Economics Grade 12 P1 Gauteng Mock 2021 Question Paper (Afr)

Downloaded from hlayiso.com GAUTENGSE DEPARTEMENT VAN ONDERWYS VOORBEREIDENDE EKSAMEN 2021 10731 EKONOMIE VRAESTEL 1 TYD: 2 uur PUNTE: 150 14 bladsye b.o.

Downloaded from hlayiso.com EKONOMIE 2 (Vraestel 1) 10731/20 INSTRUKSIES EN INLIGTING 1. Beantwoord VIER vrae soos volg in die ANTWOORDBOEK:  AFDELING A: VERPLIGTEND  AFDELING B: Beantwoord TWEE van die drie vrae.  AFDELING C: Beantwoord EEN van die twee vrae. 2. Beantwoord slegs die vereiste aantal vrae. Oortollige antwoorde sal NIE nagesien word NIE. 3. Nommer die antwoorde korrek volgens die nommeringstelsel wat in hierdie vraestel gebruik is. 4. Lees die vrae sorgvuldig deur. 5. Begin elke vraag op ʼn NUWE bladsy. 6. Laat 2 – 3 reëls tussen onderafdelings van vrae oop. 7. Beantwoord die vrae in volsinne en maak seker dat die formaat, inhoud en konteks van jou antwoorde ooreenstem met die kognitiewe vereistes van die vrae. 8. Gebruik slegs swart of blou ink. 9. ʼn Nie-programmeerbare sakrekenaar mag gebruik word. 10. Skryf netjies en leesbaar. b.o.

Downloaded from hlayiso.com EKONOMIE 3 (Vraestel 1) 10731/21 AFDELING A (VERPLIGTEND) VRAAG 1 30 PUNTE – 20 MINUTE 1.1 Verskeie opsies word as moontlike antwoorde op die volgende vrae gegee. Kies die korrekte antwoord en skryf slegs die letter (A–D) langs die vraagnommers (1.1.1 tot 1.1.8) in die ANTWOORDBOEK neer, bv. 1.1.9 D. 1.1.1 Die twee belangrikste markte in die ekonomiese kringloop van inkomste en uitgawes is die ... A valutamark en faktormark. B faktormark en produkmark. C goedere mark en dienste mark. D kapitaalmark en geldmark. 1.1.2 Die proses om voorspellings te maak oor veranderende omstandighede en toekomstige gebeure wat die ekonomie kan beïnvloed. A Ekonomiese voorspelling B Sloerende ekonomiese aanwyser C Ekonomiese aanwyser D Leidende ekonomiese aanwyser 1.1.3 Hoë inflasie is die resultaat van ... as ʼn makro-ekonomiese doel nie bereik word nie. A prysstabiliteit B eksterne stabiliteit C volle indiensneming D billike verdeling van inkomste 1.1.4 As buitelandse beleggers Sasol-aandele vanaf die Johannesburgse Effektebeurs (JSE) koop, word dit as netto ... in die betalingsbalans aangeteken. A direkte beleggings B ander beleggings C finansiële afgeleide instrumente D portefeulje-beleggings 1.1.5 Die nywerheidsbeleid wat fokus op ekonomiese ontwikkeling in spesifieke gebiede, word ... genoem A sentralisering B integrasie C desentralisasie D internasionale samewerking b.o.

Downloaded from hlayiso.com EKONOMIE 4 (Vraestel 1) 10731/21 1.1.6 ʼn Voorbeeld van ʼn monetêre beleidsbenadering wat gebruik word om ekonomiese groei en ontwikkeling te bevorder, staan bekend as ... A eiendomsubsidies. B opemarktransaksies. C welvaartbelasting. D grondherverdeling. 1.1.7 ʼn Sosiale aanwyser wat verband hou met gesondheid is ... A die persentasie inskrywing in sekondêre skole. B die beskikbaarheid van elektrisiteit. C ondervoeding. D infantie le mortaliteit. 1.1.8 Die verlaging van die repokoers kan gesien word as ʼn ... benadering tot ekonomiese groei. A toegevoegde waarde B aanbodkant C fiskale D vraagkant (8 x 2) (16) b.o.

Downloaded from hlayiso.com EKONOMIE 5 (Vraestel 1) 10731/21 1.2 Kies ʼn beskrywing uit KOLOM B wat by ʼn item in KOLOM A pas. Skryf slegs die letter (A–I) langs die vraagnommers (1.2.1 tot 1.2.8) in die ANTWOORDBOEK neer, bv. 1.2.9 J. KOLOM A KOLOM B 1.2.1 Belasting A ʼn Verlaging in die prys van goedere en verbruikers het meer geld om 1.2.2 Keynesianisme aan ander goedere te spandeer 1.2.3 Inkomste-effek B Die proses van verhoogde internasionale samewerking en 1.2.4 Amplitude kommunikasie, wat tot internasionale handel lei 1.2.5 Inligting- en kommunikasietegnologie C ʼn Instelling wat KMMO's bystaan D ʼn Teorie wat die betrokkenheid van 1.2.6 Globalisering die regering by die ekonomie regverdig 1.2.7 Departement van Handel, Nywerheid en E Meet die afstand tussen twee pieke Mededinging of tussen twee trôe 1.2.8 Menslike kapitaal F Mense en hul vaardighede wat benodig word vir produksie G Verpligte betaling deur ʼn privaat individu of sakeonderneming aan die staat waarvoor daar geen direkte voordeel is nie. H ʼn Belangrike groeisektor van die Geïntegreerde Vervaardigingstrategie I Meet die afstand van die tendenslyn tot die piek en die tendenslyn tot die trog (8 x 1) (8) b.o.

Downloaded from hlayiso.com EKONOMIE 6 (Vraestel 1) 10731/21 1.3 Gee EEN term vir elk van die volgende beskrywings. Skryf slegs die term langs die vraagnommers (1.3.1 tot 1.3.6) in die ANTWOORDBOEK neer. Afkortings, akronieme en voorbeelde sal NIE aanvaar word NIE. 1.3.1 Bedrag wat betaal moet word vir die verskillende produksiefaktore wat gebruik word om goedere en dienste te produseer 1.3.2 Pogings deur belangegroepe om regeringsgedrag tot hul voordeel te beïnvloed 1.3.3 ʼn Vorm van krediet wat gebruik kan word wanneer betalingsbalans- probleme ondervind word 1.3.4 Dit verwys na die grootte en struktuur van die bevolking 1.3.5 Waarde toevoeging tot grondstowwe deur dit plaaslik te verwerk tot finale produkte vir verbruikers 1.3.6 Die uitset per werker in ʼn bepaalde tydperk (6 x 1) (6) TOTAAL AFDELING A: 30 b.o.

Downloaded from hlayiso.com EKONOMIE 7 (Vraestel 1) 10731/21 AFDELING B Beantwoord enige TWEE van die drie vrae in hierdie afdeling in die ANTWOORDBOEK. VRAAG 2: MAKRO-EKONOMIE 40 PUNTE – 30 MINUTE 2.1 Beantwoord die volgende vrae. 2.1.1 Noem TWEE soorte sekuriteite wat in die geldmark voorkom. (2 x 1) (2) 2.1.2 Waarom is ʼn vryswewende wisselkoers voordeliger vir die meeste lande? (1 x 2) (2) 2.2 Bestudeer die volgende sirkelgrafiek en beantwoord die vrae wat volg. BYDRAE VAN DIE VERSKILLENDE BEDRYWE TOT SUID-AFRIKA SE BBP Landbou, bosbou, visvang: 2,59% Persoonlike dienste: 5,96% Mynbou en steengroewery: 8,06% Algemene regerings dienste: 16,74% Vervaardiging: 13,53% Elektrisiteit, gas en water: 2,31% Konstruksie: 3,77% Finansies, eiendom en sake dienste: 22,39% Handel, spysenering en akkommodasie: 15,10% Vervoer, berging en kommunikasie: 9,55% [Aangepaste bron: https://www.southafricanmi.com/south-africas-gdp.html] 2.2.1 Identifiseer die bedryf in die sekondêre sektor wat die meeste bygedra het tot ekonomiese groei in die diagram hierbo? (1) 2.2.2 Noem die metode wat gebruik is om die Bruto Binnelandse Produk te bereken in die diagram hierbo. (1) 2.2.3 Beskryf kortliks die term nasionale produksie. (2) 2.2.4 Hoe beïnvloed die vergoeding van werknemers arbeidsproduktiwiteit? (2) 2.2.5 Waarom is die vermenigvuldigingseffek op vervaardiging belangrik in die ekonomie? (2 x 2) (4) b.o.

Downloaded from hlayiso.com EKONOMIE 8 (Vraestel 1) 10731/21 2.3 Bestudeer die onderstaande inligting en beantwoord die vrae wat volg. SINKGAT VAN 4 METER DIEP VEROORSAAK VERKEERSAFLEIDINGS IN BENONI Motoriste is gewaarsku oor ʼn sinkgat op die N12 (Snake Weg) naby Benoni. Die sinkgat is Saterdagoggend in die vroeë oggendure ontdek en teen die middag was die paaie nog steeds afgesluit. Volgens die Gautengse Departement van Padvervoer is die sinkgat ongeveer vier meter diep. [Aangepaste bron: https://www.news24.com/news24/southafrica/news/4-metre-deep-sinkhole- causes-traffic-diversions-in-benoni-2019110] 2.3.1 Noem die regeringsvlak waarvolgens die munisipaliteit van Benoni geklassifiseer kan word. (1) 2.3.2 Noem enige ander funksie van die munisipaliteit, behalwe die herstel van paaie. (1) 2.3.3 Beskryf kortliks die term gratis ryer. (2) 2.3.4 Verduidelik een voordeel van verbeterde padverbindings. (2) 2.3.5 Watter impak sal ʼn kleiner begrotingstoewysing op padveiligheid hê? (4) 2.4 Bespreek die interaksies tussen ekonomiese deelnemers aan ʼn geslote ekonomie. (4 x 2) (8) 2.5 Waarom is dit nodig om die betalingsbalans-data van ʼn land te ondersoek? (8) [40] b.o.

Downloaded from hlayiso.com EKONOMIE 9 (Vraestel 1) 10731/21 VRAAG 3: EKONOMIESE STREWES 40 PUNTE – 30 MINUTE 3.1 Beantwoord die volgende vrae. 3.1.1 Noem enige TWEE kenmerke van ekonomieë in die suide. (2 x 1) (2) 3.1.2 Hoe gebruik die SARB sy opemarktransaksies om krediet te beperk? (1 x 2) (2) 3.2 Bestudeer die onderstaande tabel en beantwoord die vrae wat volg. SUID-AFRIKA SE SOSIALE EN MENSLIKE ONTWIKKELINGSAANWYSERS Verwagte Lewens- Gemiddelde jare van BNI per MOI Jaar verwagting jare van skool- capita ($) waarde by geboorte skoolhou opleiding 2018 62,0 13,3 10,1 12,073 12,073 2019 62,8 13,3 10,1 11,948 11,948 2020 63,4 13,3 10,1 11,923 1,.923 [Bron: http:hdr.undp.org 2020] 3.2.1 Identifiseer die jaar wat die beste lewenspeil vir Suid-Afrikaners getoon het in die bostaande tabel. (1) 3.2.2 Noem EEN rede vir die afname in die Bruto Nasionale Inkomste (BNI) per capita tussen 2019 en 2020 in die tabel hierbo. (1) 3.2.3 Beskryf kortliks die term lewensverwagting. (2) 3.2.4 Bespreek doeltreffende dienslewering deur die regering as ʼn maatstaf vir die lewenstandaard. (2) 3.2.5 Hoe beïnvloed lae lewensverwagting die Menslike Ontwikkelingsindeks (MOI) van ʼn land? (2 x 2) (4) b.o.

Downloaded from hlayiso.com EKONOMIE 10 (Vraestel 1) 10731/21 3.3 Bestudeer die onderstaande uittreksel en beantwoord die vrae wat volg. SPESIALE EKONOMIESE SONE Een van die belangrikste instrumente om die land se nywerheidsontwikkelings- agenda te versnel, is die nuwe Spesiale Ekonomiese Sone-program(SES). Die land se nywerheidsontwikkelingsagenda word duidelik uiteengesit in ons Nasionale Nywerheidsbeleids-raamwerk (NNBR), Nywerheidsbeleidaksieplan (IPAP) en Nasionale Ontwikkelingsplan (NOP). Die nuwe Afrika-kontinentale Vryhandelsgebied (AFCTA) wat op 1 Januarie 2021 in werking getree het, sal ons SES's ondersteun. [Aangepas uit Mail and Guardian – 26 Julie 2019] 3.3.1 Verskaf EEN hoofdoel van die Nasionale Nywerheidsbeleids- raamwerk. (1) 3.3.2 Noem EEN voordeel wat ʼn land verkry uit regstreekse buitelandse beleggings(RBB's). (1) 3.3.3 Beskryf kortliks die term de-industrialisering. (2) 3.3.4 Wat is die verband tussen die vervaardigingsektor en die primêre sektor? (2) 3.3.5 Hoe sal SES’s voordeel trek uit die nuwe AFCTA? (2 x 2) (4) 3.4 Bespreek kortliks groei en handel as uitdagings van globalisering wat ontwikkelende lande in die gesig staar. (2 x 4) (8) 3.5 Hoe kan regerings aansporings gebruik om nywerheidsontwikkeling aan te moedig? (8) [40] b.o.

Downloaded from hlayiso.com EKONOMIE 11 (Vraestel 1) 10731/21 VRAAG 4: MAKRO-EKONOMIE EN EKONOMIESE STREWES 40 PUNTE – 30 MINUTE 4.1 Beantwoord die volgende vrae. 4.1.1 Noem TWEE soorte ondoeltreffendhede van openbare sektor voorsiening. (2 x 1) (2) 4.1.2 Hoe word ontwikkelende lande negatief beïnvloed deur kapitalisme? (1 x 2) (2) 4.2 Bestudeer die onderstaande uittreksel en beantwoord die vrae wat volg. MYNBOU EN MINERALE IN SUID-AFRIKA Suid-Afrika is ʼn wêreldleier op die gebied van mynbou. Die land is bekend vir sy oorvloed minerale bronne, wat ʼn aansienlike deel van die wêreldproduksie en – reserwes uitmaak, en die Suid-Afrikaanse mynboumaatskappye is belangrike rolspelers in die wêreldwye bedryf. [Bron: https://www.brandsouthafrica.com/investments-immigration/business/ economy/ mining-and-minerals-in-south-africa] 4.2.1 Noem enige EEN kommoditeit wat Suid-Afrika na die buitelande uitvoer. (1) 4.2.2 Noem die ekonomiese sektor waarin mynbou geklassifiseer word. (1) 4.2.3 Beskryf kortliks die term netto gouduitvoere. (2) 4.2.4 Hoe dra mynbou by tot die vermindering van die betalingsbalans onewewigtigheid? (2) 4.2.5 Bespreek die impak van wisselkoersskommelings op die mynbousektor. (2 x 2) (4) b.o.

Downloaded from hlayiso.com EKONOMIE 12 (Vraestel 1) 10731/21 4.3 Bestudeer die onderstaande tekenprent en beantwoord die vrae wat volg. …EK HET DIT!! VERANTWOORDELIKE GROND-HERVORMING [Aangepas uit www.google.com] 4.3.1 Identifiseer die grondbeleid soos aangedui in die diagram hierbo. (1) 4.3.2 Noem EEN ander beleid wat gebruik word vir welvaartverspreiding. (1) 4.3.3 Beskryf kortliks die term ekonomiese groei. (2) 4.3.4 Hoe het die onlangse arbeidswette verander om tot welvaartskepping in Suid-Afrika by te dra? (2) 4.3.5 Hoe kan die Uitgebreide Openbarewerksprogramme gebruik word om die werkloosheidsyfer te verlaag? (2 x 2) (4) 4.4 Bespreek hoe bestuursmislukking en burokrasie tot mislukking in die openbare sektor bydra. (4 x 2) (8) 4.5 Evalueer die gebruik van aanwysers om die gesondheid van ʼn bevolking tydens die Covid-19-pandemie te monitor. (8) [40] TOTAAL AFDELING B: 80 b.o.

Downloaded from hlayiso.com EKONOMIE 13 (Vraestel 1) 10731/21 AFDELING C Beantwoord EEN van die twee vrae in hierdie afdeling in die ANTWOORDBOEK. Jou antwoord sal soos volg geassesseer word: PUNTE- STRUKTUUR VAN OPSTEL TOEKENNING Inleiding Die inleiding is ʼn laerorde-respons.  ʼn Goeie begin is om die sleutelkonsep wat met die vraagonderwerp Maks. 2 verband hou, te definieer of te omskryf.  Moenie enige deel van die vraag by die inleiding insluit nie.  Moenie enige gedeelte van die inleiding in die liggaam herhaal nie.  Vermy om in die inleiding te sȇ wat jy in die liggaam gaan bespreek. Liggaam Hoofgedeelte: Bespreek in besonderhede/Diepgaande bespreking/ Maks. 26 Ondersoek/Bespreek krities/Analiseer/Vergelyk/Evalueer/Onderskei/ Differensieer/Verduidelik/Assesseer/Debatteer Addisionele gedeelte: Gee eie mening/Bespreek krities/Evalueer/ Evalueer Maks. 10 krities/Trek ʼn grafiek en verduidelik/Gebruik die gegewe grafiek en verduidelik/Voltooi die gegewe grafiek/Bereken/Lei af/Vergelyk/ Verduidelik/Onderskei/Interpreteer/Debatteer kortliks/Hoe?/Stel/Voorstel ʼn grafiek op (valutamark, vermenigvuldiger) Slot Enige hoërorde-slot moet die volgende insluit: Maks. 2  ʼn Kort samevatting van dit wat bespreek is sonder om enige feite wat alreeds genoem is te herhaal  Enige mening of waardeoordeel oor die feite wat bespreek is  Addisionele ondersteunende inligting wat die bespreking/ontleding versterk  ʼn Teenstrydige sienswyse met motivering, indien gevra  Aanbevelings TOTAAL: 40 b.o.

Downloaded from hlayiso.com EKONOMIE 14 (Vraestel 1) 10731/21 VRAAG 5: MAKRO-EKONOMIE 40 PUNTE – 40 MINUTE  Bespreek breedvoerig die gebruik van aanbodkantbeleide vir die 'gladstryk van sakesiklusse'. (26)  Evalueer die effek van reële rentekoerse op die sakesiklusse. (10) [40] VRAAG 6: EKONOMIESE STREWES 40 PUNTE – 40 MINUTE  Bespreek breedvoerig die argumente ten gunste van handelsbeskerming. (26)  Evalueer die negatiewe impak van ʼn vryehandelsbeleid op die ekonomie. (10) [40] TOTAAL AFDELING C: 40 TOTAAL: 150 EINDE