Downloaded from hlayiso.com
GRAAD 12
NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
IGREYIDI 12
ISINDEBELE ILIMI LOKUTHOMA LOKWENGEZA (FAL)
IPHEPHA LESIBILI (P2)
NOVEMBA 2018
IMITLOMELO: 70
ISIKHATHI: Ama-iri ama-2
Iphepheli linamakhasi ali-17.
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
You're offline
Skip to contentQuestion paper 



View all



IsiNdebele FAL P2 Nov 2018_hlayiso.com_.pdf
Isindebele Fal · Grade 12 · NSC November Exam · 2018 · isindebele. Question paper, 17 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Isindebele Fal
- Grade
- Grade 12
- Language
- Isindebele
- Document type
- Question paper
- Year
- 2018
- Exam period
- NSC November Exam
- Paper
- 2
- Pages
- 17
- File size
- 428.3 KB
Loading document…
Loading document…
1 of 17
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P2 2 DBE/Novemba 2018
NSC
YELELA
1. Umfundi kufanele afunde ikhaseli ngokukhulu ukuyelela ngaphambi kobana
aphendule imibuzo.
2. Ungalingi ufunde iphepha lemibuzo loke. Qala ikhasi lokumunyethweko
elisekhasini elilandelako bese utshwaya iinomboro zemibuzo ebuzweko
ngeencwadi ozifundileko kilomnyaka. Ngemuva kwalapho, funda imibuzo le
bese ukhetha leyo ofisa ukuyiphendula.
3. Iphepheli LINEENGABA EZINE:
ISIGABA A: Inovela (35)
ISIGABA B: Umdlalo (35)
ISIGABA C: Iindaba ezifitjhani (35)
ISIGABA D: Iinkondlo (35)
4. Khetha IINGABA EZIMBILI uphendule ngazo.
ISIGABA A: INOVELA
Phendula imibuzo yenovela oyifundileko.
ISIGABA B: UMDLALO
Phendula imibuzo yomdlalo owufundileko.
ISIGABA C: IINDABA EZIFITJHANI
Phendula imibuzo ngeendatjana ZOMBILI.
ISIGABA D: IINKONDLO
Phendula imibuzo ngeenkondlo ZOMBILI.
5. Sebenzisa irhelo lokuhlola ukuqinisekisa bona yoke imibuzo uyiphendulile.
6. Landela imiyalo onikelwe yona ekuthomeni kwaleso naleso sigaba
ngokuyelela okukhulu.
7. Tlola iinomboro zeempendulo njengombana zinjalo ephepheni lemibuzo.
8. Thoma isigaba ESINYE NESINYE ekhasini ELITJHA.
9. Isikhathi esiphakanyisweko sokuphendula isigaba ngasinye:
ISIGABA A: Pheze imizuzu ema-60
ISIGABA B: Pheze imizuzu ema-60
ISIGABA C: Pheze imizuzu ema-60
ISIGABA D: Pheze imizuzu ema-60
10. Tlola ngesandla esihle nesibonakalako.
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P2 3 DBE/Novemba 2018
NSC
IKHASI LETHEYIBULA LOKUMUNYETHWEKO:
Abafundi bayeleliswa bona baphendule yoke imibuzo.
ISIGABA A: INOVELA
Phendula YOKE imibuzo.
INOMBORO YOMBUZO IMITLOMELO INOMBORO YEKHASI
1.1 UBonakele 18 5
1.2 UBonakele 17 6
ISIGABA B: UMDLALO
Phendula YOKE imibuzo.
2.1 Umngani 18 8
2.2 Umngani 17 10
ISIGABA C: IINDABA EZIFITJHANI
Phendula YOKE imibuzo.
3. 'Kanti kunje' 17 12
4. 'Kukhulu kuyeza' 18 13
ISIGABA D: IINKONDLO
Phendula YOKE imibuzo.
5. 'Ngiyakuthanda' 18 15
6. 'Mbizo yokuthula' 17 16
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P2 4 DBE/Novemba 2018
NSC
IRHELO LOKUQINISEKISA
Tlola itshwayo (√) erhelweni lokuqinisekisa elilandelako ukuhlola bona uphendule yoke
imibuzo elindelekileko.
ISIGABA IINOMBORO INANI LEMIBUZO ITSHWAYO
ZEMIBUZO EZOKUPHENDULWA (√)
ISIGABA A:
UMBUZO 1.1 1.1.1–1.1.10 2
UMBUZO 1.2 1.2.1–1.2.10
ISIGABA B:
UMBUZO 2.1 2.1.1–2.1.9 2
UMBUZO 2.2 2.2.1–2.2.9
ISIGABA C:
UMBUZO 3 3.1–3.9 2
UMBUZO 4 4.1–4.10
ISIGABA D:
UMBUZO 5 5.1–5.10 2
UMBUZO 6 6.1–6.9
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P2 5 DBE/Novemba 2018
NSC
ISIGABA A: INOVELA
Phendula YOKE imibuzo.
UMBUZO 1: UBONAKELE – M Sikosana
1.1 Fundisisa itheksthi engenzasi bese uphendula imibuzo elandelako.
ITHEKSTHI A
NgeSiyabuswa emzini wakaMahlangu, umntwana kaBafunani uyagula,
akafuni ngitjho nokumunya kunina. UNaSilombo noBafunani batlhoga ngitjho
neranda leli lokobana bathumele umntwana ngemtholapilo njengombana
agula kungaziwa nokobana uphethwe yini kangaka. Umntwana ulila ubusuku
nemini. Iinyanga zabantu egade amlaphisa kizo, sezihlulekile sekubonwa 5
ngokusa nje kilomntwana kaBafunani.
'Mma njengombana ilanga litjhinga nje sizokuthathani sihlanganise nani
namhlanje njengombana umntwana agula kangaka nje?' Kubuza uBafunani
kunina. 'Mntwanami mina amaqhinga selangiphelele. Ase sibekezele
mhlambe ukugula kuzaziphelela. Akukho esingabe sisakwenza nasele 10
kunjengobana kunje,' kuphendula uNaSilombo.
'Mma utjho bona sihlale sibekezele umntwana agula kangaka?
Bengingakawalindeli amazwi afana nalawo kuwe mma ngombana nalokha
mina nangithi asiyokubika umntwana kwaKhoza, wena wathi lokho angeze
kwasisiza ngalitho. Umsana nakangasamfuni umntazana, kusuke sekuphelile, 15
akukho okungabe kusenziwa bonyana ajamelane nemilandu yakhe, hi … hi …
hi …!' Alile uBafunani.
'Bafunani mntwanami bengingazi bonyana uMahlangu uzakukhamba asitjhiye
singanamali njengombana singanayo nje. Ngathana uyihlo uMahlangu
bekakhona nje, ngabe umntwana sesimsile ngemtholapilo. Nami angazi 20
bonyana ngithatheni ngihlanganise nani kwanjesi. Ithemba lona lisesekhona
lokobana uMahlangu angangena nanini ukusukela khona nje.'
'Kodwana mma mina ngikubona kuliphutha elikhulu lokobana ubaba ondle
mina nawe abuye ondle ambathise umntwanami. Lokhu bekumsebenzi
wakayise lomntwana uThokozani.' 25
[Ikhasi 77]
1.1.1 Tlola isibongo salapho kubelethwa khona umntwana kaBafunani. (1)
1.1.2 UBafunani kwaMahlangu weza nonina. Tlola bona uyise weengazi
uhlala kuphi. (1)
1.1.3 Rhunyeza ngephuzu ELILODWA isiphetho esagcina sithethwe
nguBafunani ngemva kwekulumiswano engehla le. (2)
1.1.4 Hlathulula isizathu esanikelwa nguNaSilombo lokha nakangafuni
ukubika umlandu wokuba sidisi kwakaBafunani kwaKhoza. (2)
1.1.5 UBonakele noBafunani abafani ngendlela abajamelana ngayo
neentjhijilo. Madanisa indlela ebajamelana ngayo neentjhijilo.
Ipendulwakho ayibe maphuzu anembako. (2)
1.1.6 Hlathulula irarano elaba khona hlangana noNaSilombo
noNaMndebele lokha nabahlangana ngeSiyabuswa emzini
kaMahlangu. (2)
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P2 6 DBE/Novemba 2018
NSC
1.1.7 Qedelela isitatimende esilandelako ngependulo enembako.
Unobangela omkhulu wokuzisola kukaMahlangu ngokutlhalana
nomfazakhe wokuthoma, kumkhumbula ngezenzo …
A zokuhlonipha indoda kodwana angazi bona abantwana balala
badleni.
B zokweba nokungathlogomeli umzakhe.
C zokutjhiya uBonakele ekhaya angamenzeli litho.
D zokuhlonipha nokwazi bona umuzi uphathwa njani. (2)
1.1.8 Phendula isitatimende esilandelako ngoLIQINISO nofana
AKUSILO IQINISO bese usekela isiqunto osithathako ngephuzu
ELILODWA.
UNaSilombo ungumma ongawalandeliko amasiko. (2)
1.1.9 Ngokucabanga kwakho ingabe isiqunto esathathwa nguNaSilombo
sokungabikeli bekhabo lakaThokozani bona uBafunani uzithwele
umntwana kaThokozani sizokuba namuphi umthelela? Sekela
ipendulwakho ngephuzu ELILODWA uqalise khulukhulu
emntwaneni kaBafunani. (2)
1.1.10 Tshwaya ngelihlo elibukhali isenzo sakaSigwadi sokusuka kude le
eMgungundlovu azokutjela uMahlangu umlayezo wabezimu. (2)
1.2 Fundisisa itheksthi engenzasi bese uphendula imibuzo elandelako.
ITHEKSTHI B
'Maye, maye ngomntwana ekukuphela kwakhe, hi … hi … hi ...! Maye …!
Maye …! Hi …!'
'Yewuthule kosikazi ngombana angikaqedi ukukhuluma. Uzasala ulila mina
sengikhambile. Ngikhuluma indaba yokobanyana uBafunani khange asafika
esibhedlela. Umoya uphume i-Ambulensi ingakafiki esibhedlela. Wena 5
ongakwenza nje, ungasiza ngokobana uvele emakhazeni uyokukhuluma nabo
mayelana neemfanelo okuzafanela bona uzilungise.'
'Sewungasala kuhle kosikazi kodwana ngisazakubuya ngizokuzwa kuhle bona
kuthe umntwanakho azaziphosela ngaphambi kwekoloyi nje wena
bewumsilinge ngani lapha kwakho.' 10
Laphuma ipholisa latjhiya uNaSilombo asararekile. Kwaba ngasuthi
uyabhudanga. Akhange akholwe lokhu akuzwako. Wathatha umntwana
wambhebhula wagelagela ngaphandle ngasuthi yikukhu efuna isikhundla
sokubekela amaqanda. Zehla zalandelana iinyembezi lokha nasele angene
ngendlini ahlezi phezu komseme. 15
'Akukho engingabe ngisakwenza nasele kunje. Kungcono ngisuke
ngiyozanelisa ngamehlo khona ngemakhazeni. Ilanga lona ngiyalibona
bonyana seliyokutjhinga kodwana akukho engingakwenza ngombana
ubuthongo bona angekhe behla ebusuku. Khona indaba enje ngizayibikela
bani ngombana boke abantu benarha le bayangizonda. Angazi bona 20
ngabenzani engaka. Akekho ngitjho namunye ongikhulumisako. Kulungile
angikhambe.' Asuke khonokho angene indlela uNaSilombo. Nguye loya
akhamba asula iinyembezi indlela yoke le. Ukhamba nje akakhulumisani
namuntu.
[Ikhasi 80–81]
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P2 7 DBE/Novemba 2018
NSC
1.2.1 Tlola bona umuntu okhuluma noNaSilombo usebenza muphi
umsebenzi. (1)
1.2.2 Veza isizathu esenza bona indoda ekhuluma noNaSilombo le
ithembise ukubuya godu kuNaSilombo nayilayelisako. (2)
1.2.3 Ngokurhunyezweko hlathulula bona khuyini okulilisa uNaSilombo
etheksthini engehla. (2)
1.2.4 Ingabe isenzo sabomakhelana bakaNaSilombo sokurhatjha indaba
yokuhlongakala kwakaBafunani kodwana bangayi ukuyomlilela
sisitjelani ngepilo yabantu bendawo leyo? Ipendulwakho ayibe
liphuzu ELILODWA. (2)
1.2.5 Hlathulula bona imikghwa mazombe kaNaSilombo ibe namuphi
umphumela emndeninakhe nepilwenakhe. (2)
1.2.6 Khetha ipendulo YINYE enembeka kezingenzasi.
Isenzo sakaNaSilombo sokugelagela njengekukhu efuna
ukubekela sitjho ukuthi:
A Wayefuna umuntu ongamsalela nomntwana.
B Wayehlanganyelwe yihloko angazi bona enzeni.
C Wayeqalaqala umakhelanakhe.
D Wayeqalaqala bona mhlamunye angambona umntwanakhe. (2)
1.2.7 UBonakele umntwana onganakho ukubekezela. VUMELANA
nofana UPHIKISANE nesitatimendesi. (2)
1.2.8 Coca ngesifundo esisithola ngalokhu okuvelele uNaSilombo
sokobana azithole sele aqotjhwa nguBonakele kwaMahlangu. (2)
1.2.9 Tshwaya ngekghono lomtloli ekwethuleni isiphetho senovela le. (2)
IMITLOMELO YESIGABA A: 35
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P2 8 DBE/Novemba 2018
NSC
ISIGABA B: UMDLALO
Phendula YOKE imibuzo.
UMBUZO 2: UMNGANI – ST Nkambule
2.1 Fundisisa itheksthi engenzasi bese uphendula imibuzo elandelako.
ITHEKSTHI C
UMLAKANA: Alo kungaba njani naningangisiza sibaweni umnikelo
kibosomarhwebo, emasondweni neenhlanganweni
zomphakathi, mhlamunye singakghona ukuyihlanganisa
imali leyo.
BOBABILI: (Bavuma ngeenhloko.) Mbono omuhle khulu lowo Mlakana. 5
UBUSI: Unembile lapho Mlakana, banengi abantwana esibaziko
abafundiswe masondwabo, abanye bafundiswe
bosomarhwebo abanetjisakalo yokusiza umphakatrhi
abaphila kiwo.
U-OSCAR: Mhlamunye nathi singaba netjhudu sifumane 10
abosomarhwebo abanjalo, abanetjisakalo yokusiza
abantwana abavela emphakathini abaphila kiwo, begodu
nabo abafundisi abafani, bakhona abafundisi bamabandla
amakhulu ababasizako abantwana abafuna ukuyokufunda.
UBUSI: Kunjalo Oscar. Kwamanye amabandla ufumana abantu 15
bamemezela esondweni bona bafuna abentwana
abanetjisakalo yokufunda, bazababhadelela iindleko
zokufunda.
UMLAKANA: Nangabe asiphumeleli lapho, mhlamunye singasungula
irhwebonyana elincazana, elinjengokuguda abantu iinhluthu 20
nokuhlanza iinkoloyi.
U-OSCAR: (Amngene emlonyeni.) Awa Mlakana, irhwebo lizosidlela
isikhathi, begodu besivumelene ngokuthi asilifuni. Mina
umbono engiwusekelako, ngewokubawa umnikelo.
UBUSI: (Angenelela.) Nami umbono womnikelo ngiwo engiwusekela 25
khulu. Yerhwebo yona ngiyayilandula, uKhabo angasibona
kwangathi simudla iinthende.
BOKE: (Bahleka.)
UMLAKANA: Nakunjalo kuhle khulu. Asitholeni umsobo nephepha, sitloleni
phasi incwadi esizokukhamba sibawa ngayo umnikelo. 30
U-OSCAR: Incwadi leyo nasiqeda ukuyitlola, kufanele siyoyibethisa
isitembu samapholisa, izokwazi ukukholwakala nasiyiveza
ebantwini esizabe sibawa kibo umnikelo.
(U-Oscar ukhulume njalo bebakhupha umsobo nephepha
batlola incwadi leyo.) 35
[Ikhasi 29–30]
2.1.1 Ngiziphi iindaba ezimnandi uMlakana azibikela unina uNaMasuku? (1)
2.1.2 Kubayini uNaMasuku afuna bona uMlakana ayokusebenza? (1)
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P2 9 DBE/Novemba 2018
NSC
2.1.3 Tlola imisebenzi eyenziwa nguSello kwaMbizo afuna bona
bayoyenza banoMlakana. Ipendulwakho ayibe maphuzu AMABILI. (2)
2.1.4 Ngokurhunyezweko hlathulula umbono ovezwa nguMlakana
kuBusi no-Oscar mayelana nokuthola imali yokuzitlolisa
eyunivesithi. (2)
2.1.5 Madanisa igama eliku-KHOLOMU A nesitatimende
esiku-KHOLOMU B.
IKHOLOMU A IKHOLOMU B
(a) UStanza A ngunina lakaMlakana
(b) UNaMasuku B umsana othengisela uMbizo
iindakamizwa eMaza
C msana owasiza uKhabo ngerhwebo
lakhe
D ngunina lakaBusi
(2 x 1) (2)
2.1.6 Hlathulula isehlakalo ocabanga bona siveza umlayezo olandelako
emdlaweni lo. Ipendulwakho ayibe liphuzu ELILODWA.
(a) Umngani uyakghona bona akudle iinthende. (2)
(b) Umngani uyakghona bona akuthengise komunye umuntu. (2)
2.1.7 Sekela isitatimende esilandelako ngephuzu ELILODWA.
UMbizo ungumasizabulale esitjhabeni seMaza. (2)
2.1.8 Ngokucabanga kwakho ingabe uyini ummongondaba womdlalo lo?
Ipendulwakho ayibe liphuzu ELILODWA. (2)
2.1.9 Ngisiphi isiqunto obewungasithatha nabe usebujameni bukaBusi
bokutlhoriswa nguMlakana? Ipendulwakho ayibe liphuzu
ELILODWA. (2)
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P2 10 DBE/Novemba 2018
NSC
2.2 Fundisisa itheksthi engenzasi bese uphendula imibuzo elandelako.
ITHEKSTHI D
(UBusi bano-Oscar baditjhe elawini lapha kuqatjhe khona uBusi bayacoca.
Babhambalele phezu kombhede.)
U-OSCAR: (Athabile.) Uyazi Busi nanje angikholwa bonyana kwamambala
ngithandana nawe.
UBUSI: (Athabile.) Kukatelelekile bona ukholwe Oscar ngombana 5
nakhu kwenzekile. Sinawe siyathandana, begodu kumele wazi
bona angidlali nangithi ngiyakuthanda Oscar, ngikuthanda
khulu kwamambala.
U-OSCAR: (Amphulula ubuso.) Ngendlela engikuthanda ngayo Busi, ngize
ngirabhele uZimu bona angitlhogomelele wena size sitjhade. 10
UBUSI: (Aphulula isandla saka-Oscar.) Sinawe Oscar akukho
okuzosikhandela bona senze koke esikufisako ngeenhliziyo
zethu, ngombana nami nginesifiso sokobana ngizithole
ngitjhadwe nguwe.
U-OSCAR: (Amamaza.) Kwangasuthi ithando lethu leli lingahlala 15
lingahlangabezani neenqabo neentjhijilo.
UBUSI: Ngokuhloniphana nangokuthembana kuzokwenzeka lokho
sthandwa. (Athulathule.) Uyazi sthandwa sinawe ngasuthi
sesizitjheje thina kwaphela nethando lethu.
U-OSCAR: (Ngokungayeleli.) Iye sthandwa, senza kuhle nasizitjheje thina 20
sodwa, ngombana ithando ngelabantu ababili.
UBUSI: Angitjho lokho mina. Eqinisweni nginqophe ekutheni sesilibele
ngoMlakana. Isivumelwano esasenza naye, ngesokuthi
sizomsiza ukubuthelela imali yokuthi naye akghone
ukuzokufunda lapha eyunivesithi njengathi. 25
U-OSCAR: (Atjhugululeke ebusweni.) UMlakana uyindoda, ngalokho
angakghona ukuzakhela amano wokufumana imali leyo
ayedwa.
UBUSI: Awa sthandwa ungakhulumi njalo ngomnganethu.
U-OSCAR: (Aziba.) Ungangizwa kumbi ngekulumami sthandwa. 30
Enginqophe ukukutjho kukobana ngalesisikhathi anathi
uMlakana, bekunguye osidosa phambili nasikhamba sibawa
imali kibosomarhwebo.
[Ikhasi 58–59]
2.2.1 Ngaphandle kwesikolweni ngiyiphi enye indawana lapha aboBusi
naboMlakana bebahlangana khona? (1)
2.2.2 Ngokurhunyezweko hlathulula bona wenzani uMlakana ukuqeda
ithando lakaBusi no-Oscar. Ipendulwakho ayibe liphuzu
ELILODWA. (2)
2.2.3 Hlathulula izinto ezibonakala zifana ebezenziwa nguMlakana,
uBusi, uKhabo no-Oscar nebezenza bona ubungani babo buragele
phambili. Ipendulwakho ayibe maphuzu AMABILI. (2)
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P2 11 DBE/Novemba 2018
NSC
2.2.4 Sekela isitatimende esilandelako ngephuzu ELILODWA.
USello wagcina anomthelela omumbi epilweni kaKhabo. (2)
2.2.5 Ucabanga bona ngubani ovezwe njengekutani emdlaweni lo
begodu uyini umraro aqalene nawo? (2)
2.2.6 Ucabanga bona ngisiphi isehlakalo esiveza uStanza amngani
wamambala wakaRaizor? Ipendulwakho ayibe liphuzu ELILODWA. (2)
2.2.7 LIQINISO nofana AKUSILO IQINISO bona uKhabo uyithanda
khulu imali. Ipendulwakho ayibe liphuzu ELILODWA. (2)
2.2.8 Ngokucabanga kwakho ingabe BEKUFANELE nofana
BEKUNGAKAFANELI bona u-Oscar asome uBusi abe agcine
athandana naye? (2)
2.2.9 Ngelihlo elihlabako akhe utshwaye ngesifundo esisitholako
mayelana nobungani obuhlangana noMlakana noSello.
Ipendulwakho ayibe liphuzu ELILODWA. (2)
IMITLOMELO YESIGABA A: 35
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P2 12 DBE/Novemba 2018
NSC
ISIGABA C: IINDABA EZIFITJHANI
Phendula YOKE imibuzo.
UMBUZO 3: PHOSA AMEHLO – NJ Msiza nabanye
'KANTI KUNJE' – JN Thamana
Fundisisa itheksthi engenzasi bese uphendula imibuzo elandelako.
ITHEKSTHI E
Nokho uNaphambani uyalitjheja iqhegu elingumalumabo. Endlini yalo uzibona phasi.
UmkaMlonyana yikukhu. Njengoba uNgombi aphila ngokusela imitjhoga, uyamphekela
amtjhiyele ukudla, ambekele kuhle nemitjhoga azoyisela. Nabomakhelana badlula
bathokoza ngesenzwesi. UNgombi akahlalwa yipukane. Uyambona bona nayisese
nguye bekanejamo. 5
Okumenza asabe kukobana namhlanje uyedwa. UMlonyana akakayi emsebenzini
kodwana uthe uya ebukhazini kwaTsehla. Bamthiya ibizo elithi Mlonyana okulibizo
lokudlala ngombana akakhulumeli futhi ubuya nakusako. Yena ibizo lakhe nguSaleleni.
Nanyana aphele aye emarhugwini, umuntu yena akanaburatjhana. Usuthembele kuye
umalumakhe. Thana udadwabo khange amtjhiyele umntwana begade azamthathaphi 10
umuntu ozokuhlala naye? Udephe ngemicabango nje uNgombi nevalo alikamlisi
liphele limbetha. Okurarako li-iri lethoba ekuseni. Yini engathusa umuntu omduna.
Abantu abayaluki kangako eentaradeni ngonobangela wamakhaza. Omunye nomunye
unamathele emlidlwaneni wangakwakhe. Nakusaphila umkakhe bekangafuni ukubona
inyawana lomuntu thwayithwayi emzinabo. Kwanje abanye babona ubuntu bukamakoti 15
okhona lo umkaMlonyana. Uthanda ukubukela umabonakude uNgombi khulukhulu
iindaba, ibholo namanye amahlelo wokususa isizungu.
Uziphuthela ngeengubo zikanokutjho azithengelwa ngumalokazanakhe
eJwanasbhege. 'Kwangathi ivalo liyangiqinela. Kwenzenjani? Nangithi ngivusa amehlo
ungasuthi umuntu uzakungena aphethe isikhali angikape. Miqondo enjani le emini 20
engaka?'
[Ikhasi 62–63]
3.1 Ngubani igama lomkaNgombi? (1)
3.2 Hlathulula ngokurhunyezweko bona ngubani uNgombi. Ipendulwakho ayibe
maphuzu AMABILI. (2)
3.3 Hlathulula ngamaphuzu AMABILI izinto ezingasizihle ebezenziwa
nguMlonyana. (2)
3.4 Ucabanga bona indlela yokuziphatha kukaMlonyana izokuba namuphi
umphumela emndeninakhe njengombana noNgombi asele ahlongakele nje?
Sekela ipendulwakho ngephuzu ELILODWA. (2)
3.5 Ucabanga bona umtloli umveze amlingisi onjani uNaPhambani?
Ipendulwakho ayibe liphuzu ELILODWA. (2)
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P2 13 DBE/Novemba 2018
NSC
3.6 Ucabanga bona uyowasiza njani amapholisa umaliledinini ukuthola
isigebengu esibulele uNgombi? Ipendulwakho ayibe liphuzu ELILODWA. (2)
3.7 Indatjana le yenzeka ngasiphi isikhathi? Sekela isiqunto osithathako
ngamaphuzu AMABILI. (2)
3.8 Ingabe UYAZWELANA nofana AWUZWELANI noNgombi ngokubulawa
kwakhe? Sekela isiqunto osithathako ngephuzu ELILODWA. (2)
3.9 Tshwaya ngommoya wendatjana le, bese usekela ummoya lowo ngephuzu
ELILODWA. (2)
[17]
UMBUZO 4: PHOSA AMEHLO – NJ Msiza nabanye
'KUKHULU KUYEZA' – SF Mthombeni
Fundisisa itheksthi engenzasi bese uphendula imibuzo elandelako.
ITHEKSTHI F
Indawo yeThuthukile yihle khulu begodu nelanga nalo litjhisa ngokweqileko. Okumraro
kukobana indawo le iphenduke yaba kwamgade. Abentwana benza nanyana ngayini
abayifunako. Umraro okhona kukobana abobaba nabomma babanjwe ngezephasi.
Ungathi umdala ungakaboni. Imizi iphadlhekile ngaphandlapha. Nakubomma sele
baphenduke abantazana. Abobaba sele kumasokana. UNaZimu ngunina kaZabenzeni 5
oyithoro kuye.
UNaZimu wende kwaMavimbela. Isondo libanjelwa kwakhe. UZabenzeni nonina ngibo
abelusa ikhaya njengombana umfundisi uMavimbela asebenza nje. Uza kanye
namkha kabili enyangeni. UNaZimu uthoma ukutshwenywa yikanuko amalanga la.
Nakungena isondo uyathaba nakabona amasokana amatjha eza ngobunengi 10
esondweni. Amasokana asakhulako la mahle ungezwa ngomuntu akutjela nanyana
ukhamba naye hlangana nabantu awubetjhwa livalo. Bambatha kuhle bafanelwe.
Bakarisa khulu nawuthola omunye wabo adle ngefetjheni, athi uyasikinyeka kuvume.
NakunguNaZimu yena udinwe maqhegu afana naboMavimbela. Udinwe nayindaba
yesondo. Uyatjho uyabuyelela uthi nakunguMsebenzi yena ngewakhe. 15
Akunamntazana azomvumela atjhidele eduze kwakhe. Ngapha alalako kuhle ayikho
into engekho. Kulekwe amatjhila amhlophe twa! Umbhede ugcwele ilawu. Uthathekile
umma begodu ufikelwa lithando eliphuphumako. Ukarwe yindlela umswa lo aphathana
ngayo.
'Kufanele bonyana ngibambe ngiqinise. Nange ngingaphunyurhwa ngiloya umsana 20
ngizabe ngingesilephuka iindende isidlhadlha. Ngizamenzela nanyana yini ayifunako.'
Umma lo useminyakeni ematjhumi amahlanu namine.
[Ikhasi 94–95]
4.1 Wende kwabani uNaZimu? (1)
4.2 Tlola ngokurhunyezweko izinto ezimraro ezenziwa bobaba nabomma
endaweni yeThuthukile. Ipendulwakho ayibe liphuzu ELILODWA ihlangothi
ngalinye. (2)
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P2 14 DBE/Novemba 2018
NSC
4.3 Ngikuphi okwakwenza bona uMavimbela arhonone bona kukhona
okungakhambi kuhle emndeninakhe lokha nakasemsebenzini? Ipendulwakho
ayibe liphuzu ELILODWA. (1)
4.4 Ngaphandle kokuthumela imali ngikuphi okhunye obekukhombisa bona
uMavimbela uyindoda ewutjhejako umndenakhe. Ipendulwakho ayibe
maphuzu AMABILI. (2)
4.5 Isenzo sakaNaZimu sokuletha uMsebenzi emzini kaMavimbela sisitjelani
ngesimilo sakhe? Ipendulwakho ayibe liphuzu ELILODWA. (2)
4.6 LIQINISO nofana AKUSILO IQINISO bona uNaZimu besele angasalifihli
ithando lakhe noMsebenzi emphakathini? Sekela ipendulwakho ngephuzu
ELILODWA. (2)
4.7 Ucabanga bona uyoba yini umphumela wekusasa likaMsebenzi ngesenzo
sakhe sokuthandana nomuntu wengubo osezingeni lakaNaZimu?
Ipendulwakho ayibe liphuzu ELILODWA. (2)
4.8 Njengoba uZabenzeni sele afumene isokana lakhe nonina nje, ucabanga
bona lokho kungaba namuphi umthelela epilweni yakhe khulukhulu
nawuqalise kezethando? Ipendulwakho ayibe liphuzu ELILODWA. (2)
4.9 Ngokubona kwakho ingabe lokhu okwenziwa nguNaZimu KUYAKHOLWEKA
nofana AKUKHOLWEKI? Sekela isiqunto osithathako ngephuzu ELILODWA. (2)
4.10 Nabe unguZabenzeni ngiliphi igadango obewungalithatha emva kokufumana
uNaZimu ongunyoko nesokana lakho? Ipendulwakho ayibe liphuzu
ELILODWA. (2)
[18]
IMITLOMELO YESIGABA C: 35
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P2 15 DBE/Novemba 2018
NSC
ISIGABA D: IINKONDLO
Phendula YOKE imibuzo.
UMBUZO 5
Fundisisa ikondlo engenzasi bese uphendula imibuzo elandelako.
NGIYAKUTHANDA – JM Masango
1 Iye,
2 Uyazi
3 Kobanyana
4 Ngiyakuthanda.
5 Vele ngiyakuthanda;
6 Ngikuthanda ukukuthanda,
7 Begodu ngiyazi kobanyana nawe
8 Uyazi bonyana ngiyazi
9 Kobanyana kunjalo.
10 Vele kunjalo,
11 Ngikuthanda khulu.
12 Tle!
5.1 Tlola bona imbongi ikhuluma nobani ekondlweni engehla. (1)
5.2 Ngokurhunyezweko hlathulula ngemida yekondlo engehla le. (2)
5.3 Dzubhula igama elisetjenziswe ekondlweni elisitjela bona imbongi
inesiqiniseko ngalokho ekutjhoko. (1)
5.4 Tlola ubukondlo OBUBILI obutholakala emudeni olandelako.
'Uyazi bonyana ngiyazi' (2)
5.5 Tlola bona uyini umnqopho wembongi ngokusebenzisa ibuyelelo magama
elisemudeni we-7 newo-8. (2)
5.6 Tlola isithombe-ngqondo esitholakala emudeni we-12 wekondlo le. (2)
5.7 Ingabe uyini umnqopho wembongi ngokusebenzisa igama elisemudeni
we-12? (2)
5.8 Ucabanga bona liyini iqhinga lembongi lokusebenzisa ibuyelelangqondo
elisemudeni we-4 newe-6 wekondlo le? (2)
5.9 Tshwaya ngelihlo elihlabako ummoya wekondlo le. (2)
5.10 Coca ngommongondaba wekondlo le. (2)
[18]
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P2 16 DBE/Novemba 2018
NSC
UMBUZO 6
Fundisisa ikondlo engenzasi bese uphendula imibuzo elandelako.
MBIZO YOKUTHULA – MS Ntuli
1 Mbizo yeentjhaba zeSewula-Afrika,
2 Ngikubiza ngebizo
3 Ngingasililitho ephasini;
4 Ngithi ndabezitha!
5 Mbizo yokuthula,
6 Mbizo yecolo,
7 Ngithi bayethe kuwe.
8 Mbizo, sisahlelwe sivunguvungwani,
9 Nakusililo sitjhile,
10 Kusele umlomo ukukhamisa,
11 Kusele imikhono ehloko;
12 Iphaphu liphaphela phezulu,
13 Ihloko itjhuguluka yodwana,
14 Umzimba uqale emva.
15 Mbizo, umzimba urabhalele,
16 Ubuqopho bubetjhwa mmoya
17 Ikhakhayi litjhiswa lilanga,
18 Amehlo aqalele futhi
19 Amatjhiya akasawagubuzi;
20 Khona bekazawagubuza yimbiza?
21 Maye, aphelelwe msebenzi.
22 Mbizo, ngikutjela ngepilo
23 Ivinyilika amanzi sengamdzwela,
24 Ubusuku senga yimini,
25 Imini senga busuku,
26 Umphako awugonywa mntwana,
27 Umuntu umilele omunye iimpondo,
28 Urharhula senga yingwe.
II
29 Mbizo, wena uzokuthanyela,
30 Uhlanganise iinkonjani neentakana;
31 Uhlanganise amagwigwi nabojojo,
32 Uhlanganise amakhozi namazuba,
33 Ududuze abahlolo,
34 Ududuze abahlolokazi,
35 Udunduzele iintandani.
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P2 17 DBE/Novemba 2018
NSC
36 Mbizo ngawe sithi:
37 Mkhulu wakwaMandela,
38 Unesibindi wakwaDe Klerk,
39 Siyathokoza kewakwaButhelezi,
40 Bayethe kini noke mabandla;
41 Noke mabandla weentjhaba zeSewula-Afrika
42 Asibe munye, sifane njengeenkwenkwezi.
43 Mbizo, umthunzi wepilo;
44 Simema iindalwa zoke,
45 Zoke zikwethamele njengelanga,
46 Kuvuke ithando,
47 Kuvuke ihlonipho,
48 Kuvuke ubuntu,
49 Isisekelo kunguwe mbizo.
6.1 Tlola ubukondlo OBUBILI obutholakala emudeni wama-42 wekondlo
engehla le. (2)
6.2 Ngiliphi igama elitholakala ekondlweni elisitjela ngendawo ehlala imanzi
ehlobo nebusika? (1)
6.3 Dzubhula igama elitholakala ekondlweni le elitjengisa bona imbizo le
ingathekiswa nekosi. (2)
6.4 Rhunyeza ummongondaba omunyethwe yindima yesi-5 yekondlo engehla le. (2)
6.5 Ngokuzwisisa kwakho ikondlo le ucabanga bona uyini umnqopho wembongi
ngokusebenzisa ibuyelelamqondo emudeni wama-33 ukuya kowama-34
yekondlo engehla? (2)
6.6 Ingabe ukusetjenziswa kwesaga esitholakala ekondlweni le kusilethela
mqondobani ngokommongondaba wekondlo le? (2)
6.7 Hlathulula umnqopho wembongi wokusebenzisa isithombengqondo
esitholakala emudeni wama-43 wekondlo engehla le. (2)
6.8 Coca ngommoya otholakala ekondlweni le. (2)
6.9 Tshwaya ngokuphumelela kwembongi ukusebenzisa isithombe-ngqondo
esisetjenziswe ngobunengi khulu ekondlweni le. (2)
[17]
IMITLOMELO YESIGABA D: 35
INANI LOKE: 70
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe
Verified matching documents
The question paper, memo or addendum that belongs with this document.
Recommended for this subject
Published documents with matching subject and grade metadata.
Related documents
Matched using subject, grade, language, document type and exam metadata.

Question paper
IsiNdebele FAL P1 Nov 2018_hlayiso.com_.pdf

Question paper
IsiNdebele FAL P3 Nov 2018_hlayiso.com_.pdf

Question paper
IsiNdebele FAL P2 May June 2018_hlayiso.com_.pdf
Question paper
IsiNdebele FAL P2 Nov 2023 MG_hlayiso.com_.pdf

Question paper
IsiNdebele FAL P2 Nov 2023_hlayiso.com_.pdf
Question paper
IsiNdebele FAL P2 Nov 2022 MG_hlayiso.com_.pdf
More from Grade 12 Isindebele Fal
Explore more published documents in this catalogue.

Annual teaching plan
Gr 12 IsiNdebele FAL ATP 2023-24.pdf
Question paper
IsiNdebele FAL P1 May-June 2023 MG (2)_hlayiso.com_.pdf
Question paper
IsiNdebele FAL P1 May-June 2023_hlayiso.com_.pdf

Question paper
IsiNdebele FAL P2 May-June 2023 MG_hlayiso.com_.pdf

Question paper
IsiNdebele FAL P2 May-June 2023_hlayiso.com_.pdf

Question paper




