANSTEKORT B A [Aangepas uit https://ecoaim.in/2020/07/12/how-disequilibrium-can-be-corrected/. Toegang op 21 November 2021 verkry.] 2.2.1 Watter letter verteenwoordig invoere in die data hierbo? (1) 2.2.2 Watter internasionale instelling kan lande met fondse help om fundamentele tekort reg te stel? (1) 2.2.3 Beskryf kortliks die term betalingsbalans. (2) 2.2.4 Verduidelik die verband tussen die wisselkoers van ʼn land en sy betalingsbalans. (2) 2.2.5 Waarom is dit belangrik om ʼn land se betalingsbalansdata te ontleed? (2 x 2) (4) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com (EC/SEPTEMBER 2022) EKONOMIE V1 7 2.3 Bestudeer die inligting hieronder en beantwoord die vrae wat volg. DIE STELSEL VAN NASIONALE REKENINGE, HERBASERING EN MAATSTAFKRITERIA Alle lande produseer hul makro-ekonomiese statistieke deur ʼn reeks internasionale riglyne te gebruik. Die internasionale goudstandaard vir die samestelling van nasionale rekeninge is die Stelsel van Nasionale Rekeninge, 2008 (SNR 2008). Statistieke Suid-Afrika (Stats SA) saam met die SARB het die land se bruto binnelandse produk (BBP) herbaseer (nuwe basisjaar) en nuwe maatstawwe toegeken. BBP is die bekendste en algemeenste kenmerk van die nasionale rekeninge. [Aangepas uit www.statssa.gov.za. Toegang op 15 Desember 2021 verkry.] 2.3.1 Noem enige EEN metode om die bruto binnelandse produk te bereken. (1) 2.3.2 Wat word op produkte in ag geneem wanneer basiese pryse na markpryse omgeskakel word? (1) 2.3.3 Beskryf kortliks die term bruto binnelandse produk. (2) 2.3.4 Hoe kan ekonome die akkuraatheid van BBP-syfers verseker? (2) 2.3.5 Waarom is reële BBP ʼn voorkeurmaatstaf van ekonomiese groei eerder as nominale BBP? (2 x 2) (4) 2.4 Verduidelik met behulp van ʼn goed-gemerkte Laffer-kurwe die verband tussen ʼn belastingkoersverhoging en die effek daarvan op staatsinkomste. (8) 2.5 Hoe bevoordeel finansiële markte die ekonomie? (4 x 2) (8) [40] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com 8 EKONOMIE V1 (EC/SEPTEMBER 2022) VRAAG 3: EKONOMIESE STREWES 40 PUNTE – 30 MINUTE 3.1 Beantwoord die volgende vrae. 3.1.1 Noem enige TWEE dienste wat as sosiale aanwysers beskou word. (2 x 1) (2) 3.1.2 Hoe verbeter Spesiale Ekonomiese Sones nywerheidsontwikkeling? (1 x 2) (2) 3.2 Bestudeer die inligting hieronder en beantwoord die vrae wat volg. SUID-AFRIKA SE HANDELSBELEID INVOERE UITVOER Suid-Afrika was ʼn Die BEVORDERING WHO-lid sedert 1995 en ʼn lid van GATT belangrikste SA se top sedert 1948. invoere van uitvoere word In November 2021 het Suid- S.A. is ru- en meestal na Afrika ʼn positiewe verfynde China, die handelsbalans van ZAR petroleum, Verenigde 29,6 miljard gehad. motors en Koninkryk, Uitvoere het met 18,7% voertuig- Duitsland, die gestyg en invoer met onderdele en Verenigde State 24,5% tussen Nov. 2020 goud. en Indië en Nov. 2021. uitgevoer en NO and Nov 2021. Regerings gebruik die Wêreldhandelsorganisasie om die reëls wat internasionale handel reguleer, te vestig, hersien en af te dwing. [Aangepas uit https://oec.world. Toegang op 13 Oktober 2021 verkry.] 3.2.1 Noem enige EEN van Suid-Afrika se top-uitvoerprodukte. (1) 3.2.2 Watter internasionale organisasie reguleer tans vrye handel tussen lande? (1) 3.2.3 Beskryf kortliks die term uitvoerbevordering. (2) 3.2.4 Verduidelik ʼn rede waarom die regering uitvoerbevordering ondersteun. (2) 3.2.5 Hoe dra vryhandel tot verbeterde ekonomiese groei by? (2 x 2) (4) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com (EC/SEPTEMBER 2022) EKONOMIE V1 9 3.3 Bestudeer die uittreksel hieronder en beantwoord die vrae wat volg. R50 BILJOEN IN NUWE SUID-AFRIKAANSE BELEGGINGS Die nuwe beleggings van R50 miljard wat deur Franse maatskappye in Suid- Afrika aangekondig is, volg op ʼn belegging van R20 miljard in 2019. Die verskillende sektore wat daarby sal baat vind sluit vervaardiging en die landbou-industrie in. Die twee lande het ooreengekom om saam te werk om investering te bevorder wat nywerheidsontwikkeling ondersteun. Behoorlike sakevriendelike beleide wat hawedoeltreffendheid insluit, sal die posisie van Suid-Afrika as die beleggingsentrum op die Afrika-vasteland verder versterk. [Aangepas uit engineeringnews.co.za. Toegang op 26 Augustus 2021 verkry.] 3.3.1 Noem enige EEN nywerheidsontwikkelingsbeleid in Suid-Afrika. (1) 3.3.2 Watter finansiële aansporing word gebruik om besighede te lok om in die Nywerheidsontwikkelingsones (NOS’e) te werk? (1) 3.3.3 Beskryf kortliks die term industriële ontwikkeling. (2) 3.3.4 Verduidelik die belangrikheid van nywerheidsontwikkeling in Suid- Afrika. (2) 3.3.5 Hoe sal streeksontwikkeling in Suid-Afrika die hele Afrika bevoordeel? (2 x 2) (4) 3.4 Onderskei tussen produksie (produsent)-prysindeks en verbruikers- prysindeks as ekonomiese aanwysers. (8) 3.5 Hoe kan die regering werkloosheid in die ekonomie verminder? (4 x 2) (8) [40] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com 10 EKONOMIE V1 (EC/SEPTEMBER 2022) VRAAG 4: MAKRO-EKONOMIE EN EKONOMIESE STREWES 40 PUNTE – 30 MINUTE 4.1 Beantwoord die volgende vrae. 4.1.1 Noem TWEE hoof-items wat gebruik word om ʼn handelsbalans te bereken. (2 x 1) (2) 4.1.2 Watter effek het subsidies op produksie op bruto toegevoegde waarde? (2 x 1) (2) 4.2 Bestudeer die inligting hieronder en beantwoord die vrae wat volg. SUID-AFRIKAANSE BEGROTING 2022 Belastinginvorderings vir die huidige boekjaar het verbeter in vergelyking met die laaste mediumtermynbegrotings-beleidsverklaring (MTBBV) wat aan die parlement voorgelê is. [Aangepas uit moneyweb.co.za. Toegang op 19 Oktober 2021 verkry.] 4.2.1 Identifiseer ʼn bron van staatsinkomste uit die data hierbo. (1) 4.2.2 Watter persentasie van openbare skuld tot nominale BBP word as die algemene skuldreël aanvaar? (1) 4.2.3 Beskryf kortliks die term begroting. (2) 4.2.4 Wat is die doel van die mediumtermynbegrotings-beleidsverklaring (MTBBV)? (2) 4.2.5 Hoe kan die regering sy inkomste verhoog? (2 x 2) (4) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com (EC/SEPTEMBER 2022) EKONOMIE V1 11 4.3 Bestudeer die inligting hieronder en beantwoord die vrae wat volg. VERSTEDELIKING Suid-Afrika verstedelik baie vinnig: Daar word beraam dat agt uit 10 mense teen 2050 in stedelike gebiede sal woon en dit sal die vraag na basiese infrastruktuur- vereistes verhoog. [Aangepas uit https://pmg.org.za/page/Urbanisation en Google images. Toegang op 05 April 2022 verkry.] 4.3.1 Noem EEN rede vir die toename in verstedeliking in Suid-Afrika. (1) 4.3.2 Watter sosio-ekonomiese kwessie kan as gevolg van onbeplande verstedeliking ontstaan? (1) 4.3.3 Beskryf kortliks die term verstedeliking. (2) 4.3.4 Verduidelik die negatiewe effek van vinnige verstedeliking op die omgewing. (2) 4.3.5 Hoe kan die regering die probleem van onbeplande verstedeliking verminder? (2 x 2) (4) 4.4 Bespreek massa produksie en doeltreffendheid as gevolge van internasionale handel. (8) 4.5 Verduidelik die uitdagings in die implementering van ʼn beskermingsbeleid. (4 x 2) (8) [40] TOTAAL AFDELING B: 80 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com 12 EKONOMIE V1 (EC/SEPTEMBER 2022) AFDELING C Beantwoord enige EEN vraag van die TWEE vrae in die ANTWOORDEBOEK. Jou antwoord sal soos volg geassesseer word: PUNTE- STRUKTUUR VAN OPSTEL TOEKENNING Inleiding Die inleiding is ʼn laerorde antwoord. • ʼn Goeie begin is om die sleutelkonsep wat met die vraag verband Maks. 2 hou, te definieer. • Moenie enige deel van die vraag by die inleiding insluit NIE. • Moenie enige deel van die inleiding by die liggaam insluit NIE. • Vermy dit om in die inleiding te noem wat jy in die liggaam gaan bespreek. Liggaam Hoofgedeelte: Bespreek in detail/Diepgaande bespreking/Ondersoek /Bespreek krities/Analiseer/Vergelyk/Evalueer/Onderskei/Verduidelik /Teken ʼn grafiek en verduidelik/Gebruik die grafiek gegee en verduidelik/Voltooi die grafiek gegee/Assesseer/Debatteer Maks. 26 ʼn Maksimum van 8 punte kan aan opskrifte/voorbeelde toegeken word. Bykomende gedeelte: Bespreek krities/Evalueer/Evalueer krities/Debatteer/ Lei af/Vergelyk/Onderskei/Interpreteer/Hoe?/Stel voor ʼn Maksimum van 2 punte kan vir die blote noem van feite toegeken word. Maks. 10 Slot Enige hoërorde-slot behoort die volgende in te sluit: • ʼn Kort samevatting van dit wat bespreek is, sonder die herhaling van enige feite wat reeds genoem is • Enige opinie of waardeoordeel oor die feite wat bespreek is • Bykomende ondersteunende inligting wat die bespreking/ontleding Maks. 2 versterk • ʼn Teenstrydige sienswyse met motivering, indien gevra • Aanbevelings TOTAAL 40 VRAAG 5: MAKRO-EKONOMIE 40 PUNTE – 40 MINUTE • Bespreek in detail die kenmerke onderliggend aan vooruitskatting van sakesiklusse (26 punte) • Ontleed die negatiewe impak van sakesiklusse op die ekonomie. (10 punte) [40] VRAAG 6: EKONOMIESE STREWE 40 PUNTE – 40 MINUTE • Bespreek in detail die Suid-Afrikaanse groei- en ontwikkelingsbeleide en strategiese inisiatiewe. (26 punte) • Evalueer die privaat-openbare vennootskap in die bereiking van ekonomiese groei en ontwikkeling. (10 punte) [40] TOTAAL AFDELING C: 40 GROOTTOTAAL: 150 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief