Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
IBANGA 12
ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA (HL)
IPHEPHA LESITHATHU (P3)
NOVEMBA 2019
ISIKHOKELO SOKUMAKISHA
AMANQAKU: 100
Esi sikhokelo sokumakisha sinamaphepha ali-12.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Skip to contentAll 2019 papers 





View all




_hlayiso.com_--e0bfc21f-9053-4dca-af3a-73495767fc72/v1-682ba3c7e04fa8dc02db/card.webp)
isiXhosa HL Grade 12 Paper 3 NSC November Exams 2019 Memo
Grade 12 isiXhosa HL Paper 3 memorandum from the NSC November Exams 2019, 12 pages. Read online or download the free PDF.
Isixhosa Hl · Grade 12 · NSC November Exams · 2019 · isixhosa. Memorandum, 12 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- isiXhosa HL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Isixhosa
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2019
- Exam period
- NSC November Exams
- Paper
- 3
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 12
- File size
- 350.6 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 12
This exam
NSC November Exams 2019
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Question paperMemo
Questions in this paper
- Question 1.1Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting50 marks
- Question 1.2Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting50 marks
- Question 1.3Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting50 marks
- Question 1.4Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting50 marks
- Question 1.5Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting50 marks
- Question 1.6Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting50 marks
Show all 13 questions
- Question 1.7Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting150 marks
- Question 2.1Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting25 marks
- Question 2.2Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting25 marks
- Question 2.3Ukuphulaphula nokuthetha / Listening and Speaking25 marks
- Question 2.4Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting25 marks
- Question 2.5Ukuphulaphula nokuthetha / Listening and Speaking25 marks
- Question 2.6Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting25 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya HL/P3 2 DBE/Novemba 2019
NSC – Isikhokelo sokumakisha
IINKCUKACHA EZIYA KUBAMAKISHI
Ekuhloleni umsebenzi wabaviwa, le miba ilandelayo, eminye yayo icatshulwe
kwirubrikhi yokuhlola, mayithathelwe ingqalelo:
• Makubekho ubungqina bokucwangcisa, bokuyila, bokuhlaziya, bokuhlela
nobokulungisa iziphene kumsebenzi aza kuwunikezela.
• Makayazi injongo, abantu ajolise kubo nomxholo – kwakunye nerejista, isimbo
sokubhala nethoni.
• Ukusetyenziwa kolwimi, upelo neempawu zobhalo.
• Izakhi zolwimi zibandakanya ulwazi olunzulu ngolwimi.
• Ukhetho magama nokusetyenziswa kwezafobe.
• Ukubunjwa kwezivakalisi.
• Ukubhalwa kwemihlathi.
• Ukutolikwa kwesihloko esiza kuvezwa kumxholo ngokupheleleyo: intshayelelo,
ukukhuliswa kwezimvo nesiphelo.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya HL/P3 3 DBE/Novemba 2019
NSC – Isikhokelo sokumakisha
IINGCEBISO NGENDLELA YOKUMAKISHA
ICANDELO A: ISINCOKO
Jonga kwiCANDELO A: Irubrikhi yokuhlola isincoko efumaneka kwiphepha le -10 nele
-11 lesi sikhokelo sokumakisha.
IMIQATHANGO ESETYENZISELWA UVAVANYO
IMIQATHANGO AMANQAKU
UMXHOLO NOCWANGCISO 30
ULWIMI, ISIMBO SOKUBHALA NOKUHLELA 15
ISAKHIWO 5
AMANQAKU EWONKE 50
ICANDELO B: IMIHLATHI
Jonga kwiCANDELO B: Irubrikhi yokuhlola imihlathi efumaneka kwiphepha le -12 lesi
sikhokelo sokumakisha.
IMIQATHANGO ESETYENZISELWA UVAVANYO
IMIQATHANGO AMANQAKU
UMXHOLO, UCWANGCISO NEFOMATHI 15
ULWIMI, ISIMBO SOKUBHALA NOKUHLELA 10
AMANQAKU EWONKE 25
1. Funda umhlathi wonke uze ugqibe ngenqanaba loMXHOLO, UCWANGCISO
neFOMATHI.
2. Funda umhlathi kwakhona uze ukhethe inqanaba elichanekileyo loLWIMI,
ISIMBO SOKUBHALA nokuHLELA.
QAPHELA:
• Iifomathi ezahlukeneyo zemihlathi/ezifundisiweyo ziyasetyenziswa. Oku kufuneka
kuthatyathelwe ingqalelo xa kuhlolwa ifomathi.
• Nika amanqaku ngefomathi echanekileyo.
• Jonga uthungelwano lwezimvo kuko konke okubhaliweyo.
QAPHELA:
• Iingongoma ezinikwe ngezantsi kwesihloko ngasinye kwesi sikhokelo
sokumakisha zisetyenziswa kuphela njengesikhokelo kubamakishi.
• Makwamkelwe indlela echanekileyo umviwa ngamnye asitolike ngayo isihloko,
nokuba iyohluka kwiingongoma ezinikiweyo okanye kwiimbono/ iindlela asitolika
ngayo ummakishi.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya HL/P3 4 DBE/Novemba 2019
NSC – Isikhokelo sokumakisha
ICANDELO A: IZINCOKO
Kulindeleke ukuba umviwa abhale isincoko esiNYE esinomthamo ongamagama
angama-340-390 (2-2½ amaphepha) ngesiNYE kwizihloko ezinikiweyo. Umviwa
angabhala nangaluphi na udidi lwesincoko: esibalisayo, esichazayo, esixoxayo,
esivelela amacala omabini, esicamngcayo, okanye naziphi na ezidityanisiweyo kwezi.
UMBUZO 1
1.1 Konwatywa ekhaya ngaloo mini.
- Isincoko singabhalwa ngebali lemini enye libonise ukuba kwakutheni
ukuze konwatywe/achaze ulonwabo lwaloo mini/acamngce ngolonwabo
lwaloo mini/axoxele ulonwabo olwalukho ngaloo mini.
- Isincoko kulindeleke ukuba sinike impendulo yentsusa/efihlakeleyo/
eyindibanisela.
- Isincoko masilungelelaniswe sibe nothungelwano okanye unamathelwano.
- Masibe neziganeko/izimvo eziqiqisiweyo ezixhokonxa iingcinga
ezivuthiweyo.
- Kulindeleke ulwimi nolwakhiwo lwezivakalisi oluchanekileyo.
- Masisebenzise ifomathi ehambelana nodidi lwesincoko olukhethiweyo.
(Nayiphi na impendulo emxholo uhambelana nesihloko iyakwamkeleka). [50]
1.2 Ilizwe emva kwemvula.
- Isincoko singavelela ubuhle/ukubukeka/notshintsho lwelizwe emva
kwemvula esusela nakwimeko phambi kwemvula/ukonakaliswa kwelizwe
yimvula.
- Isincoko kulindeleke ukuba sinike impendulo yentsusa/efihlakeleyo/
eyindibanisela.
- Isincoko masilungelelaniswe sibe nothungelwano okanye unamathelwano.
- Masibe neziganeko/izimvo eziqiqisiweyo ezixhokonxa iingcinga
ezivuthiweyo.
- Kulindeleke ulwimi nolwakhiwo lwezivakalisi oluchanekileyo.
- Masisebenzise ifomathi ehambelana nodidi lwesincoko olukhethiweyo.
(Nayiphi na impendulo emxholo uhambelana nesihloko iyakwamkeleka). [50]
1.3 Uchulumanco lokunceda abanye abantu.
- Isincoko singavelela ulonwabo/ubuhle/ukubukeka/notshintsho xa abantu
bencedana/sisengasusela kubomi phambi kokuba bancedane.
- Isincoko kulindeleke ukuba sinike impendulo yentsusa/efihlakeleyo/
eyindibanisela.
- Isincoko masilungelelaniswe sibe nothungelwano okanye unamathelwano.
- Masibe neziganeko/izimvo eziqiqisiweyo ezixhokonxa iingcinga
ezivuthiweyo.
- Kulindeleke ulwimi nolwakhiwo lwezivakalisi oluchanekileyo.
- Masisebenzise ifomathi ehambelana nodidi lwesincoko olukhethiweyo.
(Nayiphi na impendulo emxholo uhambelana nesihloko iyakwamkeleka). [50]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya HL/P3 5 DBE/Novemba 2019
NSC – Isikhokelo sokumakisha
1.4 Ingqeqesho iqala ekhaya.
- Isincoko singangebali lemini enye/lobomi bomntu ongazange avume/
owavuma ukuqeqeshwa ekhaya.
- Singavelela intlungu/imeko yentlalo phakathi kwabazali nabantwana/
iziphumo zengqeqesho/ukulunga kwengqeqesho.
- Isincoko kulindeleke ukuba sinike impendulo yentsusa/efihlakeleyo/
eyindibanisela.
- Isincoko masilungelelaniswe sibe nothungelwano okanye unamathelwano.
- Masibe neziganeko/izimvo eziqiqisiweyo ezixhokonxa iingcinga
ezivuthiweyo.
- Kulindeleke ulwimi nolwakhiwo lwezivakalisi oluchanekileyo.
- Masisebenzise ifomathi ehambelana nodidi lwesincoko olukhethiweyo.
(Nayiphi na impendulo emxholo uhambelana nesihloko iyakwamkeleka). [50]
1.5 Itekhnoloji ezikolweni.
- Isincoko singavelela ukulunga/ukungalungi kwayo/iindidi zayo/imingeni
yokuyisebenzisa ezikolweni/ulonwabo lokuziswa kwayo ezikolweni.
- Isincoko kulindeleke ukuba sinike impendulo yentsusa/efihlakeleyo/
eyindibanisela.
- Isincoko masilungelelaniswe sibe nothungelwano okanye unamathelwano.
- Masibe neziganeko/izimvo eziqiqisiweyo ezixhokonxa iingcinga
ezivuthiweyo.
- Kulindeleke ulwimi nolwakhiwo lwezivakalisi oluchanekileyo.
- Masisebenzise ifomathi ehambelana nodidi lwesincoko olukhethiweyo.
(Nayiphi na impendulo emxholo uhambelana nesihloko iyakwamkeleka). [50]
1.6 Ukuvota kolutsha kungawenza umahluko kwintlalo yoluNtu.
- Isincoko singavelela uchulumanco lokuthatha inxaxheba/ukulunga/
ukungalungi kwako/imingeni ehambelana nokuvota/umahluko xa
lunokuvota/ukuthandabuza/ukuxhalaba ngeziphumo zenxaxheba
ethathwa lulutsha.
- Isincoko kulindeleke ukuba sinike impendulo yentsusa/efihlakeleyo/
eyindibanisela.
- Isincoko masilungelelaniswe sibe nothungelwano okanye unamathelwano.
- Masibe neziganeko/izimvo eziqiqisiweyo ezixhokonxa iingcinga
ezivuthiweyo.
- Kulindeleke ulwimi nolwakhiwo lwezivakalisi oluchanekileyo.
- Masisebenzise ifomathi ehambelana nodidi lwesincoko olukhethiweyo.
(Nayiphi na impendulo emxholo uhambelana nesihloko iyakwamkeleka). [50]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya HL/P3 6 DBE/Novemba 2019
NSC – Isikhokelo sokumakisha
1.7 1.7.1 Imifanekiso.
- Isincoko singavelela amaphupha okuba ngumdlali wodumo/
ukukhuliswa kwezakhono/ukulunga kokuwugoba uselula umthi
wakho/ukunika nokuvimba abantwana amathuba/ukuphuhlisa
italente kwangoko/imingeni umntu ahlangana nayo kuqeqesho/
ukwamkela uqeqesho.
- Isincoko masinike isihloko esifanelekileyo.
- Isincoko kulindeleke ukuba sinike impendulo yentsusa/
efihlakeleyo/eyindibanisela.
- Isincoko masilungelelaniswe sibe nothungelwano okanye
unamathelwano.
- Sibe neziganeko/izimvo eziqiqisiweyo ezixhokonxa iingcinga
ezivuthiweyo.
- Kulindeleke ulwimi nolwakhiwo lwezivakalisi oluchanekileyo.
- Masisebenzise ifomathi ehambelana nodidi lwesincoko
olukhethiweyo.
(Nayiphi na impendulo emxholo uhambelana nesihloko
iyakwamkeleka). [50]
1.7.2 - Isincoko singavelela amaphupha okuba ngumlimi/umfama/
ukukhuliswa kwezakhono/ukunika nokuvimba ulutsha
amathuba okuziphuhlisa/izifundo neebhasari ezinenjongo
yokuphuhlisa amathuba kulimo/imingeni ahlangana nayo
amafama/ukwamkela uqeqesho/amaziko oqeqesho
lwamafama/izibonelelo zamafama.
- Isincoko masinike isihloko esifanelekileyo.
- Isincoko kulindeleke ukuba sinike impendulo yentsusa/
efihlakeleyo/eyindibanisela.
- Isincoko masilungelelaniswe sibe nothungelwano okanye
unamathelwano.
- Masibe neziganeko/izimvo eziqiqisiweyo ezixhokonxa iingcinga
ezivuthiweyo.
- Kulindeleke ulwimi nolwakhiwo lwezivakalisi oluchanekileyo.
- Masisebenzise ifomathi ehambelana nodidi lwesincoko
olukhethiweyo.
(Nayiphi na impendulo emxholo uhambelana nesihloko
iyakwamkeleka). [50]
AMANQAKU ECANDELO A: 50
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya HL/P3 7 DBE/Novemba 2019
NSC – Isikhokelo sokumakisha
ICANDELO B: IMIHLATHI
UMBUZO 2
Kulindeleke ukuba umviwa abhale imihlathi emiBINI kule ibuziweyo. Ubude
beempendulo mabube li-100-120 amagama (malunga nesi-1-1½ samaphepha)
umxholo kuphela. Ulwimi, irejista, isimbo sokubhala nethoni mayifanelane nenjongo
yobhalo.
2.1 ILETA ESESIKWENI
- Ifomathi: iidilesi ezimbini eyokuqala yombhali enomhla, eyesibini
yeyeyunivesiti ayichongileyo, isibuliso, umcimbi, isiqu nesiphelo
esifanelekileyo.
- Umhlathi mawenze isicelo ukhankanye ukuba leliphi ikhondo anqwenela
ukulilandela ubandakanye nezifundo abazenzayo.
- Umhlathi mawusebenzise ithoni, irejista, isimbo sokubhala nesigama
esifanelekileyo.
- Umxholo mawunike umtsalane onezimvo eziqiqisiweyo ezixhokonxa
iingcinga ezivuthiweyo.
(Nayiphi na ifomathi yalo mhlathi echanekileyo yamkelekile) [25]
2.2 INQAKU LEPHEPHANDABA
- Kulindeleke ukuba umhlathi ube linqaku elinika umdla ngeethabhulethi
ezifike ezikolweni zengingqi yomviwa.
- Umxholo mawunike umtsalane onezimvo eziqiqisiweyo ezixhokonxa
iingcinga ezivuthiweyo.
- Izimvo mazahlulwe ngemihlathi.
- Malibhalwe ngefomathi echanekileyo.
- Isihloko masibe sifutshane sitsale umdla.
- Inqaku malimxele umbhali nomhla wenqaku.
- Malisebenzise ulwimi olufanelekileyo.
- Malibe nethoni, irejista, isimbo sokubhala nesigama esifanelekileyo.
(Nayiphi na ifomathi yalo mhlathi echanekileyo yamkelekile) [25]
2.3 UDLIWANONDLEBE
- Udliwanondlebe malube malunga nemfundo yasimahla.
- Lube phakathi komfundi noMphathiswa wezeMfundo.
- Ifomathi mayibe ngumbuzo olandelwa yimpendulo.
- Izithethi mazinikwe amagama kushiywe umgca phakathi kwezithethi.
- Amagama ezithethi abhalwa kwicala elisekhohlo ephepheni kubekwe
ikholoni ze kulandele intetho yesithethi.
- Kwintshayelelo obuza imibuzo unika imvelaphi yomntu ambuzayo.
- Kwisiqu obuzayo ubuza imibuzo esemxholweni emalunga nemfundo
yasimahla.
- Iimpendulo mazicacise ngokwaneleyo zinike izimvo neengongoma
ezifanelekileyo.
- Umntu obuzwayo uphendula imibuzo aze anike ulwazi olulindelekileyo.
- Kuvumelekile ukusebenzisa umntu wokuqala umz 'Ndi'.
- Ithoni, irejista,ulwimi, isimbo sokubhala nesigama mazibe zezisesikweni.
(Nayiphi na ifomathi yalo mhlathi echanekileyo yamkelekile) [25]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya HL/P3 8 DBE/Novemba 2019
NSC – Isikhokelo sokumakisha
2.4 I-AJENDA NEMIZUZU
- Kulindeleke ukuba lo mhlathi ubhalwe ngokufanelekileyo-ube
ziziqanaqwana ezibini- i-ajenda nemizuzu.
- Mawubhalwe ngefomathi echanekileyo.
Kwi-ajenda;
- Ifomathi iziingongoma ezingamabinzana (izivakalisi ezipheleleyo
azamkelekanga), abathathi nxaxheba lulutsha.
- Mayiqulathe miba ekuza kuxoxwa ngayo entlanganisweni.
- Mayisayinwe ngunobhala ibe nomhla ayisayine ngawo.
Kwimizuzu yentlanganiso
- Mayilandele iingongoma ze-ajenda ngokulandelelana kwazo.
- Uvulo, ulwamkelo, izingxengxezo, imizuzu yentlanganiso edlulileyo
nemivuka.
- Umxholo mawugxile kwizigqibo ngokwezindululo zentlanganiso
eziqiqisiweyo ezixhokonxa iingcinga ezivuthiweyo..
- Kuyanceda ukusebenzisa isixando sokwenziwa nexesha elidlulileyo xa
kubhalwa izigqibo neziphakamiso umzekelo kuvunyelwene/kugqitywe/
kuphakanyiswe’.
- Ixesha elizayo lisetyenziswa malunga nezigqibo ezimalunga nokuseza
kwenziwa.
- Imizuzu mayibhale ixesha evalwe ngalo intlanganiso, ibe
nentsayinogama kaSihlalo kwakunye nomhla wokubanjwa
kwentlanganiso.
- Ithoni, irejista, isimbo sokubhala nesigama mazibe sesikweni
lwentlanganiso.
(Nayiphi na ifomathi yalo mhlathi echanekileyo yamkelekile) [25]
2.5 INTETHO ESESIKWENI
- Intetho mayibe nesihloko itsale umdla.
- Ifomathi: Makuvele ixesha, indawo, injongo, abaphulaphuli noko aza
kuthetha ngako.
- Umxholo mawunike imiba emalunga nokumazi kwakhe, izinto azibalule
ngazo, neenkcukacha ngokukhula kwabo, isimo sakhe neminqweno
emihle.
- Mayisebenzise izivakalisi ezifutshane esebenzisa imizekelo eqhelekileyo.
- Mayisebenzise ulwimi olunondileko, oluncomayo, olukhuthazayo
nolulumkisayo.
- Mayisebenzise ithoni yokuvuyisana/etyala umoya wokuvuyisana, irejista,
isimbo sokubhala nesigama esibonisa ukuba bayazana.
- Isiphelo masibe sisiphelo hayi isishwankathelo sokubhaliweyo.
(Nayiphi na ifomathi yalo mhlathi echanekileyo yamkelekile) [25]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya HL/P3 9 DBE/Novemba 2019
NSC – Isikhokelo sokumakisha
2.6 I-OBHITSHUWARI
- Ngokwefomathi ibhalwa ngokohlobo lwemihlathi/prozi.
- Umhlathi wokuqala mawunike iinkcukacha ngokuzalwa,imfundo, izinto
azithandayo, usebenzisa ixesha elidlulileyo/eladlulayo.
- Umhlathi wesibini mawunike iinkcukacha ngeemeko azibalule kuzo
ebomini usebenzisa ulwimi oluchukumisayo noluhloniphayo kunye
nentetho ngqo apho kufuneka kucatshulwe kumazwi akhe.
- Mawubhalwe ngethoni emncomayo umfi nengagxekiyo.
- Umhlathi ungasebenzisa izihlokwana ezifanelekileyo ezimalunga nobomi
bongasekhoyo.
- Kulindeleke ukuba umhlathi ubhalwe ngejelo lomntu wesithathu.
- Ungavala kakuhle ngomyalezo wovelwano okanye amazwi okumkhapha
nathuthuzelayo akwimo yexesha langoku kwisiphelo.
(Nayiphi na ifomathi yalo mhlathi echanekileyo yamkelekile) [25]
AMANQAKU ECANDELO B: 50
AMANQAKU EWONKE: 100
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya HL/P3
Downloaded from hlayiso.com 10 DBE/Novemba 2019
NSC – Isikhokelo sokumakisha
ICANDELO A: IZINCOKO – AMANQAKU
o Sebenzisa le rubrikhi rhoqo xa umakisha izincoko (Zephepha lesi-3, Icandelo A)
o Amanqaku ukusukela kweli-0 ukuya kwangama-50 ahlula-hlulwe ngokwamanqanaba amahlanu.
o Imigangatho yomxholo, ulwimi nesimbo, inqanaba ngalinye kula mahlanu lahlula-hlulwe kubini, kwakho amanqaku abelwe abo
banezincoko ezikwinqwanqwa eliphakamileyo nezo zikwinqwanqwa elingezantsi kwinqanaba ngalinye.
o Isakhiwo asichatshazelwa kukwahlulwa ngokwenqwanqwa eliphezulu nelisezantsi.
Imiqathango Egqwesileyo Esemagqabini Eyanelisayo Eyinxalenye Engaphumelelanga
neqaqambileyo nefanelekileyo
UMXHOLO 28–30 22–24 16–18 10–12 4–6
NOCWANGCISO -Impendulo igqwesile/ -Impendulo ixongxwe -Impendulo iyanelisa. -Impendulo -Impendulo ayihambelani
Inqwanqwa eliphakamileyo
inomtsalane, ngaphezu ngobugcisa. -Izimvo ziyathungelana ayinaluthungelwano nomxholo kwaphela.
(Impendulo koko bekulindelekile. -Izimvo zihambelana noko ziyaqinisekisa Lungqinelanayo. -Izimvo ziyabhidisa
nezimvo) -Izimvo eziqiqisisiweyo, gingci nomxholo kwaye ngokusemxholweni. -Izimvo azicacanga kwaye azingqamananga
Uyondelelwaniso ezixhokonxa iingcinga zinomdla zinobungqina -Ilungelelanisiwe noko kwaye ayizizo kwaphela nomxholo.
lwezimvo nezivuthiweyo. bokuvuthwa. kwaye iyathungelana ezomfundi. -Azicacanga kwaye
ngokucwangcisa -Impendulo elungelelaniswe -Ilungelelaniswe kakuhle kuquka intshayelelo, -Buncinci ziphindaphindiwe.
Ukuqonda injongo, kakuhle ngokugqwesileyo kakhulu kwaye isiqu ukuqukumbela/ ubungqina -Azilungelelaniswanga
abantu ekujoliswe enothungelwano iyathungelana nesiphelo. bolungelelwaniso kwaye azithungelani.
kubo kunye nesimo (enonamathelwano) (inonamathelwano) nothungelwano
sentlalo ukuquka intshayelelo, isiqu, kuquka intshayelelo, lweengcamango.
ukuqukumbela/nesiphelo. isiqu
30 AMANQAKU ukuqukumbela/nesiphelo.
25–27 19–21 13–15 7–9 0–3
-Impendulo egqwesileyo -Impendulo ixongxwe -Impendulo eyanelisayo -Ubukhulu becala -Akukho linge
kodwa ineendawana esilela kakuhle. nangona kumana impendulo lokuphendula isihloko.
Inqwanqwa elingezantsi
kuzo ukuba neempawu -Izimvo ziyahambelana kubakho izikhewu ayihambelani -Ayihambelani kwaphela
ezinomtsalane ogqwesileyo zinomdla. kwingcaciso. nomxholo. nomxholo kwaye
wesincoko esinkqenkqeza -Ilungelelaniswe kakuhle -Izimvo -Izimvo ayifanelekanga.
phambili. iyathungelana ziyanamathelana zibonakalisa -Ayingqamananga
-Izimvo ezivuthiweyo (inonamathelwano) ngokwanelisayo kwaye ukungahlangani nomxholo kwaphela
neziqiqisisiweyo. kuquka intshayelelo, ziyaqinisekisa. nokubhidisa. kwaye inobubhutyu-
-Izimvo zilungelelaniswe isiqu nesiphelo. -Kukho ulungelelwaniso -Phantse bhutyu.
ngobugcisa. olufumanekayo bungabikho
zinothungelwano nothungelwano ubungqina
(zinonamathelwano) kuquka kwintshayelelo, isiqu bolungelelwaniso
intshayelelo, isiqu kunye nesiphelo. nothungelwano.
nesiphelo.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya HL/P3
Downloaded from hlayiso.com 11 DBE/Novemba 2019
NSC – Isikhokelo sokumakisha
ULWIMI, ISIMBO 14–15 11–12 8–9 5–6 0–3
SOKUBHALA -Ithoni, irejista, isimbo -Ithoni, irejista, isimbo -Ithoni, irejista, isimbo -Ithoni, irejista, isimbo -Ulwimi
NOKUHLELA sokubhala, isigama sokubhala kunye sokubhala nesigama sokubhala nesigama alunantsingiselo.
Ithoni, irejista, zifaneleke kakhulu nesigama ziqaqambe zifanelekile kwinjongo, azihambelani -Ithoni, irejista, isimbo
Inqwanqwa eliphakamileyo
isimbo sokubhala kwinjongo, abantu kakhulu kwinjongo, abantu ekujoliswe kubo nenjongo, abantu sokubhala nesigama
nesigama ekujoliswe kubo nakwisimo abantu ekujoliswe kubo nesimo sentlalo. ekujoliswe kubo azihambelani mpela
esifanelene sentlalo. nesimo sentlalo. -Ulwimi lusetyenziswe nesimo sentlalo. nenjongo, abantu
nenjongo/nesimo -Ulwimi lusetyenziswe -Ulwimi luchanekile ngokufanelekileyo -Ulwimi lusetyenziswa ekujoliswe kubo nesimo
sentlalo. ngokuzithemba, kwaye ithoni ukudlulisa umyalezo. ngendlela sentlalo.
Uchongo magama, luyachukumisa isetyenzisiwe -Ithoni ifanelekile. ebuthathaka. -Ukusetyenziswa
ukusetyenziswa ngokugqwesileyo. ngokufanelekileyo -Izixhobo zolwimi -Ithoni nochongo kwesigama
kolwimi nemigaqo, -Ithoni idlwengula umxhelo nangokuzinzileyo zisetyenzisiwe magama kunqongophele
Iimpawu inobuciko. kwisincoko siphela. ukuphuhlisa azifanelekanga. ngokubaxekileyo de
zokubhala, igrama, -Phantse kungabikho -Ubukhulu becala nokuphucula umxholo. -Isigama ungakwazi ukuqonda
nopelo. nasinye isiphene segrama akukho ziphene sinqongophele okubhaliweyo.
nopelo. kwigrama nopelo. kakhulu.
15 AMANQAKU -Sixongxwe ngobugcisa -Sixongxwe kakuhle
obukhulu. kakhulu.
13 10 7 4
-Ulwimi lugqwesile kwaye -Ulwimi luyakuthimba -Ulwimi lusetyenziswa -Ulwimi lusetyenziswa
kusetyenziswe izixhobo kwaye ubukhulu becala ngokwanelisayo kodwa ngokungafanelekanga.
Inqwanqwa
zolwimi ezibonakalisa luchanekile. kusekho -Kuncinci okanye
ubuciko ngokufanelekileyo. -Ithoni iqaqambile ukungangqinelani apha akukho ukohluka –
elingezantsi
-Phantse kungabikho kwaye ichanekile. naphaya. hlukana kwezivakalisi.
nasinye isiphene segrama -Zimbalwa iziphene -Ubukhulu becala ithoni -Isigama
nopelo. zegrama nopelo. ifanelekile kodwa sinqongophele
-Sixongxwe ngobugcisa. -Sixongxwe kakuhle. usetyenziso zixhobo ngokugqithisileyo.
zolwimi lunqongophele.
ISAKHIWO 5 4 3 2 0–1
Iimpawu zodidi -Isihloko sikhuliswe -Iinkcukacha zakhiwe -Iinkcukacha -Kukho amanqaku -Amanqaku
lwesincoko, ngokugqwesileyo. ngokulandelelana ziphuhliswe asemxholweni. asemxholweni awakho.
ukuphuhliswa -Iinkcukacha zakhiwe nangokuqiqisisiweyo. ngokusemxholweni. -Izivakalisi nemihlathi -Ulwakhiwo
kwemihlathi ngokugqwesileyo. -Ziyathungelana. -Izivakalisi, imihlathi zineemposiso. lwezivakalisi nemihlathi
nokubunjwa -Izivakalisi, imihlathi -Ukwakhiwa zakhiwe kakuhle. -Isincoko lunobubhutyu-bhutyu.
kwezivakalisi. zakhiwe ngokugqwesileyo. kwezivakalisi nemihlathi -Isincoko sisesemxholweni -Isincoko siphume
kuyahambelana, sisesemxholweni. nangona zisekhona kwaphela emxholweni.
5 AMANQAKU kwahlukahlukene. iziphene.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya HL/P3
Downloaded from hlayiso.com 12 DBE/Novemba 2019
NSC – Isikhokelo sokumakisha
IRUBRIKHI YOKUHLOLA IMIHLATHI: ULWIMI LWASEKHAYA [25 AMANQAKU]
Imiqathango Egqwesileyo Esemagqabini Eyanelisayo Eyinxalenye Engaphumelelanga
neqaqambileyo nefanelekileyo
UMXHOLO, 13–15 10–12 7–9 4–6 0–3
UCWANGCISO -Impendulo igqwesile -Impendulo isemagqabini -Impendulo iyanelisa -Kubonakala ubunzima -Impendulo
NEFOMATHI ngaphezu koko ibonisa ulwazi olululo ibonisa ulwazi malunga nolwazi ibonakalisa
bekulindelekile. ngeempawu zodidi ngeempawu zodidi lweempawu zolu didi ukunqongophala
-Impendulo nezimvo. -Izimvo ziqiqisisiwe zaye lomhlathi. lomhlathi. lwetekisi. kolwazi ngeempawu
-Ulungelelwaniso zivuthiwe. -Ubhalo lusemxholweni. -Ayikho mxholweni -Kukho ukungqamana zodidi lomhlathi.
lwezimvo. -Ulwazi lunzulu -Ukuthungelana ngokupheleleyo. okungephi okusemxholweni -Intsingiselo ilahlekile
nokucwangcisa ngeempawu zohlobo komxholo -Kukho ukuphambuka kodwa kukho ukuphambuka kwaye akakho
-Injongo, abantu lomhlathi obhaliweyo. nezimvo, kucaciswe okungephi emxholweni. kubhalo. mxholweni kwaphela.
ekujoliswe kubo, -Ubhalo lusemxholweni kakuhle kakhulu kwaye -Ubukhulu becala -Akusoloko kukho -Awuthungelani
iimpawu/imigaqo ncakasana. neenkcukacha umxholo nezimvo uthungelwano phakathi umxholo nezimvo.
nesimo sentlalo. -Umxholo uyathungelana zixhasa isihloko. uyathungelana komxholo nezimvo. -Zimbalwa kakhulu
nezimvo. -Ifomathi ifanelekile -Ezinye iinkcukacha -Zimbalwa iinkcukacha iinkcukacha ezixhasa
-Icaciswe nzulu kwaye nangona ineziphene ziyasixhasa isihloko. ezixhasa isihloko. isihloko.
zonke iinkcukacha ezingephi. -Ubukhulu becala -Imigaqo eyimfuneko -Ayisetyenziswanga
ziyasixhasa isihloko. ifomathi ifanelekile yefomathi isetyenziswe imigaqo eyimfuneko
-Ifomathi yamkelekile kodwa kukho iziphene ngokungacacanga. yefomathi.
kwaye ichanekile. ezingephi. -Imigaqo engundoqo
yefomathi yetekisi
15 AMANQAKU ityeshelwe.
ULWIMI, ISIMBO 9–10 7–8 5–6 3–4 0–2
SOKUBHALA -Ithoni, irejista, isimbo -Ithoni, irejista, isimbo -Ithoni, irejista, isimbo -Ithoni, irejista, isimbo -Ithoni, irejista, isimbo
NOKUHLELA sokubhala, isigama sokubhala, isigama sokubhala, isigama sokubhala, isigama sokubhala, isigama
Ithoni, irejista, isimbo sifaneleke ngokukodwa sifaneleke kakhulu sifanelekile kwinjongo, asifanelekanga asihambelani
sokubhala, injongo/ kwinjongo, abantu kwinjongo, abantu abantu ekujoliswe kubo ngokupheleleyo kwinjongo, nenjongo, abantu
imeko, abantu ekujoliswe kubo ekujoliswe kubo kunye kunye nesimo sentlalo. abantu ekujoliswe kubo kunye ekujoliswe kubo
ekujoliswe kubo nesimo nakwisimo sentlalo. nakwisimo sentlalo. -Kukho iziphene nesimo sentlalo. nesimo sentlalo.
sentlalo. -Ulwimi lusetyenziswe -Ubukhulu becala ulwimi ezimbalwa zolwimi. -Ulwimi lusetyenziswe -Izele ziziphene yaye
Ukusetyenziswa ngokuchanekileyo kwaye lusetyenziswe ngokukuko -kukho isigama ngokungachanekanga iyabhidisa.
kolwimi nemigaqo yalo. lwakhiwe ngokukuko. nangokuchanekileyo esaneleyo. kubangela iziphene -Isigama asihambelani
Uchongo magama. -Phantse kungabikho -Isigama sichaneke -Iziphene aziyichaphazeli ezibaxekileyo. nenjongo.
Iimpawu zokubhala nasinye isiphene kakuhle. intsingiselo. -Intsingiselo ilahlekile. -Intsingiselo
nopelo. segrama nopelo. -Ubukhulu becala akukho ichaphazeleke
ziphene. ngokukodwa.
10 AMANQAKU
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Study this subject
Recommended for this subject

Memorandum
isiXhosa HL Grade 12 Paper 1 NSC November Exams 2019 Memo

Memorandum
isiXhosa HL Grade 12 Paper 3 NSC June Exams 2019 Memo

Memorandum
isiXhosa HL Grade 12 Paper 3 NSC November Exams 2014 Memo

Question paper
isiXhosa HL Grade 12 P1 NSC November Exams 2019 QP

Question paper
isiXhosa HL Grade 12 P3 NSC November Exams 2018 QP

Question paper
isiXhosa HL Grade 12 P3 NSC November Exams 2017 QP
More from Grade 12 isiXhosa HL

Annual teaching plan
Gr 12 IsiXhosa HL ATP 2023 24

Question paper
isiXhosa HL Grade 12 P1 Eastern Cape Mock 2025 QP

Question paper
isiXhosa HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2025 Question Paper

Question paper
isiXhosa HL Grade 12 Paper 3 NSC June 2025 Question Paper

Question paper
isiXhosa HL Grade 12 P3 NSC November 2025 Question Paper
_hlayiso.com_--e0bfc21f-9053-4dca-af3a-73495767fc72/v1-682ba3c7e04fa8dc02db/card.webp)
Errata