Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
IGREYIDI 12
ISINDEBELE ILIMI LEKHAYA (HL)
IPHEPHA LESITHATHU (P3)
FEBHERBARI/MATJHI 2015
IMEMORANDAMU
IMITLOMELO: 100
Imemorandamu le inamakhasi ali-13.
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Skip to contentAll 2015 papers 





View all





isiNdebele HL Grade 12 Paper 3 NSC Supplementary 2015 Memo
Grade 12 isiNdebele HL Paper 3 memorandum from the NSC Supplementary Exam 2015, 13 pages. Read online or download the free PDF.
Isindebele Hl · Grade 12 · NSC Supplementary Exam · 2015 · isindebele. Memorandum, 13 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- isiNdebele HL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Isindebele
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2015
- Exam period
- NSC Supplementary Exam
- Paper
- 3
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 13
- File size
- 893.6 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 13
This exam
NSC Supplementary Exam 2015
- Paper 1Memo
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Memo
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele Ilimi Lekhaya (HL)/P3 2 DBE/Febherbari–Matjhi 2015
NSC – Imemorandamu
SIGABA A: AMATHEKSTI WOKUZITLAMELA
UMBUZO 1
1.1 Indaba Ecocako (Narrative)
Ngangingazi bona kuzakuba nje.
Le yindaba lapho umtloli ademba/acoca ngesehlakalo esithileko esakhe
senzeka kuye, akhe wasibona senzeka komunye nofana acocelwa ngaso.
Kuyenzeka kokunye umtloli indaba ayisusele ehloko. Lokho siyakuthola
kwenzeka khulu ebafundini. Kuqakathekile bona nanyana umfundi ayisusela
ehloko indabakhe kodwana ibe yindaba ekholwekako. Ngokuvamileko umtloli
wendaba le usebenzisa isikhathi esidlulileko.
Nakhu okumele kutjhejwe nakutshwaywaindaba ecocako:
• Isigaba esisingeniso kufanele simdose/simlulubeze umfundi wendaba.
• Indaba ecocako kufanele ikholwakale nanyana kungeyokuzitlamela.
• Umuntu ofunda indaba le kufanele ahlale alangazelela ukuzwa
okulandelako bekube sekugcineni.
• Indaba enesiphetho esingakajayeleki yihle kunaleyo enesiphetho
esisepepeneneni begodu esilindelekileko. [50]
1.2 Indaba Ehlathululako (Descriptive)
Ukuqakatheka kwamasiko womuntu.
Le yindaba lapho umtloli afuze ahlathulule ubujamo obuthileko, bomuntu
othileko nofana indawo ethileko. Njengombana nesihloko sitjho, kufanele
umtloli wendaba le asebenzise amagama ahlathululako khudlwana. Ngale
kwalokho, umtloli usebenzisa khulu ilimi elisesikhathini sanje.
Nakhu okumele kutjhejwe nakutshwaywa indaba ehlathululako:
• Otlolako kufanele ayelele ekutheni akhethe isihloko asazi kuhle. Isizathu
kukuthi kuba budisi ukuhlathulula into onganalwazi elipheleleko ngayo.
• Otlolako kufanele akhethe ngokuyelela amagama nobujamo
bokukhuluma.
• Amagama asetjenziswa ngotlolako kufanele akhe isithombe esikhanya
bha.
• Otlolako angasebenzisa iinthombe-ngqondo zokubona, zokurhogela,
zokuzwa, zobumnandi nezokuthinta ukuze zimsize ukwenzela bona
akuhlathululako kukhanye bha.
• Ukuhlathulula okuyipumelelo kubonakalisa tjhatjhalazi imizwa, efana
neyokubona, yokuzwa, yokunambitha, yephunga neyokuthinta. [50]
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele Ilimi Lekhaya (HL)/P3 3 DBE/Febherbari–Matjhi 2015
NSC – Imemorandamu
1.3 Indaba Emahlangothimabili/Emadanisako (Discursive)
Ubuhle nobumbi beminyanya eyenzelwa abafundi bebanga le-12
eenkolweni.
Indaba le ihlobene khulu nendaba ephikisako. Okufanako kukuthi kiyo yomibili
imihlobo le, otlolako ubeka imibonwakhe. Umehluko okhona kukuthi endabeni
emahlangothimabili otlolako kulindeleke kobana atlole ngemibono yomibili.
Silindele kobana asivezele ubuhle nobumbi bento atlola ngayo. Okumnandi
ngomhlobo lo wendaba kukuthi otlolako utjhiyela ofundako ekutheni
azikhethele yena isiqunto sokobana ngiliphi ihlangothi abona lingcono
kunelinye. Umtloli angafinyelela esiphethweni esithileko ekugcineni
kwendabakhe kodwana imibono evumako nephikako kufanele yethulwe
ngokulinganako endabeni.
Umtlolo kumele uzwakale begodu ungathathi ihlangothi. Kumele kuvezwe
iintatimende ezizwakala kuhle. Kilomhlobo we-eseyi otlolako uveza ngobuhle
nangobumbi bento ethileko anikelwe yona esihlokweni. Unikela amaphuzu
avumelana nesihloko nalawo aphikisana naso.
[Otlolako kufanele aveze kokubili, ubuhle nobumbi beminyanya yokulayeliswa
kwabafundi abenza beGreyidi le-12]. [50]
1.4 Indaba Evezako/Eveza Imizwa Yomtloli (Reflective)
Ngakholwa mhlokho bonyana ungathana mntwana wamuva.
Le yindaba lapho otlolako aba nombono bese unikela imizwakhe. Indaba le
itjhegeza ibuyele emva esehlakalweni esakhe senzeka. Otlolako-ke kulapho
abeka khona imibonwakhe ngokwenzakalako, abeke tjhatjhalazi okuhle
neemphoso bese uthatha iinqunto ngokuthi ubona kufanele kwenziweni
ukutjhugulula ubujamo balokho esikhathini esizako.
Umhlobo lo wendaba sivame ukuwubona emitlolweni ema-eseyi/eziindaba.
La otlolako abeka umbonwakhe ngesihloko esithileko. Akutjho bonyana
akutjhoko kuliqiniso kodwana ngilokho akucabangako ngabantu, ngesintu
nofana ngepilo nje. Lokho akubekako kufanele kusekelwe ngamaqiniso ukuze
kungamdondisi loyo ozokufunda indaba leyo. Indaba enje ingaveza ukujiya
kwengqondo yaloyo otlolako begodu abanengi bayithatha njengeqiniso
lamambala.
Nakhu okumele kutjhejwe nakutshwaywa indaba evezako/eveza imizwa
yomtloli.
• Imizwa nokuthatheka kwehliziyo kudlala indima eqakatheke khulu
endabeni le.
• Ihlangothi elikhulu lendaba lingaba ngelihlathululako. Ukuhlathululokhu
kufanele kukhanye begodu kuveze imizwa nalokho okusengqondweni
yaloyo otlolako.
• Imibono/Imicabango/Imizwa eveziweko kufanele yembule iqiniso
nendima ethathwa ngotlolako. [50]
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele Ilimi Lekhaya (HL)/P3 4 DBE/Febherbari–Matjhi 2015
NSC – Imemorandamu
1.5 Indaba Evezako/Eveza Imizwa Yomtloli (Reflective)
Yelela ngaphambi kobana uthathe isiqunto.
Le yindaba lapho otlolako aba nombono bese unikela imizwakhe. Indaba le
itjhegeza ibuyele emva esehlakalweni esakhe senzeka. Otlolako-ke kulapho
abeka khona imibonwakhe ngokwenzakalako, abeke tjhatjhalazi okuhle
neemphoso bese uthatha iinqunto ngokuthi ubona kufanele kwenziweni
ukutjhugulula ubujamo balokho esikhathini esizako.
Umhlobo lo wendaba sivame ukuwubona emitlolweni ema-eseyi/eziindaba.
La otlolako abeka umbonwakhe ngesihloko esithileko. Akutjho bonyana
akutjhoko kuliqiniso kodwana ngilokho akucabangako ngabantu, ngesintu
nofana ngepilo nje. Lokho akubekako kuhle kusekelwe ngamaqiniso ukuze
kungamdondisi loyo ozokufunda indaba leyo. Indaba enje ingaveza ukujiya
kwengqondo yaloyo otlolako begodu abanengi bayithatha njengeqiniso
lamambala.
Nakhu okumele kutjhejwe nakutshwaywa lendaba:
• Imizwa nokuthatheka kwehliziyo kudlala indima eqakatheke khulu
endabeni le.
• Ihlangothi elikhulu lendaba lingaba ngelihlathululako. Ukuhlathululokhu
kufanele kukhanye begodu kuveze imizwa nalokho okusengqondweni
yaloyo otlolako.
• Imibono/Imicabango/Imizwa evezweko kufanele yembule iqiniso nendima
ethathwa ngotlolako. [50]
1.6 Indaba Ephikisako/Ehlangothilinye (Argumentative)
Kufanele kube nomthetho okatelela zoke izakhamuzi zenarha bona
zivowude.
Indaba ephikisako ifuna otlolako athome ngokukhetha ihlangothi esihlokweni
atlola ngaso. Otlolako angakhetha ukuvumelana nesihloko nofana aphikisane
naso. Umbono womtloli kumele ukhanye kusukela ekuthomeni bekube
sekugcineni kwendabakhe. Indaba le yethula lokho okusengqondweni
yomtloli.
Nakhu okumele kutjhejwe nakutshaywa lendaba:
• Otlolako kumele athome ngokuthi akhethe ihlangothi azokutlola ngalo.
• Otlolako kumele anikele amaphuzu amanengi anabe ukusekela
imibonwakhe.
• Otlolako kumele ahlale emaphuzwini NOFANA aphikise isitatimende.
• Lomhlobo wendaba uphethe imibono yomtloli kwaphela ngalokho,
kumele uphakamise imibono eqinileko.
• Ilimi elinezwelomagama lingahle lithinte imizwa kodwana kumele libe
nehlonipho.
• Isiphetho kumele sibe sitatimende somtloli esinamandla, esikhanyako
nesanelisako. [50]
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele Ilimi Lekhaya (HL)/P3 5 DBE/Febherbari–Matjhi 2015
NSC – Imemorandamu
1.7 1.7.1 Umfundi anganikela esinye nesinye isihloko esikhambelana
nesithombe.
Kilesisithombe umfundi angatlola nanyana ngiwuphi umhlobo
wendaba/eseyi. Otshwayako uyeleliswa bona atjheje umhlobo
wendaba/eseyi evezwa ngotlolako bese utshwaya ngokulandela
amaphuzu alindeleke ngaphasi kwaloyo mhlobo wendaba/eseyi
ngokuqala kilomhlahlandlela. [50]
1.7.2 Umfundi anganikela esinye nesinye isihloko esikhambelana
nesithombe.
Kilesisithombe umfundi angatlola nanyana ngiwuphi umhlobo
wendaba/eseyi. Otshwayako uyeleliswa bona atjheje umhlobo
wendaba/eseyi evezwa ngotlolako bese utshwaya ngokulandela
amaphuzu alindeleke ngaphasi kwaloyo mhlobo wendaba/eseyi
ngokuqala kilomhlahlandlela. [50]
IMITLOMELO YESIGABA A: 50
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele Ilimi Lekhaya (HL)/P3 6 DBE/Febherbari–Matjhi 2015
NSC – Imemorandamu
ISIGABA B: AMATHEKSTI WOKUTHINTANA
2.1 Incwadi Yobungani
Incwadi yobungani inesiphande saloyo oyitlolako, ilanga okutlolwe ngalo
ngokuzeleko. Kungasetjenziswa igama lenyanga lesiNdebele nofana lesiNgisi
elitlolwe ngokwesiNdebele. Incwadi le iba nesingeniso, umzimba nesiphetho.
Oyitlolako akukafaneli asebenzise ilimi lendleleni, okulilimi elingakavumeleki.
Nakhu okumele kutjhejwe nakutshwaywa incwadi yobungani:
• Iba negama lalowo otlolelwako.
• Iba nesilotjhiso nomnqopho wokutlola leyo ncwadi.
• Iba nomzimba lapha otlolako acoca khona indabakhe.
• Iba nesilayeliso.
• Iyaveza bona ibuya kubani. [25]
2.2 I-Inthavyu (Ukuhlungwa)
Nakhu okumele kutjhejwe nakutshwaywa i-inthavyu:
• Njengemitlolo yoke kufanele kube khona isingeniso. Esingenisweni
kulapho kwethulwa khona indaba ekuzokucocwa ngayo nokobana
kuzokucocwa nabobani.
• Amagama walabo abakhulumako atlolwa ngesandleni sesincele, abe
mafitjhani.
• Kutlolwa ikholoni emuva kwamagama wabantu abakhulumako.
• Ukukhethwa kwamagama kumele kutjengise ukwehlukana kwezinga
lalabo abakhulumako.
• Isiphetho sendaba siba sekulumeni yabo, kuzwakale ukuthi
seyiyaphetha. [25]
2.3 I-Athikili Yephephandaba
Nakhu okufanele kutjhejwe nakutshwaywa lomhlobo womtlolo:
• Isihloko asibe sifitjhani, sidose besilulubeze ozosifunda.
• I-athikili kufuze itlowe ngamaphuzu amafitjhani begodu ibe
namakholomu. Nakunemigwalo ayibe nemibala emihle, ekhanyako
nedosako begodu ekhambelana nesihloko.
• Kufuze ibe sesitayeleni saloyo oyitlolako kodwana ikhulume noyifundako.
• Isitayela singaba ngesihlathululako, sibe neenthombe-ngqondo begodu
senze ofundako abe nekareko.
• Amagama, iindawo, isikhathi, ubujamo nezinye iimfuneko
eziqakathekileko kumele zifakwe.
• I-athikili kufuze ivuse ikareko njengesikhangiso, ikhuthaze abayifundako
bona bayifunde.
• Iindima akukafuzi bona zibe zide.
• Amagama asetjenzisweko kufuze kube ngilawo azakwamukeleka. [25]
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele Ilimi Lekhaya (HL)/P3 7 DBE/Febherbari–Matjhi 2015
NSC – Imemorandamu
2.4 I-Ajenda Namaminithi Womhlangano
Amaminithi womhlangano asirhunyezo salokho okwakukhulunywa ngakho
emhlanganweni. Atlolwa abekwe ngehloso yokubulunga okwakhulunywako
bekwavumelanwa ngakho ekutheni kungalibaleki, kungalahleki nokuthi
iinqunto zibulungeke. Loyo otlola amaminithi kufuze atjhejisise ukuthi akatloli
koke okukhulunywa emihlanganweni kodwana utlola iimphakamiso
neenqunto. Amagama walabo abathule iimphakamiso nalabo abasekelileko
kuyenzeka atlolwe. Akukafaneli kobana loyo otlola amaminithi atlole
ukuphaphalaza, ukuphikisana, ukudelela nofana ukurarana.
Lokha umuntu akhuluma nge-ajenda akwenzeki angakhulumi ngamaminithi
womhlangano. Ngokunjalo nalokha akhuluma ngamaminithi kuthinteka ne-
ajenda yomhlangano. Ngakho-ke kuqakathekile kobana utitjhere afundise
abafundi i-ajenda amaminithi womhlangano kanyekanye. Kufanele kwenzeke
okufanako nalokha abafundi sebahlolwa, kumele babuzwe nge-ajenda
kanyekanye namaminithi womhlangano. [25]
2.5 Ikulumo Ehlelekileko
Nakhu okumele kutjhejwe nakutlolwa ikulumo ehlelekileko:
• Veza isihloko ozokukhuluma ngaso.
• Sebenzisa irejista ezokukhambelana nabamukelilwazi.
• Isingeniso asidose abamukelilwazi.
• Yakha amaphuzu kuhle ugegede amagama asetjenziswa khulu/ikulumo
esetjenziswa ngokudluleleko esele ilahlekelwe yihlathululo yamambala
(amatlitjhe).
• Sebenzisa imitjho emfitjhani enemiqondo elula neembonelo
ezijayelekileko.
• Linganisa ukuhlaba ngeenzathu ezisekelako.
• Isiphetho siqakathekile begodu asingabi sirhunyezo salokho esele
kutloliwe. [25]
2.6 Umlando Kamufi
Nasi imininingwana eqakathekileko ekufanele itjhejwe nakutshwaywa
umlando kamufi:
• Amagamakhe apheleleko.
• Ilanga abelethwa ngalo.
• Ababelethi bakhe.
• Indawo abelethwa kiyo.
• Imithombo yefundo asele adlule kiyo.
• Lokho akuzuzako eemfundweni zakhe.
• Iindawo asebenze kizo.
• Iinkhundla azifunyanako.
• Ilanga akhambe ngalo ephasini.
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele Ilimi Lekhaya (HL)/P3 8 DBE/Febherbari–Matjhi 2015
NSC – Imemorandamu
• Abantu abaziingazi zakhe abatjhiyileko ephasini, njengomyenakhe
nofana ukosikazakhe, abantwana, ababelethi, iinzukulu nabanye.
Lokha nakutshwaya umlando kamufi kufanele utjheje bona owutlolileko
uthome ngesihloko esibonakalako esinamagama kamufi apheleleko bese
koke lokhu okubalwe ngehla kutlolwa njengomuntu wesithathu ingasi umuntu
wokuthoma. Ekugcineni kungaphethwa ngomutjho omfitjhani wokumlayelisa
njengokuthi: Lala uphumule Mgwezana nofana iKosi ayikuphe umphumulela
wafuthi nanyana amanye amagama anehlonipho. [25]
IMITLOMELO YESIGABA B: 50
INANI LOKE: 100
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele Ilimi Lekhaya (HL)/P3
Downloaded from hlayiso.com 9 DBE/Febherbari–Matjhi 2015
NSC – Imemorandamu
TJHEJA:
• Sebenzisa irubhrikhi njalo nawutshwaya indaba yephepha lesi-3, Isigaba A.
• Amamaksi asukela eli-0–50 ahlukaniswe ngamazinga weentlhadlhuli ezi-5.
• Okumunyethweko, iqhinga lokusetjenziswa kwelimi nesitayela, lelo nalelo kghono lesitlhadlhuli lihlukaniswe ngezinga eliphezulu
neliphasi.
• Isakhiwo asithintwa lizinga eliphezulu namkha eliphasi.
IRUBHRIKHI YOKUHLOLA INDABA YELIMI LEKHAYA [50 AMAMAKSI]
Iqhinga Ngokudluleleko Ngokwekghono Ngokulingeneko Ngokusisekelo Ngokungakalingani
OKUMUNYETHWEKO 28–30 22–24 16–18 10–12 4–6
NOKUHLELA - Ukuphendula okudluleleko. -Iimpendulo zihleleke kuhle, - Ukuphendula okwanelisako. -Ukuphendula okungakajami -Ukuphendula okuphume
Izinga eliphezulu
-Imiqondo ehlakaniphileko, zikhambelana khulu begodu - Imiqondo ekhambelanako ndawonye. endleleni khulu.
(Ukuphendula) evusa imiqondo netjengisa zimnandi. nekholisako. -Imiqondo engakanqophi. -Imiqondo enganatlha
ukukhula. -Kunobufakazi nokukhula - Kunokuhleleka okulingeneko -Ubufakazi obuncani nengazwakaliko.
Ukuhleleka kwemiqondo okubonakalako. nokukhambelanako nesihloko, bokuhleleka - Imiqondo engakahleleki
yokuhlela -Ukuhleleka okudluleleko -Isingeniso, umzimba umzimba nesiphetho. nokukhambelana. nengakhambelaniko.
Ukulemuka komnqopho, nokukhambelana nesiphetho kuhleleke kuhle
abamukelilwazi nobujamo kwesingeniso, umzimba begodu kuyakhambelana.
nesiphetho.
30 AMAMAKSI
25–27 19–21 13–15 7–9 0–3
-Ukuphendula okudluleleko - Ukuphendula okuhlelwe -Ukuphendula okwanelisako -Ukuphendula -Ukuphendula isihloko
kodwana kutlhayela kuhle. kodwana okunganatlha. okungakhambelaniko akukalingwa nokulingwa.
Izinga eliphasi
amatshwayo wendaba -Imiqondo ekarisako -Imiqondo iyakhambelana okusezingeni eliphasi. -Imiqondo engakhambelaniko
ehle. nekhambelanako. ngokulingeneko. -Imiqondo ayikahlangani nengakafaneli.
-Imiqondo ekhulileko - Kunokuhleleka -Kunokuhleleka begodu ayikanqophi. -Imiqondo enganatlha
nenokuhlakanipha. nokukhambelana nokukhambelana -Abukho ubufakazi bokuhlela. nengazwakaliko.
- Kunokuhleleka okuhle kwesingeniso, okulingeneko, kwesingeniso,
nokukhambelana umzimba nesiphetho. umzimba nesiphetho.
okuhle ngokudluleleko
kwesingeniso, umzimba
nesiphetho.
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele Ilimi Lekhaya (HL)/P3
Downloaded from hlayiso.com 10 DBE/Febherbari–Matjhi 2015
NSC – Imemorandamu
IRUBHRIKHI YOKUHLOLA INDABA YELIMI LEKHAYA [50 AMAMAKSI] (iyaraga)
Iqhinga Ngokudluleleko Ngokwekghono Ngokulingeneko Ngokusisekelo Ngokungakalingani
14–15 11–12 8–9 5–6 0–3
ILIMI, ISITAYELA NOKU- -Iphimbo,irejista, isitayela -Iphimbo,irejista, isitayela - Iphimbo,irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo,irejista nesitayela
EDITHA. kanye kanye nelwazimagama kanye nelwazimagama kanye nelwazimagama ezingakafaneli khulu
Izinga eliphezulu
nelwazimagama elifaneleko elifanele umnqopho, elifanele umnqopho, elingakafaneli umnqopho, umnqopho,abamukelilwazi
Iphimbo, irejista, isitayela nelihle ngokudluleleko, abamukelilwazi abamukelilwazi abamukelilwazi nobujamo. nobujamo.
nelwazimagama elifanele elinemba umnqopho, nobujamo. nobujamo. -Ukusetjenziswa kwelimi -Ilwazimagama elitlhayela
umnqopho, abamukelilwazi abamukelilwazi nobujamo. -Ilimi liyanemba begodu - Ukusetjenziswa kwelimi okusezingeni eliphasi. khulu lenza kube budisi
nobujamo. -Ukusetjenziswa kwelimi lisetjenziswe ngokufaneleko. okwethula ihlathululo. -Ihlelo nesipelinghi ukuzwisisa itheksti.
Ukukhethwa kwamagama, kusezingeni -Ihlelo nesipelinghi -Ihlelo nesipelinghi kuneemphoso ezinengi. - Ilimi elingazwakaliko.
ukusetjenziswa kwelimi, elihle ngokudluleleko. akunamphoso khulu. kuneemphoso ezinengana. - Kutlanywe ngokusezingeni -Ihlelo nesipelinghi
imithetjhwana, iimphumuzi, -Ihlelo nesipelinghi - Kutlanywe kuhle. - Kutlanywe ngokusezingeni eliphasi. kuneemphoso ezinengi
ihlelo nesipelinghi. esinganamphoso. elilingeneko. khulu.
-Kutlanywe kuhle - Kutlanywe ngokusezingeni
15 AMAMAKSI ngokudluleleko. eliphasi khulu.
13 10 7 4
-Iphimbo,irejista, isitayela -Iphimbo,irejista, isitayela -Iphimbo,irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela
kanye kanye kanye kanye nelwazimagama
nelwazimagama elifaneleko nelwazimagama elifanele nelwazimagama elifanele elincani nelisezingeni eliphasi
Izinga eliphasi
nelihle umnqopho, abamukelilwazi umnqopho, abamukelilwazi elingakafaneli umnqopho,
elinemba umnqopho, nobujamo. nobujamo ngokulingana. abamukelilwazi nobujamo.
abamukelilwazi -Ilimi liyanemba begodu - Ukusetjenziswa kwelimi -Ukusetjenziswa kwelimi
nobujamo. lisetjenziswe ngokufaneleko. okungathuli ihlathululo. okungakafaneli.
-Ukusetjenziswa kwelimi -Ihlelo nesipelinghi -Ihlelo nesipelinghi -Ihlelo nesipelinghi
kusezingeni kuneemphoso ezimbalwa. kuneemphoso ezinengi. kuneemphoso ezinengi khulu.
elihle khulu. -Kutlanywe kuhle. - Kutlanywe ngokusezingeni - Kutlanywe ngokusezingeni
-Ihlelo nesipelinghi eliphasi. eliphasi khulu.
esinganamphoso.
-Kutlanywe kuhle khulu.
ISAKHIWO 5 4 3 2 0–1
-Kuvezwe amatshwayo -Kuvezwe amatshwayo -Amatshwayo -Amaphuzu amanye - Amaphuzu afunekako
Amatshwayo wetheksti. nemininingwana nemininingwana yesakhiwo nemininingwana anembako ayatlhayela.
Ukwakhiwa kweengaba eqakathekileko yesakhiwo sendaba. eveziweko iyakhambelana. akhona. -Ukwakhiwa kwemitjho
nemitjho. sendaba. -Kunokukhambelana okuhle. -Imitjho neengaba kwakhiwe -Ukwakhiwa kwemitjho neengaba kuneemphoso
- Kunokukhambelana okuhle -Imitjho neengaba kunikela kuhle. neengaba kuneemphoso. ezinengi khulu.
ngokudluleleko kwendaba. umqondo. -Indaba isanikela umqondo. - Indaba isazwakala kancani. - Indaba ayinamqondo.
5 AMAMAKSI - Imitjho kanye neengaba
kwakheke
ngendlela ehle
ngokudluleleko.
IRENJI YAMAMAKSI 43–50 33–40 23–30 13–20 0–10
ISITJENGISO SOKWABIWA KWEMITLOMELO:
-km/hl- : (Tlola umtlomelo otholwe mfundi)
L-/-st-/-ed- : (Tlola umtlomelo otholwe mfundi)
Sk- : (Tlola umtlomelo otholwe mfundi)
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele Ilimi Lekhaya (HL)/P3
Downloaded from hlayiso.com 11 DBE/Febherbari–Matjhi 2015
NSC – Imemorandamu
IRUBHRIKHI YOKUHLOLA AMATHEKSTHI AMADE WOKUTHINTANA WELIMI LEKHAYA [25 AMAMAKSI]
Iqhinga Ngokudluleleko Ngokwekghono Ngokulingeneko Ngokusisekelo Ngokungakaneli
OKUMUNYETHWEKO, UKUHLELA 13–15 10–12 7–9 4–6 0–3
NESAKHIWO -Ukuphendula okudluleleko, -Ukuphendula okuhle khulu -Ukuphendula okulingeneko -Ukuphendula ngokusisekelo -Ukuphendula kutjengisa
okungaphezu kwalokho nokutjengisa ilwazi elihle okutjengisa ilwazi lamatshwayo begodu kutjengisa ilwazi Ukungabi khona kwelwazi
-Ukuphendula nemibono. okulindelweko. lamatshwayo wetheksti. wetheksti. lamatshwayo wetheksti. lamatshwayo wetheksti.
-Ukubuthelelwa nokuhleleka -Imiqondo ehlakaniphileko -Umtlolo unqophile, - Akunakudzimelela -Kunokunqopha okukhona -Akunakukhambelana
kwemibono. nekhulileko. awukaphumi nokukhambelana kodwana okunengi kwemiqondo.
- Umnqopho, abamukelilwazi, -Ilwazi elingeneleleko esihlokweni begodu usekelwe okulingeneko kuphambene –Imininingwana esekela
amatshwayo/imithetjhwana kanye lamatshwayo kuhle ngendlela enobukghoni. kokumunyethweko nemiqondo. nesihloko. isihloko imbalwa.
nobujamo wetheksti. -Kunemininingwana esekela - Eminye imininingwana -Imininingwana esekela -Akakasebenzisi amatshwayo
-Umtlolo unqophile. isihloko. esekela isihloko nemithetho yesakhiwo.
15 AMAMAKSI -Kunokukhambelana -Isakhiwo esifaneleko isihloko iveziwe. imbalwa.
kokumunyethweko kodwana - Isakhiwo sifanele -Imithetho eqakathekileko
nomqondo. esinokungakhambelaniko ngokulingeneko yelimi isetjenziswe ngendlela
-Isakhiwo sihleleke kuhle okuncazana. kodwana ekungasiyo.
begodu yoke imininingwana kunokungakhambelani. -Kunobutjhapha
esekela isihloko iveziwe. obubonakalako.
-Isakhiwo esifaneleko
nesinembako.
ILIMI,ISITAYELA KANYE NOKU- 9–10 7–8 5–6 3–4 0–2
EDITHA
-Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista,isitayela - Iphimbo, irejista,isitayela, -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista,isitayela
nelwazimagama kuwufanela nelwazimagama kuwufanele nelwazimagama kuwufanele nelwazimagama nelwazimagama
-Iphimbo, irejista nesitayela kufanele
khulu umnqopho, kuhle ngokulingeneko umnqopho, kuwufanele akukhambelani
umnqopho/umphumela,
abamukelilwazi kanye umnqopho, abamukelilwazi abamukelilwazi kanye kancani umnqopho, nomnqopho, abamukelilwazi
abamukelilwazi nobujamo.
nobujamo. kanye nobujamo. abamukelilwazi kanye kanye nobujamo.
-Ukusetjenziswa kwelimi kanye
-Ihlelo lisetjenziswe nobujamo. - Kuneemphoso zehlelo nobujamo. -Kuneemphoso ezinengi khulu
nemithetjhwana.
ngokunembako begodu lihleleke -Ihlelo lisetjenziswe kodwana -Kuneemphoso zehlelo ezenza bona ihlathululo
-Ukukhethwa kwamagama.
kuhle khulu. ngokunembako azilimazi ihlathululo. ezenza ingazwakali nakancani.
-Ukusetjenziswa kwamatshwayo
-Akunamphoso. begodu lihleleke kuhle. bona ihlathululo ingazwakali.
wokutlola nesipelinghi.
- Akunamphoso ezinengi.
10 AMAMAKSI
IRENJI YAMAMAKSI 22–25 17–20 12–15 7–10 0–5
ISITJENGISO SOKWABIWA KWEMITLOMELO:
-km-/hl-/sk- : (Tlola umtlomelo otholwe mfundi)
L-/st-/- ed- : (Tlola umtlomelo otholwe mfundi)
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele Ilimi Lekhaya (HL)/P3
Downloaded from hlayiso.com
12 DBE/Febherbari–Matjhi 2015
NSC – Imemorandamu
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele Ilimi Lekhaya (HL)/P3
Downloaded from hlayiso.com
13 DBE/Febherbari–Matjhi 2015
NSC – Imemorandamu
SV Thalela isivumelwano sv Ikomo zibulewe Ikomo ibulewe
esingakatloleki kuhle bese
utlola sv ngaphezulu
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe
Study this subject
Recommended for this subject

Memorandum
isiNdebele HL Grade 12 Paper 1 NSC Supplementary 2015 Memo

Memorandum
isiNdebele HL Grade 12 Paper 2 NSC Supplementary 2015 Memo

Memorandum
isiNdebele HL Grade 12 Paper 3 NSC June 2015 Memo

Memorandum
isiNdebele HL Grade 12 Paper 3 NSC Supplementary 2018 Memo

Memorandum
isiNdebele HL Grade 12 Paper 3 NSC Supplementary 2017 Memo

Memorandum
isiNdebele HL Grade 12 Paper 3 NSC Supplementary 2016 Memo
More from Grade 12 isiNdebele HL

Annual teaching plan
Gr 12 IsiNdebele HL ATP 2023 24

Question paper
isiNdebele HL Grade 12 P1 November 2024 NSC Question Paper

Question paper
isiNdebele HL Grade 12 P2 November 2024 NSC Question Paper

Question paper
isiNdebele HL Grade 12 P3 November 2024 NSC Question Paper

Question paper
isiNdebele HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2024 Question Paper

Question paper