You're offline
Skip to content
Memorandum

IsiNdebele HL P3 May June 2017 Memo_hlayiso.com_.pdf

Subject: Isindebele HlGrade 12201715 pages
Download

Loading document…

Loading document…

Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS ISINDEBELE ILIMI LEKHAYA (HL) IPHEPHA LESITHATHU (P3) 2017 IMEMORANDAMU IMITLOMELO: 100 Imemorandamu le inamakhasi ali-15. Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 2 DBE/2017 SCE – Imemorandamu ISIGABA A: AMATHEKSTHI WOKUZITLAMELA (AMA-ESEYI) Tjheja: Isihloko asingabalwa nakubalwa inani lamagama asetjenzisweko UMBUZO 1 1.1 I-eseyi ecocako. Ngangiqalene nobujamo obumbi khulu. Le yi-eseyi lapho umtloli ademba ngesehlakalo esithileko esakhe senzeka kuye, akhe wasibona senzeka komunye nofana acocelwa ngaso. Kuyenzeka kokhunye umtloli atlole i-eseyi ayisusele ehloko. Kuqakathekile ukobana nanyana umfundi ayisusela ehloko i-eseyakhe kube yi-eseyi ekholwekako. Ngokuvamileko umtloli we-eseyi ecocako usebenzisa isikhathi esidlulileko. Nakhu okumele kutjhejwe nakutshwaywa le-eseyi: • Isigaba esisingeniso kufanele simdose/silulubeze umfundi we-eseyi. • I-eseyi ecocako kufanele ikholwakale nanyana kungeyokuzitlamela. • I-eseyi ecocako kufanele itlolwe ibe sesikhathini esidlulileko. • Umuntu otshwaya i-eseyi le kufanele alangazelele ukuzwa okulandelako bekube sekugcineni. • Ukucoca okuyipumelelo kubonakalisa tjhatjhalazi imizwa efana neyokubona, yokuzwa, yokunambitha, yokuthintana nephunga. • I-eseyi enesiphetho esingakajayeleki yihle kunaleyo enesiphetho esisepepeneneni begodu esilindelekileko. [50] 1.2 I-eseyi ehlathululako. Ukonakala kwebhoduluko kubangelwa kungatjheji kwabantu. Le yi-eseyi lapho umtloli afuze ahlathulule ubujamo obuthileko, umuntu othileko nofana indawo ethileko. Njengombana nesihloko sitjho, kufanele umtloli we-eseyi le asebenzise amagama ahlathululako khudlwana. Ngale kwalokho, umtloli usebenzisa khulu ilimi elisesikhathini sanje. Nakhu okumele kutjhejwe nakutshwaywa le-eseyi: • Otlolako kufanele ayelele ekutheni akhethe isihloko asazi kuhle. Isizathu kukobana kuba budisi ukuhlathulula into onganalwazi elipheleleko ngayo. • Otlolako kufanele akhethe ngokuyelela amagama nobujamo bokukhuluma. • Amagama asetjenziswa ngotlolako kufanele akhe isithombe esikhanya bha. • Otlolako angasebenzisa iinthombe-ngqondo zokubona, zokurhogela, zokuzwa, zobumnandi nezokuthinta ukuze zimsize ukwenza akuhlathululako kukhanye bha. [50] Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 3 DBE/2017 SCE – Imemorandamu 1.3 I-eseyi evezako/eveza imizwa yomtloli. Indlela engazizwa ngayo nangihlanganiswa nombelethami weengazi kokuthoma. Le yi-eseyi lapho otlolako aba nombono bese unikela imizwakhe. I-eseyi le itjhegeza ibuyele emva esehlakalweni esakhe senzeka. Otlolako-ke kulapho abeka khona imibonwakhe ngokwenzakalako, abeke tjhatjhalazi okuhle neemphoso bese uthatha iinqunto ngokuthi ubona kufanele kwenziweni ukutjhugulula ubujamo balokho esikhathini esizako. Umhlobo lo wendaba sivame ukuwubona emitlolweni ema-eseyi, la otlolako abeka umbonwakhe ngesihloko esithileko. Akutjho bonyana akutjhoko kuliqiniso kodwana ngilokho akucabangako ngabantu, ngesintu nofana ngepilo nje. Lokho akubekako kuhle kusekelwe ngamaqiniso ukuze kungamdondisi loyo ozokufunda i-eseyi leyo. I-eseyi enje ingaveza ukujiya kwengqondo yaloyo otlolako begodu abanengi bayithatha njengeqiniso lamambala. Nakhu okumele kutjhejwe nakutshwaywa le-eseyi: • I-eseyi evezako iveza imizwa yomtloli. • Imizwa nokuthatheka kwehliziyo kudlala indima eqakatheke khulu e-eseyini le. • Ihlangothi elikhulu le-eseyi lingaba ngelihlathululako. Ukuhlathululokhu kufanele kukhanye begodu kuveze imizwa nalokho okusengqondweni yaloyo otlolako. • Imibono/Imicabango/Imizwa evezweko kufanele yembule iqiniso nendima ethathwa ngotlolako. [50] 1.4 I-eseyi evezako/eveza imizwa yomtloli. Izenzo zakhe zazingitjengisa bona uyazikhakhazisa ngami. Le yi-eseyi lapho otlolako aba nombono bese unikela imizwakhe. I-eseyi le itjhegeza ibuyele emva esehlakalweni esakhe senzeka. Otlolako-ke kulapho abeka khona imibonwakhe ngokwenzakalako, abeke tjhatjhalazi okuhle neemphoso bese uthatha iinqunto ngokuthi ubona kufanele kwenziweni ukutjhugulula ubujamo balokho esikhathini esizako. Umhlobo lo wendaba sivame ukuwubona emitlolweni ema-eseyi, la otlolako abeka umbonwakhe ngesihloko esithileko. Akutjho bonyana akutjhoko kuliqiniso kodwana ngilokho akucabangako ngabantu, ngesintu nofana ngepilo nje. Lokho akubekako kuhle kusekelwe ngamaqiniso ukuze kungamdondisi loyo ozokufunda i-eseyi leyo. I-eseyi enje ingaveza ukujiya kwengqondo yaloyo otlolako begodu abanengi bayithatha njengeqiniso lamambala. Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 4 DBE/2017 SCE – Imemorandamu Nakhu okumele kutjhejwe nakutshwaywa le-eseyi: • I-eseyi evezako iveza imizwa yomtloli. • Imizwa nokuthatheka kwehliziyo kudlala indima eqakatheke khulu e-eseyini le. • Ihlangothi elikhulu le-eseyi lingaba ngelihlathululako. Ukuhlathululokhu kufanele kukhanye begodu kuveze imizwa nalokho okusengqondweni yaloyo otlolako. • Imibono/Imicabango/Imizwa evezweko kufanele yembule iqiniso nendima ethathwa ngotlolako. [50] 1.5 I-eseyi emahlangothimabili/emadanisako. Ubuhle nobumbi bokuthembela khulu eensetjenzisweni zethekhnoloji. I-eseyi le ihlobene khulu ne-eseyi ephikisako. Okufanako kukobana kiyo yomibili imihlobo le, otlolako ubeka imibonwakhe. Umehluko okhona kukobana e-eseyini emahlangothimabili otlolako kulindeleke kobana atlole ngemibono yomibili. Silindele kobana asivezele ubuhle nobumbi bento atlola ngayo. Okumnandi ngomhlobo lo we-eseyi kukobana otlolako utjhiyela ofundako ekutheni azikhethele yena isiqunto sokobana ngiliphi ihlangothi abona lingcono kunelinye. Umtloli angafikelela esiphethweni esithileko ekugcineni kwe-eseyakhe kodwana imibono evumako nephikako kufanele yethulwe ngokulinganako endabeni. Nakhu okumele kutjhejwe nakutshwaywa le-eseyi: • Umtlolo kumele uzwakale begodu ungathathi ihlangothi. • Kumele kuvezwe iintatimende ezizwakala kuhle. • Kilomhlobo we-eseyi otlolako uveza ngobuhle nangobumbi bento ethileko anikelwe yona esihlokweni. • Unikela amaphuzu avumelana nesihloko nalawo aphikisana naso. [Otlolako kufanele aveze kokubili, ubuhle nobumbi bokuthembela khulu eensetjenzisweni zethekhnoloji]. [50] 1.6 I-eseyi ephikisako/ehlangothilinye. Abentwana bafanele bathokoze ababelethi babo ngezipho lokha nasele baphumelele eemfundweni zabo. Vumelana nofana uphikisane nesitatimendesi. I-eseyi ephikisako ifuna otlolako athome ngokukhetha ihlangothi esihlokweni atlola ngaso. Otlolako angakhetha ukuvumelana nesihloko nofana aphikisane naso. Umbono womtloli kumele ukhanye kusukela ekuthomeni bekube sekugcineni kwe-eseyakhe. I-eseyi le yethula lokho okusengqondweni yomtloli. Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 5 DBE/2017 SCE – Imemorandamu Nakhu okumele kutjhejwe nakutshwaywa le-eseyi: • Otlolako kumele athome ngokuthi akhethe ihlangothi azokutlola ngalo. • Otlolako kumele anikele amaphuzu amanengi anabe ukusekela imibonwakhe. • Otlolako kumele ahlale emaphuzwini NOFANA aphikise isitatimende. • Lomhlobo we-eseyi uphethe imibono yomtloli kwaphela ngalokho kumele iphakamise imibono eqinileko. • Ilimi elinezwelomagama lingahle lithinte imizwa kodwana kumele libe nehlonipho. • Isiphetho kumele sibe sitatimende somtloli esinamandla, esikhanyako nesanelisako. [50] 1.7 1.7.1 & Kileziinthombe umfundi angatlola nanyana ngiwuphi umhlobo we- 1.7.2 eseyi. Otshwayako uyeleliswa bona atjheje umhlobo we-eseyi ovezwa ngotlolako bese utshwaya ngokulandela amaphuzu alindeleke ngaphasi kwaloyo mhlobo wendaba. [50] IMITLOMELO YESIGABA A: 50 Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 6 DBE/2017 SCE – Imemorandamu ISIGABA B: AMATHEKSTHI WOKUTHINTANA UMBUZO 2 2.1 INCWADI YOBUNGANI Nakhu okumele kutjhejwe nakutshwaywa incwadi yobungani: • Kufanele ibe nesiphande sinye, sitlolwe ngokujayelekileko esandleni sokudla. Isiphande sotlolako asibe nelanga elitlolwe ngesiNdebele isib: Janabari/Tjhirhweni ingasi ngesiNgisi. Tjheja: Isiphande, isilotjhiso nesiphetho azingabalwa nakubalwa inani lamagama. • Itlolelwa umuntu owazekako, kungaba mnganakho, umnakwenu, umzawakho; njll. • Kunesilotjhiso esiphakamisa ibizo lomuntu omtlolelako; Isib. Jabulile, Mma, Baba; njll. • Kufuneka esingenisweni aveze umnqopho wokutlola incwadi leyo ngobufitjhani. Isingeniso singaba mumutjho munye kufika kemithathu ubunengi. Akucocwa iindaba ezinengi lapha. • Kufuneka bona otlolako ahlathulule ngokuzeleko emzimbeni ihloso yokutlola kwakhe incwadi ngamaphuzu azwakalako nakhambisana nesihloko anikelwe sona. • Kumele ibe nesilayeliso; Isib. Ubalotjhise boke ekhaya/Ngilotjhisela kibo boke abangaziko ngapho; njll. • Ekugcineni kumele utlole isiphetho; Isib. Ngimi umnganakho/Ngimi umntwanakho/Ngimi umzawakho/Ngimi, bese kuthi ngaphasi kwesiphetho utlole igama lakho. Lokhu kwenzelwa ukobana loyo otlolelweko azi kuhle ukuthi utlolelwe ngubani. Isibongo akufuneki ukobana usitlole ngombana niyazana nabantu obatloleleko. [25] 2.2 INCWADI YESINGHONGHOYILO Kilomhlobo wencwadi esiphandeni kungasetjenziswa igama lenyanga yesiNdebele nofana yesiNgisi etlolwe ngokwesiNdebele; Isib. Matjhi, Febherbari, Janabari; njll. Oyitlolako akukafaneli asebenzise ilimi lendleleni, okulilimi elingakavumeleki. Nakhu okumele kutjhejwe nakutshwaywa incwadi yomthetho: • Kufanele ibe neemphande ezimbili, zitlolwe ngokujayelekileko. Isiphande sotlolelwako asibi nelanga/idadamu ekutlolwe ngalo incwadi. • Kutlolelwa umuntu othileko onesikhundla ebubulweni elithileko. Ngalokho-ke kufanele otlolako aphakamise isikhundla saloyo amtlolelako ngaphambi kokutlola isiphande sesibili. Tjheja: Iimphande, isilotjhiso, isihloko nesiphetho azingabalwa nakubalwa inani lamagama. • Kunesilotjhiso esingaphakamisi ibizo lomuntu otlolelwako kodwana kutlolwa ukuthi Nomzana nofana Kosikazi. • Kufuneka bona otlolako atlole isihloko salokho atlola ngakho ngamagabhadlhela. Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 7 DBE/2017 SCE – Imemorandamu • Esingenisweni kufanele kutlolwe umnqopho/ isizathu sokutlola leyo ncwadi. • Kufuneka bona otlolako ahlathulule kuhle ngokuzeleko lokho akhuluma ngakho. Kufanele asebenzise amagama afana nanaka: Ngiyokuthokoza; Ngizokuthaba; Kuzongithabisa. • Iba nomzimba lapha otlolako acoca khona indabakhe. • Iba nesilayeliso. Esiphethweni iyaveza bona ibuya kubani. Tlola amagamakho nofana iinthomo zamagamakho nesibongo bese uyayitlikitla. Kufuneka bengubo baveze bona bendile/batjhadile nofana awa ngokutlola Mm. nofana Kkz. ngemva kokutlikitla incwadi leyo. Lokhu kwenzelwa ukuthi loyo otlolelwako azi kuhle ukuthi utlolelwe ngubani. [25] 2.3 UMLANDO KAMUFI Nakutlolwa umlando kamufi, kuthonywa ngesihloko esibonakalako esinamagama kamufi apheleleko; Isib. Umlando kaBaphelile Sophy Masilela, njll. Ekugcineni kungaphethwa ngomutjho omfitjhani wokumlayelisa, njengokuthi: Lala Ngokuthula, Mgwezani Wakokosi, Lala uphumule, Mgwezani, nofana ikosi ayikuphe umphumulela wasafuthi, nanyana ngimaphi amagama anehlonipho kungaba ziinanazelo zakhe ziyamukeleka. Nakhu okumele kutjhejwe nakutshwaywa umlando kamufi: • Isihloko esinamagama kamufi apheleleko. • Amagamakhe apheleleko. • Ilanga abelethwa ngalo. • Indawo abelethelwa kiyo. Tjheja: Akungatlolwa igama lesibhedlela. • Ubelethwa bobani. • Imithombo yefundo asele adlule kiyo. • Akuzuzako eemfundweni zakhe. • Iindawo asebenze kizo. • Iinkhundla azifumanako. • Ilanga akhambe ngalo ephasini. Tjheja: Akungatlolwa unobangela wokuhlongakala kwakamufi kodwana kungavezwa khunye kwalokhu: webiwe ngunokufa lokha nakakhambe ngengozi, uhlongakele ngemva kokugula isikhathi esifitjhani nofana eside nakagulileko. • Umndenakhe awutjhiyileko ephasini njengomyenakhe nofana ukosikazi, abentwana, ababelethi, iinzukulu zakhe nabanye ahlobana nabo ngokweengazi. Tjheja: Akungatlolwa amabizo weenini ezitjhiyweko. • Isiphetho akube mumutjho omfitjhani wokumlayelisa nofana iinanazelo zakhe. [25] Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 8 DBE/2017 SCE – Imemorandamu 2.4 IKULUMO-PENDULWANO Nakhu okumele kutjhejwe nakutshwaywa ikulumo-pendulwano: • Njengemitlolo yoke kufanele kube khona isingeniso. Esingenisweni kulapho kwethulwa khona indaba ekuzokucocwa ngayo nokobana izokucocwa bobani nendawo lapha izokucocelwa khona. • Iba nesakhiwo esifana nesomdlalo. • Akulotjhisanwa kungenwa endabeni zisuka zibekwa. • Amagama walabo abakhulumako atlolwa ngesandleni sesincele, abe mafitjhani nesibongo singasetjenziswa. Akutlolwa litho ngaphasi kwamagama walabo abakhulumako. • Kutlolwa ikholoni emuva kwamagama wabantu abakhulumako. • Amagama aveza imizwa nobujamo balabo abakhulumako akatlolwe afakwe ngaphakathi kweembayana ngemva kwekholoni etlolwe eduze negama lokhulumako nofana laloyo okhulumako. • Lapha kuthoma khona ikulumo yomuntu akuthonywe ngegabhadlhela. • Ukukhethwa kwamagama kumele kutjengise ukwehlukana kwezinga lalabo abakhulumako. Isib. Ubaba nakakhuluma nendodana, umntwana wesikolo nakakhuluma notitjhere. • Ukobana ikulumo-pendulwano ithoma ngesingeniso akutjho bona akube khona isigaba esisiphetho. Isiphetho sendaba siba sekulumeni yabo, kuzwakale bonyana seyiyaphetha. • Ingaphetha ngokobana bazwane nanyana bangezwani kuye ngokobana indaba egade icocwa ikhambe bunjani. [25] 2.5 Irivyu Ukuhlolisiswa komtlolo wencwadi nofana wefilimu ngelihlo elihlabako. Nakhu okumele kutjhejwe nakutshwaywa irivyu/ukuhlolisisa: Ingaphandle lencwadi/lefilimu • Ibizo lomtloli. • Isihloko sencwadi/sefilimu. • Ibizo lekhamphani egadangisileko. • Inani lemali. Ingaphakathi lencwadi/lefilimu • Hlathulula kafitjhani ngendlela umtlolo otlolwe ngayo. • Hlathulula ngokuvezwa kwabalingisi bawo. • Hlathulula ngommongondaba womtlolo lowo. • Hlathulula ngesizinda sawo. • Hlathulula ngomhlobo wejenri. • Tshwaya ngesiphetho sawo. [25] Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 9 DBE/2017 SCE – Imemorandamu 2.6 UMBIKO OHLELEKILEKO Umbiko ungaba ngento umuntu ayibonileko, ayizwileko kanye nento ayenzileko. Nakhu okumele kutjhejwe nakutlolwa umbiko ohlelekileko: • Ihloso yombiko kudlulisa ilwazi elithileko. • Amaphuzu kumele abe liqiniso kungabi mbono. • Amaphuzu kumele aphathelane nesihloko. • Ilimi elisetjenziswako kufanele likhambisane naloyo nanyana labo umbiko oqaliswe kibo. • Ukuze umbiko uzwakale kuhle kumele utlolwe ngomuntu wesithathu, okukhulunywa ngaye. • Kumele umbiko ube nesihloko esitjhoko bona umbiko lowo umayelana nani. • Isihloko kumele sibe nebizo lomuntu nanyana abantu umbiko oqaliswe kibo. • Kumele kutlolwe lokho okutholakele erhubhululweni. Nanzi iindlela zokubuthelela ilwazi ezingalandelwa: - Ukucocisana nabonogada besikolweni. - Ukucocisana nohlokokulu wesikolo. - Ukucocisana neensebenzi eziphekako. - Ukucocisana nabototjhere abalawula i-Feeding Scheme. • Kumele kube neemphakamiso. • Kumele kube nesiphetho. • Kumele kube negama nesibongo somuntu otlole umbiko lowo. • Kumele umbiko ube nelanga otlolwe ngalo. • Kumele ekugcineni umbiko utlikitlwe. [25] IMITLOMELO YESIGABA B: 50 INANI LOKE: 100 Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 Downloaded from hlayiso.com 10 DBE/2017 SCE – Imemorandamu ISIGABA A: IRUBHRIKHI YOKUTSHWAYA/YOKUHLOLA INDABA/I-ESEYI YELIMI LEKHAYA [50 IMITLOMELO] TJHEJA: • Sebenzisa irubhrikhi njalo nawutshwaya i-eseyi. • Amamaksi asukela eli-0–50 ahlukaniswe ngamazinga weentlhadlhuli ezi-5. • Okumunyethweko, iqhinga lokusetjenziswa kwelimi nesitayela, lelo nalelo kghono lesitlhadlhuli lihlukaniswe ngezinga eliphezulu neliphasi. • Isakhiwo asithintwa lizinga eliphezulu namkha eliphasi. IRUBHRIKHI YOKUHLOLA INDABA YELIMI LEKHAYA [50 AMAMAKSI] Iqhinga Ngokudluleleko Ngokwekghono Ngokulingeneko Ngokusisekelo Ngokungakalingani OKUMUNYETHWEKO 28–30 22–24 16–18 10–12 4–6 NOKUHLELA -Ukuphendula -Iimpendulo zihleleke -Ukuphendula -Ukuphendula -Ukuphendula okudluleleko kuhle, zikhambelana okwanelisako okungakajami okuphume endleleni Izinga eliphezulu (Ukuphendula) -Imiqondo khulu begodu zimnandi -Imiqondo ndawonye khulu Ukuhleleka kwemiqondo ehlakaniphileko, evusa -Kunobufakazi ekhambelanako -Imiqondo -Imiqondo enganatlha yokuhlela imiqondo netjengisa nokukhula nekholisako engakanqophi nengazwakaliko Ukulemuka komnqopho, ukukhula okubonakalako -Kunokuhleleka -Ubufakazi obuncani -Imiqondo engakahleleki abamukelilwazi -Ukuhleleka -Isingeniso, umzimba okulingeneko bokuhleleka nengakhambelaniko nobujamo okudluleleko nesiphetho kuhleleke nokukhambelanako nokukhambelana nokukhambelana kuhle begodu nesihloko, umzimba 30 AMAMAKSI kwesingeniso, umzimba kuyakhambelana nesiphetho nesiphetho 25–27 19–21 13–15 7–9 0–3 -Ukuphendula -Ukuphendula -Ukuphendula -Ukuphendula -Ukuphendula isihloko okudluleleko kodwana okuhlelwe kuhle okwanelisako kodwana okungakhambelaniko akukalingwa nokulingwa kutlhayela amatshwayo -Imiqondo ekarisako okunganatlha okusezingeni eliphasi -Imiqondo Izinga eliphasi wendaba ehle nekhambelanako -Imiqondo -Imiqondo ayikahlangani engakhambelaniko -Imiqondo ekhulileko -Kunokuhleleka iyakhambelana begodu ayikanqophi nengakafaneli nenokuhlakanipha nokukhambelana ngokulingeneko -Abukho ubufakazi -Imiqondo enganatlha -Kunokuhleleka okuhle kwesingeniso, -Kunokuhleleka bokuhlela nengazwakaliko nokukhambelana umzimba nesiphetho nokukhambelana okuhle ngokudluleleko okulingeneko, kwesingeniso, umzimba kwesingeniso, umzimba nesiphetho nesiphetho Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 Downloaded from hlayiso.com 11 DBE/2017 SCE – Imemorandamu IRUBHRIKHI YOKUHLOLA I-ESEYI YELIMI LEKHAYA [50 AMAMAKSI] (iyaraga) Iqhinga Ngokudluleleko Ngokwekghono Ngokulingeneko Ngokusisekelo Ngokungakalingani 14–15 11–12 8–9 5–6 0–3 ILIMI, ISITAYELA NOKU- -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista nesitayela EDITHA. nelwazimagama elifanele nelwazimagama elifanele nelwazimagama elifanele nelwazimagama ezingakafaneli khulu ngokudluleleko, elinemba khulu umnqopho, umnqopho, abamukelilwazi elingakafaneli kancani umnqopho, abamukelilwazi Izinga eliphezulu Iphimbo, irejista, isitayela umnqopho, abamukelilwazi abamukelilwazi nobujamo nobujamo umnqopho, abamukelilwazi nobujamo nelwazimagama elifanele nobujamo -Ilimi liyanemba begodu -Ukusetjenziswa kwelimi nobujamo -Ilwazimagama elitlhayela umnqopho, abamukelilwazi -Ukusetjenziswa kwelimi lisetjenziswe ngokufaneleko okwethula ihlathululo -Ukusetjenziswa kwelimi khulu lenza kube budisi nobujamo kusezingeni elihle -Ihlelo nesipelinghi -Ihlelo nesipelinghi okusezingeni eliphasi ukuzwisisa itheksthi. Ukukhethwa kwamagama, ngokudluleleko akunamphoso khulu kuneemphoso ezinengana. -Ihlelo nesipelinghi -Ilimi elingazwakaliko ukusetjenziswa kwelimi, -Ihlelo nesipelinghi -Kutlanywe kuhle -Kutlanywe ngokusezingeni kuneemphoso ezinengi -Ihlelo nesipelinghi imithetjhwana, iimphumuzi, esinganamphoso elilingenek. -Kutlanywe ngokusezingeni kuneemphoso ezinengi khulu ihlelo nesipelinghi -Kutlanywe kuhle eliphasi -Kutlanywe ngokusezingeni ngokudluleleko eliphasi khulu 15 AMAMAKSI 13 10 7 4 -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela kanye nelwazimagama kanye nelwazimagama nelwazimagama elifanele kanye nelwazimagama Izinga eliphasi elifaneleko nelihle elinemba elifanele umnqopho, ngokulingeneko umnqopho, elincani nelisezingeni eliphasi umnqopho, abamukelilwazi abamukelilwazi nobujamo abamukelilwazi nobujamo. elingakafaneli umnqopho, nobujamo -Ilimi liyanemba begodu -Ukusetjenziswa kwelimi abamukelilwazi nobujamo. -Ukusetjenziswa kwelimi lisetjenziswe ngokufaneleko okungathuli ihlathululo -Ukusetjenziswa kwelimi kusezingeni elihle khulu -Ihlelo nesipelinghi -Ihlelo nesipelinghi okungakafaneli -Ihlelo nesipelinghi kuneemphoso ezimbalwa kuneemphoso ezinengi -Ihlelo nesipelinghi esinganamphoso -Kutlanywe kuhle -Kutlanywe ngokusezingeni kuneemphoso ezinengi khulu -Kutlanywe kuhle khulu eliphasi -Kutlanywe ngokusezingeni eliphasi khulu ISAKHIWO 5 4 3 2 0–1 -Kuvezwe amatshwayo -Kuvezwe amatshwayo -Amatshwayo -Amaphuzu amanye -Amaphuzu afunekako Amatshwayo wetheksti. nemininingwana nemininingwana yesakhiwo nemininingwana eveziweko anembako akhona ayatlhayela Ukwakhiwa kweengaba eqakathekileko yesakhiwo sendaba iyakhambelana -Ukwakhiwa kwemitjho -Ukwakhiwa kwemitjho nemitjho sendaba -Kunokukhambelana okuhle -Imitjho neengaba kwakhiwe neengaba kuneemphoso neengaba kuneemphoso -Kunokukhambelana okuhle -Imitjho neengaba kunikela kuhle -Indaba isazwakala kancani ezinengi khulu ngokudluleleko kwendaba umqondo -Indaba isanikela umqondo -Indaba ayinamqondo 5 AMAMAKSI -Imitjho kanye neengaba kwakheke ngendlela ehle ngokudluleleko IRENJI YAMAMAKSI 43–50 33–40 23–30 13–20 0–10 ISITJENGISO SOKWABIWA KWEMITLOMELO: -km/hl- : (Tlola umtlomelo otholwe mfundi) L-/-st-/-ed- : (Tlola umtlomelo otholwe mfundi) Sk- : (Tlola umtlomelo otholwe mfundi) Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 Downloaded from hlayiso.com 12 DBE/2017 SCE – Imemorandamu ISIGABA B: AMATHEKSTHI WOKUTHINTANA IRUBHRIKHI YOKUHLOLA AMATHEKSTHI WOKUTHINTANA WELIMI LEKHAYA [25 AMAMAKSI] Iqhinga Ngokudluleleko Ngokwekghono Ngokulingeneko Ngokusisekelo Ngokungakaneli OKUMUNYETHWEKO, UKUHLELA 13–15 10–12 7–9 4–6 0–3 NESAKHIWO -Ukuphendula okudluleleko, -Ukuphendula okuhle khulu -Ukuphendula okulingeneko -Ukuphendula ngokusisekelo -Ukuphendula kutjengisa okungaphezu kwalokho nokutjengisa ilwazi elihle okutjengisa ilwazi lamatshwayo begodu kutjengisa ilwazi Ukungabi khona kwelwazi -Ukuphendula nemibono okulindelweko lamatshwayo wetheksthi wetheksthi lamatshwayo wetheksthi lamatshwayo wetheksthi -Ukubuthelelwa nokuhleleka -Imiqondo ehlakaniphileko -Umtlolo unqophile, -Akunakudzimelela -Kunokunqopha okukhona -Akunakukhambelana kwemibono nekhulileko awukaphumi esihlokweni nokukhambelana okulingeneko kodwana okunengi kwemiqondo -Umnqopho, abamukelilwazi, -Ilwazi elingeneleleko begodu usekelwe kuhle kokumunyethweko nemiqondo kuphambene nesihloko -Imininingwana esekela amatshwayo/imithetjhwana kanye lamatshwayo wetheksthi ngendlela enobukghoni -Eminye imininingwana esekela -Imininingwana esekela isihloko imbalwa nobujamo -Umtlolo unqophile -Kunemininingwana esekela isihloko iveziwe isihloko imbalwa -Akakasebenzisi amatshwayo -Kunokukhambelana isihloko -Isakhiwo sifanele -Imithetho eqakathekileko nemithetho yesakhiwo 15 AMAMAKSI kokumunyethweko nomqondo -Isakhiwo esifaneleko ngokulingeneko kodwana yelimi isetjenziswe ngendlela -Isakhiwo sihleleke kuhle kodwana kunokungakhambelani ekungasiyo begodu yoke imininingwana Esinokungakhambelaniko -Kunobutjhapha esekela isihloko iveziwe okuncazana obubonakalako -Isakhiwo esifaneleko nesinembako ILIMI,ISITAYELA KANYE NOKU- 9–10 7–8 5–6 3–4 0–2 EDITHA -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela, -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela nelwazimagama kuwufanela nelwazimagama kuwufanele nelwazimagama kuwufanele nelwazimagama kuwufanele nelwazimagama -Iphimbo, irejista nesitayela kufanele khulu umnqopho, kuhle umnqopho, ngokulingeneko umnqopho, kancani umnqopho, akukhambelani nomnqopho, umnqopho/umphumela, abamukelilwazi kanye nobujamo abamukelilwazi kanye abamukelilwazi kanye abamukelilwazi kanye abamukelilwazi kanye abamukelilwazi nobujamo -Ihlelo lisetjenziswe nobujamo nobujamo nobujamo nobujamo -Ukusetjenziswa kwelimi kanye ngokunembako begodu lihleleke -Ihlelo lisetjenziswe -Kuneemphoso zehlelo -Kuneemphoso zehlelo -Kuneemphoso ezinengi khulu nemithetjhwana kuhle khulu ngokunembako begodu kodwana azilimazi ihlathululo ezenza bona ihlathululo ezenza bona ihlathululo -Ukukhethwa kwamagama -Akunamphoso lihleleke kuhle ingazwakali ingazwakali nakancani -Ukusetjenziswa kwamatshwayo -Akunamphoso ezinengi wokutlola nesipelinghi 10 AMAMAKSI IRENJI YAMAMAKSI 22–25 17–20 12–15 7–10 0–5 ISITJENGISO SOKWABIWA KWEMITLOMELO: -km-/hl-/sk- : (Tlola umtlomelo otholwe mfundi) L-/st-/- ed- : (Tlola umtlomelo otholwe mfundi) Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 Downloaded from hlayiso.com 13 DBE/2017 SCE – Imemorandamu Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 Downloaded from hlayiso.com 14 DBE/2017 SCE – Imemorandamu Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 Downloaded from hlayiso.com 15 DBE/Febherbari–Matjhi 2017 SCE – Imemorandamu Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe

Verified matching documents

The question paper, memo or addendum that belongs with this document.

Published documents with matching subject and grade metadata.

Matched using subject, grade, language, document type and exam metadata.

More from Grade 12 Isindebele Hl

Explore more published documents in this catalogue.

View all