Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
IGREYIDI 12
ISINDEBELE ILIMI LOKUTHOMA LOKWENGEZA (FAL)
IPHEPHA LOKUTHOMA (P1)
NOVEMBA 2019
IMITLOMELO: 80
ISIKHATHI: Ama-iri ama-2
Iphepheli linamakhasi ali-12.
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Skip to contentAll 2019 papers 





View all





isiNdebele FAL Grade 12 P1 NSC November 2019 Question Paper
Grade 12 isiNdebele FAL Paper 1 question paper from the NSC November Exam 2019, 12 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.
Isindebele Fal · Grade 12 · NSC November Exam · 2019 · isindebele. Question paper, 12 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- isiNdebele FAL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Isindebele
- Document type
- Question paper
- Year
- 2019
- Exam period
- NSC November Exam
- Paper
- 1
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 12
- File size
- 455.5 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 12
This exam
NSC November Exam 2019
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Question paperMemo
Questions in this paper
- Question 1.1Ukufunda nokubukela / Reading and Viewing (non-literary)26 marks
- Question 1.2Ukufunda nokubukela / Reading and Viewing (non-literary)36 marks
- Question 3Ukufunda nokubukela / Reading and Viewing (non-literary)10 marks
- Question 5.1Ilimi: izakhiwo neenkambiso / Language Structures and Conventions14 marks
- Question 5.2Ilimi: izakhiwo neenkambiso / Language Structures and Conventions6 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P1 2 DBE/Novemba 2019
NSC
YELELA
1. Iphepheli LINEENGABA EZINTATHU: ISIGABA A, B kanye NESIGABA-C.
ISIGABA A: Ukufunda nokuzwisisa (30)
ISIGABA B: Ukurhunyeza (10)
ISIGABA C: Izakhi nemithetjhwana yokusetjenziswa kwelimi (40)
2. Phendula YOKE imibuzo.
3. Thoma isigaba ESINYE NESINYE ekhasini ELITJHA.
4. Thalela ngemva kokuphendula imibuzo yesigaba ngasinye.
5. Tlola iinomboro zemibuzo njengombana zinjalo ephepheni lemibuzo.
6. Tjhiya umuda OWODWA ngemva kwaleyo naleyo pendulo.
7. Yelela bona upeleda amagama ngendlela efaneleko bewutlole nemitjho
ezwakalako.
8. Isikhathi esiphakanyisweko sokuphendula isigaba ngasinye:
ISIGABA A: Pheze imizuzu ema-50
ISIGABA B: Pheze imizuzu ema-20
ISIGABA C: Pheze imizuzu ema-50
9. Tlola kuhle ngesandla esibonakalako.
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P1 3 DBE/Novemba 2019
NSC
ISIGABA A: UKUFUNDA NOKUZWISISA
UMBUZO 1
Phendula UMBUZO 1.1 KANYE NOMBUZO 1.2.
1.1 Funda itheksthi engenzasi bese uphendula imibuzo elandelako.
ITHEKSTHI A
IZINGA LOKUZITHABISA NGOKUSELA UTJWALA LILIMAZA
ILUTJHA ENARHENI YESEWULA AFRIKA
1 Inarha yeSewula Afrika begade inomlando omuhle khulu okhombisa bona
abantu abatjha banekusasa elikhanyako. Indaba le seyibonakala kuyinto
yayizolo ngombana ikusasa labantu abatjha libonakala lifiphala
ngokuzithabisa okukhambisana nokusela utjwala. Ukuya ngeHlangano
yePhasimazombe yezePilo kubonakala abatjha bathoma ukuselokhu 5
basese seminyakeni ephasi khulu.
2 Ekadeni bekuneendlela ezilula neziphephileko zokuzithabisa. Bekuditjhwa
ndawonye kulalelwe umrhatjho bekuselwe inamaneyidi. Ipelaveke enye
nenye amatatawu webholo erarhwako bekazala swi ngitjho nalawo
asemakhaya lapha kudlalelwa khona ehlabathini. Bekubukelwa 10
amabhayskopo emaholweni. Bekuba noMusic Festival kanye ngemva
kwesikhathi eside, nayo beyithoma nge-iri le-10 iphele nge-iri lesi-6.
3 Kunekulumo ethi: 'Nawumumuntu kufanele uzithokoze.' Ebantwini abatjha
amalanga la sekubonakala kwanga yinye indlela yokuzithokoza, kuditjha
kuselwe utjwala. Lokhu kugcina kubalethela umraro. Iminyanya eyenziwa 15
mphakathi nemindeni ngokuhlukahlukana ibonakala iwuragisela phambili
umraro lo. Ngitjho nephathini yomntwana onomnyaka owodwa tere, igcina
ngokuba neenqhema zabantu abatjha eziditjhileko ezehlisa
ngamabhodlelo bekulamule ukusa. Namhlanje nakukhulunywa
ngomnyanya owaba muhle khulu endaweni kuba mnyanya owabe 20
unotjwala obunengi ngitjho nemnyanyeni wesiKhethu imbala.
4 Okudanisa khulu kukobana umkhuba lo sewungene neenkolweni.
Ngomnyaka we-2002 kwenziwa irhubhululo eSewula Afrika mayelana
nokuziphatha okunobungozi kwelutjha ebafundini beGreyidi lobu-8 ukuya
kwele-11. Irhubhululweli lenziwa mNyango wezamaPhilo neMedical 25
Research Council lafumana bona amaphesende ama-32 wabafundi
bengubo bayabusela nabo utjwala.
5 Isifunda seFreystata, iGauteng, iMpumalanga, iTlhagwini Kapa, iTlhagwini
Tjingalanga neTjingalanga Kapa zinamazinga aphezulu wabafundi
abasela utjwala. Kuneenzathu ezimbadlwana ezivezwa zibonobangela 30
bokuzithabisa ngokusela utjwala kwabafundaba.
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P1 4 DBE/Novemba 2019
NSC
6 Babodwa ababuselela ukususa igandeleleko ngokomkhumbulo, babodwa
abaselela ukwamukeleka eenqhemeni zabo kanti abanye baselela bona
kungathiwa basemva ngepilo. Ihlangano yeSouth African National Council
on Alcoholism and Drug iveze bona umkhuba lo ukhona nemayunivesithi. 35
Abafundi abaphakathi kweminyaka eli-18 neminyaka ema-22
emayunivesithi basela khulu.
7 Abafundaba bayazi nokobana lokhu kuzobalethela imiraro kezepilo
kodwana nanyana kunjalo abakulisi ukuzithabisa ngokusela. Iindawo
zokuzithabisa ezithengisa utjwala zona zizuza imali enengi ngombana 40
amalanga la zivala nge-iri lesibili nakusako. Abatjha babuthoma ngeLesine
ukuya ngeenkhangiso zalapha kuditjhwa khona. Elangeni langeLesine
kuba neLadies Night. NgoSondarha kube ne-Urban Turnup neSunday
session, okumraro khulu kukuthi iminyanya le ithoma ngantambama
eendaweni lapha kuthengiswa khona utjwala. Kungagcini lapho kube 45
nesikhathi lapha abatjha bagidinga khona amalanga athileko njengeSpring
day, lapho-ke bayakhohlwa nokobana basafunda. Ngitjho namalanga
amlando njengelanga leKululeko selalahlekelwe mnqopho wokuligidinga.
8 Okusitjhijilo esikhulu kukobana ilanga lokwamukela itwasahlobo lifika lokha
abafundi beGreyidi le-12 nabatlola iinHlahlubo zokuLingwa (Trial 50
Examinations). Ukuphepha kwabatjhaba kuba mraro nabaseendleleni
baya nanyana sebabuya eminyanyeni leyo. Ababelethi balala babambe
iinhliziyo ngezandla ngesikhathi seminyanya le ngombana sebabanengana
abafumana imibiko engasimihle ngabentwababo. Abatjhaba bayalibala
bona ipilo yomuntu yinye ayifani neyekoloyi, akukghonakali bona 55
kujanyiselelwe okhunye kiyo njengevili. Iingozi zeendlela nazande khulu
zibangela bona umnotho wenarha ugcine sele ukhasa phasi.
9 Ipilo ekhamba nokuzithabisa khulu iba nomthelela omumbi ekuthuthukeni
kwenarha. Abatjhaba bagcina bamakhoboka wotjwala. Abanye bagcina
sele bawufulathele umnyango wesikolo bese lokhu kunomthelela 60
esitjhabeni. Emazikweni aphakamileko wezefundo bagcina baqotjhiwe
bangasaragela phambili namabizelo wabo. UmNyango wezamaPhilo
uyelelisa mihle ngendaba yokusela utjwala. Amalwele afana neTB,
ikankere yesibindi amiphumela yokuba mngani wotjwala. Nawunobulwele
obuthileko kanti bewuyasela abulapheki ngombana utjwala bubulala 65
amandla wemitjhoga. Inarha enye nenye ipumelelo netuthukwayo
idzimelele phezu kwelutjha kungebangelo nakunezinto ezilimaza ilutjha
kuba kuphela kwenarha.
[Ithethwe ku-inthanethi yatjhugululelwa esiNdebeleni]
1.1.1 Tlola iindlela EZIMBILI abantu abatjha ebebazithabisa ngazo
esikhathini sakade. (2)
1.1.2 Tlola igama lehlangano eyarhubhulula ngokuziphatha
okunobungozi kwabafundi abaseseenkolweni. (1)
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P1 5 DBE/Novemba 2019
NSC
1.1.3 Ngikuphi okwenziwa mphakathi okubonakala kuwuragelisela
phambili umraro wokuziphatha kwabatjha? Ipendulwakho ayibe
liphuzu ELILODWA. (2)
1.1.4 Ukuya ngetheksthi engehla ngisiphi isizathu esenza bona umuntu
ogulako nakasela utjwala ubulwele obumphetheko bungalapheki? (1)
1.1.5 Veza umehluko phakathi kwendlela yokuditjha nokuzithabisa
yekadeni nendlela yanamhlanje. Ipendulwakho ayibe liphuzu
ELILODWA. (2)
1.1.6 Ukuya ngetheksthi engehla le hlathulula ngokurhunyezweko
iinzathu EZIMBILI ezenza bona abafundi basele utjwala. (2)
1.1.7 Ucabanga bona ngiliphi ilanga elimlando labantu abatjha esele
lisetjenziselwa ukuzithabisa? (1)
1.1.8 Hlathulula okungaba mphumela omumbi ebantwini abatjha
abalandelako nabaditjha eendaweni zotjwala ngaboSondarha
babuye ngamasa. Ipendulwakho ayibe liphuzu ELILODWA
ihlangothi ngalinye.
(a) Abasesebafundi (1)
(b) Abasebenzako (1)
1.1.9 Ucabanga bona kubayini kuthiwa kusitjhijilo esikhulu kubafundi
ukobana iSpring day sibe khona ngesikhathi sokutlolwa
kweenHlahlubo zokuLingwa? (2)
1.1.10 Khetha ipendulo enembako kezilandelako.
Amagama athi 'Ipilo yomuntu yinye ayifani neyekoloyi,
akukghonakali bona kujanyiselelwe okhunye kiyo njengevili'
ahlathulula bona umuntu …
A uphila ngendlela eyodwa engafani neyekoloyi.
B uyazikhethela indlela afuna ukuphila ngayo.
C akanaso esinye isitho esibekelwe ngeqadi bona lokha
nakalimeleko kuzokusetjenziswa sona njengekoloyi.
D kufanele azithabise ngendlela angakghona ngayo
ngokukhamba ngekoloyi. (1)
1.1.11 LIQINISO nofana AKUSILO IQINISO bona umnotho wenarha
ugcina udosa emhlweni nasele zande khulu iingozi zeendlela.
Sekela isiqunto osithathako ngephuzu ELILODWA. (2)
1.1.12 Ucabanga bona umtloli wetheksthi unqopheni ngamagama athi:
'nakunezinto ezilimaza ilutjha kuba kuphela kwenarha'. (2)
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P1 6 DBE/Novemba 2019
NSC
1.1.13 Ngokubona kwakho, ngaphandle kweengozi zendlela ucabanga
bona ngiziphi ezinye izehlakalo ezilimaza abantu abatjha
nabayozithabisa eendaweni ezithengisa utjwala neminyanyeni
lapha bagidinga khona iminyanya yabo? Ipendulwakho ayibe
maphuzu AMABILI. (2)
1.1.14 Nawungaba nguNgqongqotjhe weSewula Afrika ngikuphi
ongakwenza ukuvikela ilutjha bona lingazitholi linesikhathi esinengi
sokusela utjwala? Ipendulwakho ayibe maphuzu AMABILI. (2)
1.2 Qalisisa isithombe esingenzasi bese uphendula imibuzo elandelako.
ITHEKSTHI B
[Sithethwe ku-www.images.com]
1.2.1 Tlola iinsetjenziswa ezifakwe ngilo ojamileko ezimsiza bona
avikeleke emsebenzini awenzako. (1)
1.2.2 Tlola indawo lapho kwenzeka khona lokhu okuvezwe esithombeni. (1)
1.2.3 Ngikuphi okusikhombisa bona laba ababili banobudlelwano
obuhle? Ipendulwakho ayibe liphuzu ELILODWA. (1)
1.2.4 Ucabanga bona ngibuphi ubungozi obungavelela umuntu ojamileko
lo nange angakafaki iinsetjenziswa zokuzivikela. Ipendulwakho
ayibe liphuzu ELILODWA. (1)
1.2.5 Tshwaya ngelihlo elibukhali ngokuqakatheka kokobana uvakatjhele
indawo le nanyana unganawo umraro. Ipendulwakho ayibe liphuzu
ELILODWA. (2)
IMITLOMELO YESIGABA A: 30
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P1 7 DBE/Novemba 2019
NSC
ISIGABA B: UKURHUNYEZA
UMBUZO 2
Fundisisa itheksthi engenzasi bese uyayirhunyeza ngamaphuzu ali-7 amayelana
neendlela abantu bengubo abangazivikela ngazo ekubeni bongazimbi
bokugagadlhelwa.
IMIYALO:
1. Amagama angadluli kwama-60.
2. Nombora imitjhwakho kusukela kewoku-1 bekufike kewe-7.
3. Umutjho ngamunye owutlolako awube nomqondo OWODWA.
4. Tlola ngelimi elitsengileko ngombana uzokwabelwa imitlomelo emi-3.
5. Sebenzisa amagamakho ngendlela ongakghona ngayo ungabuyeleli utlole
okusesirhunyezweni.
6. Tlola inani lamagama owasebenzisileko ekupheleni kwesirhunyezo.
ITHEKSTHI C
IINDLELA ABANTU BENGUBO ABANGAZIVIKELA NGAZO EKUBENI
BONGAZIMBI BOKUGAGADLHELWA
Imilandu ebikwako yokugagadlhelwa kwabantu bengubo seyande khulu. Ekadeni
abongazimbi khabe kungilabo abakhamba ebusuku. Kwaba ngabambatha izambatho
ezifitjhani nezisefelako. Ilitje seligaya ngomunye umhlathi kwanjesi. Amapholisa
wangenarheni yekhethu abuthelele umbiko osiyeleliso ukulinga ukulwa nomraro lo.
Ukuze uvikeleke, kuhle ulandele amagadango alandelako.
Ungathomi ukhwele isithuthi sabantu ongabaziko ngombana bangenza nanyana yini
embi kuwe. Angisakhulumi ngokudla. Ungakhambi usidla izinto oziphiwa babantu,
nanyana kungaba siselo. Kuba namakhemikhali ayingozi asetjenziswako bese
akudake ungakayeleli. Nangabe nikhamba endleleni engakhambi abantu abanengi,
khambani ngeenqhenyana ukuze niphephe. Kulula bona iingebengu zikugagadlhele
nawukhamba wedwa ngombana akunalapha ungafumana khona isizo.
Kilabo abasala emakhaya emini, qinisekisani bona iminyango ilodlhelwe namafesidere
avaliwe. Ungalingi uvulele umuntu ongamaziko bona angene ngendlini ahlale nawe.
Nanyana ungathaba kangangani ungabatjeli abantu bona emini uhlala wedwa
abanikazi bendlu nabasemsebenzini. Bopha ilimu lakho. Abasetjhi nabalandelela
amacala wabongazimbi bafumana bona iingebengu ziphethe ilwazi begodu balithole
ngebanga lokobana ungazimbi akanayo ifihlo.
Lisa ukutlola ngepilwakho eenthintanisini ngombana ngiyo indlela iingebengu ezigcina
zikwazi ngayo. Kuyenzeka kesinye isikhathi zithole ilwazi emlayezweni esiyitlola
kibomaliledinini bethu. Lisa ukukhamba ebusuku uye eendaweni zokuditjha.
Nakubusuku abunayo into ehle, busabe njengenyoka.
[Sithethwe ku-Daily Sun, 2018]
IMITLOMELO YESIGABA B: 10
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P1 8 DBE/Novemba 2019
NSC
ISIGABA C: IZAKHI NEMITHETJHWANA YOKUSETJENZISWA KWELIMI
UMBUZO 3
Qalisisa isikhangiso esingenzasi bese uphendula imibuzo elandelako.
ITHEKSTHI D
[Sithethwe ku-www.images.com]
3.1 Tlola amagama avezwe esikhangisweni angakwenza bona ugcine sele
uthenge imirorho engehla le. (2)
3.2 Tlola bona igama elithalelweko emutjhweni ongenzasi libolekwe kiliphi ilimi.
Sithengisa ikhilo linye nge-R20,00. (1)
3.3 Dzubhula amagama asetjenziswe esikhangisweni esingehla atjengisa bona
imirorho le itjhiphile. (1)
3.4 Khetha ipendulo enembako kezilandelako:
Amagama athi 'ufuna ukuphila isikhathi eside' amumethe wuphi umqondo
welimi?
A Lokuncenga
B Lokurogela/Lokudosa
C Lokubandlulula
D Lokudlelezela (1)
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P1 9 DBE/Novemba 2019
NSC
3.5 Phendula isitatimende esingenzasi ngoLIQINISO nofana AKUSILO LIQINISO
bese usekela isiqunto osithathako ngephuzu ELILODWA.
Imirorho idliwa babantu abagulako kwaphela. (2)
3.6 Buyelela utlole umutjho olandelako bese igama elithalelweko liveze umqondo
wokukhulisa.
Rhaba uzozitholela imirorho ngentengo ephasi tle. (1)
3.7 Ingabe isikhangiswesi siveza ibandlululo nofana ubuhlangothi. Sekela
isiqunto osithathako. (2)
[10]
UMBUZO 4
Qalisisa ikhathuni engenzasi bese uphendula imibuzo elandelako.
ITHEKSTHI E
[Sithethwe ku-www.images.com]
4.1 Tlola itshwayo elisekhathunini elikhombisa bona abantu abeze kumeluleki
wepilo yomndeni abakamulaleli. (1)
4.2 Tlola umhlobo wesabizwana esithalelweko emutjhweni ongenzasi.
Baba-ke yintobani eniyenzako le. (1)
4.3 Buyela umutjho ongenzasi bese esikhundleni segama elithalelweko
ujamiselele ngalelo eliphikisana nalo.
Umuntu akakuphi nemali kodwana ngusobentwabakho. (1)
4.4 Buyela utlole umutjho ongenzasi uveze ukuvuma.
Umuntu akakuphi nemali. (1)
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P1 10 DBE/Novemba 2019
NSC
4.5 Khetha ipendulo enembako kezilandelako.
Ukusikima nokuphakamisa izandla kwendoda esekhathunini engehla le
kusitjela bona:
A Uyabathokozisa laba abeze kuye
B Usilingeke khulu ngesenzo sabo sokungamlaleli
C Uyabathandazela
D Ubabuza imibuzo (2)
4.6 Buyela umutjho ongenzasi bese ujamiselela isitjo esithalelweko ngehlathululo
yaso.
Abantu abeze kumeluleki womndeni badlala ngomlilo. (2)
4.7 Dzubhula amagama asisaga asekhathunini engehla le uzakhele ngawo
umutjho kuvele bona uyayazi ihlathululo yaso. (2)
[10]
UMBUZO 5
5.1 Funda itheksthi engenzasi uyizwisise bese uphendula imibuzo elandelako.
ITHEKSTHI F
KwaMaridili kusemzini ngombana kunamaboda. Abebelethi bakhona
sebahlongakala. Umthanyelo ngasuthi abanawo kilomuzi. Nawungena
ngendlini uyazibuza bona uyokuhlala kiliphi isofa ngombana uthoma
ngokutjhidisa izambatho eziphezu kwalo. Nawuhlangana nabentazana
bakhona eentolo amehlwakho awadinwa kubaqala. Bophuma langa sikothe 5
kodwana lapha bahlala khona newogweni yeemfarigi kungcono. Ababelethi
babo babatjhiyela iinkomo, iimbuzi nezimvu. Babadosa ngendlebe bona
bangalithengisi loke ilifa lakwabeli ngombana ngesikhathi seminyanya
bazokukghona ukutjhebisa abantu. Siyalandelwa isifiswesi ngombana abafuni
ukutjhapha. UNomakhuwa olithunjana uthembele kilo ilifeli. Uzamuzwa asithi: 10
'Ningazithengisi zami iinkomo ngombana mina ngizozelusa.' UNomadlhari
ongudadwabo waraga esikolweni bewagcina asebenza. Ifemu yezambatho
yamqatjha igijima. Bekahlakaniphile unina abizwa njalo esikolweni
nakuneminyanya, azwakale sele asithi: 'Halala, mntazanami uyikwekwezi!'
5.1.1 Tlola bona amagama athalelweko emutjhweni ongenzasi abolekwe
kiliphi ilimi.
(a) Uyazibuza bona uyokuhlala kiliphi isofa. (1)
(b) Ifemu yezambatho yamqatjha igijima. (1)
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P1 11 DBE/Novemba 2019
NSC
5.1.2 Buyelela utlole umutjho ongenzasi kodwana ujamiselele ibinzana
lamagama athalelweko ngegama elilodwa.
Ababelethi babo babatjhiyela iinkomo, iimbuzi nezimvu. (1)
5.1.3 Buyelela utlole umutjho ongenzasi kodwana isenzo esithalelweko
siveze ipambosi yokwenzayenza.
Nabaneminyanya bazokukghona ukutjhebisa abantu. (1)
5.1.4 Buyelela utlole umutjho ongenzasi kodwana ube sebunengini.
Siyalandelwa isifiswesi ngombana abafuni ukutjhapha. (2)
5.1.5 Khetha ipendulo enembako kezilandelako.
Amagama athi 'bophuma langa sikothe' ahlathulula bona:
A Bamhlophe khulu
B Banzima khulu
C Bahle khulu
D Bambi khulu (2)
5.1.6 Hlathulula bona isakhi esithalelweko emutjhweni ongenzasi
simumethe wuphi umqondo.
UNomadlhari ongudadwabo waraga esikolweni bewagcina
asebenza. (2)
5.1.7 Buyelela umutjho ongenzasi ube yikulumo engakanqophi.
UNomakhuwa uthi: 'Ningazithengisi zami iinkomo ngombana mina
ngizozelusa.' (2)
5.1.8 Amagama asetheksthini engehla athi; 'Halala, mntazanami
uyikwekwezi!' amumethe wuphi umqondo begodu asetjenziswa
nakwenzenjani? (2)
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P1 12 DBE/Novemba 2018
NSC
5.2 Qalisisa isithombe esingenzasi bese uphendula imibuzo elandelako.
ITHEKSTHI G
Iindakamizwa zibulala ikusasa labantu abatjha. URhulumende uloba
imali enengi ngebanga lazo.
[Sithethwe ku-www.images.com]
5.2.1 Tlola iinrhunyezo zamagama athalelweko emutjhweni ongenzasi.
UDorhodera Masombuka noMfundisi uThubana bathwele budisi
ngokulungisa isimilo sabatjha ababhema iindakamizwa. (2)
5.2.2 Buyelela umutjho ongenzasi bese kuthi egameni elithalelweko
ufake isakhi sokukhulisa.
URhulumende uloba amapilisi ngebanga labantu abathengisa
iindakamizwa. (1)
5.2.3 Thatha igama elithalelweko uzakhele wakho umutjho kodwana
liveze umqondo ohlukileko.
Ekadeni isidakamizwa esiyisangu besitjalwa ngentanga
sisetjenziswe njengesihlahla. (1)
5.2.4 Buyelela umutjho ongenzasi kodwana uwuthome ngegama
elithalelweko.
Abantu abasesebatjha babhema iindakamizwa bagcine sele
bamakhoboka wazo. (2)
[20]
IMITLOMELO YESIGABA C: 40
INANI LOKE: 80
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe
Study this subject
Recommended for this subject

Question paper
isiNdebele FAL Grade 12 P2 NSC November 2019 Question Paper

Question paper
isiNdebele FAL Grade 12 P3 NSC November 2019 Question Paper

Question paper
isiNdebele FAL Grade 12 P1 NSC November 2023 Question Paper

Question paper
isiNdebele FAL Grade 12 P1 NSC November 2022 Question Paper

Question paper
isiNdebele FAL Grade 12 P1 NSC November 2021 Question Paper

Question paper
isiNdebele FAL Grade 12 P1 NSC November 2018 Question Paper
More from Grade 12 isiNdebele FAL

Annual teaching plan
Gr 12 IsiNdebele FAL ATP 2023 24

Memorandum
isiNdebele FAL Grade 12 Paper 1 November 2024 NSC Memo

Memorandum
isiNdebele FAL Grade 12 Paper 2 November 2024 NSC Memo

Memorandum
isiNdebele FAL Grade 12 Paper 3 November 2024 NSC Memo

Memorandum
isiNdebele FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2024 Memo

Memorandum