Economics Grade 11 P1 Gauteng June 2024 Question Paper (Afr)

Downloaded from hlayiso.com PROVINSIALE EKSAMEN JUNIE 2024 GRAAD 11 EKONOMIE VRAESTEL 1 TYD: 2 uur PUNTE: 150 13 bladsye b.o.

Downloaded from hlayiso.com EKONOMIE 2 (VRAESTEL 1) GRAAD 11 INSTRUKSIES EN INLIGTING 1. Beantwoord VIER vrae soos volg in die ANTWOORDBOEK: AFDELING A: VERPLIGTEND AFDELING B: Beantwoord TWEE van die drie vrae. AFDELING C: Beantwoord EEN van die twee vraag 2. Beantwoord slegs die vereiste aantal vrae. Antwoorde bo die vereiste aantal sal NIE nagesien word nie. 3. Nommer die antwoorde korrek volgens die nommeringstelsel wat in hierdie vraestel gebruik is. 4. Skryf die vraagnommer bo-aan elke antwoord. 5. Lees die vrae aandagtig deur. 6. Begin ELKE vraag op ʼn NUWE bladsy. 7. Laat 1 – 2 reëls tussen onderafdelings van vrae oop. 8. Beantwoord die vrae in volsinne en maak seker dat die formaat, inhoud en konteks van jou antwoorde aan die kognitiewe vereistes van die vrae voldoen. 9. Gebruik slegs swart of blou ink. 10. Jy mag ʼn nie-programmeerbare sakrekenaar gebruik. 11. Skryf netjies en leesbaar. b.o.

Downloaded from hlayiso.com EKONOMIE 3 (VRAESTEL 1) GRAAD 11 AFDELING A (VERPLIGTEND) VRAAG 1 30 PUNTE – 20 MINUTE 1.1 Verskeie opsies word as moontlike antwoorde op die volgende vrae verskaf., Kies die antwoord en skryf die letter (A – D) langs die vraagnommers (1.1.1 tot 1.1.8) in die ANTWOORDBOEK neer, bv. 1.1.9 D. 1.1.1 Die koopkrag van lone verwys na die ... A nominale loon wat die werker elke week ontvang. B reële loon wat die werker elke week ontvang. C loon in randbedrae wat die werker elke week ontvang. D aantal goedere wat die werker teen spesiale pryse kan koop. 1.1.2 Die ... neem besluite oor wat om te produseer, waar om die besigheid op te rig, en vir wie om in ʼn vryemarkekonomie te produseer. A entrepreneur B Minister van Arbeid C Minister van Binnelandse Sake D kopers en verkopers 1.1.3 Watter van die volgende dui aan ʼn styging in nasionale inkomste? A G+I+X<S+M+T B X–m<G+I+C C G+I+X>S+M+T D X–m>G+I+C 1.1.4 Langtermynfondse word geleen en bespaar deur verbruikers en sakeondernemings … A in die geldmark. B by die JAB/JSE. C by die reserwebank. D in die kapitaalmark. 1.1.5 Om basiese pryse na markpryse om te skakel, moet ʼn mens ... A subsidies op produkte byvoeg en belasting op produkte aftrek. B belasting op produkte byvoeg en subsidies op produkte aftrek. C belasting en die persentasie wins wat ʼn mens wil maak, byvoeg. D die persentasie wins wat ʼn mens wil maak, byvoeg en belasting aftrek. b.o.

Downloaded from hlayiso.com EKONOMIE 4 (VRAESTEL 1) GRAAD 11 1.1.6 Die ondoeltreffende toewysing van hulpbronne is een van die belangrikste nadele van ʼn ... ekonomiese stelsel. A beheerde B vryemark C gemenge mark D ope mark 1.1.7 Kapitalisme verwys na ʼn ekonomiese en politieke stelsel waarin handel en nywerheid deur … beheer word. A die buitelandse sektor B die regering C hoë-tegnologie metodes D private eienaars 1.1.8 Met tegnologiese vooruitgang word dit voorspel dat groei in die ... sektor in die toekoms ʼn groter rol in die bydrae tot die BBP sal speel. A sekondêre B intermediêre C tersiêre D primêre (8 x 2) (16) b.o.

Downloaded from hlayiso.com EKONOMIE 5 (VRAESTEL 1) GRAAD 11 1.2 Kies ʼn beskrywing uit KOLOM B wat ooreenstem met die item in KOLOM A. Skryf slegs die letter (A – I) langs die vraagnommer (1.2.1 tot 1.2.8) in die ANTWOORDBOEK neer, bv. 1.2.9 J. KOLOM A KOLOM B 1.2.1 Bemagtiging A gee inligting aan verbruikers en produsente om produksie of verbruik te verhoog of te 1.2.2 Waardetoevoeging verminder 1.2.3 Finansiële sektor B sluit kommersiële en professionele dienste in 1.2.4 Bruto vaste kapitaalvorming C die staat se beplande inkomste en uitgawes vir die boekjaar 1.2.5 Prys as seine D natuurlike hulpbronne moet getransformeer 1.2.6 Tersiêre sektor word om dit nuttig vir verbruik te maak 1.2.7 Dubbeltelling E hulle dien as ʼn skakel tussen huishoudings en firmas wat surplusgeld het, en ander in 1.2.8 Nasionale begroting die ekonomie wat fondse benodig F ʼn totaal wat verkry word deur bruto bedrae by te tel G wette soos die EEA, SEB en AA saam met SETA’s is ingestel H wanneer geld bygedra word tot die ekonomie se vermoë om verbruikersgoedere en -dienste te vervaardig I ʼn sektor in die ekonomie wat die eerste fase van die vervaardigingsproses verteenwoordig (8 × 1) (8) 1.3 Gee EEN term vir elk van die volgende beskrywings. Skryf slegs die term langs die vraagnommer (1.3.1 tot 1.3.6) in die ANTWOORDBOEK neer. Afkortings, akronieme en voorbeelde sal NIE aanvaar word NIE. 1.3.1 Goedere wat in onbeperkte hoeveelhede beskikbaar is, soos die see, sand en lug 1.3.2 Die onttrekking van geld uit die ekonomiese siklus b.o.

Downloaded from hlayiso.com EKONOMIE 6 (VRAESTEL 1) GRAAD 11 1.3.3 ʼn Ekonomiese stelsel waarin produksiefaktore as gemeenskaplike eiendom beskou word 1.3.4 Mense wat onder die ouderdom van 15 jaar is, ouer as 65, en nie geskik vir werk is nie 1.3.5 Die skeiding van die werkproses in verskillende take, met elke taak wat deur ʼn aparte persoon of groep persone uitgevoer word 1.3.6 Goed wat nie direk verbruik word nie, maar gebruik word in die vervaardiging van ander goedere en dienste (6 x 1) (6) TOTAAL AFDELING A: 30 b.o.

Downloaded from hlayiso.com EKONOMIE 7 (VRAESTEL 1) GRAAD 11 AFDELING B Beantwoord enige TWEE van die drie vrae in hierdie afdeling in die ANTWOORDBOEK. VRAAG 2: MAKRO-EKONOMIE 40 PUNTE – 30 MINUTE 2.1 Beantwoord die volgende vrae. 2.1.1 Noem TWEE komponente van kapitaal. (2 x 1) (2) 2.1.2 Hoe beïnvloed ʼn toename in inkomstebelasting die geldvloei van ʼn land? (1 x 2) (2) 2.2 Bestudeer die diagram hieronder en beantwoord die vrae wat volg. Suid-Afrika – 258 000 meer mense is indiens geneem in K1 2023 Nie-ekonomies Aktief Indiens Werkloos 3,4 M K1: 2023 Ander NEA 15,9 M 7,8 M Moedelose Formele & Informele werksoekers 13,4 M Studente, Huisvrouens Sektore work seekers Te oud/jonk, Onbevoeg Werkloos 3,3 M Indiens Ander NEA K4: 2022 7,9 M Moedelose 16,2 M 13,2 M Formele & Informele werksoekers Studente, Huisvrouens Sektore Te oud/jonk, Onbevoeg work seekers 258 000 179 000 87 000 209 000 minder Meer indiens geneem Werkloos tussen Minder Ander nie-ekonomies tussen K4: 2022 en K1: 2023 K4: 2022 en moedeloos aktief K1: 2023 tussen tussen K4: 2022 en K4: 2022 K1: 2023 en K1: 2023 [Bron: Stats SA: Labour Force Survey, Maart 2023] 2.2.1 Identifiseer die produksiefaktor in die statistieke hierbo. (1) 2.2.2 In watter van die drie kategorieë hierbo sal marginaliseringsgroepe val? (1) 2.2.3 Beskryf kortliks die term formele sektor. (2) 2.2.4 Wat sal vereis word vir ʼn persoon om van ongeskoolde arbeid na geskoolde arbeid te beweeg? (2) 2.2.5 Waarom is intellektuele eiendom belangrik? (2 x 2) (4) b.o.

Downloaded from hlayiso.com EKONOMIE 8 (VRAESTEL 1) GRAAD 11 2.3 Bestudeer die tabel hieronder en beantwoord die vrae wat volg. SUID-AFRIKA – Finale verbruiksbesteding deur huishoudings R miljoen (Huidige pryse) 2020 2021 2022 Duursame goedere 306 389 353 175 377 933 Semi-duursame goedere 266 885 299 015 316 569 Nie-duursame goedere 1 122 633 1 251 648 1 414 814 Dienste 1 785 174 1 934 391 2 100 223 Totale verbruiksbesteding deur 3 481 081 3 838 229 4 209 539 huishoudings [Bron: Stats SA P0441, 2de Kwartaal 2023] 2.3.1 Gee EEN voorbeeld van ʼn nie-duursame goed. (1) 2.3.2 Noem EEN ander item wat gebruik word om BBB te bereken. (1) 2.3.3 Beskryf kortliks die term Bruto Toegevoegde Waarde. (2) 2.3.4 Watter aanpassing moet aan huidige pryse gemaak word om ʼn ware weerspieëling van BBB-groei te wees? (2) 2.3.5 Waarom is die besteding aan nie-duursame goedere meer as die spandering aan semi-duursame en duursame goedere? (2 x 2) (4) 2.4 Verduidelik kortliks die toeganklikheid, deur bemagtiging, van die ekonomies gemarginaliseerde groep. (4 x 2) (8) 2.5 Waarom hef die regering belastings? (8) [40] b.o.

Downloaded from hlayiso.com EKONOMIE 9 (VRAESTEL 1) GRAAD 11 VRAAG 3: MAKRO-EKONOMIE 40 PUNTE – 30 MINUTE 3.1 Beantwoord die volgende vrae. 3.1.1 Noem enige TWEE hoof ekonomiese aktiwiteite in die moderne samelewing. (2 x 1) (2) 3.1.2 Waarom kan ʼn arm persoon gelukkiger in ʼn bevelstelsel wees? (1 x 2) (2) 3.2 Bestudeer die diagram hieronder en beantwoord die vrae wat volg. EKONOMIESE STELSELS Besit deur Produksie Privaat Sektore Gemaak deur ? EKONOMIE Regulasies Regering [Bron: www.educba.com.education.ba/] 3.2.1 Identifiseer die ekonomiese stelsel wat hierbo geïllustreer word. (1) 3.2.2 Hoe word pryse in ʼn markekonomie bepaal? (1) 3.2.3 Beskryf kortliks die term sosialisme. (2) 3.2.4 Waarom is daar ʼn gebrek aan innovasie in ʼn sentraal beplande ekonomie? (2) 3.2.5 Hoe is eiebelang voordelig vir ʼn ekonomie? (2 x 2) (4) b.o.

Downloaded from hlayiso.com EKONOMIE 10 (VRAESTEL 1) GRAAD 11 3.3 Bestudeer die grafiek hieronder en beantwoord die vrae wat volg. SEKTORALE BYDRAE TOT TOTALE BBP Primêre Sektor Primêre 18,11% Tersiêre Sektor Tersiêre sektor 33,69% Sektor 40,85% 52,38% Sekondêre Sektor Sekondêre Sektor 29,51% 25,46% Land A Land B [Source: Google images] 3.3.1 Identifiseer die mees ontwikkelde land uit die grafieke hierbo. (1) 3.3.2 Noem EEN aktiwiteit wat in die primêre sektor gevind word. (1) 3.3.3 Beskryf kortliks die term ontginnende bedrywighede. (2) 3.3.4 Waarom word watervoorsiening in die sekondêre sektor gekategoriseer? (2) 3.3.5 Wat sal die effek van meer kapitaalintensiewe tegnieke in die primêre sektor op indiensneming hê? (2 x 2) (4) 3.4 Bespreek kortliks hoe vervaardiging tot die ekonomie bydra. (4 x 2) (8) 3.5 Ontleed die noodsaaklikheid van staatsbesteding in ʼn vryemarkekonomie. (8) [40] b.o.

Downloaded from hlayiso.com EKONOMIE 11 (VRAESTEL 1) GRAAD 11 VRAAG 4: MAKRO-EKONOMIE 40 PUNTE – 30 MINUTE 4.1 Beantwoord die volgende vrae. 4.1.1 Noem enige TWEE reële vloeie in ʼn geslote ekonomie. (2 x 1) (2) 4.1.2 Waarom is arbeid ʼn belangrike deel van produksie? (1 x 2) (2) 4.2 Bestudeer die uittreksel hieronder en beantwoord die vrae wat volg. EKONOMIE HET ’N KONTANTINSPUITING NODIG OM TE HERSTEL, HOOR DIE PARLEMENT. Die ekonomie benodig ʼn kontantinspuiting – meer besteebare inkomste vir huishoudings, of ʼn verhoogde maatskaplike loon deur toelaes en diensverskaffing, het die Parlement se Gekose komitee oor Finansies Woensdag gehoor. Dit was tydens die Parlementêre Begrotingskantoor se inligtingsessie. Die Begrotingskantoor het gesê staatsbesteding en fiskale uitbreiding sal nodig wees om BBP-groei te ondersteun en die regering se bloudruk vir ʼn ekonomiese ommeswaai – die Ekonomiese Heropbou- en Herstelplan (ERRP) – te ondersteun. Suid-Afrika se ekonomie was in ʼn benarde toestand nog voordat die COVID-19-pandemie in 2020 toegeslaan het. Die ERRP was bedoel om die land se ommeswaai te lei. [Bron: https://businesstech.co.za/news/] 4.2.1 Identifiseer enige deelnemer in die ekonomie uit die uittreksel hierbo. (1) 4.2.2 Noem die kontantinspuiting wat deur die begrotingskantoor voorgestel word. (1) 4.2.3 Beskryf kortliks die term bruto binnelandse produk (2) 4.2.4 Waarom word invoere nie by huishoudelike uitgawes ingesluit nie? (2) 4.2.5 Hoe meer besteebare inkomste vir huishoudings BBP-groei ondersteun? (2 x 2) (4) b.o.

Downloaded from hlayiso.com EKONOMIE 12 (VRAESTEL 1) GRAAD 11 4.3 Bestudeer die onderstaande tekenprent en beantwoord die vrae wat volg. Wat kan verkeerd gaan? SIT VRYHEID HIER IN [Bron: https://www.cartoonstock.com/directory/e/economics.asp] 4.3.1 Noem die hoofdeelnemer in die ekonomiese stelsel wat in die tekenprent hierbo getoon word. (1) 4.3.2 Watter ekonomiese stelsel word in Suid-Afrika gebruik? (1) 4.3.3 Beskryf kortliks die term kapitalisme. (2) 4.3.4 Hoe is die markekonomie "selfregulerend"? (2) 4.3.5 Hoe beoog ʼn sentraal beplande ekonomie om gelyke verdeling van inkomste te bewerkstellig? (2 x 2) (4) 4.4 Verduidelik kortliks die volgende vergelyking: BBI(Y) = lone + wins + rente. (4 x 2) (8) 4.5 Ondersoek vryemarkoriëntasie en mededingendheid as riglyne vir ontwikkeling in Suid-Afrika. (8) [40] TOTAAL AFDELING B: 80 b.o.

Downloaded from hlayiso.com EKONOMIE 13 (VRAESTEL 1) GRAAD 11 AFDELING C Beantwoord enige EEN van die twee vrae in hierdie afdeling in die ANTWOORDBOEK. Jou antwoord sal soos volg geassesseer word: PUNTE- STRUKTUUR VAN OPSTEL TOEKENNING Inleiding Die inleiding is ʼn laer-orde reaksie. • ʼn Goeie beginpunt sou wees om die hoofkonsep wat verband hou met die vraagonderwerp te definieer. • MOENIE enige deel van die vraag in die inleiding insluit NIE. Maks. 2 • MOENIE enige deel van die inleiding in die liggaam herhaal NIE. • Vermy dit om in die inleiding te noem wat in die liggaam geen bespreek. Liggaam Hoofdeel: Bespreek in detail/In-diepte bespreking/Ondersoek/ Bespreek krities/Ontleed/Vergelyk/Evalueer/Onderskei/ Verduidelik/Teken ʼn grafiek en verduidelik/Gebruik die grafiek Maks. 26 gegee en verduidelik/Voltooi die gegewe grafiek/Assesseer/ Debatteer ʼn Maksimum van 8 punte mag vir opskrifte/ voorbeelde toegeken word. Bykomende deel: Bespreek krities/Evalueer/Evalueer krities / Debatteer/Lei af/Vergelyk/Onderskei/Interpreteer/Hoe?/Stel voor Maks. 10 ʼn Maksimum van 2 punte mag vir blote noem van feite toegeken word. Gevolgtrekking Enige hoër-orde gevolgtrekking behoort die volgende in te sluit: • ʼn Kort opsomming van wat bespreek is sonder die herhaling van enige feite wat reeds genoem is. • Enige mening of waardeoordeel oor die feite wat bespreek is Maks. 2 • Bykomende ondersteuningsinligting om die bespreking/ analise te versterk. • ʼn Teenstrydige standpunt met motivering, indien nodig. • Aanbevelings TOTAAL 40 b.o.

Downloaded from hlayiso.com EKONOMIE 14 (VRAESTEL 1) GRAAD 11 VRAAG 5: MAKRO-EKONOMIE 40 PUNTE – 40 MINUTE • Bespreek natuurlike hulpbronne as produksiefaktor onder die volgende opskrifte: - Eienskappe (12) - Belangrikheid (10) - Faktore wat huur beïnvloed (4) (26 punte) • Verduidelik hoe kapitaalverdieping die lewenstandaard van die bevolking sal verhoog. (10 punte) [40] VRAAG 6: MAKRO-EKONOMIE 40 PUNTE – 40 MINUTE • Bespreek, in detail, die ekonomiese belang van die tersiêre sektor. (26 punte) • Wat is die ekonomiese belangrikheid van vervoer? (10 punte) [40] TOTAAL AFDELING C: 40 TOTAAL: 150 EINDE