Downloaded from hlayiso.com
SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS
ISINDEBELE ILIMI LEKHAYA (HL)
IPHEPHA LESITHATHU (P3)
2016
IMEMORANDAMU
IMITLOMELO: 100
Imemorandamu le inamakhasi ali-15.
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
You're offline
Skip to contentMemorandum 







View all
IsiNdebele HL P3 May June 2016 Memo_hlayiso.com_.pdf
Isindebele Hl · Grade 12 · NSC June Exam · 2016 · isindebele. Memorandum, 15 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Isindebele Hl
- Grade
- Grade 12
- Language
- Isindebele
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2016
- Exam period
- NSC June Exam
- Paper
- 3
- Pages
- 15
- File size
- 1.7 MB
Loading document…
Loading document…
1 of 15
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 2 DBE/2016
SCE – Imemorandamu
ISIGABA A: AMATHEKSTHI WOKUZITLAMELA (AMA-ESEYI)
UMBUZO 1
1.1 I-eseyi ecocako.
Kwaba sisipho esihle kunazo zoke engakhe ngazithola.
Le yi-eseyi lapho umtloli ademba ngesehlakalo esithileko esakhe senzeka
kuye, akhe wasibona senzeka komunye nofana acocelwa ngaso. Kuyenzeka
kokhunye umtloli atlole i-eseyi ayisusele ehloko. Kuqakathekile ukobana
nanyana umfundi ayisusela ehloko i-eseyakhe kube yi-eseyi ekholwekako.
Ngokuvamileko umtloli we-eseyi ecocako usebenzisa isikhathi esidlulileko.
Nakhu okumele kutjhejwe nakutshwaywa le-eseyi:
• Isigaba esisingeniso kufanele simdose/silulubeze umfundi we-eseyi.
• I-eseyi ecocako kufanele ikholwakale nanyana kungeyokuzitlamela.
• I-eseyi ecocako kufanele itlolwe ibe sesikhathini esidlulileko.
• Umuntu otshwaya i-eseyi le kufanele alangazelele ukuzwa okulandelako
bekube sekugcineni.
• Ukucoca okuyipumelelo kubonakalisa tjhatjhalazi imizwa efana
neyokubona, yokuzwa, yokunambitha, yokuthintana nephunga.
• I-eseyi enesiphetho esingakajayeleki yihle kunaleyo enesiphetho
esisepepeneneni begodu esilindelekileko. [50]
1.2 I-eseyi ehlathululako.
Ubujamo engikibo namhlanje bumhlahlandlela wekusasa lami.
Le yi-eseyi lapho umtloli afuze ahlathulule ubujamo obuthileko, umuntu
othileko nofana indawo ethileko. Njengombana nesihloko sitjho, kufanele
umtloli we-eseyi le asebenzise amagama ahlathululako khudlwana. Ngale
kwalokho, umtloli usebenzisa khulu ilimi elisesikhathini sanje.
Nakhu okumele kutjhejwe nakutshwaywa le-eseyi:
• Otlolako kufanele ayelele ekutheni akhethe isihloko asazi kuhle. Isizathu
kukobana kuba budisi ukuhlathulula into onganalwazi elipheleleko ngayo.
• Otlolako kufanele akhethe ngokuyelela amagama nobujamo
bokukhuluma.
• Amagama asetjenziswa ngotlolako kufanele akhe isithombe esikhanya
bha.
• Otlolako angasebenzisa iinthombe-ngqondo zokubona, zokurhogela,
zokuzwa, zobumnandi nezokuthinta ukuze zimsize ukwenza
akuhlathululako kukhanye bha. [50]
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 3 DBE/2016
SCE – Imemorandamu
1.3 I-eseyi ehlathululako.
Okungenziwa ukulwisana nokutlhayela kwegezi enarheni yeSewula
Afrika.
Le yi-eseyi lapho umtloli afuze ahlathulule ubujamo obuthileko, umuntu
othileko nofana indawo ethileko. Njengombana nesihloko sitjho, kufanele
umtloli we-eseyi le asebenzise amagama ahlathululako khudlwana. Ngale
kwalokho, umtloli usebenzisa khulu ilimi elisesikhathini sanje.
Nakhu okumele kutjhejwe nakutshwaywa le-eseyi:
• Otlolako kufanele ayelele ekutheni akhethe isihloko asazi kuhle. Isizathu
kukobana kuba budisi ukuhlathulula into onganalwazi elipheleleko ngayo.
• Otlolako kufanele akhethe ngokuyelela amagama nobujamo
bokukhuluma.
• Amagama asetjenziswa ngotlolako kufanele akhe isithombe esikhanya
bha.
• Otlolako angasebenzisa iinthombe-ngqondo zokubona, zokurhogela,
zokuzwa, zobumnandi nezokuthinta ukuze zimsize ukwenza
akuhlathululako kukhanye bha. [50]
1.4 I-eseyi evezako/eveza imizwa yomtloli.
Indlela ekuphathwa ngayo abantu bokufika enarheni yeSewula Afrika.
Le yi-eseyi lapho otlolako aba nombono bese unikela imizwakhe. I-eseyi le
itjhegeza ibuyele emva esehlakalweni esakhe senzeka. Otlolako-ke kulapho
abeka khona imibonwakhe ngokwenzakalako, abeke tjhatjhalazi okuhle
neemphoso bese uthatha iinqunto ngokuthi ubona kufanele kwenziweni
ukutjhugulula ubujamo balokho esikhathini esizako.
Umhlobo lo weendaba sivame ukuwubona emitlolweni ema-eseyi, la otlolako
abeka umbonwakhe ngesihloko esithileko. Akutjho bonyana akutjhoko
kuliqiniso kodwana ngilokho akucabangako ngabantu, ngesintu nofana
ngepilo nje. Lokho akubekako kuhle kusekelwe ngamaqiniso ukuze
kungamdondisi loyo ozokufunda i-eseyi leyo. I-eseyi enje ingaveza ukujiya
kwengqondo yaloyo otlolako begodu abanengi bayithatha njengeqiniso
lamambala.
Nakhu okumele kutjhejwe nakutshwaywa le-eseyi:
• I-eseyi evezako iveza imizwa yomtloli.
• Imizwa nokuthatheka kwehliziyo kudlala indima eqakatheke khulu
e-eseyini le.
• Ihlangothi elikhulu le-eseyi lingaba ngelihlathululako. Ukuhlathululokhu
kufanele kukhanye begodu kuveze imizwa nalokho okusengqondweni
waloyo otlolako.
• Imibono/Imicabango/Imizwa evezweko kufanele yembule iqiniso nendima
ethathwa ngotlolako. [50]
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 4 DBE/2016
SCE – Imemorandamu
1.5 I-eseyi emahlangothimabili/emadanisako.
Ubuhle nobumbi bokuba nelungelo lokwenza nanyana yini oyifunako.
I-eseyi le ihlobene khulu ne-eseyi ephikisako. Okufanako kukuthi kiyo yomibili
imihlobo le, otlolako ubeka imibonwakhe. Umehluko okhona kukuthi e-eseyini
emahlangothimabili otlolako kulindeleke kobana atlole ngemibono yomibili.
Silindele kobana asivezele ubuhle nobumbi bento atlola ngayo. Okumnandi
ngomhlobo lo we-eseyi kukobana otlolako utjhiyela ofundako ekutheni
azikhethele yena isiqunto sokobana ngiliphi ihlangothi abona lingcono
kunelinye. Umtloli angafikelela esiphethweni esithileko ekugcineni kwe-
eseyakhe kodwana imibono evumako nephikako kufanele yethulwe
ngokulinganako endabeni.
Nakhu okumele kutjhejwe nakutshwaywa le-eseyi:
• Umtlolo kumele uzwakale begodu ungathathi ihlangothi.
• Kumele kuvezwe iintatimende ezizwakala kuhle.
• Kilomhlobo we-eseyi otlolako uveza ngobuhle nangobumbi bento
ethileko anikelwe yona esihlokweni.
• Unikela amaphuzu avumelana nesihloko nalawo aphikisana naso.
[Otlolako kufanele aveze kokubili, ubuhle nobumbi bokuba nelungelo
lokwenza nanyana yini oyifunako]. [50]
1.6 I-eseyi ephikisako/ehlangothilinye.
Ukukhangiswa kotjwala kumabonakude nemirhatjhweni kunemithelela
emimbi elutjheni nemaphilweni wabantu banamhlanje.
I-eseyi ephikisako ifuna otlolako athome ngokukhetha ihlangothi esihlokweni
atlola ngaso. Otlolako angakhetha ukuvumelana nesihloko nofana aphikisane
naso. Umbono womtloli kumele ukhanye kusukela ekuthomeni bekube
sekugcineni kwe-eseyakhe. I-eseyi le yethula lokho okusengqondweni
yomtloli.
Nakhu okumele kutjhejwe nakutshwaywa le-eseyi:
• Otlolako kumele athome ngokuthi akhethe ihlangothi azokutlola ngalo.
• Otlolako kumele anikele amaphuzu amanengi anabe ukusekela
imibonwakhe.
• Otlolako kumele ahlale emaphuzwini NOFANA aphikise isitatimende.
• Lomhlobo we-eseyi uphethe imibono yomtloli kwaphela ngalokho
kumele iphakamise imibono eqinileko.
• Ilimi elinezwelomagama lingahle lithinte imizwa kodwana kumele libe
nehlonipho.
• Isiphetho kumele sibe sitatimende somtloli esinamandla, esikhanyako
nesanelisako. [50]
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 5 DBE/2016
SCE – Imemorandamu
1.7 1.7.1 Kilesisithombe umfundi angatlola nanyana ngiwuphi umhlobo we-
eseyi. Otshwayako uyeleliswa bona atjheje umhlobo we-eseyi
ovezwa ngotlolako bese utshwaya ngokulandela amaphuzu
alindeleke ngaphasi kwaloyo mhlobo wendaba ngokuqala
kilomhlahlandlela. [50]
1.7.2 Kilesisithombe umfundi angatlola nanyana ngiwuphi umhlobo we-
eseyi. Otshwayako uyeleliswa bona atjheje umhlobo we-eseyi
ovezwa ngotlolako bese utshwaya ngokulandela amaphuzu
alindeleke ngaphasi kwaloyo mhlobo wendaba ngokuqala
kilomhlahlandlela. [50]
IMITLOMELO YESIGABA A: 50
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 6 DBE/2016
SCE – Imemorandamu
SIGABA B: AMATHEKSTHI WOKUTHINTANA
UMBUZO 2
2.1 INCWADI YOBUNGANI
Nakhu okumele kutjhejwe nakutshwaywa incwadi yobungani:
• Kufanele ibe nesiphande sinye, sitlolwe ngokujayelekileko esandleni
sokudla. Isiphande sotlolako asibe nelanga elitlolwe ngesiNdebele isib:
Janabari/Tjhirhweni ingasi ngesiNgisi.
• Itlolelwa umuntu owazekako, kungaba mnganakho, umnakwenu,
umzawakho, njll.
• Kunesilotjhiso esiphakamisa ibizo lomuntu omtlolelako. Isib. Jabulile,
Mma, Baba, njll.
• Kufuneka esingenisweni aveze umnqopho wokutlola incwadi leyo
ngobufitjhani. Isingeniso singaba mumutjho munye kufika kemithathu
ubunengi. Akucocwa iindaba ezinengi lapha.
• Kufuneka bona otlolako ahlathulule ngokuzeleko emzimbeni ihloso
yokutlola kwakhe incwadi ngamaphuzu azwakalako nakhambisana
nesihloko anikelwe sona.
• Kumele ibe nesilayeliso; isib. Ubalotjhise boke ekhaya/Ngilotjhisela kibo
boke abangaziko ngapho; njll.
• Ekugcineni kumele utlole isiphetho, isib. Ngimi umnganakho/Ngimi
umntwanakho/Ngimi umzawakho/Ngimi, bese kuthi ngaphasi
kwesiphetho utlole igama lakho. Lokhu kwenzelwa ukobana loyo
otlolelweko azi kuhle ukuthi utlolelwe ngubani. Isibongo akufuneki
ukobana usitlole ngombana niyazana nabantu obatloleleko. [25]
2.2 UMLANDO KAMUFI
Nakutlolwa umlando kamufi, kuthonywa ngesihloko esibonakalako
esinamagama kamufi apheleleko. Isib. Umlando kaBaphelile Sophy Masilela,
njll. Ekugcineni kungaphethwa ngomutjho omfitjhani wokumlayelisa,
njengokuthi: Lala Ngokuthula, Mgwezani Wakokosi, Lala uphumule,
Mgwezani, nofana ikosi ayikuphe umphumulela wasafuthi, nanyana ngimaphi
amagama anehlonipho kungaba ziinanazelo zakhe ziyamukeleka.
Nakhu okumele kutjhejwe nakutshwaywa umlando kamufi:
• Isihloko esinamagama kamufi apheleleko.
• Amagamakhe apheleleko.
• Ilanga abelethwa ngalo.
• Ubelethwa bobani.
• Wabelethelwa kuphi (Igama lendawo abelethelwa kiyo).
Tjheja: Akungatlolwa igama lesibhedlela.
• Imithombo yefundo asele adlule kiyo.
• Akuzuzako eemfundweni zakhe.
• Iindawo asebenze kizo.
• Iinkhundla azifumanako.
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 7 DBE/2016
SCE – Imemorandamu
• Ilanga akhambe ngalo ephasini.
Tjheja: Akungatlolwa unobangela wokuhlongakala kwakamufi kodwana
kungavezwa khunye kwalokhu: webiwe ngunokufa lokha nakakhambe
ngengozi, uhlongakele ngemva kokugula isikhathi esifitjhani nofana
eside nakagulileko.
• Umndenakhe awutjhiyileko ephasini njengomyenakhe nofana ukosikazi,
abentwana, ababelethi, iinzukulu zakhe nabanye ahlobana nabo
ngokweengazi.
Tjheja: Akungatlolwa amabizo weenini ezitjhiyweko.
• Isiphetho akube mumutjho omfitjhani wokumlayelisa nofana iinanaz
zakhe. [25]
2.3 I-ATHIKILI YEPHEPHANDABA
Nakhu okumele kutjhejwe nakutshwaywa i-athikili yephephandaba:
• Isihloko kufuze sidose ozosifunda begodu silulubeze.
• Nikela isihloko esifitjhani nesicacileko.
• Ayitlolwe ngamakholomu, ingeze yafana nesakhiwo se-eseyi.
• Beka amaphuzu ngobufitjhani begodu ngokunembako.
• I-athikili kufuze itjengiswe kuhle begodu nemiqaliswayo/iinthombe zibe
zihle ngemibala ekhanyako nedosako ekhambelana nayo.
• Rhunyeza ngokunembako ngaphandle kokulahla iqiniso.
• Kufuze ikhulume noyifundako begodu ibe sesitayeleni saloyo oyitlolako.
• Isitayela sotlolako singasebenzisa iinthombe-ngqondo, sihlathulule
nanyana sibe nezwelo.
• Amagama, iindawo, isikhathi, ubujamo nezinye iinsiza zingafakwa
ku-athikili.
• I-athikili kufuze ivuse ilulubezo njengomkhangiso ikhuthaze
abayifundako bona baragele phambili nokuyifunda.
• Iindima akukafuzi bona zibe zide.
• Amaledere asetjenzisweko kufuze kube ngilawo azakwamukeleka. [25]
2.4 IKULUMO-PENDULWANO
Nakhu okumele kutjhejwe nakutshwaywa ikulumo-pendulwano:
• Njengemitlolo yoke kufanele kube khona isingeniso. Esingenisweni
kulapho kwethulwa khona indaba ekuzokucocwa ngayo nokobana
izokucocwa bobani nendawo lapha izokucocelwa khona.
• Iba nesakhiwo esifana nesomdlalo.
• Akulotjhisanwa kungenwa endabeni zisuka zibekwa.
• Amagama walabo abakhulumako atlolwa ngesandleni sesincele, abe
mafitjhani nesibongo singasetjenziswa. Akutlolwa litho ngaphasi
kwamagama walabo abakhulumako.
• Kutlolwa ikholoni emuva kwamagama wabantu abakhulumako.
• Amagama aveza imizwa nobujamo balabo abakhulumako akatlolwe
afakwe ngaphakathi kweembayana ngemva kwekholoni etlolwe eduze
negama lokhulumako nofana laloyo okhulumako.
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 8 DBE/2016
SCE – Imemorandamu
• Lapha kuthoma khona ikulumo yomuntu akuthonywe ngegabhadlhela.
• Ukukhethwa kwamagama kumele kutjengise ukwehlukana kwezinga
lalabo abakhulumako. Isib. Ubaba nakakhuluma nendodana,
umntwana wesikolo nakakhuluma notitjhere.
• Ukobana ikulumo-pendulwano ithoma ngesingeniso akutjho bona akube
khona isigaba esisiphetho. Isiphetho sendaba siba sekulumeni yabo,
kuzwakale bonyana seyiyaphetha.
• Ingaphetha ngokobana bazwane nanyana bangezwani kuye ngokobana
indaba egade icocwa ikhambe bunjani. [25]
2.5 IKULUMO EHLELEKILEKO.
Umfundi nangabe utlole ikulumo ehlelekileko, kumele akhumbule bonyana
abantu abafani ngamasiko, ngeenkolelo, ngefundo, ngabakuthandako
nokhunye. Kumele umfundi acabange ukobana bazawathanda amaphuzu
azowakhuluma emnyanyeni lowo.
Nakhu okumele kutjhejwe nakutshwaywa ikulumo ehlelekileko:
• Ihloso yekulumo.
• Iinhlokwana ezilindeleke ngaphasi kwekulumo ehlelekileko:
- Isihloko > Kuqakathekile ukobana sibe nokuthi ikulumo
izokwenzelwaphi, ngubani, ngaliphi ilanga
begodu sethule okumumethwe yikulumo.
- Isilotjhiso > Kumele ococako alotjhise abakhona
ngokulandelana kwabo, abakhulu nabancani,
abalamanise kuhle ngokweenkhundla zabo
emehlweni womphakathi.
- Isingeniso > Kumele sidose kodwana sibe sifitjhani senze
kobana balalele.
- Ummongondaba > Ikulumo ayitlolwe ngokucacileko, ibe nemitjho
emifitjhani enemiqondo elula beyisebenzise
neembonelo ezijayelekileko. Awube magama
akhiwe kuhle kugegedwe ukubuyelela amagama
khulu/ngokudluleleko ngombana kulahlekisa
ihlathululo yamambala (amatlitjhe).
- Isiphetho > Siqakathekile begodu sisirhunyezo salokho esele
kukhulunyiwe, asifake iselela. [25]
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 9 DBE/2016
SCE – Imemorandamu
2.6 I-INTHAVYU\UKUHLUNGWA
Nakhu okumele kutjhejwe nakutshwaywa i-inthavyu\ukuhlungwa.
Isakhiwo se-inthayvu:
• Iba nesakhiwo esifana nesomdlalo.
• Njengemitlolo yoke kufanele ibe nesingeniso nomzimba nesiphetho.
Esingenisweni kulapho kwethulwa khona indaba ekuzokukhulunywa
ngayo nokobana kuzabe kukhuluma abobani.
• Amagama walabo abakhulumako atlolwa ngesandleni sesincele, abe
mafitjhani nesibongo singasetjenziswa. Akutlolwa litho ngaphasi
kwamagama walabo abakhulumako.
• Kutlolwa ikholoni emuva kwamagama wabantu abakhulumako.
• Ukukhethwa kwamagama kumele kutjengise ukwehlukana kwezinga
lalabo abakhulumako. Isib. UMongameli wenarha nakakhuluma
nomrhatjhi, umphathi webubulo lakwa-FNB nakakhuluma nomuntu
ozokuhlungelwa umsebenzi.
• Isiphetho sendaba asibe sekulumenabo, kuzwakale bonyana seyiyaphela. [50]
IMITLOMELO YESIGABA B: 50
INANI LOKE: 100
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3
Downloaded from hlayiso.com 10 DBE/2016
SCE – Imemorandamu
ISIGABA A: IRUBHRIKHI YOKUTSHWAYA/YOKUHLOLA INDABA/I-ESEYI YELIMI LEKHAYA [50 IMITLOMELO]
TJHEJA:
• Sebenzisa irubhrikhi njalo nawutshwaya indaba yephepha lesi-3, ISIGABA A.
• Amamaksi asukela eli-0–50 ahlukaniswe ngamazinga weentlhadlhuli ezi-5.
• Okumunyethweko, iqhinga lokusetjenziswa kwelimi nesitayela, lelo nalelo kghono lesitlhadlhuli lihlukaniswe ngezinga eliphezulu
neliphasi.
• Isakhiwo asithintwa lizinga eliphezulu namkha eliphasi.
IRUBHRIKHI YOKUHLOLA INDABA YELIMI LEKHAYA [50 AMAMAKSI]
Iqhinga Ngokudluleleko Ngokwekghono Ngokulingeneko Ngokusisekelo Ngokungakalingani
OKUMUNYETHWEKO 28–30 22–24 16–18 10–12 4–6
NOKUHLELA - Ukuphendula okudluleleko. -Iimpendulo zihleleke kuhle, - Ukuphendula okwanelisako. -Ukuphendula okungakajami -Ukuphendula okuphume
Izinga eliphezulu
-Imiqondo ehlakaniphileko, zikhambelana khulu begodu - Imiqondo ekhambelanako ndawonye. endleleni khulu.
(Ukuphendula) evusa imiqondo netjengisa zimnandi. nekholisako. -Imiqondo engakanqophi. -Imiqondo enganatlha
ukukhula. -Kunobufakazi nokukhula -Ubufakazi obuncani nengazwakaliko.
Ukuhleleka kwemiqondo okubonakalako. -Kunokuhleleka okulingeneko bokuhleleka - Imiqondo engakahleleki
yokuhlela -Ukuhleleka okudluleleko -Isingeniso, umzimba nokukhambelanako nesihloko, nokukhambelana. nengakhambelaniko.
Ukulemuka komnqopho, nokukhambelana nesiphetho kuhleleke kuhle umzimba nesiphetho.
abamukelilwazi nobujamo kwesingeniso, umzimba begodu kuyakhambelana.
nesiphetho.
30 AMAMAKSI
25–27 19–21 13–15 7–9 0–3
-Ukuphendula okudluleleko - Ukuphendula okuhlelwe -Ukuphendula okwanelisako -Ukuphendula -Ukuphendula isihloko
kodwana kutlhayela kuhle. kodwana okunganatlha. okungakhambelaniko akukalingwa nokulingwa.
Izinga eliphasi
amatshwayo wendaba -Imiqondo ekarisako -Imiqondo iyakhambelana okusezingeni eliphasi. -Imiqondo engakhambelaniko
ehle. nekhambelanako. ngokulingeneko. -Imiqondo ayikahlangani nengakafaneli.
-Imiqondo ekhulileko - Kunokuhleleka - Kunokuhleleka begodu ayikanqophi. -Imiqondo enganatlha
nenokuhlakanipha. nokukhambelana nokukhambelana -Abukho ubufakazi bokuhlela. nengazwakaliko.
- Kunokuhleleka okuhle kwesingeniso, okulingeneko, kwesingeniso,
nokukhambelana umzimba nesiphetho. umzimba nesiphetho
okuhle ngokudluleleko
kwesingeniso, umzimba .
nesiphetho.
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3
Downloaded from hlayiso.com 11 DBE/2016
SCE – Imemorandamu
IRUBHRIKHI YOKUHLOLA INDABA YELIMI LEKHAYA [50 AMAMAKSI] (iyaraga)
Iqhinga Ngokudluleleko Ngokwekghono Ngokulingeneko Ngokusisekelo Ngokungakalingani
14–15 11–12 8–9 5–6 0–3
ILIMI, ISITAYELA NOKU- -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela - Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista nesitayela
EDITHA. kanye kanye nelwazimagama kanye nelwazimagama kanye nelwazimagama ezingakafaneli khulu
Izinga eliphezulu
nelwazimagama elifaneleko elifanele umnqopho, elifanele umnqopho, elingakafaneli umnqopho, umnqopho, abamukelilwazi
Iphimbo, irejista, isitayela nelihle ngokudluleleko, abamukelilwazi abamukelilwazi abamukelilwazi nobujamo. nobujamo.
nelwazimagama elifanele elinemba umnqopho, nobujamo. nobujamo. -Ukusetjenziswa kwelimi -Ilwazimagama elitlhayela
umnqopho, abamukelilwazi abamukelilwazi nobujamo. -Ilimi liyanemba begodu - Ukusetjenziswa kwelimi okusezingeni eliphasi. khulu lenza kube budisi
nobujamo. -Ukusetjenziswa kwelimi lisetjenziswe ngokufaneleko. okwethula ihlathululo. -Ihlelo nesipelinghi ukuzwisisa itheksthi.
Ukukhethwa kwamagama, kusezingeni -Ihlelo nesipelinghi -Ihlelo nesipelinghi kuneemphoso ezinengi. - Ilimi elingazwakaliko.
ukusetjenziswa kwelimi, elihle ngokudluleleko. akunamphoso khulu. kuneemphoso ezinengana. - Kutlanywe ngokusezingeni -Ihlelo nesipelinghi
imithetjhwana, iimphumuzi, -Ihlelo nesipelinghi - Kutlanywe kuhle. - Kutlanywe ngokusezingeni eliphasi. kuneemphoso ezinengi
ihlelo nesipelinghi. esinganamphoso. elilingeneko. khulu.
-Kutlanywe kuhle - Kutlanywe ngokusezingeni
15 AMAMAKSI ngokudluleleko. eliphasi khulu.
13 10 7 4
-Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela
kanye nelwazimagama kanye kanye kanye nelwazimagama
Izinga eliphasi
elifaneleko nelihle elinemba nelwazimagama elifanele nelwazimagama elifanele elincani nelisezingeni eliphasi
umnqopho, abamukelilwazi umnqopho, abamukelilwazi umnqopho, abamukelilwazi elingakafaneli umnqopho,
nobujamo. nobujamo. nobujamo ngokulingana. abamukelilwazi nobujamo.
-Ukusetjenziswa kwelimi -Ilimi liyanemba begodu - Ukusetjenziswa kwelimi -Ukusetjenziswa kwelimi
kusezingeni elihle khulu. lisetjenziswe ngokufaneleko. okungathuli ihlathululo. okungakafaneli.
-Ihlelo nesipelinghi -Ihlelo nesipelinghi -Ihlelo nesipelinghi -Ihlelo nesipelinghi
esinganamphoso khulu. kuneemphoso ezimbalwa. kuneemphoso ezinengi. kuneemphoso ezinengi khulu.
-Kutlanywe kuhle khulu. -Kutlanywe kuhle. - Kutlanywe ngokusezingeni - Kutlanywe ngokusezingeni
eliphasi. eliphasi khulu.
ISAKHIWO 5 4 3 2 0–1
-Kuvezwe amatshwayo -Kuvezwe amatshwayo -Amatshwayo -Amaphuzu amanye - Amaphuzu wamatshwayo
Amatshwayo wetheksthi. nemininingwana nemininingwana yesakhiwo nemininingwana anembako afunekako ayatlhayela.
Ukwakhiwa kweengaba eqakathekileko yesakhiwo sendaba. eveziweko iyakhambelana. akhona. -Ukwakhiwa kwemitjho
nemitjho. sendaba. -Kunokukhambelana okuhle. -Imitjho neengaba kwakhiwe -Ukwakhiwa kwemitjho neengaba kuneemphoso
- Kunokukhambelana okuhle -Imitjho neengaba kwakhiwe kuhle. neengaba kuneemphoso. ezinengi khulu.
ngokudluleleko kwendaba. kuhle khulu. -Indaba isanikela umqondo. - Indaba isazwakala kancani. - Indaba ayinamqondo.
5 AMAMAKSI - Imitjho kanye neengaba -Indaba inikela umqondo.
kwakheke
ngendlela ehle
ngokudluleleko.
IRENJI YAMAMAKSI 43–50 33–40 23–30 13–20 0–10
ISITJENGISO SOKWABIWA KWEMITLOMELO:
-km/hl- : (Tlola umtlomelo otholwe mfundi)
L-/-st-/-ed- : (Tlola umtlomelo otholwe mfundi)
Sk- : (Tlola umtlomelo otholwe mfundi)
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3
Downloaded from hlayiso.com 12 DBE/2016
SCE – Imemorandamu
ISIGABA B: AMATHEKSTHI WOKUTHINTANA
IRUBHRIKHI YOKUHLOLA AMATHEKSTHI WOKUTHINTANA WELIMI LEKHAYA [30 AMAMAKSI]
Iqhinga Ngokudluleleko Ngokwekghono Ngokulingeneko Ngokusisekelo Ngokungakaneli
OKUMUNYETHWEKO, UKUHLELA 13–15 10–12 7–9 4–6 0–3
NESAKHIWO -Ukuphendula okudluleleko, -Ukuphendula okuhle khulu -Ukuphendula okulingeneko -Ukuphendula ngokusisekelo -Ukuphendula kutjengisa
okungaphezu kwalokho nokutjengisa ilwazi elihle okutjengisa ilwazi lamatshwayo begodu kutjengisa ilwazi Ukungabi khona kwelwazi
-Ukuphendula nemibono. okulindelweko. lamatshwayo wetheksthi. wetheksthi. lamatshwayo wetheksthi. lamatshwayo wetheksthi.
-Ukubuthelelwa nokuhleleka -Imiqondo ehlakaniphileko -Umtlolo unqophile, - Akunakudzimelela -Kunokunqopha okukhona -Akunakukhambelana
kwemibono. nekhulileko. awukaphumi nokukhambelana kodwana okunengi kwemiqondo.
- Umnqopho, abamukelilwazi, -Ilwazi elingeneleleko esihlokweni begodu usekelwe okulingeneko kuphambene –Imininingwana esekela
amatshwayo/imithetjhwana kanye lamatshwayo kuhle ngendlela enobukghoni. kokumunyethweko nemiqondo. nesihloko. isihloko imbalwa.
nobujamo wetheksthi. -Kunemininingwana esekela - Eminye imininingwana -Imininingwana esekela -Akakasebenzisi amatshwayo
-Umtlolo unqophile. isihloko. esekela isihloko imbalwa. nemithetho yesakhiwo.
15 AMAMAKSI -Kunokukhambelana -Isakhiwo esifaneleko isihloko iveziwe. -Imithetho eqakathekileko
kokumunyethweko kodwana - Isakhiwo sifanele yesakhiwo isetjenziswe
nomqondo. esinokungakhambelaniko ngokulingeneko ngendlela ekungasiyo.
-Isakhiwo sihleleke kuhle okuncazana. kodwana -Kunobutjhapha
begodu yoke imininingwana kunokungakhambelani. obubonakalako
esekela isihloko iveziwe. kokumunyethweko, ukuhlela
-Isakhiwo esifaneleko nesakhiwo.
nesinembako.
ILIMI,ISITAYELA KANYE NOKU- 9–10 7–8 5–6 3–4 0–2
EDITHA
-Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela - Iphimbo, irejista, isitayela, -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela
nelwazimagama kuwufanele nelwazimagama kuwufanele nelwazimagama kuwufanele nelwazimagama nelwazimagama
-Iphimbo, irejista nesitayela kufanele
khulu umnqopho, kuhle ngokulingeneko umnqopho, kuwufanele akukhambelani
umnqopho/umphumela,
abamukelilwazi kanye umnqopho, abamukelilwazi abamukelilwazi kanye kancani umnqopho, nomnqopho, abamukelilwazi
abamukelilwazi nobujamo.
nobujamo. kanye nobujamo. abamukelilwazi kanye kanye nobujamo.
-Ukusetjenziswa kwelimi kanye
-Ihlelo/ilimi lisetjenziswe nobujamo. - Kuneemphoso zehlelo/zelimi nobujamo. -Kuneemphoso zehlelo/zelimi
nemithetjhwana.
ngokunembako begodu lihleleke -Ihlelo/ilimi lisetjenziswe kodwana azilimazi ihlathululo. -Kuneemphoso zehlelo/ ezinengi khulu ezenza bona
-Ukukhethwa kwamagama.
kuhle khulu. ngokunembako zelimi ezenza ihlathululo ingazwakali
-Ukusetjenziswa kwamatshwayo
-Akunamphoso. begodu lihleleke kuhle. bona ihlathululo ingazwakali. nakancani.
wokutlola nesipelinghi.
- Akunamphoso ezinengi.
10 AMAMAKSI
IRENJI YAMAMAKSI 22–25 17–20 12–15 7–10 0–5
ISITJENGISO SOKWABIWA KWEMITLOMELO:
-km-/hl-/sk- : (Tlola umtlomelo otholwe mfundi)
L-/st-/- ed- : (Tlola umtlomelo otholwe mfundi)
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele Ilimi LeKhaya (HL)/P3
Downloaded from hlayiso.com
13 DBE/2016
SCE – Imemorandamu
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele Ilimi LeKhaya (HL)/P3
Downloaded from hlayiso.com
14 DBE/2016
SCE – Imemorandamu
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele Ilimi LeKhaya (HL)/P3
Downloaded from hlayiso.com
15 DBE/2016
SCE – Imemorandamu
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe
Verified matching documents
The question paper, memo or addendum that belongs with this document.
Recommended for this subject
Published documents with matching subject and grade metadata.

Memorandum
IsiNdebele HL P3 Nov 2019 Memo_hlayiso.com_.pdf

Memorandum
IsiNdebele HL P1 May June 2018 Memo_hlayiso.com_.pdf
Memorandum
IsiNdebele HL P2 May June 2018 Memo_hlayiso.com_.pdf
Memorandum
IsiNdebele HL P3 May June 2018 Memo_hlayiso.com_.pdf

Memorandum
IsiNdebele HL P1 Nov 2018 FINAL Memo_hlayiso.com_._hlayiso.com_.pdf

Memorandum
IsiNdebele HL P2 Nov 2018 FINAL Memo_hlayiso.com_._hlayiso.com_.pdf
Related documents
Matched using subject, grade, language, document type and exam metadata.
Memorandum
IsiNdebele HL P1 May June 2016 Memo_hlayiso.com_.pdf

Memorandum
IsiNdebele HL P2 May June 2016 Memo_hlayiso.com_.pdf

Memorandum
IsiNdebele HL P3 Feb March 2016 Memo_hlayiso.com_.pdf

Memorandum
IsiNdebele HL P3 May June 2017 Memo_hlayiso.com_.pdf

Memorandum
IsiNdebele HL P3 June July 2015 Memo_hlayiso.com_.pdf
Question paper
IsiNdebele HL P1 May June 2016_hlayiso.com_.pdf
More from Grade 12 Isindebele Hl
Explore more published documents in this catalogue.




