Downloaded from hlayiso.com
Ekonomie/Graad 11 1 GP/November 2019
Nasienriglyne
GAUTENGSE DEPARTEMENT VAN ONDERWYS
PROVINSIALE EKSAMEN
NOVEMBER 2019
GRAAD 11
EKONOMIE
VRAESTEL 2
NASIENRIGLYNE
18 bladsye
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Skip to contentAll 2019 papers %20November%202019%20Possible%20Answers_hlayiso.com_--4a199273-b4f4-448e-b2e0-533b05395344/v1-aa38986945842df6d9dd/card.webp)

%20June%202019%20Possible%20Answers_hlayiso.com_--8406f1d8-0d8f-4ab3-bbc9-7734cfbc83f0/v1-7a13339c7fb662ad1c2d/card.webp)
%20November%202017%20Possible%20Answers_hlayiso.com_--118e2889-ffbc-4cbb-87a4-9de967bed5e1/v1-770f6a3dad5fae38d9da/card.webp)


View all


%20June%202024%20Question%20Paper_hlayiso.com_--286fd14c-e55e-40fd-bc7c-063349f9423e/v1-d5ff446b5035b70da9db/card.webp)


Economics Grade 11 P2 Gauteng November 2019 Memo (Afrikaans)
Grade 11 Economics Paper 2 memorandum from the Gauteng November 2019 (Afrikaans), 18 pages. Read online or download the free PDF.
Economics · Grade 11 · Gauteng November · 2019 · Afrikaans. Memorandum, 18 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Economics
- Grade
- Grade 11
- Language
- Afrikaans
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2019
- Exam period
- Gauteng November
- Paper
- 2
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 18
- File size
- 964.9 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 18
This exam
Gauteng November 2019
Questions in this paper
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
Ekonomie/Graad 11 2 GP/November 2019
Nasienriglyne
AFDELING A (VERPLIGTEND)
VRAAG 1
1.1 MEERVOUDIGEKEUSE-VRAE
1.1.1 B ✓✓ (inkomste)
1.1.2 C ✓✓ (oneffektiewe allokering van hulpbronne is)
1.1.3 A ✓✓ (veranderlike koste te deel deur die aantal eenhede
geproduseer)
1.1.4 B ✓✓ (komplementêre)
1.1.5 D ✓✓ (IMF)
1.1.6 A ✓✓ (vrye beweging van goedere en dienste)
1.1.7 D ✓✓ (maatskaplike toelaes)
1.1.8 B ✓✓ (Ultravioletstrale) (8 x 2) (16)
1.2 PAS-ITEMS
1.2.1 F ✓ (In staat om die markprys te beïnvloed deur die hoeveelheid beskikbaar
aan die mark te verander)
1.2.2 D✓ (Versperrings tot marktoetrede)
1.2.3 G✓ (Maak soveel wins as moontlik)
1.2.4 E✓ (Periode wat lank genoeg is sodat die insette verander kan word)
1.2.5 B✓ (ʼn Lae bevolkingsdigtheid en baie van die grond is aan landbou
toegewy)
1.2.6 C ✓ (Kom voor wanneer ʼn land meer van ʼn produk kan produseer as ʼn ander
land wat dieselfde hoeveelheid hulpbronne gebruik)
1.2.7 H ✓ (Uitlaatgasse en klimaatsverandering)
1.2.8 I ✓ (Mense gee om vir flora en fauna indien hulle regte gegee word om dit te
besit) (8 x 1) (8)
1.3 GEE EEN TERM
1.3.1 Kruiselinge elastisiteit ✓
1.3.2 Relatiewe prys ✓.
1.3.3 Monopolistiese mededinging ✓
1.3.4 Volhoubaarheid / Omgewingsvolhoubaarheid ✓
1.3.5 Invoervervanging ✓
1.3.6 Verstedeliking ✓ (6 x 1) (6)
TOTAAL AFDELING A: 30
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Ekonomie/Graad 11 3 GP/November 2019
Nasienriglyne
AFDELING B
Beantwoord TWEE van die drie vrae in hierdie afdeling in die ANTWOORDBOEK.
VRAAG 2: MIKRO-EKONOMIE
2.1 Beantwoord die volgende vrae.
2.1.1 Noem enige TWEE monopolistiese nywerhede in Suid-Afrika.
Eskom✓ / Rand Water✓ / enige ander relevante antwoord ✓ (2 x 1) (2)
2.1.2 Hoe het skaarsheid ʼn impak op totale nut?
Die individu moet kies watter goedere en dienste moet gekoop word met hulle
beperkte hulpbronne om maksimum bevredigend te kry. ✓✓
(1 x 2) (2)
2.2
2.2.1 Hoe word monopolieë beskerm?
• Deur wetgewing ✓✓
• Versperring soos ʼn patent ✓✓ (2)
2.2.2 Identifiseer TWEE van die drie staatsmonopolieë geïmpliseer in die
uittreksel
• SAL ✓
• Eskom ✓
• Transnet ✓ (Enige 2 x 1) (2)
2.2.3 Verduidelik die rol van ʼn monopolie as prysmaker
Die monopolis word beskou as ʼn prysmaker omdat dit in staat is om die markprys
te beïnvloed deur die hoeveelheid beskikbaar aan die mark te verander. ✓✓
(Enige ander relevante antwoord) (2)
2.2.4 Waarom dink jy behoort Suid-Afrika die monopolieë in die bogenoemde
uittreksel te beëindig?
• Ondepresteerders: Belastinggelde word aangewend om hierdie monopolieë
se onderprestasie teen te werk.✓✓
• Geen plaasvervangers: Die verbruiker word met geen ander keuse gelaat nie
aangesien hulle die enigste verskaffers van hierdie spesifieke dienste /
produkte is. ✓✓
• Beperkte mededinging: Meer mededinging sal lei tot meer doeltreffendheid en
billiker pryse. ✓✓
• Beperkte toegang: Toegang tot die mark vir alternatiewe mededinging word
versper. ✓✓
(Enige ander relevante antwoord) (2 x 2) (4)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Ekonomie/Graad 11 4 GP/November 2019
Nasienriglyne
2.3
2.3.1 Waarvoor staan die afkorting TveK?
Totale Veranderlike Koste ✓ (1)
2.3.2 Hoekom is die TVK-kurwe horisontaal?
• Totale Vaste Koste bly konstant. ✓
• Totale Vaste Koste is ʼn vaste bedrag en nie gekoppel aan die produksie of
uitsette nie. ✓
(Enige ander korrekte relevante antwoord) (1)
2.3.3 Gee die formule vir totale koste soos gesien in die grafiek hier bo.
Totale Koste = Vaste Koste + Veranderlike Koste ✓✓ (2)
2.3.4 Verduidelik die term korttermyn in terme van vaste en veranderlike insette.
• Die korttermyn is die produksietydperk waartydens slegs die
veranderlike produksiefaktore kan verander, terwyl vaste insette konstant bly.
Die tydperk is te kort vir vaste insette om te verander.✓✓
• ʼn Periode waar sommige vaste produksiefaktore nie kan verander
nie. ✓✓ (2)
2.3.5 Wat behels die marginale koste van ʼn besigheid?
• Die verhoging in totale koste wanneer een addisionele eenheid geproduseer
word. ✓✓
• Die verandering in totale koste, as gevolg van ʼn verandering in die hoeveelheid
uitsette geproduseer deur ʼn firma. ✓✓
• As jy die marginale koste ken, sal jy weet hoeveel dit kos om ʼn addisionele
eenheid te produseer. ✓✓
• Marginale koste moet bereken word en saam met marginale inkomste bepaal
dit die winsmaksimeringspunt van ʼn besigheid. ✓✓
(Enige ander korrekte relevante antwoord) (2 x 2) (4)
2.4 Bespreek nie-prysmetodes om markaandeel te verhoog.
• Om lojaliteit aan ʼn handelsnaam te skep ✓✓
• Om langer winkel- en sake-ure te hê ✓✓
• Om sake oor die internet te doen (bankdienste en inkopies) ✓✓
• Om goeie naverkoopdienste te verskaf ✓✓
• Om bykomende dienste te verskaf (soos gratis reisversekering deur banke) ✓✓
• Om klante te beloon vir lojaliteit ✓✓
• Om deur-tot-deur-aflewering aan te bied ✓✓ (Enige 4 x 2) (8)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Ekonomie/Graad 11 5 GP/November 2019
Nasienriglyne
2.5 Watter redes sal jy verskaf vir die reaksie van verbruikers tot
prysveranderinge?
•
Die beskikbaarheid van substitute – hoe groter die hoeveelheid plaasvervangers is en
hoe nader die substitute aan mekaar is, hoe makliker is dit vir huishoudings om
alternatiewe goedere te begin gebruik. ✓✓
• Die tydperk wat ter sprake is – Huishoudings het tyd om aan te pas by
prysveranderinge deur hulle gedrag op die lang termyn te verander; hoe langer
prysverhogings bly voortduur hoe meer sal verbruikers hul vraag na die produk
aanpas. ✓✓
• Die mate van noodsaaklikheid of luuksheid van die produk – Goedere wat
huishoudings as noodsaaklik beskou, is geneig om meer prysonelasties te wees. ✓✓
• Die proporsie van inkomste wat aan die produk gespandeer word – Hoe kleiner die
proporsie van inkomste is wat aan ʼn produk gespandeer word, hoe meer
prysonelasties sal die vraag na die produk wees. ✓✓ (4 x 2) (8)
[40]
VRAAG 3: KONTEMPORÊRE EKONOMIESE KWESSIES
3.1 Beantwoord die volgende vrae.
3.1.1 Noem twee aanwysers wat gebruik word om armoede te meet.
• Koopkragpariteit ✓
• Koste van basiese behoeftes-metode ✓
• Kos-energie inname metode ✓
(Enige ander korrekte relevante antwoord) (2 x 1) (2)
3.1.2 Waarom is dit voordelig vir ʼn land om by vryhandel betrokke te raak?
Dit bevorder internasionale handel ✓ en bevorder ook direkte buitelandse
beleggings. ✓
(Enige ander korrekte relevante antwoord) (1 x 2) (2)
3.2
3.2.1 Waar kry die regering die fondse om maatskaplike toelaes te
betaal?
Uit belastinginkomste ✓
(Enige ander korrekte relevante antwoord) (1)
3.2.2 Hoe beïnvloed die betaling van maatskaplike toelaes die arm mense?
Dit verhoog hul lewenstandaard ✓ / stel hulle in staat om in basiese behoeftes te
voorsien ✓
(Enige ander korrekte relevante antwoord) (1)
3.2.3 Beskryf kortliks die term absolute armoede.
Gebrek aan basiese menslike behoeftes soos kos, skuiling en skoon
water. ✓✓(Enige ander korrekte relevante antwoord) (2)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Ekonomie/Graad 11 6 GP/November 2019
Nasienriglyne
3.2.4 Identifiseer TWEE pogings deur die regering om armoede in Suid-Afrika te
verlig.
• Die regering het met die volgende strategieë vorendag gekom: HOP, GEAR,
ASGISA, Nuwe Groeipad. ✓
• Die regering kan werk skep. ✓
• Die regering kan maatskaplike toelaes gee. ✓
• Die regering kan mense oplei en vaardighede leer. ✓
• Die regering kan die prys van basiese goedere vasstel. ✓
• Die regering kan sekere dienste gratis verrig. ✓
• Toegang tot basiese dienste.✓
• Werkskeppingsprogramme en inkomste hulp.✓
• Verandering van arbeidswetgewing. ✓
(Enige ander korrekte relevante antwoord) (Enige 2 x 1) (2)
3.2.5 Hoe kan oneffektiewe beleide / regeringspogings tot armoede lei?
• Slegte owerheidsbeleide kan armoede vererger in plaas van verbeter. ✓✓
• Diskriminasie teen sekere etniese groepe mag voorkom as gevolg van ʼn ander
groep in beheer van die owerheid en dit kan lei tot armoede onder sekere
groepe in die samelewing. ✓✓
• Soms kan ʼn beleid onwetend gevolge hê, byvoorbeeld grondhervorming kan
daartoe lei dat grond aan onbevoegde boere gegee word. ✓✓
• Korrupsie kan lei tot slegte owerheidsoptrede, waar projekte ingestel word, nie
op grond van die goeie uitkomste vir die bevolking nie, maar as gevolg van
omkoopgeld. ✓✓ (2 x 2) (4)
3.3
3.3.1 Identifiseer TWEE omgewingskwessies (probleme) wat uit die strokiesprent
afgelei kan word.
• Klimaatsverandering ✓
• Verlies van biodiversiteit ✓
• Energiekrisis ✓
• Oorbenutting van natuurlike hulpbronne ✓
• Agteruitgang van grond ✓
• Oorbevolking ✓
• Besoedeling ✓
• Afvalbestuur ✓ (Enige 2 x 1) (2)
3.3.2 Verduidelik volhoubare ekonomiese ontwikkeling.
Volhoubare ekonomiese ontwikkeling is die ontwikkeling van ʼn gebied deur die
gebruik van tegnieke en benaderinge wat die omgewing sal beskerm vir
toekomstige gebruik. ✓✓ (2)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Ekonomie/Graad 11 7 GP/November 2019
Nasienriglyne
3.3.3 Noem aksiestappe wat huishoudings kan neem om die hoeveelheid giftige
materiaal wat ons gebruik, te verminder.
• Huishoudings kan blikkies, papier, plastiekhouers en bottels herwin✓
• Maak meer van saamryklubs en openbare voertuie gebruik om aantal voertuie
op die paaie te verminder✓
• Van sonkrag en waterbesparende toestelle gebruik maak✓
• Nie-giftige skoonmaakmiddels gebruik✓
• Gebruik van regte soort stortingsterreine, spesiaal toegeken vir storting✓
• Skep van omgewingsvriendelike tuine deur inheemse, waterbesparende plante
te plant, organiese afvalkompos te gebruik en giftige insekdoders en
onkruiddoders te vermy✓
(Enige relevante antwoord) (Enige 2 x 1) (2)
3.3.4 Wat kan die regering doen om die onvolhoubare gebruik van die omgewing
te voorkom?
• Gepaste owerheidsbeleide wat kan lei tot ʼn verhoging in die beskerming van
die omgewing. ✓✓
• Verwyder skadelike bymiddels uit petrol soos lood. ✓✓
• Moedig die gebruik van omgewingsvriendelike energiebronne soos wind, golf,
en son-energie aan teenoor die energie verwek deur fossielbrandstowwe. ✓✓
• Deur seker te maak dat alle nuwe geboue energiedoeltreffend is. ✓✓
• Maak regulasies wat besoedeling sal bekamp, soos die suksesvolle beleid om
plastiese inkopiesakke te verminder. ✓✓
(Enige relevante antwoord) (2 x 2) (4)
3.4 Tabuleer TWEE verskille om die Noord-Suid-verdeling te illustreer.
NOORD SUID
• Hoogsontwikkelde infrastruktuur. ✓✓ • Swak infrastruktuur. ✓✓
• Hoë produksie en verbruikers- • Lae produksie en verbruikers-
vlakke. ✓✓ vlakke. ✓✓
• Geïndustrialiseerde lande ✓✓ • Nie-geïndustrialiseerde. ✓✓
• Gemiddelde inkomste is baie • Gemiddelde inkomste is baie
hoog. ✓✓ laag. ✓✓
MAKS: 4 PUNTE MAKS: 4 PUNTE
(2 x 4) (8)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Ekonomie/Graad 11 8 GP/November 2019
Nasienriglyne
3.5 Hoe dra ongelyke inkomstevlakke en tekort aan onderwys by tot armoede?
Verskil in inkomstevlakke
• Die lone en salarisse wat verdien word vir verskeie werke is nie dieselfde nie. ✓✓
• Daar is hoog betaalde werkers in die finansiële en tegnologiese sektore. Werkers in
die lae-besoldigde posisies sal nie hulle basiese behoeftes kan bevredig nie. ✓✓
( Maks 2 x 2)
Tekort aan onderwys
• Baie arm lande is nie in staat om onderwys te befonds nie. ✓✓
• Dit lei tot ʼn groot persentasie van die bevolking wat ongeskoold is en nie die
vaardighede besit wat in die werkplek benodig word nie. ✓✓
• Tekort aan onderwyskwalifikasies lei gewoonlik tot laer indiensnemingsvlakke, lae
produktiwiteit en laer inkomstevlakke. ✓✓ Maks (2 x 2)
(2 x 4) (8)
[40]
VRAAG 4: MIKRO-EKONOMIE EN KONTEMPORÊRE EKONOMIESE KWESSIES
4.1 Beantwoord die volgende vrae.
4.1.1 Noem enige TWEE soorte besoedeling.
• Grondbesoedeling ✓
• Lugbesoedeling ✓
• Waterbesoedeling ✓
• Geraasbesoedeling ✓ (Enige 2 x 1) (2)
4.1.2 Watter effek sal ʼn pryselastiese vraag op die produseerder hê?
As die prys van ʼn produk vermeerder:
• Die hoeveelheid aangevra verminder wat lei tot ʼn vermindering in totale
inkomste. ✓✓
• Dit sal maklik wees vir die verbruiker om die duur produk te vervang met ʼn
goedkoper produk en die vervaardiger sal kliënte verloor. ✓✓
(Aanvaar die teenoorgestelde, dit is, die effek van ʼn daling in prys.)
(1 x 2) (2)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Ekonomie/Graad 11 9 GP/November 2019
Nasienriglyne
4.2
4.2.1 Identifiseer die verskynsel deur die strokiesprent uitgebeeld.
Pryselastisiteit van vraag / onelastiese vraag (1)
4.2.2 Noem EEN voorbeeld van normale goedere.
Enige produk wat mededingend in verbruik en uitsluitbaar is bv. Mediese dienste✓
(Enige ander relevante voorbeeld) (1)
4.2.3 Verduidelik volmaak onelastiese vraag.
• Pryselastisiteit is gelyk aan nul en word deur ʼn vertikale lyn voorgestel. ✓✓
• Dit dui daarop dat ʼn verandering in die prys geen effek op die hoeveelheid
gevra sal hê nie. ✓✓ (2)
4.2.4 ʼn Produk het ʼn pryselastisiteit van 1,58. Watter soort elastisiteit
van vraag verteenwoordig dit? Motiveer jou antwoord.
Pryselastiese vraag (Pryselastisiteit < 1) ✓
Die hoeveelheid wat die verbruiker vra, reageer sterk op ʼn prysverandering ✓/ die
persentasie verandering in die hoeveelheid gevra is groter as die persentasie
verandering in prys. ✓ (2)
4.2.5 Waarom is die pryselastisiteit van vraag belangrik vir die produsent?
• Dui vir ʼn produsent aan dat elke aksie ʼn reaksie het. ✓✓
• Deur die bestudering van pryselastisiteit van vraag, kan ons voorspel wat die
verandering in prys sal wees vir die vervaardiger. ✓✓
• Pryselastisiteit van vraag word gebruik om besighede te help om te besluit hoe
om hulle totale inkomste te verhoog. ✓✓
• Om totale inkomste te verhoog kan die produsent die prys verhoog en meer
inkomste verkry per produk en die verlaging van prys kan die hoeveelheid
verkope verhoog. ✓✓
• As die koper pryssensitief is (elastiese vraag), sal hulle meer koop as die prys
verlaag so die produsent behoort sy prys te verlaag. ✓✓
• As die koper nie pryssensitief (onelastiese vraag) is nie, sal hulle nie minder
koop as die prys verhoog nie, so die produsent behoort die prys te
verhoog. ✓✓
• Om verkope te verhoog, verhoog die prys as die vraag onelasties is, of verlaag
die prys as die vraag elasties is. ✓✓
• Produsente wil weet hoe sensitief die markaanbod is vir ʼn verandering in die
prys van ʼn produk. ✓✓ (Enige 2 x 2) (4)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Ekonomie/Graad 11 10 GP/November 2019
Nasienriglyne
4.3
4.3.1 Noem EEN hooffunksie van die Wêreldhandelsorganisasie (WHO).
• Bevorder vryhandel ✓
• Voorsien die voordele van ekonomiese ontwikkeling vir alle lande
beskikbaar ✓
• Beding laer tariewe ✓
• Klaar handelsdispute op ✓ (Enige 1)
4.3.2 Hoekom word die VSA gesien as ʼn eerstewêreld-land?
Omdat die VSA
• Ekonomies beter ontwikkeld is✓
• Se inwoners ʼn hoër lewensverwagting het✓
• ʼn Effektiewe en funksionele onderwys- en gesondheidstelsel het ✓
• ʼn Hoogsontwikkelde infrastruktuur het. ✓
• Hoë produksie en verbruikersvlakke het. ✓
• ʼn Geïndustrialiseerde land is ✓
• Se gemiddelde inkomste baie hoog is. ✓
(Enige ander korrekte relevante antwoord) (Enige 1)
4.3.3 Verduidelik kortliks die begrip vryhandel.
Dit is die afskaffing of vermindering van handelstariewe soos invoerkwotas en
doeanebelasting ✓✓ (2)
4.3.4 Verduidelik die verhouding tussen vergelykende voordeel en vryhandel.
Vryhandel lei tot spesialisasie: ʼn land sal fokus op die produkte wat hulle teen die
laagste koste kan produseer, in vergelyking met ander lande.✓✓
(Aanvaar enige ander korrekte relevante antwoord) (2)
4.3.5 Watter voordeel sal lande trek uit die gebruik van ʼn vryhandelsbeleid?
• Verhoog toegang tot beter kwaliteit en goedere teen laer pryse ✓✓
• Verhoog ekonomiese groei ✓✓
• Verbeter doeltreffendheid en innovasie ✓✓
• Bevorder mededinging en regverdigheid ✓✓
(Aanvaar enige korrekte toepaslike antwoord) (Enige 2 x 2) (4)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Ekonomie/Graad 11 11 GP/November 2019
Nasienriglyne
4.4 Verduidelik met behulp van ʼn grafiek die verband tussen ʼn toename in verbruik,
totale nut en grensnut.
TN✓
(Maks: 4)
Verduideliking van grafiek
• Aangesien die eenhede vermeerder word, neem die totale nut teen ʼn laer koers
toe ✓✓
• terwyl marginale nut teen ʼn vinnige koers verminder. ✓✓
• Die totale nutkurwe se helling is opwaarts en die totale marginale nut kromme is
afwaarts. ✓✓
• Soos verbruik aanhou tot by eenheid 5, word marginale nut negatief terwyl totale nut
verminder. ✓✓
(Aanvaar enige relevante korrekte verduideliking.) (Maks. 4)
(8)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Ekonomie/Graad 11 12 GP/November 2019
Nasienriglyne
4.5 In watter mate beskerm internasionale ooreenkomste die omgewing?
Die Wêreldberaad oor Volhoubare Ontwikkeling 2002✓
• Gehou in Sandton Johannesburg in 2002✓✓
• Bespreek uitdagings soos die verbetering van mense se lewens en die bewaring van
natuurlike hulpbronne in ʼn wêreld met ʼn steeds groeiende bevolking ✓✓en
toenemende vraag na voedsel, water, skuiling, sanitasie, energie, gesondheids-
dienste en ekonomiese sekuriteit. ✓✓
• Spesifieke prestasies:
o Biodiversiteit en bewaring word belangrike kwessies om die tempo van uitsterwing
van spesies te verminder. ✓✓
o Toegang tot bronne van energie en water vir arm mense het toegeneem. ✓✓
o Lood is verwyder uit petrol. ✓✓
(Enige relevante antwoord)
Die Kyoto-Protokol✓
• Die Kyoto-Protokol is in 1997 onderhandel en in 2005 onderteken. ✓✓
• Die ooreenkoms is geteken deur 170 lande, Die VSA, wat die wêreld se hoogste
uitset van koolstofdioksied het, het nie die Kyoto-Protokol onderteken nie. ✓✓
• Die Protokol het wetlike bindingsdoelwitte getel om kweekhuisgasse te
verminder. ✓✓
(Enige relevante antwoord)
Die Millennium Ontwikkelingsdoelwitte ✓
• Die MOD is agt internasionale ontwikkelingsdoelwitte bindend aan al 193 Verenigde
Nasies lidlande. ✓✓
• Doelwit 1: Uitskakeling van uiterste armoede en honger✓✓
• Doelwit 2: Behaal universele primêre onderwys. ✓✓
• Doelwit 3: Bevorder geslagsgelykheid en bemagtiging van vroue. ✓✓
• Doelwit 4: Verminder kindersterftesyfers. ✓✓
• Doelwit 5: Verbeter moeders se gesondheid. ✓✓
• Doelwit 6: Beveg HIV/VIGS, malaria en ander siektes. ✓✓
• Doelwit 7: Verseker omgewingsvolhoubaarheid. ✓✓
• Doelwit 8: Ontwikkel ʼn globale vennootskap vir ontwikkeling. ✓✓
• Kommer oor die volhoubaarheid van die omgewing het die volgende doelstellings:
o Integrasie van die doelwitte vir volhoubare ontwikkeling in ʼn land se beleid en
programme om die verlies aan omgewingshulpbronne om te swaai. ✓✓
o Vermindering in die koers van biodiversiteitsverlies teen 2010✓✓
o Die vermindering met die helfte van die persentasie mense sonder toegang tot
veilige drinkwater en basiese sanitasie✓✓
o Die behaling van merkbare verbetering in die lewens van ten minste 100 miljoen
krotbuurt inwoners teen 2020✓✓
(Enige relevante antwoord)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Ekonomie/Graad 11 13 GP/November 2019
Nasienriglyne
COP 17 konferensie, Durban 2011
• Cop 17 was die 17de Konferensie van die Partye by die Kyoto Protokol oor
klimaatsverandering. ✓✓
• COP 17 het ʼn Groen Klimaatsfonds daargestel om die ontwikkelende lande te help
om skoner bronne van energie te kry en aan te pas by klimaatsveranderinge. ✓✓
• Daar is gehoop dat lande sou bydra tot die fonds en dat dit in 2012 kon begin
funksioneer. ✓✓
(Enige relevante antwoord) (Enige 4 x 2) (8)
[40]
TOTAAL AFDELING B: 80
AFDELING C
VRAAG 5: MIKRO-EKONOMIE 40 PUNTE – 40 MINUTE
• Verduidelik substituut en komplimentêre produkte volledig deur van grafieke gebruik te
maak. (26)
• Wat is die verhouding tussen die produkmark en die faktormark? (10)
[40]
INLEIDING
ʼn Vraagverhouding vind plaas wanneer twee of meer goedere en dienste op dieselfde tyd gevra
word omdat hulle saam gebruik word. ✓✓
(Aanvaar enige relevante inleiding.) (Maks 2)
HOOFDEEL
Daar is twee soorte vraag verhoudings: substituut en komplementêre. ✓✓
Substituut
• ʼn Substituutproduk is ʼn produk wat gebruik word in die plek van ʼn ander produk. ✓✓
• Sekere produkte het spesifieke verhoudings wat vraag gaan beïnvloed. ✓✓
• Byvoorbeeld: as jy beesvleis wil koop maar dit is te duur, dan sal jy geneig wees om die
goedkoper alternatief te koop, bv. hoender. In hierdie geval is die hoender die
substituutproduk. ✓✓
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Ekonomie/Graad 11 14 GP/November 2019
Nasienriglyne
VERDUIDELIKING VAN DIE GRAFIEK
Prys van beesvleis
• Die prys van beesvleis sal van P tot P1 styg a.g.v. ʼn daling in aanbod (aanbodkurwe sal
skuif van AA na A1A1). ✓✓
• Dit lei tot ʼn daling in die hoeveelheid en vraag na beesvleis van H na H1. ✓✓
Vraag na hoender
• Die vraag na die substituutproduk, naamlik hoender, styg vanaf VV na V1V1. ✓✓
• Omdat daar ʼn toename in vraag is, sal die prys ook van P na P1 styg. ✓✓
Dit impliseer dat ʼn toename in die prys van een produk sal lei tot ʼn toename in die vraag na
substituutprodukte. ✓✓
(Maks 13)
Komplementêre
Produkte is komplementêre produkte wanneer hulle saam gebruik word om ʼn behoefte te
bevredig ✓✓bv. tee en melk. ✓
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Ekonomie/Graad 11 15 GP/November 2019
Nasienriglyne
VERDUIDELIKING VAN DIE GRAFIEK
Prys van tee
• Die prys van tee styg as gevolg van ʼn daling in die aanbod. ✓✓
• Aanbodkurwe sal skuif van AA tot A1A1, ✓✓
• Die prys van tee styg van P tot P1✓✓
• Hoeveelheid aangevra vir tee daal van H tot H1 ✓✓
Die vraag na melk
• Die styging in die prys van tee sal ʼn daling in die vraag na melk veroorsaak. ✓✓
• Mense gaan minder tee koop, daarom sal hulle minder melk benodig. ✓✓
• Dit veroorsaak dat die vraagkurwe (VV) na links skuif tot by V1V1, en die hoeveelheid
aangevra sal daal van H tot H1 en die prys sal daal van P tot P1. ✓✓
Vir komplementêre goedere, wanneer die prys van die een produk styg, sal die vraag na
komplementêre produkte daal. As die prys van een produk daal sal die vraag na
komplementêre produkte styg. ✓✓ (Maks 13)
(Maks 26)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Ekonomie/Graad 11 16 GP/November 2019
Nasienriglyne
ADDISIONELE GEDEELTE
• Die faktormark is ʼn mark waar die produksiefaktore gekoop en verkoop word. ✓✓
• Die produktemark is ʼn mark waar goedere en dienste gekoop en verkoop word. ✓✓
• Die produktemark is afhanklik van die faktormark vir die beskikbaarheid van die
produksiefaktore. ✓✓
• Wanneer die aanbod van een produksiefaktor verander sal dit beide die faktormark en
produktemark beïnvloed. ✓✓
• ʼn Verandering in die aanbod van velle sal die velle mark negatief beïnvloed omdat daar
minder velle aangebied word. ✓✓
• Dit sal skoenvervaardigers beïnvloed en daar sal minder skoene en sakke beskikbaar wees
in die produktemark vir skoene en sakke. ✓✓
• Wanneer die vraag na skoene in die produkmark vermeerder sal die vraag na
produksiefaktore in die faktormark ook styg. ✓✓ (Maks 10)
SLOT
Dit is belangrik dat die produk- en faktormark nou saamwerk en mekaar verstaan omdat hulle
afhanklik is van mekaar; die een kan nie sonder die ander bestaan
nie. ✓✓
(Aanvaar enige relevante korrekte slot.) (Maks 2)
[40]
VRAAG 6: KONTEMPORÊRE EKONOMIESE KWESSIES 40 PUNTE – 40 MINUTE
• Bespreek die oorsake van armoede in detail. (26)
• Is die Suid-Afrikaanse regering suksesvol in hul pogings om armoede te verlig? (10)
[40]
INLEIDING
Armoede is wanneer dit nie vir mense moontlik is om in hulle basiese behoeftes te voorsien nie
en hul lewenspeil laag is. ✓✓
(Aanvaar enige ander korrekte toepaslike inleiding) (Maks 2)
HOOFDEEL
Werkloosheid ✓
Sonder ʼn ordentlike inkomste kan mense nie hulle basiese behoeftes bevredig nie. Arm mense
steun swaar op bestaansboerdery vir ʼn lewe. ✓✓
Onvoldoende infrastruktuur ✓
Groot plattelandse gebiede en hul ongelyke verspreiding maak dit duur om voldoende
infrastruktuur te voorsien; ✓✓ dit is ʼn hoofoorsaak van armoede in Suid-Afrika. ✓✓
Die volgende moet verbeter word: vervoerstelsels en inligtingstegnologie nodig wat om
besigheid te doen, skoon water en sanitasie, energie en stedelike ontwikkeling ✓✓
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Ekonomie/Graad 11 17 GP/November 2019
Nasienriglyne
Swak gesondheidstoestande: ✓
Siektes verminder die hoeveelheid werk wat swak of siek mense kan doen, dit verlaag hulle
inkome en dryf hulle dieper in armoede in. ✓✓
Siektes soos MIV en Vigs kan dood veroorsaak en dit sny die hoofbron van inkomste af vir die
gesin. ✓✓
Hoë mediese kostes wat baie arm families nie kan bekostig nie ✓✓
Gebrek aan onderwys: ✓
Dit verhoed mense om ordentlike werk te kry wat hulle en hulle families uit armoede sal lig. ✓✓
ʼn Gebrek aan onderwys vergroot die gaping tussen vaardighede wat die ekonomie benodig om
in daardie behoeftes te voorsien. ✓✓
Hoë bevolkingsgroei: ✓
Groot aantal mense met te min hulpbronne, te min werksgeleenthede en nie genoeg kos nie, is
basiese oorsake van armoede. ✓✓
Oorbevolking lei tot ʼn agteruitgang van die natuurlike omgewing, insluitende waterbronne,
grond en woude. ✓✓
Welsynsafhanklikheid: ✓
Sosiale toelaes kan dien as ʼn afskrikmiddel vir mense om te werk of werk te soek. ✓✓
Sommige mense verkies om van toelaes te lewe en so hulle basiese behoeftes te bevredig en
so bly armoede voortbestaan. ✓✓
Wanfunksionerende regering: ✓
Baie ontwikkelende lande het hulle eie ongeluk bewerkstellig, omdat hulle dikwels onstabiel en
korrup is. ✓✓
Hulle respekteer en onderhou nie altyd die begroting, prosedures en protokolle nie. ✓✓
Swak demokrasie versteur die toekenning van hulpbronne, wat lei tot nie-dienslewering, mense
ontvang nie basiese behoeftes nie. ✓✓
Oorlog en konflik: ✓
ʼn Groot gedeelte van vandag se globale armoede word aangetref in oorlog verskeurde lande en
lande waar konflik heers. ✓✓
Geld word dikwels vermors op wapens. Onderwys word ontwrig, wat lei tot meer armoede ✓✓
Gebrek aan produktiewe hulpbronne: ✓
In arm lande is daar nie genoeg produktiewe hulpbronne om volhoubare lewensbestaan te
verseker nie ✓✓
Menslike kapitaal is laag a.g.v. honger, siektes en lae geletterdheidsvlakke. ✓✓
Natuurlike hulpbronne neem af, omdat bome afgesaag word en grond uitgeput word. ✓✓
Kapitaal is nodig vir toekomstige investering, maar ʼn gebrek aan besparing maak dit
onmoontlik. ✓✓
Arm landelike nedersettings benodig teerpaaie, kragopwekkers, besproeiingskanale, trokke,
ens. ✓✓
Entrepreneurskap bestaan nie, a.g.v. ʼn gebrek aan opleiding en vaardigheidsontwikkeling ✓✓
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Ekonomie/Graad 11 18 GP/November 2019
Nasienriglyne
Globale finansiële krisis ✓
Arm lande het nie genoeg geld vir investering nie, wat belangrik is vir ontwikkeling en groei. ✓✓
Ekonomiese groei word nie regverdig verdeel nie en die ekonomiese krisis vergroot verder die
gaping tussen ryk en arm. ✓✓
Stygende voedselpryse, vorm gedeeltelik nuwe biobrandstof beleide, wat lei tot hongerte vir
baie mense en dit vererger globale armoede. ✓✓
Verstedeliking en geforseerde hervestiging ✓
Migrasie binne ʼn land lei dikwels tot armoede. ✓✓
Sommige mense wat in landelike gebiede bly, verkies om na stede te trek, want hulle sien min
moontlikhede om ʼn inkomste in die landelike gebiede, ver van markte, te verdien.✓✓
Soms word mense geforseer om te trek om plek te maak vir ontwikkelingskemas. ✓✓
In beide gevalle, word mense dikwels gedwing om in informele nedersettings op die rand van
stede te bly. ✓✓
(8 punte indien slegs genoem en voorbeelde gegee ) (Maks 26)
ADDISIONELE GEDEELTE
Was Suid-Afrika suksesvol in sy pogings om die uitdagende kwessies van armoede aan
te spreek?
Die regering was suksesvol op die volgende maniere:
• Die aantal begunstigdes van sosiale toelaes het drasties toegeneem ✓✓
• Die regering het probeer om baie skole te bou ten einde die ongeletterdheidsvlakke te
verlaag ✓✓
• Die nuwe voorgestelde nasionale ontwikkelingsplan, met die doelwit om armoede uit te roei
en ongelykheid te verminder teen 2030 ✓✓
• Toegang tot water en formele behuising het gestyg van 63,5% tot 79,8% ✓✓
• Die meeste mense het toegang tot elektrisiteit ✓✓
• Die regering het ook ‘geen fooi’ skole, voedingskemas en ook vervoer na skole, ingestel ✓✓
Negatiewe:
• Swak gesondheid en werkloosheid is steeds ʼn probleem ✓✓
• Die land benodig die skepping van meer werksgeleenthede. bv. KMMO’s. Klem moet op
goeie leierskap geplaas word ✓✓
(Enige ander relevante feite) (Maks 10)
SLOT
Die Suid-Afrikaanse regering het probeer om armoede te verlig, maar daar is nog steeds baie
wat gedoen kan word. ✓✓
(Aanvaar enige toepaslike slot) (Maks 2)
[40]
TOTAAL AFDELING C: 40
GROOTTOTAAL: 150
Kopiereg voorbehou
Study this subject
Recommended for this subject
%20November%202019%20Possible%20Answers_hlayiso.com_--4a199273-b4f4-448e-b2e0-533b05395344/v1-aa38986945842df6d9dd/card.webp)
Memorandum
Economics Grade 11 P1 Gauteng November 2019 Memo (Afrikaans)

Memorandum
Economics Grade 11 P2 Eastern Cape November 2019 Memo (Afr)
%20June%202019%20Possible%20Answers_hlayiso.com_--8406f1d8-0d8f-4ab3-bbc9-7734cfbc83f0/v1-7a13339c7fb662ad1c2d/card.webp)
Memorandum
Economics Grade 11 P2 Gauteng June 2019 Memo (Afrikaans)
%20November%202017%20Possible%20Answers_hlayiso.com_--118e2889-ffbc-4cbb-87a4-9de967bed5e1/v1-770f6a3dad5fae38d9da/card.webp)
Memorandum
Economics Grade 11 P2 Gauteng November 2017 Memo (Afrikaans)

Memorandum
Economics Grade 11 P1 Eastern Cape November 2019 Memo (Afr)

Memorandum
Economics Grade 11 P2 National Exemplar November 2020 Memo
More from Grade 11 Economics

Question paper
Economics Grade 11 P2 Eastern Cape November 2025 QP (Afr)

Question paper and memo
Economics Grade 11 Limpopo March Test 2025 Paper & Memo

Question paper
Economics Grade 11 P2 Eastern Cape November 2024 QP (Afr)
%20June%202024%20Question%20Paper_hlayiso.com_--286fd14c-e55e-40fd-bc7c-063349f9423e/v1-d5ff446b5035b70da9db/card.webp)
Question paper
Economics Grade 11 P2 Gauteng June 2024 Question Paper (Afr)

Question paper
Economics Grade 11 P2 North West November 2024 QP (Afr)

Question paper