Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
IGREYIDI 12
ISINDEBELE ILIMI LEKHAYA (HL)
IPHEPHA LESITHATHU (P3)
FEBHERBARI/MATJHI 2017
IMEMORANDAMU
IMITLOMELO: 100
Imemorandamu le inamakhasi ali-14.
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
You're offline
Skip to contentMemorandum 








View all
IsiNdebele HL P3 Feb March 2017 Memo_hlayiso.com_.pdf
Isindebele Hl · Grade 12 · NSC Supplementary Exam · 2017 · isindebele. Memorandum, 14 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Isindebele Hl
- Grade
- Grade 12
- Language
- Isindebele
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2017
- Exam period
- NSC Supplementary Exam
- Paper
- 3
- Pages
- 14
- File size
- 2.1 MB
Loading document…
Loading document…
1 of 14
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LeK haya (HL)/P3 2 DBE/Febherbari–Matjhi 2017
NSC – Imemorandamu
ISIGABA A: AMATHEKSTHI WOKUZITLAMELA (AMA-ESEYI)
UMBUZO 1
1.1 I-eseyi ecocako.
Isehlakalo esatjhugulula ipilwami.
Le yi-eseyi lapho umtloli ademba ngesehlakalo esithileko esakhe senzeka
kuye, akhe wasibona senzeka komunye nofana acocelwa ngaso. Kuyenzeka
kokhunye umtloli atlole i-eseyi ayisusele ehloko. Kuqakathekile ukobana
nanyana umfundi ayisusela ehloko i-eseyakhe kube yi-eseyi ekholwekako.
Ngokuvamileko umtloli we-eseyi ecocako usebenzisa isikhathi esidlulileko.
Nakhu okumele kutjhejwe nakutshwaywa le-eseyi:
Isigaba esisingeniso kufanele simdose/silulubeze umfundi we-eseyi.
I-eseyi ecocako kufanele ikholwakale nanyana kungeyokuzitlamela .
I-eseyi ecocako kufanele itlolwe ibe sesikhathini esidlulileko.
Umuntu otshwaya i-eseyi le kufanele alangazelele ukuzwa okulandelako
bekube sekugcineni.
Ukucoca okuyipumelelo kubonakalisa tjhatjhalazi imizwa efana
neyokubona, yokuzwa, yokunambitha, yokuthintana nephunga.
I-eseyi enesiphetho esingakajayeleki yihle kunaleyo enesiphetho
esisepepeneneni begodu esilindelekileko. [50]
1.2 I-eseyi ecocako.
Ukutjhisa ngokweqileko kwephasi mazombe kukhinyabeza umnotho
wenarha.
Le yi-eseyi lapho umtloli ademba ngesehlakalo esithileko esakhe senzeka
kuye, akhe wasibona senzeka komunye nofana acocelwa ngaso. Kuyenzeka
kokhunye umtloli atlole i-eseyi ayisusele ehloko. Kuqakathekile ukobana
nanyana umfundi ayisusela ehloko i-eseyakhe kube yi-eseyi ekholwekako.
Ngokuvamileko umtloli we-eseyi ecocako usebenzisa isikhathi esidlulileko.
Nakhu okumele kutjhejwe nakutshwaywa le-eseyi:
Isigaba esisingeniso kufanele simdose/silulubeze umfundi we-eseyi.
I-eseyi ecocako kufanele ikholwakale nanyana kungeyokuzitlamela.
I-eseyi ecocako kufanele itlolwe ibe sesikhathini esidlulileko.
Umuntu otshwaya i-eseyi le kufanele alangazelele ukuzwa okulandelako
bekube sekugcineni.
Ukucoca okuyipumelelo kubonakalisa tjhatjhalazi imizwa efana
neyokubona, yokuzwa, yokunambitha, yokuthintana nephunga.
I-eseyi enesiphetho esingakajayeleki yihle kunaleyo enesiphetho
esisepepeneneni begodu esilindelekileko. [50]
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LeK haya (HL)/P3 3 DBE/Febherbari–Matjhi 2017
NSC – Imemorandamu
1.3 I-eseyi ehlathululako.
Isiqunto engasithathako ngemva kokuphumelela kwami ngoncancabe.
Le yi-eseyi lapho umtloli afuze ahlathulule ubujamo obuthileko, umuntu
othileko nofana indawo ethileko. Njengombana nesihloko sitjho, kufanele
umtloli we-eseyi le asebenzise amagama ahlathululako khudlwana. Ngale
kwalokho, umtloli usebenzisa khulu ilimi elisesikhathini sanje.
Nakhu okumele kutjhejwe nakutshwaywa le-eseyi:
Otlolako kufanele ayelele ekutheni akhethe isihloko asazi kuhle. Isizathu
kukobana kuba budisi ukuhlathulula into onganalwazi elipheleleko ngayo.
Otlolako kufanele akhethe ngokuyelela amagama nobujamo
bokukhuluma.
Amagama asetjenziswa ngotlolako kufanele akhe isithombe esikhanya
bha.
Otlolako angasebenzisa iinthombe-ngqondo zokubona, zokurhogela,
zokuzwa, zobumnandi nezokuthinta ukuze zimsize ukwenza
akuhlathululako kukhanye bha. [50]
1.4 I-eseyi evezako/eveza imizwa yomtloli.
Amalayibhrari athuthukisa amakghono wokufunda elutjheni.
Le yi-eseyi lapho otlolako aba nombono bese unikela imizwakhe. I-eseyi le
itjhegeza ibuyele emva esehlakalweni esakhe senzeka. Otlolako-ke kulapho
abeka khona imibonwakhe ngokwenzakalako, abeke tjhatjhalazi okuhle
neemphoso bese uthatha iinqunto ngokuthi ubona kufanele kwenziweni
ukutjhugulula ubujamo balokho esikhathini esizako.
Umhlobo lo wendaba sivame ukuwubona emitlolweni ema-eseyi, la otlolako
abeka umbonwakhe ngesihloko esithileko. Akutjho bonyana akutjhoko
kuliqiniso kodwana ngilokho akucabangako ngabantu, ngesintu nofana
ngepilo nje. Lokho akubekako kuhle kusekelwe ngamaqiniso ukuze
kungamdondisi loyo ozokufunda i-eseyi leyo. I-eseyi enje ingaveza ukujiya
kwengqondo yaloyo otlolako begodu abanengi bayithatha njengeqiniso
lamambala.
Nakhu okumele kutjhejwe nakutshwaywa le-eseyi:
I-eseyi evezako iveza imizwa yomtloli.
Imizwa nokuthatheka kwehliziyo kudlala indima eqakatheke khulu
e-eseyini le.
Ihlangothi elikhulu le-eseyi lingaba ngelihlathululako. Ukuhlathululokhu
kufanele kukhanye begodu kuveze imizwa nalokho okusengqondweni
yalowo otlolako.
Imibono/Imicabango/Imizwa eveziweko kufanele yembule iqiniso
nendima ethathwa ngotlolako. [50]
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LeK haya (HL)/P3 4 DBE/Febherbari–Matjhi 2017
NSC – Imemorandamu
1.5 I-eseyi ephikisako/ehlangothilinye.
Abentwana bafunda ngokubona okwenziwa babantu abakhulu.
I-eseyi ephikisako ifuna otlolako athome ngokukhetha ihlangothi esihlokweni
atlola ngaso. Otlolako angakhetha ukuvumelana nesihloko nofana aphikisane
naso. Umbono womtloli kumele ukhanye kusukela ekuthomeni bekube
sekugcineni kwe-eseyakhe. I-eseyi le yethula lokho okusengqondweni
yomtloli.
Nakhu okumele kutjhejwe nakutshwaywa le-eseyi:
Otlolako kumele athome ngokuthi akhethe ihlangothi azokutlola ngalo.
Otlolako kumele anikele amaphuzu amanengi anabe ukusekela
imibonwakhe.
Otlolako kumele ahlale emaphuzwini NOFANA aphikise isitatimende.
Lomhlobo we-eseyi uphethe imibono yomtloli kwaphela ngalokho
kumele iphakamise imibono eqinileko.
Ilimi elinezwelomagama lingahle lithinte imizwa kodwana kumele libe
nehlonipho.
Isiphetho kumele sibe sitatimende somtloli esinamandla, esikhanyako
nesanelisako. [50]
1.6 I-eseyi emahlangothimabili/emadanisako.
Ubuhle nobumbi bokuba nabangani abanengi.
Indaba le ihlobene khulu ne-eseyi ephikisako. Okufanako kukuthi kiyo yomibili
imihlobo le, otlolako ubeka imibonwakhe. Umehluko okhona kukuthi e-eseyini
emahlangothimabili otlolako kulindeleke kobana atlole ngemibono yomibili.
Silindele kobana asivezele ubuhle nobumbi bento atlola ngayo. Okumnandi
ngomhlobo lo we-eseyi kukobana otlolako utjhiyela ofundako ekutheni
azikhethele yena isiqunto sokobana ngiliphi ihlangothi abona lingcono
kunelinye. Umtloli angafikelela esiphethweni esithileko ekugcineni kwe-
eseyakhe kodwana imibono evumako nephikako kufanele yethulwe
ngokulinganako e-eseyini.
Nakhu okumele kutjhejwe nakutshwaywa le-eseyi:
Umtlolo kumele uzwakale begodu ungathathi ihlangothi.
Kumele kuvezwe iintatimende ezizwakala kuhle.
Kilomhlobo we-eseyi otlolako uveza ubuhle nobumbi bento ethileko
anikelwe yona esihlokweni.
Unikela amaphuzu avumelana nesihloko nalawo aphikisana naso.
[Otlolako kufanele aveze kokubili, ubuhle nobumbi bokuba nabangani
abanengi]. [50]
1.7 1.7.1- Kileziinthombe umfundi angatlola nanyana ngiwuphi umhlobo we-
eseyi. Otshwayako uyeleliswa bona atjheje umhlobo we-eseyi
1.7.2 evezwa ngotlolako bese utshwaya ngokulandela amaphuzu
alindeleke ngaphasi kwalowo mhlobo we-eseyi ngokuqala
kilomhlahlandlela. [50]
IMITLOMELO YESIGABA A: 50
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LeK haya (HL)/P3 5 DBE/Febherbari–Matjhi 2017
NSC – Imemorandamu
ISIGABA B: AMATHEKSTHI WOKUTHINTANA
UMBUZO 2
2.1 INCWADI YOBUNGANI
Kilomhlobo wencwadi kufanele ibe nesiphande sinye, sitlolwe
ngokujayelekileko esandleni sokudla. Isiphande sotlolako asibe nelanga
elitlolwe ngesiNdebele isib: Janabari/Tjhirhweni ingasi ngesiNgisi.
Nakhu okumele kutjhejwe nakutshwaywa incwadi yobungani:
Itlolelwa umuntu owazekako, kungaba mnganakho, umnakwenu,
umzawakho, njll.
Kunesilotjhiso esiphakamisa ibizo lomuntu omtlolelako. Isib. Jabulile,
Mma, Baba, njll.
Kufuneka esingenisweni aveze umnqopho wokutlola incwadi leyo
ngobufitjhani. Isingeniso singaba mumutjho munye kufika kemithathu
ubunengi. Akucocwa iindaba ezinengi lapha.
Kufuneka bona otlolako ahlathulule ngokuzeleko emzimbeni ihloso
yokutlola kwakhe incwadi ngamaphuzu azwakalako nakhambisana
nesihloko anikelwe sona.
Kumele ibe nesilayeliso; isib. Ubalotjhise boke ekhaya/Ngilotjhisela kibo
boke abangaziko ngapho; njll.
Ekugcineni kumele utlole isiphetho, isib. Ngimi umnganakho/Ngimi
umntwanakho/Ngimi umzawakho/Ngimi, bese kuthi ngaphasi
kwesiphetho utlole igama lakho. Lokhu kwenzelwa ukobana loyo
otlolelweko azi kuhle ukobana utlolelwe ngubani. Isibongo akufuneki
ukobana usitlole ngombana niyazana nabantu obatloleleko. [25]
2.2 INCWADI YABAKHULU/YOMTHETHO
Kilomhlobo wencwadi esiphandeni kungasetjenziswa igama lenyanga
yesiNdebele nofana lesiNgisi elitlolwe ngokwesiNdebele isib. Matjhi,
Febherbari, Janabari njll. Oyitlolako akukafaneli asebenzise ilimi lendleleni,
okulilimi elingakavumeleki.
Nakhu okumele kutjhejwe nakutshwaywa incwadi yabakhulu:
Iba neemphande ezimbili, zitlolwe ngendlela ehle neyamukelekako.
Isiphande sokuthoma siba ngesaloyo otlolako begodu sitlolwa
ngesandleni sokudla phezulu. Isiphande sotlolelwako asibi nelanga
ekutlolwe ngalo incwadi.
Itlolelwa umuntu othileko onesikhundla ebubulweni elithileko nofana
emNyangweni othileko. Ngalokho-ke otlolako kufanele atlole isikhundla
saloyo amtlolelako ngaphambi kokutlola isiphande sesibili.
Iba nesilotjhiso esingaphakamisi ibizo lomuntu esitlolwa ngalindlela:
Nomzana/Kosikazi.
Otlolako kufanele atlole isihloko salokho atlola ngakho ngamagabhadlhela.
Esingenisweni kufanele kutlolwe umnqopho/isizathu sokutlola leyo ncwadi.
Iba nomzimba lapha otlolako acoca khona indabakhe.
Iba nesilayeliso.
Esiphethweni iyaveza bona ibuya kubani. Tlola amagamakho nofana
iinthomo zamagamakho nesibongo bese uyayitlikitla. [25]
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LeK haya (HL)/P3 6 DBE/Febherbari–Matjhi 2017
NSC – Imemorandamu
2.3 UMLANDO KAMUFI
Nakutlolwa umlando kamufi, kuthonywa ngesihloko esibonakalako
esinamagama kamufi apheleleko. Isib. Umlando kaBaphelile Sophy Masilela,
njll. Ekugcineni kungaphethwa ngomutjho omfitjhani wokumlayelisa,
njengokuthi: Lala Ngokuthula, Mgwezani Wakokosi, Lala uphumule,
Mgwezani, nofana ikosi ayikuphe umphumulela wasafuthi, nanyana ngimaphi
amagama anehlonipho kungaba ziinanazelo zakhe ziyamukeleka.
Nakhu okumele kutjhejwe nakutshwaywa umlando kamufi:
Isihloko esinamagama kamufi apheleleko.
Amagamakhe apheleleko.
Ilanga abelethwa ngalo.
Ubelethwa bobani.
Wabelethelwa kuphi (Igama lendawo abelethelwa kiyo).
Tjheja: Akungatlolwa igama lesibhedlela.
Imithombo yefundo asele adlule kiyo.
Akuzuza eemfundweni zakhe.
Iindawo asebenze kizo.
Iinkhundla azifumanako.
Ilanga akhambe ngalo ephasini.
Tjheja: Akungatlolwa unobangela wokuhlongakala kwakamufi kodwana
kungavezwa khunye kwalokhu: Webiwe ngunokufa lokha nakakhambe
ngengozi, uhlongakele ngemva kokugula isikhathi esifitjhani nofana
eside nakagulileko.
Umndenakhe awutjhiyileko ephasini njengomyenakhe nofana ukosikazi,
abentwana, ababelethi, iinzukulu zakhe nabanye ahlobana nabo
ngokweengazi.
Tjheja: Akungatlolwa amabizo weenini ezitjhiyweko. [25]
2.4 I-ATHIKILI KAMAGAZINI
Nakhu okumele kutjhejwe nakutshwaywa i-athikili kamagazini:
Isihloko kufuze sidose ozosifunda begodu silulubeze.
I-athikili kufuze itjengiswe kuhle begodu nemiqaliswayo/iinthombe zibe
zihle ngemibala ekhanyako nedosako ekhambelana nayo.
Kufuze ikhulume noyifundako begodu ibe sesitayeleni saloyo oyitlolako.
Isitayela sotlolako singasebenzisa iinthombengqondo, sihlathulule
nanyana sibe nezwelo.
Amagama, iindawo, isikhathi, ubujamo nezinye iinsiza zingafakwa ku-
athikili.
I-athikili kufuze ivuse ilulubezo njengomkhangiso ikhuthaze
abayifundako bona bayifunde.
Iindima akukafuzi bona zibe zide.
Amaledere asetjenzisweko kufuze kube ngilayo azakwamukeleka. [25]
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LeK haya (HL)/P3 7 DBE/Febherbari–Matjhi 2017
NSC – Imemorandamu
2.5 IKULUMO EHLELEKILEKO
Umfundi nangabe utlole ikulumo ehlelekileko, kumele akhumbule bonyana
abantu abafani ngamasiko, ngeenkolelo, ngefundo, ngabakuthandako
nokhunye. Kumele umfundi acabange ukobana bazawathanda amaphuzu
azowakhuluma emnyanyeni loyo.
Nakhu okumele kutjhejwe nakutshwaywa ikulumo ehlelekileko:
Ihloso yekulumo.
Iinhlokwana ezilindeleke ngaphasi kwekulumo ehlelekileko:
- Isihloko > Kuqakathekile ukobana sibe nokuthi
ikulumo izokwenzelwaphi, ngubani,
ngaliphi ilanga begodu sethule
okumumethwe yikulumo.
- Isilotjhiso > Kumele ococako alotjhise abakhona
ngokulandelana kwabo, abakhulu
nabancani, abalamanise kuhle
ngokweenkhundla zabo emehlweni
womphakathi.
- Isingeniso > Kumele sidose kodwana sibe
sifitjhani senze kobana balalele.
- Ummongondaba > Ikulumo ayitlolwe ngokucacileko, ibe
nemitjho emifitjhani enemiqondo
elula beyisebenzise neembonelo
ezijayelekileko.
Ummongondaba awube magama
akhiwe kuhle kugegedwe
ukubuyelela amagama khulu
/ngokudluleleko ngombana
kulahlekisa ihlathululo yamambala
(amatlitjhe).
- Isiphetho > Siqakathekile begodu sisirhunyezo
salokho esele kukhulunyiwe, asifake
iselela. [25]
2.6 I-INTHAVYU
Nakhu okumele kutjhejwe nakutshwaywa i-inthavyu.
Isakhiwo se-inthayvu:
Iba nesakhiwo esifana nesomdlalo.
Njengemitlolo yoke kufanele ibe nesingeniso nomzimba nesiphetho.
Esingenisweni kulapho kwethulwa khona indaba ekuzokukhulunywa
ngayo nokobana kuzabe kukhuluma abobani.
Amagama walabo abakhulumako atlolwa ngesandleni sesincele, abe
mafitjhani nesibongo singasetjenziswa. Akutlolwa litho ngaphasi
kwamagama walabo abakhulumako.
Kutlolwa ikholoni emuva kwamagama wabantu abakhulumako.
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LeK haya (HL)/P3 8 DBE/Febherbari–Matjhi 2017
NSC – Imemorandamu
Ukukhethwa kwamagama kumele kutjengise ukwehlukana kwezinga
lalabo abakhulumako. Isib. UMongameli wenarha nakakhuluma
nomrhatjhi/umphathi webubulo lakwa-FNB nakakhuluma nomuntu
ozokuhlungelwa umsebenzi.
Isiphetho sendaba asibe sekulumenabo, kuzwakale bonyana seyiyaphela. [25]
IMITLOMELO YESIGABA B: 50
INANI LOKE: 100
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeK haya (HL)/P3
Downloaded from hlayiso.com 9 DBE/Febherbari–Matjhi 2017
NSC – Imemorandamu
ISIGABA A: IRUBHRIKHI YOKUTSHWAYA/YOKUHLOLA INDABA/I-ESEYI YELIMI LEKHAYA [50 IMITLOMELO]
TJHEJA:
Sebenzisa irubhrikhi njalo nawutshwaya i-eseyi.
Amamaksi asukela eli-0–50 ahlukaniswe ngamazinga weentlhadlhuli ezi-5.
Okumunyethweko, iqhinga lokusetjenziswa kwelimi nesitayela, lelo nalelo kghono lesitlhadlhuli lihlukaniswe ngezinga eliphezulu
neliphasi.
Isakhiwo asithintwa lizinga eliphezulu namkha eliphasi.
IRUBHRIKHI YOKUHLOLA INDABA YELIMI LEKHAYA [50 AMAMAKSI]
Iqhinga Ngokudluleleko Ngokwekghono Ngokulingeneko Ngokusisekelo Ngokungakalingani
OKUMUNYETHWEKO 28–30 22–24 16–18 10–12 4–6
NOKUHLELA -Ukuphendula okudluleleko. -Iimpendulo zihleleke kuhle, -Ukuphendula okw anelisako. -Ukuphendula okungakajami -Ukuphendula okuphume
Izinga eliphezulu
-Imiqondo ehlakaniphileko, zikhambelana khulu begodu -Imiqondo ekhambelanako ndaw onye. endleleni khulu.
(Ukuphendula) evusa imiqondo netjengisa zimnandi. nekholisako. -Imiqondo engakanqophi. -Imiqondo enganatlha
ukukhula. -Kunobufakazi nokukhula -Kunokuhleleka okulingeneko -Ubufakazi obuncani nengazw akaliko.
Ukuhleleka kwemiqondo okubonakalako. nokukhambelanako nesihloko, bokuhleleka -Imiqondo engakahleleki
yokuhlela -Ukuhleleka okudluleleko -Isingeniso, umzimba umzimba nesiphetho. nokukhambelana. nengakhambelaniko.
Ukulemuka komnqopho, nokukhambelana nesiphetho kuhleleke kuhle
abamukelilwazi nobujamo kw esingeniso, umzimba begodu kuyakhambelana.
nesiphetho.
30 AMAMAKSI
25–27 19–21 13–15 7–9 0–3
-Ukuphendula okudluleleko -Ukuphendula okuhlelw e -Ukuphendula okw anelisako -Ukuphendula -Ukuphendula isihloko
kodw ana kutlhayela kuhle. kodw ana okunganatlha. okungakhambelaniko akukalingw a nokulingw a.
Izinga eliphasi
amatshw ayo wendaba -Imiqondo ekarisako -Imiqondo iyakhambelana okusezingeni eliphasi. -Imiqondo engakhambelaniko
ehle. nekhambelanako. ngokulingeneko. -Imiqondo ayikahlangani nengakafaneli.
-Imiqondo ekhulileko -Kunokuhleleka -Kunokuhleleka begodu ayikanqophi. -Imiqondo enganatlha
nenokuhlakanipha. nokukhambelana nokukhambelana -Abukho ubufakazi bokuhlela. nengazw akaliko.
-Kunokuhleleka okuhle kw esingeniso, okulingeneko, kw esingeniso,
nokukhambelana umzimba nesiphetho. umzimba nesiphetho.
okuhle ngokudluleleko
kw esingeniso, umzimba
nesiphetho.
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeK haya (HL)/P3
Downloaded from hlayiso.com 10 DBE/Febherbari–Matjhi 2017
NSC – Imemorandamu
IRUBHRIKHI YOKUHLOLA I-ESEYI YELIMI LEKHAYA [50 AMAMAKSI] (iyaraga)
Iqhinga Ngokudluleleko Ngokwekghono Ngokulingeneko Ngokusisekelo Ngokungakalingani
14–15 11–12 8–9 5–6 0–3
ILIMI, ISITAYELA NOKU- -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista nesitayela
EDITHA. kanye kanye nelw azimagama kanye nelw azimagama kanye nelw azimagama ezingakafaneli khulu
Izinga eliphezulu
nelw azimagama elifaneleko elifanele umnqopho, elifanele umnqopho, elingakafaneli umnqopho, umnqopho, abamukelilw azi
Iphimbo, irejista, isitayela nelihle ngokudluleleko, abamukelilw azi abamukelilw azi abamukelilw azi nobujamo. nobujamo.
nelw azimagama elifanele elinemba umnqopho, nobujamo. nobujamo. -Ukusetjenzisw a kwelimi -Ilw azimagama elitlhayela
umnqopho, abamukelilw azi abamukelilw azi nobujamo. -Ilimi liyanemba begodu -Ukusetjenzisw a kwelimi okusezingeni eliphasi. khulu lenza kube budisi
nobujamo. -Ukusetjenzisw a kwelimi lisetjenzisw e ngokufaneleko. okw ethula ihlathululo. -Ihlelo nesipelinghi ukuzw isisa itheksthi.
Ukukhethw a kw amagama, kusezingeni -Ihlelo nesipelinghi -Ihlelo nesipelinghi kuneemphoso ezinengi. -Ilimi elingazw akaliko.
ukusetjenziswa kwelimi, elihle ngokudluleleko. akunamphoso khulu. kuneemphoso ezinengana. -Kutlanyw e ngokusezingeni -Ihlelo nesipelinghi
imithetjhw ana, iimphumuzi, -Ihlelo nesipelinghi - Kutlanyw e kuhle. -Kutlanyw e ngokusezingeni eliphasi. kuneemphoso ezinengi
ihlelo nesipelinghi. esinganamphoso. elilingeneko. khulu.
-Kutlanyw e kuhle -Kutlanyw e ngokusezingeni
15 AMAMAKSI ngokudluleleko. eliphasi khulu.
13 10 7 4
-Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela
kanye kanye nelw azimagama kanye nelw azimagama kanye nelw azimagama
Izinga eliphasi
nelw azimagama elifaneleko elifanele umnqopho, elifanele umnqopho, elincani nelisezingeni eliphasi
nelihle abamukelilw azi abamukelilw azi nobujamo elingakafaneli umnqopho,
elinemba umnqopho, nobujamo. ngokulingana. abamukelilw azi nobujamo.
abamukelilw azi -Ilimi liyanemba begodu -Ukusetjenzisw a kwelimi -Ukusetjenzisw a kwelimi
nobujamo. lisetjenzisw e ngokufaneleko. okungathuli ihlathululo. okungakafaneli.
-Ukusetjenzisw a kwelimi -Ihlelo nesipelinghi -Ihlelo nesipelinghi -Ihlelo nesipelinghi
kusezingeni kuneemphoso ezimbalw a. kuneemphoso ezinengi. kuneemphoso ezinengi khulu.
elihle khulu. -Kutlanyw e kuhle. -Kutlanyw e ngokusezingeni -Kutlanyw e ngokusezingeni
-Ihlelo nesipelinghi eliphasi. eliphasi khulu.
esinganamphoso.
-Kutlanyw e kuhle khulu.
ISAKHIWO 5 4 3 2 0–1
-Kuvezwe amatshwayo -Kuvezwe amatshwayo -Amatshwayo -Amaphuzu amanye -Amaphuzu afunekako
Amatshw ayo wetheksti. nemininingw ana nemininingw ana yesakhiw o nemininingw ana anembako akhona. ayatlhayela.
Ukw akhiw a kweengaba eqakathekileko yesakhiw o sendaba. eveziw eko iyakhambelana. -Ukw akhiw a kwemitjho -Ukw akhiw a kwemitjho
nemitjho. sendaba. -Kunokukhambelana okuhle. -Imitjho neengaba kw akhiw e neengaba kuneemphoso. neengaba kuneemphoso
-Kunokukhambelana okuhle -Imitjho neengaba kunikela kuhle. -Indaba isazw akala kancani. ezinengi khulu.
ngokudluleleko kw endaba. umqondo. -Indaba isanikela umqondo. -Indaba ayinamqondo.
5 AMAMAKSI -Imitjho kanye neengaba
kw akheke ngendlela ehle
ngokudluleleko.
IRENJI YAMAMAKSI 43–50 33–40 23–30 13–20 0–10
ISITJENGISO SOKWABIWA KWEMITLOMELO:
-km/hl- : (Tlola umtlomelo otholwe mfundi)
L-/-st-/-ed- : (Tlola umtlomelo otholwe mfundi)
Sk- : (Tlola umtlomelo otholwe mfundi)
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeK haya (HL)/P3
Downloaded from hlayiso.com 11 DBE/Febherbari–Matjhi 2017
NSC – Imemorandamu
ISIGABA B: AMATHEKSTHI WOKUTHINTANA
IRUBHRIKHI YOKUHLOLA AMATHEKSTHI WOKUTHINTANA WELIMI LEKHAYA [25 AMAMAKSI]
Iqhinga Ngokudluleleko Ngokwekghono Ngokulingeneko Ngokusisekelo Ngokungakaneli
OKUMUNYETHWEKO, UKUHLELA 13–15 10–12 7–9 4–6 0–3
NESAKHIWO -Ukuphendula okudluleleko, -Ukuphendula okuhle khulu -Ukuphendula okulingeneko -Ukuphendula ngokusisekelo -Ukuphendula kutjengisa
okungaphezu kw alokho nokutjengisa ilw azi elihle okutjengisa ilw azi lamatshw ayo begodu kutjengisa ilw azi Ukungabi khona kw elwazi
-Ukuphendula nemibono. okulindelw eko. lamatshw ayo wetheksthi. w etheksthi. lamatshw ayo wetheksthi. lamatshw ayo wetheksthi.
-Ukubuthelelw a nokuhleleka -Imiqondo ehlakaniphileko -Umtlolo unqophile, -Akunakudzimelela -Kunokunqopha okukhona -Akunakukhambelana
kw emibono. nekhulileko. aw ukaphumi esihlokw eni nokukhambelana okulingeneko kodw ana okunengi kw emiqondo.
- Umnqopho, abamukelilw azi, -Ilw azi elingeneleleko begodu usekelw e kuhle kokumunyethw eko nemiqondo. kuphambene nesihloko. –Imininingw ana esekela
amatshw ayo/imithetjhwana kanye lamatshw ayo ngendlela enobukghoni. -Eminye imininingw ana esekela -Imininingw ana esekela isihloko imbalw a.
nobujamo w etheksthi. -Kunemininingw ana esekela isihloko iveziw e. isihloko imbalw a. -Akakasebenzisi amatshwayo
-Umtlolo unqophile. isihloko. -Isakhiw o sifanele -Imithetho eqakathekileko nemithetho yesakhiw o.
15 AMAMAKSI -Kunokukhambelana -Isakhiw o esifaneleko ngokulingeneko yelimi isetjenzisw e ngendlela
kokumunyethw eko kodw ana kodw ana ekungasiyo.
nomqondo. esinokungakhambelaniko kunokungakhambelani. -Kunobutjhapha
-Isakhiw o sihleleke kuhle okuncazana. obubonakalako.
begodu yoke imininingw ana
esekela isihloko iveziw e.
-Isakhiw o esifaneleko
nesinembako.
ILIMI,ISITAYELA KANYE NOKU- 9–10 7–8 5–6 3–4 0–2
EDITHA -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela, -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela
nelw azimagama kuw ufanela nelw azimagama kuw ufanele nelw azimagama kuw ufanele nelw azimagama kuw ufanele nelw azimagama
-Iphimbo, irejista nesitayela kufanele
khulu umnqopho, kuhle umnqopho, ngokulingeneko umnqopho, kancani umnqopho, akukhambelani
umnqopho/umphumela,
abamukelilw azi kanye abamukelilw azi kanye abamukelilw azi kanye abamukelilw azi kanye nomnqopho, abamukelilw azi
abamukelilw azi nobujamo. nobujamo. nobujamo. nobujamo. nobujamo. kanye nobujamo.
-Ukusetjenzisw a kwelimi kanye
-Ihlelo lisetjenzisw e -Ihlelo lisetjenzisw e -Kuneemphoso zehlelo -Kuneemphoso zehlelo -Kuneemphoso ezinengi khulu
nemithetjhw ana.
ngokunembako begodu lihleleke ngokunembako kodw ana azilimazi ihlathululo. ezenza ezenza bona ihlathululo
-Ukukhethw a kw amagama. kuhle khulu. begodu lihleleke kuhle. bona ihlathululo ingazw akali. ingazw akali nakancani.
-Ukusetjenzisw a kwamatshwayo
-Akunamphoso. -Akunamphoso ezinengi.
w okutlola nesipelinghi.
10 AMAMAKSI
IRENJI YAMAMAKSI 22–25 17–20 12–15 7–10 0–5
ISITJENGISO SOKWABIWA KWEMITLOMELO:
-km-/hl-/sk- : (Tlola umtlomelo otholwe mfundi)
L-/st-/- ed- : (Tlola umtlomelo otholwe mfundi)
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeK haya (HL)/P3
Downloaded from hlayiso.com
12 DBE/Febherbari–Matjhi 2017
NSC – Imemorandamu
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeK haya (HL)/P3
Downloaded from hlayiso.com
13 DBE/Febherbari–Matjhi 2017
NSC – Imemorandamu
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeK haya (HL)/P3
Downloaded from hlayiso.com
14 DBE/Febherbari–Matjhi 2017
NSC – Imemorandamu
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe
Verified matching documents
The question paper, memo or addendum that belongs with this document.
Recommended for this subject
Published documents with matching subject and grade metadata.

Memorandum
IsiNdebele HL P3 Nov 2019 Memo_hlayiso.com_.pdf

Memorandum
IsiNdebele HL P1 May June 2018 Memo_hlayiso.com_.pdf
Memorandum
IsiNdebele HL P2 May June 2018 Memo_hlayiso.com_.pdf
Memorandum
IsiNdebele HL P3 May June 2018 Memo_hlayiso.com_.pdf

Memorandum
IsiNdebele HL P1 Nov 2018 FINAL Memo_hlayiso.com_._hlayiso.com_.pdf

Memorandum
IsiNdebele HL P2 Nov 2018 FINAL Memo_hlayiso.com_._hlayiso.com_.pdf
Related documents
Matched using subject, grade, language, document type and exam metadata.

Memorandum
IsiNdebele HL P1 Feb March 2017 Memo_hlayiso.com_.pdf

Memorandum
IsiNdebele HL P2 Feb March 2017 Memo_hlayiso.com_.pdf

Memorandum
IsiNdebele HL P3 May June 2017 Memo_hlayiso.com_.pdf
Memorandum
IsiNdebele HL P3 Nov 2017 Memo_hlayiso.com_.pdf

Memorandum
IsiNdebele HL P3 Feb March 2018 Memo_hlayiso.com_.pdf

Memorandum
IsiNdebele HL P3 Feb March 2016 Memo_hlayiso.com_.pdf
More from Grade 12 Isindebele Hl
Explore more published documents in this catalogue.





