Downloaded from hlayiso.com
GAUTENGSE DEPARTEMENT VAN ONDERWYS
PROVINSIALE EKSAMEN
NOVEMBER 2019
GRAAD 11
EKONOMIE
VRAESTEL 1
NASIENRIGLYNE
15 bladsye
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Skip to contentAll 2019 papers %20November%202019%20Possible%20Answers_hlayiso.com_--3da2c64d-9c52-4050-b623-b23413f7d393/v1-101a17ac4ecbcc9755fb/card.webp)

%20November%202019%20Question%20Paper_hlayiso.com_--5439f8b1-e96c-4dbf-8e67-3bc1809214bf/v1-ce29d1fb605cdf299464/card.webp)
%20June%202019%20Question%20Paper_hlayiso.com_--ceda42d1-302e-4a52-a36d-f6471f344c67/v1-8bc5a498f0fbc7f36cda/card.webp)
%20November%202022%20Question%20Paper_hlayiso.com_--897b9d67-33ef-4221-b7a4-7f859e82cc0a/v1-2bd0c5915023c7f66cee/card.webp)
%20November%202018%20Question%20Paper_hlayiso.com_--eed8879a-a090-451a-a129-f2906009b3e7/v1-246dcbadc0627dabf2f5/card.webp)
View all


%20June%202024%20Question%20Paper_hlayiso.com_--286fd14c-e55e-40fd-bc7c-063349f9423e/v1-d5ff446b5035b70da9db/card.webp)


Economics Grade 11 P1 Gauteng November 2019 Memo (Afrikaans)
Grade 11 Economics Paper 1 memorandum from the Gauteng November 2019 (Afrikaans), 15 pages. Read online or download the free PDF.
Economics · Grade 11 · Gauteng November · 2019 · Afrikaans. Memorandum, 15 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Economics
- Grade
- Grade 11
- Language
- Afrikaans
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2019
- Exam period
- Gauteng November
- Paper
- 1
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 15
- File size
- 871.2 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 15
This exam
Gauteng November 2019
Questions in this paper
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
Ekonomie/V1 2 GP/November 2019
Graad 11 – Nasienriglyne
AFDELING A (VERPLIGTEND)
VRAAG 1 30 PUNTE - 20 MINUTE
1.1. MEERVOUDIGEKEUSE-VRAE
1.1.1 C √√ natuurlike hulpbronne
1.1.2 A √√ totale ekonomie
1.1.3 D √√ regering
1.1.4 C √√ minerale hulpbronne
1.1.5 A √√ 0 en 1
1.1.6 B √√ Ekonomiese groeikoers
1.1.7 D √√ Vryehandelsgebied
1.1.8 C √√ armoede uit te wis
(8 x 2) (16)
1.2. BYPASSENDE ITEMS
1.2.1 C √ (Ontstaan wanneer arbeid-kapitaal verhouding verhoog.)
1.2.2 I √ (Mineraal hulpbronne en fossiel-brandstowwe word uitgeput
wanneer hierdie bronne gemyn word)
1.2.3 D √ (Produksie word beheer deur privaat eienaars)
1.2.4 E √ (Produksie van kapitaalgoedere)
1.2.5 F √ (Verhouding van uitset tot inset)
1.2.6 B √ (Die oordrag van rykdom van een generasie tot die volgende)
1.2.7 A √ (Handelsooreenkomste tussen ʼn groep ontluikende markte)
1.2.8 G √ (Bankspaarrekening en depositos)
(8 x 1) (8)
1.3. GEE DIE TERM
1.3.1 Waardevermindering √
1.3.2 Ekonomiese goedere √
1.3.3 Semi-staatsinstellings √ / Openbare korporasies √
1.3.4 Fiskale beleid √
1.3.5 Menslike Ontwikkelingsindeks √
1.3.6 Kontantreserwe vereistes √
(6 x 1) (6)
TOTAAL AFDELING A: 30
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Ekonomie/V1 3 GP/November 2019
Graad 11 – Nasienriglyne
AFDELING B
Beantwoord TWEE van die drie vrae in die ANTWOORDBOEK.
VRAAG 2: MAKRO-EKONOMIE 40 PUNTE – 30 MINUTE
2.1 Beantwoord die volgende vrae
2.1.1 Noem enige TWEE soorte kapitaal
• Fisiese kapitaal √
• Finansiële kapitaal √
• Vaste kapitaal √
• Menslike kapitaal √
• Sosiale kapitaal √
• Kapitaalvoorraad √
• Bedryfskapitaal √ (2 × 1) (2)
2.1.2 Hoekom is die aanbod van grond vas?
• Die hulpbronne is nie mensgemaak nie √√
• Hierdie hulpbronne is skaars in verhouding tot die vraag na
hulle √√
• Die beskikbaarheid van nie-hernieubare hulpbronne kan nie
verhoog word indien meer hulpbronne benodig word nie √√
(Aanvaar enige ander korrekte relevante antwoord.)
(1 × 2) (2)
2.2
2.2.1 Noem die industrie in die primêre sektor wat voorgestel word in die
bostaande prent.
• Bosbou √√ (2)
2.2.2 Wat is die verhouding tussen die primêre en sekondêre sektor?
• Die primêre sektor voorsien grondstowwe vir verdere
verwerking. √√
• Die sekondêre nywerhede verwerk of vervaardig die rou materiaal
in meer bruikbare produkte vir gebruik deur al die sektore.√√
(Enige relevante korrekte inligting) (1 × 2) (2)
2.2.3 Verduidelik kortliks hoekom die minimum loon in die
landbousektor in Suid-Afrika bekend gestel is.
Minimum loon is ingestel om ʼn minimum lewenstandaard te skep vir
plaaswerkers. √√ (Aanvaar enige ander korrekte relevante antwoord.) (2)
2.2.4 Waarom is die bydrae tot BBP belangrik in die primêre sektor?
• Primêre sektor het afgeneem in terme van die direkte waarde wat
dit bygevoeg het. √√
• Die relatiewe afname verteenwoordig strukturele verandering. √√
• Dit beteken dat ʼn land minder afhanklik is van die primêre sektor
en meer afhanklik is van die sekondêre en tersiêre sektore √√
• Die industrie het ʼn baie belangrike rol omdat dit voedsel aan die
binnelandse bevolking verskaf. √√
• Dra grootliks by tot indiensneming en uitvoere inkomste √√
(2 × 2) (4)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Ekonomie/V1 4 GP/November 2019
Graad 11 – Nasienriglyne
2.3
2.3.1 Watter metode is gebruik in die berekening van die bruto
binnelandse produk hierbo?
• Produksie √ / BBP (P) √ (1)
2.3.2 Watter jaar word tans deur die SARB as basisjaar gebruik?
• 2010 √ (1)
2.3.3 Verduidelik kortliks die begrip Bruto Toegevoegde Waarde.
• Maatstaf van die waarde van goedere en dienste wat in elke
stadium van produksie geproduseer word. √√ (2)
2.3.4 Beskryf kortliks die term Bruto Nasionale Produk (BNP).
• Totale markwaarde van goedere en dienste wat deur permanente
inwoners van ʼn land gedurende ʼn gegewe tydperk geproduseer
word. √√ (2)
2.3.5 Bereken die persentasie bydrae van die sekondêre sektor na die
bruto waarde bygevoeg teen basiese pryse. Wys al jou berekeninge.
833 994 x 100 √√
3 974 873 1
= 20,98% √√ of 21% √√ (4)
2.4 Bespreek die ekonomiese belangrikheid van die tersiêre sektor in die
ekonomie.
Bydrae tot BBP √
• Die tersiêre sektor lewer tans die grootste bydrae tot Suid-Afrika se BBP. √√
• Die bydrae het toegeneem van 51% van die BBP in 1960 tot 67% in
2010.√√
• Dit toon dat ons ekonomie meer ontwikkel word, aangesien produkte van
die ander sektore op formele markte verhandel word. √√
Bydrae tot indiensneming en opleiding √
• Die tersiêre sektor is die grootste werkgewer in ekonomie.√√
• Dit het 71% van die werksmag in 2010 in diens geneem. √√
• Dit bied werk vir hoogs geskoolde sowel as semi-geskoolde en
ongeskoolde werkers. √√
• Geleenthede vir opleiding word verskaf deur die meeste van die besighede
in hierdie sektor, beide in die staats- en privaatbesit. √√
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Ekonomie/V1 5 GP/November 2019
Graad 11 – Nasienriglyne
Bydrae tot ekonomiese groei √
• Die groei van die tersiêre sektor is groter as in enige van die ander sektore. √√
• Die groei in die tersiêre sektor vir die sewe jaar vanaf 2003 tot 2010 was baie
hoër as dié van die primêre en sekondêre sektore. √√
• In hierdie tydperk was die tersiêre sektor die "groei enjin" wat die ander sektore
getrek het. √√
Bydrae tot uitvoere √
• Lande voer dienste uit wanneer hulle dienste aan buitelanders verkoop, soos
versekerings- en hawefasiliteite. √√
• Lande voer ook dienste in. √√
• Die groei van die tersiêre sektor is groter as dié in enige van die ander
• sektore. √√
(ʼn Maksimum van 4 punte kan toegeken word vir opskrifte of lys van feite en
voorbeelde.) (Enige 2 x 4) (8)
2.5 Hoe kan verkryging die gemarginaliseerde mense in Suid-Afrika
bevoordeel?
• Dit spreek die verlede van diskriminerende beleid en praktyke aan. √√
• Dit verdeel rykdom deur fondse te kanaliseer na besighede wat aan voorheen
benadeelde groepe behoort. √√
• Dit behaal anti-diskriminasie doelwitte in die werkplek. √√
• Dit plaas beleggingsfondse in onderontwikkelde en benadeelde plattelandse
gemeenskappe deur middel van konvensionele konstruksieprojekte. √√
• Moedig die deelname van KMMO's aan in die voorsiening van goedere en
dienste vir owerheid verkryging. √√ (8)
[40]
VRAAG 3: EKONOMIESE STREWES 40 PUNTE – 30 MINUTE
3.1
3.1.1 Noem enige TWEE voorbeelde van maatskaplike toelaes.
• Kinderwelsyntoelaes √
• Pleegsorgtoelaes √
• Ouderdomspensioene √
• Ongeskiktheidstoelaes √ (2 x 1) (2)
3.1.2 Wat is inkome ongelykheid?
Uiterste konsentrasie van inkomste onder min deelnemers in die
ekonomie. √√ / Inkomsteverspreiding wat nie in verhouding is tot die
aantal persone in die bevolking nie. √√
(Aanvaar enige ander korrekte relevante antwoord.) (2)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Ekonomie/V1 6 GP/November 2019
Graad 11 – Nasienriglyne
3.2
3.2.1 Noem TWEE lidlande van die SAOG
• Angola√
• Botswana√
• DRK √
• Lesotho √
• Malawi √
• Mauritius √
• Mozambiek √
• Namibië √
• RSA √
• Seychelles √
• Swaziland √
• Tanzanië √
• Zambië √
• Zimbabwe √
• Madagaskar √ (2 x 1) (2)
3.2.2 Waarvoor staan die afkorting SAOG?
• Suider-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenskap √√ (2)
3.2.3 Noem EEN ekonomiese doel van die SAOG (2)
• Ekonomiese welsyn √√
3.2.4 Bespreek kortliks Suid-Afrika se belangrikheid in Afrika.
• Dit stel ʼn voorbeeld – dit het sy interne politieke probleme op ʼn
vreedsame manier opgelos, nie deur middel van die gebruik van
vuurwapens nie.√√
• Dit is ʼn onafhanklike fasiliteerder – Suid-Afrika het ʼn rol gespeel
om die aanvaarding van NEPAD deur die meeste ontwikkelde
lande te fasiliteer. √√
• Dit is betrokke - Voormalige president Thabo Mbeki was een van
die belangrikste argitekte van Nepad, ʼn beleid wat baie fokus op
die ekonomiese ontwikkeling van Afrika-lande. √√ (4)
3.3
3.3.1 Benoem die kurwe wat die Lorenz-kurwe voorstel.
• Kurwe C √√ (2)
3.3.2 Verduidelik kortliks die term Lorenz-kurwe.
• Dit is ʼn metode om die graad van ongelykheid van inkomste en
rykdomverspreiding tussen huishoudings te meet. √√ (2)
3.3.3 Wat gebeur as die Lorenz-kurwe wegbeweeg van die lyn van
gelyke verdeling?
• Daar sal ʼn groter mate van ongelykheid wees.√√ (2)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Ekonomie/V1 7 GP/November 2019
Graad 11 – Nasienriglyne
3.3.4 Hoekom is inkomste en rykdom in ʼn land soos Suid-Afrika so
ongelyk versprei?
• Suid-Afrika het geen spaar kultuur nie √√ – beteken dat dit onwaarskynlik is
dat arm en middelinkomste gesinne rykdom sal verkry √√ omdat hulle nie
geld spaar en belê nie, maar eerder alles bestee wat hulle verdien. √√
• Arm families is geneig om groter gesinne as welgestelde mense te hê. √√ -
dit is onwaarskynlik dat daar aan die einde van die maand geld oorgebly het
om geld te spaar en rykdom te genereer. √√
• Die onderwysstelsel in Suid-Afrika produseer steeds groot getalle studente
wat nie kwalifiseer om by tersiêre instellings te studeer nie. √√ - dit beteken
dat die vaardigheidstekort in hierdie land nie aangespreek word nie. √√
• Geskoolde werkers sal dus steeds op hoër lone as die ongeskoolde
werkers aandring. √√ Met hierdie hoër lone kan die geskoolde werkers
meer spaar en rykdom genereer. √√ (4)
3.4 Hoe verwyder plaaslike ekonomiese integrasie handelshindernisse
tussen lidlande?
• Vryhandelsgebied √
Dit bestaan uit ʼn groep lande wat tariewe en kwotas op handel tussen hulle
afskaf. √√
Elke land het steeds sy eie tariewe op invoer van nie-lidlande. √√
• Algemene monetêre unie √
Lande wat naby mekaar geleë is, stem in om een enkele geldeenheid as
wettige tender te gebruik. √√
Suid-Afrika het so ʼn ooreenkoms met Swaziland en Lesotho. √√
• Doeane-unie √
Lande kom ooreen oor ʼn enkele eksterne tarief onder lidlande, bv. SADU. √√
• Gemeenskapsmark √
Sluit al die eienskappe van ʼn doeane-unie in, maar laat ook die vrye beweging
van kapitaal en arbeid buite die grense van lidlande toe. √√
• Monetêre unie √
Lidlande gebruik ʼn enkele geldeenheid om handel te dryf soos met ʼn OBA. √√
In die ekonomiese unie is daar vrye beweging van arbeid en kapitaal. √√
Ekonomiese beleid word gesinchroniseer tussen lidlande. √√
[Indien slegs gelys, maksimum 4 punte] (8)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Ekonomie/V1 8 GP/November 2019
Graad 11 – Nasienriglyne
3.5 Verduidelik lae lewensverwagting en gebrek aan opleiding as
eienskappe van ʼn ontwikkelende land.
• Lae lewensverwagting
Ontwikkelende lande het ʼn lae lewensverwagting, gemiddeld 51 jaar, vergeleke
met 75 jaar vir ontwikkelde lande. √√
Dit beteken dat ʼn kleiner gedeelte van ʼn ontwikkelende land se bevolking
beskikbaar is as ʼn doeltreffende arbeidsmag. √√
Hulle veg ʼn eindelose stryd teen siektes, wanvoeding en slegte gesondheid. √√
(Enige 2 × 2) (4)
• Lae lewenstandaarde
Lae lewenstandaarde hou ook verband met lae vlakke van onderwys. √√
Die vlak en doeltreffendheid van onderwys word uitgedruk deur die volwasse
geletterdheidskoers. √√
Dit is ʼn persentasie van mense van 15 jaar en ouer wat kan lees, skryf en
praat. √√
Geletterdheidskoerse in ontwikkelende lande is laag in vergelyking met dié in
ontwikkelde lande. √√
Onderwystekorte en die apartheidserfenis het ernstige vaardigheidstekorte in
Suid-Afrika veroorsaak. √√
Die belangrikste manier om van armoede te ontsnap, is onderwys. √√
ʼn Verbeterde onderwysstelsel is nodig om die ekonomie as geheel te laat
groei. √√ (Enige 2 × 2) (4)
(8)
VRAAG 4: MAKRO-EKONOMIE EN EKONOMIESE STREWES
40 PUNTE – 30 MINUTE
4.1
4.1.1 Noem twee metodes om BBP te bepaal
Inkome √
Produksie √
Besteding√ (2)
4.1.2 Verduidelik hoe verbruik indiensneming kan stimuleer.
• As verbruik verhoog, moet maatskappye produksie verhoog en om dit te
doen, is meer mense nodig om in die fabrieke te werk. √√ (1 × 2) (2)
4.2
4.2.1 Na watter ekonomiese stelsel word verwys in die bostaande
uittreksel?
• Bevels √ / sentraal beplande √ / bevel √ (1)
4.2.2 Wie allokeer die hulpbronne in bogenoemde uittreksel?
• Regering √ (1)
4.2.3 Beskryf kortliks die term ekonomiese stelsel.
• Metodes wat deur lande gebruik word om hul hulpbronne toe te
ken. √√ (2)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Ekonomie/V1 9 GP/November 2019
Graad 11 – Nasienriglyne
4.2.4 Waarom word Suid-Afrika as ʼn gemengde ekonomie beskou?
• Die regering speel ʼn rol in die verskaffing van kollektiewe goedere
en dienste en om die mark te reguleer. √√
• Suid-Afrika het ʼn dualistiese ekonomie met ʼn hoogs
ontwikkelde finansiële en industriële ekonomie. √√
• Verbruikers het vryheid om te besluit hoe om hul inkomste te
spandeer en wat om te verbruik. √√
• Die regering gebruik voldoende monetêre en fiskale beleid om
maksimum ekonomiese groei en deurlopende stabiliteit van pryse
te verseker. √√
• Die regering se betrokkenheid op die markte behels inmenging
om pryse te beheer om verbruikers en werkers te beskerm. √√
(Aanvaar enige ander korrekte relevante antwoord)
(2 x 2) (4)
4.3
4.3.1 Noem TWEE risiko's wat banke in die gesig staar.
• Likiditeitsrisiko √
• Kredietrisiko √
• Rentekoersrisiko √
• Beleggingsrisiko √
• Kapitaalrisiko √ (2 x 1) (2)
4.3.2 Hoe hanteer die Suid-Afrikaanse Reserwebank bankmislukking?
Die Suid-Afrikaanse reserwebank verseker dat banke
ooreenkomstig die Bankwet bestuur word en dat deposante nie
aan onnodige risiko blootgestel word nie √√
(Aanvaar enige ander korrekte relevante antwoord) (2)
4.3.3 Wie is die slagoffers van bankmisukking?
• Deponeerders √
• Aandeelhouers √ (2)
4.3.4 Verduidelik kortliks ruilmiddel en geld as ʼn waardedraer as
funksies van geld.
• Ruilmiddel
Dit word algemeen aanvaar as ʼn betaalmiddel. √√
Goedere, dienste en arbeid word vir geld verruil. √√
• Geld as ʼn waardedraer
Geld bied ʼn maatreël wat ons in staat stel om waarde te gee aan
goedere en dienste. √√
As ʼn prys aan iets toegewys word, dien geld as ʼn maatstaf van
waarde. √√ (4)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Ekonomie/V1 10 GP/November 2019
Graad 11 – Nasienriglyne
4.4 Onderskei tussen ekonomiese groei en ekonomiese ontwikkeling.
Ekonomiese groei Ekonomiese ontwikkeling
Is ʼn toename in die produktiewe Is ʼn toename in die lewenstandaard van
kapasiteit van die ekonomie √√ mense in ʼn land. √√
Word gemeet as ʼn Aangaande opleiding geletterdheid,
persentasieverandering in reële gesondheidsorg, werkloosheid en
BBP √√ omgewingsvolhoubaarheid. √√
Aangaande goedere en dienste. √√ Gaan oor mense en menslike
ontwikkeling √√
Is noodsaaklike insette vir Groei moet lei tot ontwikkeling √√
ekonomiese ontwikkeling. √√
(2 x 2) (4) (2 x 2) (4)
(8)
4.5 Bespreek redes vir die ongelyke verdeling van inkome.
• Ongelyke besit van welvaart – rykdom genereer inkomste in die vorm van
winste, rente en dividende, veroorsaak verskille in rykdom verskille in
inkomste. √√
• Verskille in die samestelling van huishoudings – Sommige huishoudings is
groot en ander is klein. √√
• Verskille in vaardighede en kwalifikasies – Diegene met gevorderde
vaardighede en kwalifikasies sal waarskynlik hoë inkomste verdien. √√
• Diskriminasie – Die inkomste van sommige groepe is benadeel deur
diskriminasie in terme van werksgeleenthede, betaal- en
bevorderingskanse. √√ (4 x 2) (8)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Ekonomie/V1 11 GP/November 2019
Graad 11 – Nasienriglyne
AFDELING C
Beantwoord enige EEN van die twee vrae uit hierdie afdeling in die
ANTWOORDBOEK.
VRAAG 5: MAKRO-EKONOMIE 40 PUNTE – 40 MINUTE
• Bespreek Suid-Afrika se infrastruktuur volledig. (26 punte)
• Na jou mening, wat het die voortgesette energiekrisis in Suid-Afrika
sedert 2008 veroorsaak (10 punte) [40]
INLEIDING
Infrastruktuur verwys na die land se sosiale kapitaal. Dit is die voetstuk wat die
ekonomiese struktuur van ʼn land dra. √√ (maks. 2)
LIGGAAM
Kommunikasie √
ʼn Doeltreffende kommunikasie-infrastruktuur is noodsaaklik, veral vir besighede omdat
hulle die volgende moet doen:
• Pryse dophou√√
• Kontroleer die beskikbaarheid van grondstowwe en dienste √√
• Volg finansiële veranderinge √√
• Vergelyk en evalueer plaaslike en buitelandse ekonomiese toestande
Telefone √
Telefone werk met kabelverbindings of seinverbinding. √√
• Vaste telefoon. Die vaste lynstelsel wat in Suid-Afrika gebruik word, word
deur Telkom SA besit en bestuur. Die vaste landlynstelsel is noodsaaklik en
voorsien ook die volgende noodsaaklike kommunikasie-elemente. √√
o E-pos: Persoonlike rekenaars kan met behulp van modems met mekaar
kommunikeer. E-pos boodskappe en ander soorte korrespondensie word
van een rekenaar na ʼn ander oorgedra. √√
o Fakse: Hierdie masjien maak dit moontlik om boodskappe en prente per
telefoonlyn te stuur. √√
o Internet: Rekenaars met modems kan toegang tot mekaar se databasis
en ander inligting stoorruimtes verkry. Alle soorte inligting kan binne
sekondes wêreldwyd verkry of versprei word. Koop en verkoop oor die
internet word e-handel genoem. √√
o Selfone: Hierdie fone werk op luggolf seine. Kommunikasie kan oral
verkry word waar seine beskikbaar is wanneer hulle reis of wanneer hulle
stilstaan. SMS-funksie voer ʼn kort boodskap-funksie uit. √√
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Ekonomie/V1 12 GP/November 2019
Graad 11 – Nasienriglyne
• Posdienste √
o Pos per land of lug is die mees algemene en basiese manier hoe
boodskappe gekommunikeer kan word en goedere afgelewer
word. √√
o Die spoed waarteen globalisering plaasvind hang af van ʼn vinnige
en betroubare kommunikasiestelsel. √√
• Media √
o Die drukwerk, soos tydskrifte en koerante, kommunikeer met die
publiek deur algemene en spesifieke inligting te verskaf.
o Elektroniese media sluit radio, televisie en internet in.
Vervoer √
• Padvervoer √
o Suid-Afrika het ʼn moderne padvervoer sisteem. √√
o Privaat motors is die belangrikste vorm van padvervoer. √√
o Mini-bus taxis verskaf ʼn belangrike diens vir meer as helfte van die
Suid-Afrikaanse daaglikse pendelaars . √√
• Spoorvervoer √
o Spoornet bestuur die nasionale spoorwegnetwerk van Suid-Afrika. √√
o Die meeste van Spoornet se rollenele voorraad word in Suid-Afrika
vervaardig. √√
o Spoornet voorsien spoorwegvervoer hoofsaaklik vir goedere houers.
√√
o Suid-Afrika se spoorwegnetwerk is die grootste in Afrika. √√
• Hawens en mariene (see) vervoer. √
o Portnet bestuur alle hawens. √√
o Suid-Afrika het nie ʼn nasionale seelyn nie, maar het ʼn groot
kommersiële vloot wat in privaat besit is. √√
• Lugvervoer √
o Suid-Afrikaanse Lugdiens (SAL) is Suid-Afrika se nasionale
lugverskaffer en bied ʼn uitgebreide netwerk vlugte tussen alle groot
sentrums in Suid-Afrika en tussen Suid-Afrika en sommige buurlande
en groot oorsese stede. √√
Energie √
Suid-Afrika het ʼn goed ontwikkelde energie-infrastruktuur, wat ʼn byna ononderbroke
toevoer lewer sonder groot tekorte. √√
Dit oorskei die norm in vergelyking met ander ontwikkelende lande
• Elektrisiteit √
o Elektrisiteit word deur kabels verskaf en deur middel van kraglyne
oorgedra. √√
o Eskom is die nasionale verskaffer. √√
o Elektrisiteit in Suid-Afrika kom van drie belangrike bronne: steenkool,
water en kernkrag. √√
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Ekonomie/V1 13 GP/November 2019
Graad 11 – Nasienriglyne
• Vloeibare brandstof √
o Ru-olie, petrol, diesel, paraffien en lugvaartbrandstof is die belangrikste
brandstowwe wat in Suid-Afrika gebruik word. √√
o Kleinhandelverspreiding van alle brandstof wat geraak word deur
honderde brandstofstasies wat aan private firmas behoort. √√
• Gas √
o Natuurlike gas word van 'n bron in Mosselbaai geproduseer en word
deur Petro SA gebruik. √√
o Steenkool word verwerk en versprei deur Sasol. √√
• Hernubare bronne √
o Behalwe vir water wat vir hidro-elektriese krag gebruik word, is die
enigste ander bron van energie wat op ʼn beduidende skaal in Suid-Afrika
gebruik word, brandhout. √√
o In sommige gebiede is dit heeltemal uitgeput en in ander gebiede is hulle
onder swaar druk. √√
o Die alternatief is om steenkool te gebruik. √√
o Son-, wind- en gety-energie is op eksperimentele vlakke, alhoewel dit op
verskillende stadiums is. √√
(maks. 26)
ADDISIONELE DEEL
• Eskom is die enigste verskaffer van elektrisiteit in Suid-Afrika. √√
• Eskom het nie genoeg in nuwe kragbronne belê nie. √√
• Die prys van elektriese krag is te laag om die nodige kapitaal te voorsien om
nuwe kragstasies te skep. √√
• Dit is baie duur om nuwe kragstasies te bou. √√
• Onwettige kragverbindings deur huishoudings wat nie vir kragverbruik betaal
nie.
• Die staat was baie huiwerig om privaat maatskappye toe te laat om die
kragopwekkingsveld te betree.√√
• Die gebruik van hernubare bronne van krag, veral sonkrag, is nie beklemtoon
nie. √√
• Groot kraggebruikers is deur Eskom besonder lae tariewe gegee. √√
(Aanvaar enige korrekte relevante antwoorde.)
(maks. 10)
GEVOLGTREKKING
Infrastruktuur speel ʼn belangrike rol in die land, aangesien dit ʼn faktor vir ekonomiese
groei en ekonomiese ontwikkeling is. √√
(Aanvaar enige ander korrekte relevante gevolgtrekking.)
(maks. 2)
[40]
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Ekonomie/V1 14 GP/November 2019
Graad 11 – Nasienriglyne
VRAAG 6: EKONOMIESE STREWES 40 PUNTE – 40 MINUTE
• Bespreek die funksies van die Suid-Afrikaanse Reserwebank onder die
volgende hoofde:
o Regeringsbank (8)
o Bank van uitgifte (8)
o Banke se bank (10) (26 punte)
• Hoe sal die Goewerneur van die Reserwebank monetêre beleid aanwend
om die hoeveelheid geld in die land te beïnvloed? (10 punte) [40]
INLEIDING
Die sentrale bank is die monetêre owerheid van ʼn land. Suid-Afrika se sentrale bank
is in 1920 gestig. Die hooffunksies van die SARB is om as monetêre owerheid te
dien. √√ (Enige toepaslike inleiding is aanvaarbaar) (Maks. 2)
LIGGAAM
• Regeringsbankier
o Die Reserwebank is die hoofbankier van die staat. √√
o Dit lewer dienste aan die regering wat soortgelyk is aan dié wat
handelsbanke aan hulle klante lewer. √√
o Staatsdepartemente deponeer hulle fondse by die Reserwebank en
wissel tjeks op hulle rekeninge. √√
o Die Reserwebank verskaf ook lenings, buitelandse valuta en finansiële
advies aan die regering. √√
o Verskaf ook monetêre advies aan die regering. √√ (Maks. 8)
• Bank van uitgifte
o SARB het die alleenreg om banknote en munte uit te reik. √√
o Die Suid-Afrikaanse Munt Maatskappy munt SA se munte. √√
o Beide hierdie maatskappye is filiale van die SARB. √√
o Die SARB word deur die behoeftes van die ekonomie gelei in die
uitreiking van munte en note. √√ (Maks. 8)
• Banke se bank
o SARB verklaar en hou die minimum kontantreserwes wat van alle banke
vereis word ten einde solvent te bly. √√
o SARB tree op as ʼn bank van vereffening deur interbanktransaksies te
hanteer. √√
o Die banke hoef nie verskeie tjeks aan mekaar te betaal nie, maar die
SARB sal die saldo’s tussen die banke vereffen. √√
o Die SARB is ʼn lener in die laaste instansie. √√
o Dit staan lenings toe aan handelsbanke indien die bank ʼn
likiditeitsprobleem ondervind. √√
o Die SARB hou toesig oor die handelsbanke. √√
o Dit verseker dat die banke optree volgens die Wet op Banke. √√
o Die SARB verseker dat alle banke die monetêre beleid toepas. √√
(Maks. 10)
(Maks. 26)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Ekonomie/V1 15 GP/November 2019
Graad 11 – Nasienriglyne
ADDISIONELE DEEL
Hoe sal die Goewerneur van die Reserwebank monetêre beleid aanwend om die
hoeveelheid geld in die land te beïnvloed?
Die SARB kan die hoeveelheid geld in ʼn land beïnvloed deur:
•Die geldvoorraad te verhoog deur geld tot die ekonomie toe te voeg √√
•Of die aanbod van geld te verlaag deur geld uit die ekonomie te onttrek √√
•Inkrimping van ekonomiese aktiwiteite tydens resessies en depressies √√
•Die ekonomie te stimuleer deur die geldvoorraad te verhoog √√
•Die ekonomie te laat afkoel deur die aanbod van geld te verminder tydens
inflasie √√
• Die ekonomie te stimuleer deur ʼn daling in die repokoers en rentekoerse te
gebruik sodat banke hulle rentekoerse verlaag √√
• Die aanbod van geld te beïnvloed deur die persentasie van deposito’s wat
banke as kontantreserwes moet hou √√
• Beperking van die aanbod van geld deur sekuriteite te verkoop aan banke of
die teenoorgestelde indien die aanbod van die geldvoorraad moet styg √√
• Morele oorreding om banke te vra om meer versigtig te wees met die toestaan
van lenings √√ (Aanvaar enige korrekte toepaslike antwoord)
(Maks. 10)
GEVOLGTREKKING
Die missie van die SARB is om die interne en eksterne waarde van die rand te
beskerm. Dit het beheer oor alle geldkwessies in Suid-Afrika. √√
(Aanvaar enige ander korrekte relevante gevolgtrekking)
(Maks. 2)
[40]
TOTAAL AFDELING C: 40
GROOTTOTAAL: 150
Kopiereg voorbehou
Study this subject
Recommended for this subject
%20November%202019%20Possible%20Answers_hlayiso.com_--3da2c64d-9c52-4050-b623-b23413f7d393/v1-101a17ac4ecbcc9755fb/card.webp)
Memorandum
Economics Grade 11 P2 Gauteng November 2019 Memo (Afrikaans)

Memorandum
Economics Grade 11 P1 Eastern Cape November 2019 Memo (Afr)
%20November%202019%20Question%20Paper_hlayiso.com_--5439f8b1-e96c-4dbf-8e67-3bc1809214bf/v1-ce29d1fb605cdf299464/card.webp)
Question paper
Economics Grade 11 P2 Gauteng November 2019 QP (Afr)
%20June%202019%20Question%20Paper_hlayiso.com_--ceda42d1-302e-4a52-a36d-f6471f344c67/v1-8bc5a498f0fbc7f36cda/card.webp)
Question paper
Economics Grade 11 P1 Gauteng June 2019 Question Paper (Afr)
%20November%202022%20Question%20Paper_hlayiso.com_--897b9d67-33ef-4221-b7a4-7f859e82cc0a/v1-2bd0c5915023c7f66cee/card.webp)
Question paper
Economics Grade 11 P1 Gauteng November 2022 QP (Afr)
%20November%202018%20Question%20Paper_hlayiso.com_--eed8879a-a090-451a-a129-f2906009b3e7/v1-246dcbadc0627dabf2f5/card.webp)
Question paper
Economics Grade 11 P1 Gauteng November 2018 QP (Afr)
More from Grade 11 Economics

Question paper
Economics Grade 11 P2 Eastern Cape November 2025 QP (Afr)

Question paper and memo
Economics Grade 11 Limpopo March Test 2025 Paper & Memo

Question paper
Economics Grade 11 P2 Eastern Cape November 2024 QP (Afr)
%20June%202024%20Question%20Paper_hlayiso.com_--286fd14c-e55e-40fd-bc7c-063349f9423e/v1-d5ff446b5035b70da9db/card.webp)
Question paper
Economics Grade 11 P2 Gauteng June 2024 Question Paper (Afr)

Question paper
Economics Grade 11 P2 North West November 2024 QP (Afr)

Question paper