Downloaded from hlayiso.com
GRAAD 12
NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
IGREYIDI 12
ISINDEBELE ILIMI LOKUTHOMA LOKWENGEZA (FAL)
IPHEPHA LESIBILI (P2)
NOVEMBA 2019
IMITLOMELO: 70
ISIKHATHI: Ama-iri ama-2
Iphepheli linamakhasi ali-18.
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Skip to contentAll 2019 papers 



_hlayiso.com_--7353c80e-0f98-4309-a741-9665febe859a/v1-6b1fa7c0eb05e8c9b822/card.webp)

View all





isiNdebele FAL Grade 12 P2 NSC November 2019 Question Paper
Grade 12 isiNdebele FAL Paper 2 question paper from the NSC November Exam 2019, 18 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.
Isindebele Fal · Grade 12 · NSC November Exam · 2019 · isindebele. Question paper, 18 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- isiNdebele FAL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Isindebele
- Document type
- Question paper
- Year
- 2019
- Exam period
- NSC November Exam
- Paper
- 2
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 18
- File size
- 362.8 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 18
This exam
NSC November Exam 2019
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Question paperMemo
Questions in this paper
- Question 1.1Ukufunda nokubukela / Reading and Viewing (non-literary)20 marks
- Question 1.2Ukufunda nokubukela / Reading and Viewing (non-literary)17 marks
- Question 2.1Ubukghwari / Literature (Set Works)17 marks
- Question 2.2Ubukghwari / Literature (Set Works)19 marks
- Question 3.1Ubukghwari / Literature (Set Works)18 marks
- Question 3.2Ubukghwari / Literature (Set Works)17 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P2 2 DBE/Novemba 2019
NSC
YELELA
1. Umfundi kufanele afunde ikhaseli ngokukhulu ukuyelela ngaphambi kobana
aphendule imibuzo.
2. Ungalingi ufunde iphepha lemibuzo loke. Qala ikhasi lokumunyethweko
elisekhasini elilandelako bese utshwaya iinomboro zemibuzo ebuzweko
ngeencwadi ozifundileko kilomnyaka. Ngemuva kwalapho, funda imibuzo le
bese ukhetha leyo ofisa ukuyiphendula.
3. Iphepheli LINEENGABA EZINE:
ISIGABA A: Inovela (35)
ISIGABA B: Umdlalo (35)
ISIGABA C: Iindaba ezifitjhani (35)
ISIGABA D: Iinkondlo (35)
4. Khetha IINGABA EZIMBILI uphendule ngazo.
ISIGABA A: INOVELA
Phendula imibuzo yenovela oyifundileko.
ISIGABA B: UMDLALO
Phendula imibuzo yomdlalo owufundileko.
ISIGABA C: IINDABA EZIFITJHANI
Phendula imibuzo ngeendatjana ZOMBILI.
ISIGABA D: IINKONDLO
Phendula imibuzo ngeenkondlo ZOMBILI.
5. Sebenzisa irhelo lokuhlola ukuqinisekisa bona yoke imibuzo uyiphendulile.
6. Landela imiyalo onikelwe yona ekuthomeni kwaleso naleso sigaba
ngokuyelela okukhulu.
7. Tlola iinomboro zeempendulo njengombana zinjalo ephepheni lemibuzo.
8. Thoma isigaba ESINYE NESINYE ekhasini ELITJHA.
9. Isikhathi esiphakanyisweko sokuphendula isigaba ngasinye:
ISIGABA A: Pheze imizuzu ema-60
ISIGABA B: Pheze imizuzu ema-60
ISIGABA C: Pheze imizuzu ema-60
ISIGABA D: Pheze imizuzu ema-60
10. Tlola ngesandla esihle nesibonakalako.
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P2 3 DBE/Novemba 2019
NSC
IKHASI LETHEYIBULA LOKUMUNYETHWEKO:
Abafundi bayeleliswa bona baphendule yoke imibuzo.
ISIGABA A: INOVELA
Phendula YOKE imibuzo.
INOMBORO YOMBUZO IMITLOMELO INOMBORO YEKHASI
1.1 UBonakele 18 5
1.2 UBonakele 17 6
ISIGABA B: UMDLALO
Phendula YOKE imibuzo.
2.1 Umngani 17 8
2.2 Umngani 18 10
ISIGABA C: IINDABA EZIFITJHANI
Phendula YOKE imibuzo.
3.1 'Ngangingatjho!' 18 12
3.2 'Ngeze ngawela phasi' 17 14
ISIGABA D: IINKONDLO
Phendula YOKE imibuzo.
4. 'Uyangena umlobokazi' 18 16
5. 'Ngiyathokoza' 17 18
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P2 4 DBE/Novemba 2019
NSC
IRHELO LOKUQINISEKISA
Tlola itshwayo (√) erhelweni lokuqinisekisa elilandelako ukuhlola bona uphendule yoke
imibuzo elindelekileko.
ISIGABA IINOMBORO INANI LEMIBUZO ITSHWAYO
ZEMIBUZO EZOKUPHENDULWA (√)
ISIGABA A:
UMBUZO 1.1 1.1.1– 1.1.11 2
UMBUZO 1.2 1.2.1– 1.2.10
ISIGABA B:
UMBUZO 2.1 2.1.1–2.1.9 2
UMBUZO 2.2 2.2.1–2.2.11
ISIGABA C:
UMBUZO 3.1 3.1.1– 3.1.11 2
UMBUZO 3.2 3.2.1– 3.2.10
ISIGABA D:
UMBUZO 4 4.1– 4.11 2
UMBUZO 5 5.1– 5.11
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P2 5 DBE/Novemba 2019
NSC
ISIGABA A: INOVELA
Phendula YOKE imibuzo.
UMBUZO 1: UBONAKELE – M Sikosana
1.1 Fundisisa itheksthi engenzasi bese uphendula imibuzo elandelako.
ITHEKSTHI A
'Ngubani loyo oza lapha ngasuthi ngumnakwethu nje? Akubuzwa nguye,
uSigwadi! Kwenzenjani namhlanjesi ngivakatjhelwe nguye, emva kweminyaka
emine yoke ngingasamboni, iminyaka emine yoke! Nanje litjhudu bona
ngikwazi ukumbona aseza kude kangaka.'
Afikelwe kuthokoza okukhulu uMahlangu kube ngasuthi kukhona umthwalo 5
osuswe phezu kwamahlombakhe. Eze abe afike umnakwabo.
'Mahlangu!' kuthokoza uSigwadi.
'Yewubandamele nganeno Sigwadi,' kuphendula uMahlangu ngethabo
elikhulu.
Lotjha mnakwethu,' kulotjhisa uSigwadi ngokukhulu ukuzithoba. 10
'Nanje ngisararekile bonyana kwenzenjani sakhunjulwa nguwe namhlanjesi,
mnakwethu. Nisavuka kodwana?'
'E … sekwaba lisiko nje bonyana sivume bonyana sisavuka nanyana ukuvuka
kungekho. Litjhinga nezalo libuye liphume nezalo mihla le,' kuphendula
uSigwadi. 15
'Kunjalo mnakwethu, sesithokoza nje nangabe umphefumulo usese
senyameni. Ukuvuka ngikho lokhu bona uze ufike la. Nangabe gade ungavuki
ngabe awukho lapha ukhona nje. Akhe utjho-ke Sigwadi, usihlasele ngaziphi
ekuseni kangaka? Bengingakaqali umuntu ovela kude kangaka njengawe.
Kukuphi eMgungundlovu nasila? Nakungimi zange khengilibeke nokulibeka 20
lami inyawo khona.'
'Liqiniso lelo Mahlangu, ukudla isikhathi angekhe kusangisiza kwanjesi
ngombana indaba engikhamba ngayo itjho khona ukubhubhisa umuzi
nabentwana,' kutjho uSigwadi, atjho ahlala kuhle phezu kwesihlalo.
'Ungangithusi Sigwadi. Yewutjho bona yini le engaka engaze ibhubhise, 25
itjhabalalise umuzami nabentwana?'
[Ikhasi 50–51]
1.1.1 Tlola ibizo lendawo lalapho uSigwadi ahlala khona. (1)
1.1.2 Veza bona uSigwadi noMahlangu besele banesikhathi esingangani
bangasabonani. (1)
1.1.3 Ngephuzu ELILODWA rhunyeza isizathu esilethe uSigwadi
kwaMahlangwapha. (2)
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P2 6 DBE/Novemba 2019
NSC
1.1.4 Veza umehluko osele ukhona ngengaphandle lomuzi kaMahlangu
njengombana sele kuhlala uNaSilombo kunendlela obugade
ungayo nakusahlala uNaMndebele. (2)
1.1.5 Tlola amagama ahlabako uNaSilombo awatjela uMahlangu
nakamtjela bona uyakhamba uyokufuna umndenakhe. (1)
1.1.6 Hlathulula isizinda esivela etheksthini engehla. Ipendulwakho ayibe
liphuzu ELILODWA. (2)
1.1.7 Phendula isitatimende esingenzasi NGOLIQINISO nofana
AKUSILO IQINISO bese usekela isiqunto osithathako ngephuzu
ELILODWA.
Umlingisi oyikutani enovelini le nguKiller ngombana nguye egade
anomraro wokuthola umuntu ozokuba yikutani yephasi. (1)
1.1.8 Ucabanga bona beyiyini ihloso yomtloli yokwenza bona uMahlangu
athenge iphephandaba bese uNaMndebele alalele umrhatjho
owawukhangisa ipi kaBonakele noDuke Hudson? Ipendulwakho
ayibe liphuzu ELILODWA. (2)
1.1.9 Ingabe umukghwa kaMahlangu noSigwadi wokungavakatjhelani
isikhathi eside kangaka babentwana bomuntu usivezelani
ngehlangothini lobudlelwano abanabo? Ipendulwakho ayibe
liphuzu ELILODWA. (2)
1.1.10 Ingabe UYAZWELANA nofana AWUZWELANI noMahlangu
ngendlela ebesele aphiliswa ngayo nguNaSilombo? (2)
1.1.11 Tshwaya ngokuphumelela komtloli ukusethulela isifundo
esimayelana nomlingisi oyikutani wenovela le. (2)
1.2 Fundisisa itheksthi engenzasi bese uphendula imibuzo elandelako.
ITHEKSTHI B
'Izambatho zami, imali namahabhula koke kutjhile, kodwana ngineqiniso
lokobana amahabhula bawathethe ngombana nakhu akukho ngitjho
nomfanekiswana wokobana khekwaba khona okufana nawo lapha kutjhe
khonapha. Phana ngizokwenzanjani? Ngizakulala kuphi namhlanjesi?
Imalami nayo bayithethe yoke nayingakatjhi.' Ezwe amathumbu alila, 5
ayazibika bonyana selalambile.
UBonakele akhange athande ukucabanga khulu ngokobanyana uzagoma
ini, alale kuphi. Wavele waziphosa phasi khona lapha gade ajame khona,
ngesikhatjhana nje bafika ubuthongo. Walala. Ngelanga elilandelako
uBonakele wavuka wahlala lapha gade alele khona. Akhange athande bona 10
akhambe agelagela nenarha yoke abawana nokudla, nemali yokuziphilisa.
UBonakele wahlala lapho akhange ahlambe ngombana bekungekho
angahlamba ngakho. Watlhuwisa khulu uBonakele namehlo atjhingela
ngaphakathi. Indlala nayo yazipha amandla. Waqala lapha kunekoloyi
agade alala kiyo lokha ingakatjhi yaphela yaba ngendlela esele ingayo le. 15
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P2 7 DBE/Novemba 2019
NSC
'Mhlana ngifika kile narha, ngathi ngizakufela khona lapha engikhonapha.
Sekufike esikhathini sokobana kwenzeke intando kaZimu. Ngiso isikhathi
sokobana athathe umoya wakhe lo kimi.' Athule aqale phasi. Azizwe
iinyembezi zibandamela emehlweni. Afumane amandla nethemba lokuphila
kancanikancani, azizwe selasithi; 'Entambama ngizayozibandula naboKiller 20
njengayizolo, e … kodwana angekhe ngabatjela ngalokhu okungiveleleko.'
[Ikhasi 32]
1.2.1 Tlola izinto EZIMBILI ezalotjwa nguBonakele lokha nakutjha ikoloyi
egade ahlala kiyo. (2)
1.2.2 Rhunyeza iqhinga elasetjenziswa nguBonakele ukuzakhela ipilo
engcono ngemva kwesehlakalo ekukhulunywa ngaso etheksthini
engehla le. (1)
1.2.3 UBonakele akathomi ukuvelelwa sisehlakalo sokulahlekelwa
zizembatho nemali. Veza ezinye izehlakalo EZIMBILI lapho
uBonakele aloba khona imali nezambatho. (2)
1.2.4 Veza okufanako hlangana nelanga elikhulunyiswa etheksthini
engehla nelanga uBonakele afika ngalo ngeBenoni. (1)
1.2.5 Ucabanga bona khuyini okwenza bona uBonakele athole amandla
amatjha ngemva kobana bekasele afisa bona uZimu athathe
umoyakhe? Ipendulwakho ayibe liphuzu ELILODWA. (2)
1.2.6 Khetha ipendulo enembako kezilandelako. Isehlakalo ongasithatha
njengesakha isitlhori enovelini le kulapho:
A UBonakele azipha khona inarha.
B UBonakele alwa khona noDuke Hudson.
C UNaMndebele asebenza ngeJwanasbhege.
D UMahlangu atjhiya umuzakhe ngehloso yokuyokufuna
umkakhe nomntwanakhe. (2)
1.2.7 Hlathulula umnqopho womtloli wokwenza bona uNaMndebele athi
azihlalele kamnandi begodu arhola nemali enengi kwaFoos,
kodwana alokhu anganakuthula emphefumulwenakhe. (2)
1.2.8 Phendula isitatimende esingenzasi NGOLIQINISO nofana
AKUSILO IQINISO bese usekela isiqunto osithathako ngephuzu
ELILODWA.
UNduku noSponono babantu abavulela uBonakele amasango
wokuba yikutani yephasi. (1)
1.2.9 Ingabe UYAMSOLA nofana AWUMSOLI uBonakele ngokuqotha
uNaSilombo kwabo. Sekela isiqunto osithathako ngephuzu
ELILODWA. (1)
1.2.10 Ngamaphuzu AMATHATHU coca ngokuphumelela komtloli
ukusethulele isingeniso somdlalo lo. (3)
IMITLOMELO YESIGABA A: 35
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P2 8 DBE/Novemba 2019
NSC
ISIGABA B: UMDLALO
Phendula YOKE imibuzo.
UMBUZO 2: UMNGANI – ST Nkambule
2.1 Fundisisa itheksthi engenzasi bese uphendula imibuzo elandelako.
ITHEKSTHI C
(UMlakana usuke kwabo wanqopha ebakhozini bakhe. Ngetjhudu ubafumene
babobathathu endleleni enqophe emavikilini base bayajama baphana
umlomo. Bajame ngaphasi komuthi ngombana ilanga liyatjhisa.)
U-OSCAR: (Atshwenyekile.) Mlakana ninoBusi naqaleka njengabantu
abatshwenyekileko nje kwenzanjani? UBusi ufike lapha 5
atshwenyekile, nawe ufika lapha ngasuthi utshwenyekile.
UMLAKANA: (Adanile.) Oscar nanginje ngidaniswe ngumma ngombana
ungikatelela ngokobana ngiyokusebenza, nanyana mina
ngimtjela boyana ngifuna ukuragela phambili ngefundo.
UBUSI: (Adanile.) Nami nginomraro lowo. Ubaba akanamraro bona 10
ngiyokufunda, kodwana umma akawusekeli nakancani
umbono wokobana ngiragele phambili ngokuyokufunda.
UKHABO: Baqinisile ababelethi benu.
UMLAKANA: (Afuthumale.) Baqinisile ngaliphi Khabo?
UKHABO: (Ngomoya ophasi.) Mlakana ummakho akanamali 15
yokukufundisa yamukela. Ubujamo bemakhaya abulingani
yamukela.
U-OSCAR: (Afuthumele.) Ukhuluma njani Khabo?
UKHABO: (Ngokuzithoba.) Mina umma ngimtjelile bona angifuni
ukuragela phambili ngefundo. Ngiyokusungula irhwebo 20
ngemali afuna ukungifundisa ngayo, ngalokho uMlakana
nangalisa indabakhe yokufuna ukuyokufunda ngingamthatha
sisebenzisane ekusunguleni irhwebo leli engizolisungula.
UBUSI: (Anqophise kuKhabo.) Ngiyathoma ukuzwa umuntu omutjha
esikhathini sanamhlanje athi akafuni ukufunda njengoKhabo. 25
(Ngokurareka.) Wala ifundo eqakatheke kangaka?
UKHABO: (Anqophise kuBusi.) Busi ngiyakubawa ungangizwa kumbi.
Mina angithi ifundo ayikaqakatheki, kodwana ngilinga
ukuveza bonyana akusiyifundo yodwa ephilisa umuntu
nangabe akanayo imali yokuragela phambili ngefundo. 30
Njengami nje into engiyifunako, kuzithomela irhwebo nanyana
lilincazana lilungile.
UMLAKANA: (Asadanile.) Ngamanye amazwi ulinga ukungitjela bona
angeze ngafunda ngombana nginganamali?
UKHABO: Angitjho njalo Mlakana, kodwana ngiyakukhuthaza bona 35
ungaziriyadisi ngento onganasiqiniseko sokobana
izokuphumelela.
UMLAKANA: Ngamanye amezwi uyangehlulela ngombana ekhaya
siyatlhaga?
UKHABO: Angikwehluleli Mlakana, kungakho ngithi sinawe 40
singasebenzisana ekusunguleni irhwebo leli engilifunako.
[Ikhasi 23–24]
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P2 9 DBE/Novemba 2019
NSC
2.1.1 Tlola isibongo salapho kubelethwa khona unina lakaMlakana? (1)
2.1.2 Veza isizathu esenza bona uMlakana aqaleke adanile nakafika
ebanganini bakhe. (2)
2.1.3 Ngikuphi okwarara uBusi ngekulumo kaKhabo yokobana yena
ngemali yokufunda uyokusungula irhwebo? (2)
2.1.4 Ngokurhunyezweko hlathulula umbono ovezwa nguKhabo
kuMlakana wokobana akusiyifundo yodwa ephilisa umuntu
nangabe akanayo imali. (2)
2.1.5 Madanisa okufanako okwenziwa bomma ABABILI okukhulunywa
ngabo emdlalweni lo. (2)
2.1.6 Ucabanga bona uzokuba yini umphumela wesenzo sabommaba?
Ipendulwakho ayibe liphuzu ELILODWA. (2)
2.1.7 Phendula ngoLIQINISO nofana AKUSILO IQINISO bese usekela
isiqunto osithathako.
Ukuya ngalokho okwenzeka hlangana noKhabo banoMlakana
ngehlangothini lokuraga ngeemfundo zabo, kuyatjho bona
baqinisile abadala nabathi. 'Umgade uhlanzela abanganampoto.'
Sekela isiqunto osithathako ngephuzu ELILODWA. (2)
2.1.8 Ngokubona kwakho ungathi ikulumo kaKhabo yokobana uMlakana
banoBusi bamukele lokho okutjhiwo babelethi babo bakhohlwe
ngokuragela phambili ngesikolo imveza amumuntu onjani?
Ipendulwakho ayibe liphuzu ELILODWA. (2)
2.1.9 Ingabe kuyinto EYAMUKELEKAKO nofana ENGAMUKELEKIKO
bona uKhabo ahlekise ngoMlakana njengombana anganayo imali
yokuzitlolisa eyunivesithi? Sekela isiqunto osithathako ngephuzu
ELILODWA. (2)
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P2 10 DBE/Novemba 2019
NSC
2.2 Fundisisa itheksthi engenzasi bese uphendula imibuzo elandelako.
ITHEKSTHI D
(U-Oscar uthe nakaphuma ngekumbeni yokufundela, wanqopha ngelawini
lakhe. Ufike wakhwela phezu kombhede wabhambalala. Ubhambalala nje
usadla amathambo wehloko. Indaba kaMlakana isamkghabhudlha.)
U-OSCAR: (Akhuluma yedwa athabile.) Ngiyathaba ngombana
namhlanje bekulilanga lamaswaphela lokuzitlolisa lapha 5
eyunivesithi. Abaphundwe sikhathi nje, sebazazitlolisa
ebusika. (Ahleke kancani.) Ngiyazi nakunguMlakana lapha
akhona akakayihlanganisi imali efunekako yokuzitlolisa.
Ngathana bekayitholile ngabe sekezile ukuzozitlolisa
eyunivesithapha. (Akareke.) Ngiyathaba ngalokhu 10
okwehlakele uMlakana, phela bekazongiphazamisa lapha
kuBusi. Eengazini zami sengiyamnina uMlakana, angazi bona
kungani. Kodwana lokhu engikucabangako gadesi kumele
ngikugandelele ngingakubonakalisi kuBusi nakuye uMlakana.
Kumele ngingakhohlwa bona sisonda soke. Ngalokho ngaso 15
soke isikhathi nasihlangeneko ngizokwenza kwangasuthi
anginamraro ngaye, nanyana mina ngizabe ngazi tswe bona
ihliziywami imhloya njengenyoka. Okhunye okungenza bona
ngihloye uMlakana kukobana uBusi lo ngasuthi umzwisisa
ukudlula mina. Nginokubona nalokha nangimsiza 20
ngeemfundo ezibudisi kuye, uhlala abalabala athi mina
angimsizi njengoMlakana. Uhlala angitjela bona uMlakana
unesineke, begodu uyambekezelela. UBusi lo akawuvali
umlomo ngoMlakana. Woke lamezwi kaBusi angezelela
inzondo enginayo ngoMlakana, ngize ngifise bona 25
angahlongakala uMlakana, khona ngizokusala
ngokutjhaphuluka ngethando lami noBusi. Kwayena uBusi
angeze asangenzela itjhada nakangahlongakala uMlakana.
Ngathana bengingasabi ukungena esikhungweni, ngabe
ngiyamgudluza uMlakana lo. (Uthe angakatjheji kwangena 30
uBusi.)
UBUSI: (Akhuluma atjhidela athabile.) Heyi sthandwa uZimu
unamandla.
U-OSCAR: (Arareke.) Unamandla ngani? (Avuke ahlale ngamanzinzo
phezu kombhede.) 35
UBUSI: Phela benginoMlakana.
U-OSCAR: (Arareke.) BewunoMlakana kuphi?
UBUSI: (Ahlale phezu kombhede.) Ngihlangene naye
ngebulungelweni leencwadi.
[Ikhasi 61]
2.2.1 Tlola isikhathi sesibili somnyaka abafundi ekufanele bazitlolise
ngaso nabaphundwe ngilesi sokuthoma. (1)
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P2 11 DBE/Novemba 2019
NSC
2.2.2 Tlola indawo lapho uBusi ahlangana khona noMlakana. (1)
2.2.3 Ngokurhunyezweko hlathulula unobangela owenza bona uBusi
azwisise uMlakana kuno-Oscar. (2)
2.2.4 Veza isizathu esizokwenza u-Oscar azenze ngasuthi akanamraro
noMlakana nakahlangana naye. (1)
2.2.5 Veza unobangela owenza bona u-Oscar angakuthabeli ukuzwa
bona uBusi uhlangene noMlakana la eyunivesithi. (2)
2.2.6 UBusi bano-Oscar umtloli ubaveze kubadlali abaneemilo
ezingafaniko. Madanisa isimilo sika-Oscar nesikaBusi. (2)
2.2.7 Isenzo sakaKhabo sokungafuni ukuraga neemfundo zakhe abe
anemali kusitjelani ngaye? Ipendulwakho ayibe liphuzu
ELILODWA. (1)
2.2.8 Ucabanga bona uyini umnqopho kaSello noMbizo ngokusiza
abentwana abafana noMlakana ngemali yokufunda? (2)
2.2.9 Phendula isitatimende esingenzasi NGOLIQINISO nofana
AKUSILO IQINISO bese usekela isiqunto osithathako ngephuzu
ELILODWA.
U-Oscar mdlali onesirhawu begodu uthembekile akafani
noMlakana owagcina sele abotjhiwe. (2)
2.2.10 Ingabe isenzo sakaSello sokobana angatjeli uMlakana bona imali
amsiza ngayo ibuyaphi, kusisenzo esamukelekako nofana
esingamukelekiko epilweni? Ipendulwakho ayibe liphuzu
ELILODWA. (2)
2.2.11 Coca ngokuphumelela komtloli ukusiphethela umdlalo lo.
Ipendulwakho ayibe liphuzu ELILODWA. (2)
IMITLOMELO YESIGABA B: 35
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P2 12 DBE/Novemba 2019
NSC
ISIGABA C: IINDABA EZIFITJHANI
Phendula YOKE imibuzo.
UMBUZO 3: PHOSA AMEHLO – NJ Msiza nabanye
3.1 'NGANGINGATJHO' – NJ Msiza
Fundisisa itheksthi engenzasi bese uphendula imibuzo elandelako.
ITHEKSTHI E
'NaKotheni iintumbanyana ozibamba noVukile zizonilethela ubudisi
naningakatjheji, Zizokwenza bonyana kube netjhada. KukwaMbinakomo
lapha anizuzilawula.'
Wathi bona akhulise uVukile kusukela ebuncaneni bekufike nje.
Wamthombisa ngamagagadlha amathathu weenkomo yena namhlanje 5
nakufanele ayokungena ebubulweni elithengisa iinkoloyi engisebenza kilo,
uthi uyadlula uyokufunda ukuya phambili. Akuzukwenzeka lokho, thana
okungcono uthi uyokwenda kubuye iinkomo zakhe. Namhlanje nendlukazi
nasi nayo iyamgwabisa.
UNaKotheni nomntwanakhe sele bakhihla isililo. Wakhuluma ukhulumile 10
uMbinakomo, akekho umuntu ongabe asatjho litho. UVukile nokho azange
azigedle, besele athomile ukufaka iimbawo zokuyokufunda emazikweni
aphakemeko. Nangathana unina bekasebenza bekazomsiza ukuya phambili
bengeze arareka nakancani. Nasele babodwa kuzwakala uVukile asithi: 'Mma
nakunje sithini ngombana ubaba uyazilandula?' Kubuza uVukile ebusweni 15
ukhombisa adanile. 'Alo uthi angithini mntwanami? Uyamazi uyihlo
nokusiqotha angasiqotha ekhaya.'
'Kanti nina nabanjani bantu bakwaDlawulale? Kungaze kuhlale ifundo
ngombana batjho ubaba wangithombisa? Usese khona umuntu othi uqedile
nakafunde ibanga letjhumi nambili kwaphela. Nakhona imisebenzanyana 20
enjalo ayipheleli ndawo. Khona yimadlana bani engiyithola emisebenzini
leyo? Namhlanje woke umuntu ufuna ukuzibona afundele ibizelo alithandako.
Athi angaqeda athenge umlilo wekoloyi, indlu kanokutjho nokhunye. Alo! Mina
ngingonjani ophambana nehlombe?'
'Ukuthloga sakho kubhiqa ngamanzi. Umntwanami uphenduke intandani. 25
Thana nami bengisebenza bekungeze kwaba nje.'
[Ikhasi 17–18]
3.1.1 Tlola ibizo lendawo lapho kuhlala khona umndeni
wakwaMbinakomo. (1)
3.1.2 Tlola igama leyunivesthi eyathumela uVukile incwadi bona
iyamemukela. (1)
3.1.3 Veza iinzathu EZIMBILI ezenza bona uVukile afune ukuragela
phambili ngeemfundo zakhe? (2)
3.1.4 Tlola ibizelo elalandelwa nguVukile. (1)
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P2 13 DBE/Novemba 2019
NSC
3.1.5 Ngamaphuzu AMABILI rhunyeza izinto uMbinakomo afisa bona
ngathana uVukile uyazenza esikhundleni sokuya emazikweni
aphakemeko wezefundo. (2)
3.1.6 Hlathulula umqondo ovezwa magama atjhiwo ngunina likaVukile
athi:
'Ukutlhoga sakho kubhica ngamanzi.' (2)
3.1.7 Ucabanga bona isenzo sokobana woke umuntu abonakale
angakahlali phasi ngoVukile sisifundisani sibabantu emphakathini? (2)
3.1.8 Phendula isitatimende esilandelako NGOLIQINISO nofana
AKUSILO IQINISO bese usekela isiqunto osithathako.
UVukile umtloli umveze amlingisi olandela igama lakhe. (1)
3.1.9 Ucabanga bona ngisiphi isehlakalo esakha isitlhori endatjaneni le? (2)
3.1.10 Tshwaya ngokukhambelana okukhona hlangana nesihloko
sendatjana le nommongondaba wayo. (2)
3.1.11 Coca uveze amazizwakho ngokuthaba okuzwakaliswa
nguMbinakomo esiphethweni sendatjana le. (2)
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P2 14 DBE/Novemba 2019
NSC
3.2 'NGEZE NGAWELA PHASI' – SF Mthombeni
Fundisisa itheksthi engenzasi bese uphendula imibuzo elandelako.
ITHEKSTHI F
'Kubudisi ephasini nawungakatjheji begodu ungazi. Nawuthi uyaphenduka
imisebenzi iyakhangiswa mihla namalanga. Woke umuntu urhudule amehlo.
Kumnandi ukubizwa uhlezi kuthiwe uyokungenela ukuhlungwa mhlamunye
kwesikhundla esiphezulu. Alo! Lokho uzakwenza kuphi? Abantu abanengi
khulu bobaba endaweni le. Nakungithi bona asisenakho ukuzibonakalisa. 5
Nakunje kuyanyukela.' NguNaMnyakeni isisebenzi semNyangweni
wezeFundo seGauteng.
Soloko athoma ukuba ngutitjhere nje akaneliseki nakancani. Sewuyasebenza
nje bona abentwana balale badlile. Okubudisi kukobana bagandeleleke
kokugcina babomma. Abobaba bayiphethe indaba yabo yokobana indawo 10
kamma kungephunyaneni nokwelusa ikhaya nabentwana. Lokhu
kuyabalimaza nabo balilela iinkhundla eziphezulu. Ukuzenzela ngikho
okuzobalamulela. Kusabalabala uNaMnyakeni ngehliziyo. Khona lokho
kungene utitjhere uMthimunye.
'Alo ngakokoda kwathi du! Umraro yini ukhumbule kuphi?' Wathula kwangathi 15
akekho uKosazana Mnyakeni. Imisebenzi imhlezi emahlombe. Akusikudlala
ukuba liphini likahloko wesikolo begodu iBarhabile sikolo esikhulu. Imisebenzi
yakhona minengi kangako. 'Awa! Mthimunye angikathuli Nomaziyana.
Amehlwami anamathele emikhangisweni nasi yesiFunda seTlhagwini.'
'Izanazo Kosazana. Bathini batjho basiqatjha nini? Khesiphumule itjhada 20
elingaka lalapha esikolweni.'
'Ungasatjho Mthimunye nakungimi yena sengifana nomuntu ohlangene
ihloko. Kazi ngiyatjha kilomlilo. Angisazi bona phambili kukuphi emuva
kukuphi. Nangiqala imikhangiso le kufuneka abajameli abahlanu beeyingi
ezahlukahlukeneko.” Bakhuluma nje umsebenzi awukajami. Bayasebenza. 25
UMthimunye ambuze bona unekanuko na?
[Ikhasi 110–111]
3.2.1 Tlola umnyango nesifunda salapho kusebenza khona
uNaMnyakeni. (2)
3.2.2 Veza isizathu esenza bona uNaMnyakeni angamuzwa umuntu
okokodako emnyango. (1)
3.2.3 Ngephuzu ELILODWA rhunyeza ikolelo yabobaba mayelana
neenkhundla ekufanele ziphathwe bomma. (1)
3.2.4 Ngisiphi isikhundla egade sikhangisiwe? (1)
3.2.5 Tlola OKUBILI okufanako phakathi kukaMthimunye
noNaMnyakeni. (2)
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P2 15 DBE/Novemba 2019
NSC
3.2.6 Bewuyini umnqopho KaMthimunye ngokunyefula abomma bona
angeze bakghona iinkhundla eziphezulu? Ipendulwakho ayibe
liphuzu ELILODWA. (2)
3.2.7 Khetha ipendulo enembako kilezi ezilandelako. Abantu
besinanazelo esithi Nomaziyana ngebakwa:
A Mthimunye
B Mnyakeni
C Malobola
D Zoke ezingehla (2)
3.2.8 Ingabe isenzo sakaMthimunye sokwenza kwangathi akanayo
itjisakalo ngomsebenzi okhangisiweko lo kanti naye usifakile
isibawo somsebenzi sisitjelani ngobuntu bakhe? Ipendulwakho
ayibe liphuzu ELILODWA. (2)
3.2.9 Ngokubona kwakho ucabanga bona uyini umnqopho womtloli
wokwenza bona isikhundla lesi sitholwe nguNaMnyakeni?
Ipendulwakho ayibe liphuzu ELILODWA. (2)
3.2.10 Coca ngokuphumelela komtloli ukusiphethela inovela le.
Ipendulwakho ayibe liphuzu ELILODWA. (2)
IMITLOMELO YESIGABA C: 35
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P2 16 DBE/Novemba 2019
NSC
ISIGABA D: IINKONDLO
Phendula YOKE imibuzo.
UMBUZO 4
Fundisisa ikondlo engenzasi bese uphendula imibuzo elandelako.
UYANGENA UMLOBOKAZI – MS Ntuli
1 Kwakwakwakwii ...!
2 Uyangen' umlobokazi,
3 Unyanyatha njengenwabu;
4 Ugeje ngezikanokutjho,
5 Nango weenkom' ezimasongesonge,
6 Zeempondw' ezimilele futhi.
7 Madoda phumani neenkhande,
8 Nizokuthambel' igugu lomuzi,
9 Ikwekwez' ekhanya salanga:
10 Ikwekwezi yomkhanyo wezungulekosi.
11 Hlaban' uMafunazoke,
12 Ikomo kababa yesiko, angene.
13 Mfaz' eenyawo ezimabatha,
14 Sukel' ukutunatuna njengonombhenyani,
15 Uhlangel' ukuphuma kwelanga:
16 Ulis' ukufuthwa yintuthu,
17 Inga ungumaqubutjhwana,
18 Ing' awunakhenomkhulu likhona.
19 Bamangel' abathi bayazazi:
20 Babasith' umend' awukho,
21 Bathi; akayikuwubona.
22 Nang' umlobokaz' angena!
23 Ungen' anyanyatha njengenwabu,
24 Ungen' agubuzele njengogubudu.
25 Kwakwakwakwii …!
26 Nomaphelephelana yelusa,
27 Ilimu lakh' elimakghwakghwa,
28 Libophe lingangeni nomlobokazi.
29 Makhelwana khalim' ihliziywakho,
30 Ulis' ukuhlolahlola ngombundwana.
31 Uyangen' umlobokazi;
32 Nosokana thanyela,
33 Ungalis' iinzibi zibuthene,
34 Emva komnyango nga,
35 Zihlekis' abayeni zinganamazinyo.
36 Uyangen' umma …
37 Nosokana ningabang' ubudala.
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P2 17 DBE/Novemba 2019
NSC
4.1 Tlola bewuthalele umhlobo wevumelwano elitholakala emudeni wama-20
ukuya kewama-21. (2)
4.2 Veza iinlwana EZIMBILI imbongi ezifanisa nomlobokazi. (2)
4.3 Tlola ubukondlo obutholakala emudeni woku-1 wekondlo le. (1)
4.4 Rhunyeza ummongondaba omunyethwe yindima yesibili yekondlo engehla le. (1)
4.5 Hlathulula umqondo omunyethwe mumuda wama-23 kufika kowe-24. (1)
4.6 Ucabanga bona khuyini okwenza bona umakoti nonosokana bagcine sele
babanga ubudala? Ipendulwakho ayibe liphuzu ELILODWA. (2)
4.7 Ingabe imbongi inqophe ukusitjelani ngesenzo sakamakhelwana sokuhlola
ngomthangala angezi azokuthokozisa umakhelwanakhe nakatjhadisako?
Ipendulwakho ayibe liphuzu ELILODWA. (2)
4.8 Phendula isitatimende esingenzasi NGOLIQINISO nofana AKUSILO IQINISO
bese usekela isiqunto osithathako ngephuzu ELILODWA.
Abanye abantu bagcina sele bebamfungela begodu bamloya umakoti lo bona
angatjhadi. (2)
4.9 Ucabanga bona ngelinjani ilimu elimakghwakghwa? Ipendulwakho ayibe
liphuzu ELILODWA. (1)
4.10 Coca ngokuphumelela kwembongi ukusebenzisa isithombengqondo
esitholakala emudeni wama-23 ukufika kewama-24. (2)
4.11 Tshwaya ngokuphumelela kwembongi ukusebenzisa ilimi ngendlela
enembako elitholakala emudeni wesi- 5 ukuveza tjhatjhalazi ummongondaba
wekondlo le. Ipendulwakho ayibe liphuzu ELILODWA. (2)
[18]
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P2 18 DBE/Novemba 2019
NSC
UMBUZO 5
Fundisisa ikondlo engenzasi bese uphendula imibuzo elandelako.
NGIYATHOKOZA – JM Mthimunye
1 Indl' ekulu ngayiqala kabili kathathu;
2 Ngakhumbul' okwadlulako nokusezako,
3 Ngajama thwi! etatawin' elitalala!
4 Ngapheny' imikhwani yesiphila,
5 Nganghamela kuhle zam' izambatho.
6 Salani kuhle mabodakaz' amhlophe,
7 Salani ngokutlhogomela niyelele abezako.
8 Ngikhumbule phetjheya kweLigwa,
9 Ekhabo lanosokanami:
10 Owangiph' ikakaramba yomyenami,
11 Ngaritjhw' emin' ethe saka!
12 Ukuthokoza kwami kwaphelela.
13 Bakwethu ningangikhukhutheli ninginanabele,
14 Kazi nami ngingewekhaya, Baba.
5.1 Tlola bona imbongi yakhumbula ini nayiqala indlu ekulu le. (1)
5.2 Veza ubukondlo obumunyethwe mumuda we-14 wekondlo engehla le. (1)
5.3 Veza isizathu esenza bona imbongi izikhakhazise ngonosokanakhe. (2)
5.4 Tlola umhlobo wevumelwano-phetha elitholakala emdeni wesi-2 ukuya
kowesi-5. (1)
5.5 Rhunyeza into ehle imbongi eyikhumbulako ngendawo eya kiyo le. (1)
5.6 Hlathulula ummoya otholakala ekondlweni le. Ipendulwakho ayibe liphuzu
ELILODWA. (2)
5.7 Ucabanga bona uyini umnqopho wembongi wokusebenzisa ibuyelelangqondo
elitholakala emdeni wesi-6 nowe-7. (2)
5.8 Hlathulula umnqopho wembongi wokusebenzisa iinlingisi ezitholakala emdeni
wesi-3 wekondlo le. Ipendulwakho ayibe maphuzu AMABILI. (2)
5.9 Ucabanga bona uyokuba yini umphumela omuhle wembongi wokubuyela
lapho ikhumbule khona? Ipendulwakho ayibe liphuzu ELILODWA. (1)
5.10 Ngokubona kwakho ingabe imbongi beyikuthanda nofana beyingakuthandi
ekhakwayo? Sekela isiqunto osithathako ngephuzu ELILODWA. (2)
5.11 Tshwaya ngelihlo elibukhali ummongondaba wekondlo le. (2)
[17]
IMITLOMELO YESIGABA D: 35
INANI LOKE: 70
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe
Study this subject
Recommended for this subject

Question paper
isiNdebele FAL Grade 12 P1 NSC November 2019 Question Paper

Question paper
isiNdebele FAL Grade 12 P3 NSC November 2019 Question Paper

Question paper
isiNdebele FAL Grade 12 P2 NSC November 2023 Question Paper

Question paper
isiNdebele FAL Grade 12 P2 NSC November 2022 Question Paper
_hlayiso.com_--7353c80e-0f98-4309-a741-9665febe859a/v1-6b1fa7c0eb05e8c9b822/card.webp)
Question paper
isiNdebele FAL Grade 12 P2 NSC November 2021 Question Paper

Question paper
isiNdebele FAL Grade 12 P2 NSC November 2021 Question Paper
More from Grade 12 isiNdebele FAL

Annual teaching plan
Gr 12 IsiNdebele FAL ATP 2023 24

Memorandum
isiNdebele FAL Grade 12 Paper 1 November 2024 NSC Memo

Memorandum
isiNdebele FAL Grade 12 Paper 2 November 2024 NSC Memo

Memorandum
isiNdebele FAL Grade 12 Paper 3 November 2024 NSC Memo

Memorandum
isiNdebele FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2024 Memo

Memorandum