Skip to content

Life Sciences Grade 12 P1 Eastern Cape Mock 2021 QP

Question paperLife SciencesGrade 12202111 pages

Grade 12 Life Sciences Paper 1 question paper from the Eastern Cape Mock Exam 2021 (Sesotho), 11 pages. Read online or download the free PDF.

Free to read online, no sign-up needed

Answer online

Loading document…

Loading document…

Questions in this paper

Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com ait ZY Province of the ¥ EASTERN CAPE ‘Zand. EDUCATION NATIONAL SENIOR CERTIFICATE KEREITI 12 LOETSE 2021 DISAENSE TSA BOPHELO P1 TATAISO YA HO TSHWAYA MATSHWAO : 150 Tataiso ena ya ho tshwaya e na le magephe a 11
Downloaded from hlayiso.com 2 DISAENSE TSA BOPHELO P1 (EC/LOETSE 2021) MELAO THEO O AMANENG LE HO TSHWAYWA DISAENSE TSA BOPHELO 1. Haeba ho fanoa ka lesedi le fetang la dimaraka tse fanweng Emisa ho tshwaya ha matshwao a holimo a fihletsoe ebe o beha mola oa wavy le ‘max’ ka lehlakoreng le letona la letsoho le jetona. 2. Haeba, ho etsa mohlala, ho hiokahala mabaka a mararo mme ho fanoe ka a mahlano Tshwaya tse tharo tsa pele ho sa tsotelehe hore na kaofela kapa tseding di nepahetse / di fosahetse. 3. Haeba tshebetso yohle e fanwa ha ho hlokahala feela karolo ya yona Bala tsohie mme 0 tlotlise karolo e amehang. 4. Haeba papiso e kopwa, empa ho fanwa ka ditlhaloso Amohela haeba phapang / ho tshoana ho hlakile. 5. Haeba ho baloa ka tatellano ho hiokahala, empa ho fanwe ka dirapa Bakhethi ba tla lahieheloa ke dimaraka ka ho se kenye lethathamo. 6. Haeba ditshwantsho di fanwa ka ditIhaloso ha ditIhaloso di hlokahala Bakhethi ba tla lahleheloa ke dimaraka. 7. Haeba ditjhate tsa phallo dii fanwa sebakeng sa ditlhaloso Bakhethi ba tia lahleheloa ke dimaraka. 8. Haeba tatellano e sithabelitsoe mme lihokela ha li utloahale Moo tatellano Ie dihokela di nepahetseng, mokitlane. Ha tatellano fe dinokela di fosahetse, o se ke wa etsa mokitlane. Haeba tatellano le dikhokahano di nepahala hape, galella mokitlane. 9. Dikhutsufatso tse sa tsejweng Amohela haeba e hlalositsoe pele. Haeba e sa hlalosoa, se ke wa fana ka mokitlane oa khutsufatso e sa tsejweng, empa fana ka karabo karolong e setseng haeba e nepahetse. 10. Dinomoro tse fosahetseng Haeba karabo dumeliana le tatellano e nepahetseng ea dipotso, empa ho fanwe ka nomoro e fosahetseng, hoa amoheleha. 11. Haeba puo e sebedisitse fetola moelelo o reriloeng Se ke oa amohela. 12. Diphoso tsa mopeleto Haeba e tsebahala, amohela karabo, ha feela e sa bolele ho hong ho tsa Saense ea Bophelo kapa haeba e sa tsamaellane le maemo. Difuperweng tsa pampiri ena di sebedisitswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com (EC/Loetse 2021) DISAENSE TSA BOPHELO P1 13. Haeba mabitso a tlwaelehileng afanwa ka mantswe Amohela, ha feela e ka amoheloa kopanong ea naha ea lipuisano. 14. Haeba feela ho botswa lengolo, ho fanwa ka lebitso feela(le ho fapana) O seke wa ikotla 15. Haeba diyuniti ha di fanwe ka tekanyo Bakgethi ba lahlehelwa ke matshwao. Memorandamo etia fana ka dimaraka tsa dikarolo ka thoko. 16. Ela hloko kutwisiso ya karabo,e ka buuwang ka tsela e fapaneng 17. Tihaloso Ditshwantsho tsohle (ditayakramo, dikerafo, ditafole, jwalo jwalo.) .etlameha hoba le sehloho. 18. Ho fetola puo tsa molao (dipolelo le dikgopolo) Lentsoe le le leng kapa a mabedi a hlahang (dipuong) ka puo efe kapa efe ya semmuso ntle le puo ya tekolo ya moithuti e sebelisitsoeng haholo ho dikarabo tsa hae a lokela ho fuwa tlotla, haeba e nepahetse. Lesupa le nang le tsebo ea puo ea sermmuso e loketseng le lokela ho botsoa. Sena se sebetsa dipuong tsohle tsa semmuso. Difuperweng tsa pampiri ena ci se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com 4 DISAENSE TSA BOPHELO P11 (ECILOETSE 2021) KAROLO YAA POTSO YA 1 1.1. 1.1.1 Div 1.1.2 AvY 1.1.3 BYY 114 Avv 1.15 Avv 1.16 Cv¥v 1.1.7 Cvv 1.1.8 AvY 11.9 Cv¥v 1.4.10 Av“{(10 x 2) (20) 1.2 1.2.4 1.22 Peripheral’ nervous system 1.23 Dendritew 1.24 Geotropism” 1.2.5 Round window” 1.2.6 Thyroxin“/adrenalin 1.2.7 Adrenal gland” 1.2.8 Vaginay (8 x 1) (8) 1.3 1.3.1 B feelavv 1.3.2 A le Bkabobedi vv 13.3 B feelavv (3x2) (6) 14 141 DC >AvY (2) 1.4.2 Ho sireletsaw/ho fokotsa kotsi mmeleng (1) 14.3 - Mesifaw - Tshwelesav (1) - (Any 1 x 1) (Tshwaya ya pele ELENGWE feela )} 1.44 (a) Cv ~ Interneuron~/connector neuron (2) (b) By — Ventral rootv (2) (c) Av— Motor neuron’ (2) Difuperweng tsa pampiri ena di sebedisitswe ntle ho tumello Phetia
Downloaded from hlayiso.com {EC/Loetse 2021) DISAENSE TSA BOPHELO P41 5 1.5 1.5.1 (a) Tshwelesa ya qoqothoY (1) {b) Testes” (1) 1.5.2 (a) Pituitary’ gland/Hypophysis () (b) TSH” /Thyroid stimulating hormone (1) (c) Adrenal gland’ (1) 153 Av (1) MATSHWAO OHLE A KAROLO YAA: 50 Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe nile ho tumello Phetla
6 Downloaded from hlayiso.com DISAENSE TSA BOPHELO P1 (ECILOETSE 2021) KAROLO YAB POTSO YA 2 2.4 2.1.1 2.1.2 2.2 2.2.1 2.2.2 2.2.3 2.2.4 2.25 Ho nontshwa ka ntle (1) Mahe a nontshwa ka sebopeho sa kantle sa banna (mokotia oa bana) / mahe ha a nontshwa kahare ho basadi. a) - Lenane la mahe amangata le behetswev ka hara poutjhe ka mokgwa wa hoeketsa monyetla wa ho nontsha~” ~ Manyolo a etsahala ka har'a mokotla - ho eketsa menyetla ea manyolo/ - Ntshetsopele ya diboko / embryo e etsahala ka har'a mokotla, “ - kahona ba sirelelitsoe liphoofolongy / mabaka afe kapa afe a tikoloho (efe kapa efe 2 x 2) (4) - Kgdlo ya mahe a emodisitsoeng e etsahala ka mokotleng wa monna - Vivipary e etsahala ka popelong/” - Mahe a emodisitsweng a fepwa ke yolk ea mawatie a mahe a dinotéi - Ho vivipary mahe a emolisitsoeng a fepuoa ke li-placentaY - Mokelikeli o patehileng ka har'a mokotla o thusa phallo ea phallo le khase ¥ - Ho vivipary placenta e thusa phapanyetsano ya phallo le khase (Tshwaya pele ELENNGWE feela) (efe kapa efe 1 x 2) (2) Nako ea kholo ea lesea le ka pdpelong pakeng tsa kemolo le pelehi (2) Matsatsi a 22~ Palo ea progesterone” (1) E tshwanang: - Mefuta ya dikhoto” - Khakanyo ya progesterone e entilwe” - Mofuta / mofuta wa progesterone“ - Boemo ba tshebetso ya dikhoto” - Boemo ba bophelo ba dikhoto “” - Mofuta wa dijo” (efe kapa efe 2 x1) (2) (Tshwaya pele habedi feela) - Ovary e ntsha progesterone/ ka hona, - Ho tlosoa ha ovary ho nolofalletsa mofuputsi ho tsamaisa mefuta e fapaneng ea progesterone “ - ho bapisa phello ya yona nakong ya kemaro” (3) Difuperweng tsa pampiri ena di sebedisitswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com (EC/Loetse 2021) DISAENSE TSA BOPHELO P1 2.2.6 2.2.7 23 2.3.1 2.3.2 2.3.3 2.3.4 24 2.4.4 2.4.2 2.43 Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello - Palo ya dikhoto tse phethileng kemaro di arotswe ke palo ya dikhoto sehlopheng ka seng“ - mmee atisitswe ka 100/ - Ho sebetsa joalo ka taolo” - ele hore e ka bapisoav ledihiopha tse ding - ho fumana hore na progesterone e ama katleho e atlehileng ya bokhatjhane (efe kappa efe 2 x 1) (a) A-— Suspensory ligament (ob) B-tris ¥ Ho tshireletsa leihlo” - Diciliary muscies di akgatholoha~ - Disuspensory ligaments diya” tiya - Tsitsipanoe ho lense eya eketseha - Lense eya batalla “/ebe khonvekse ha nyane - Matla a refractive ya lense eba nyanew /mahlasedi a kganya kobehileng ha nyane - Mahlasedi a letsatsi a tsepametse ho leihlo’ retina’¥ - Ho etsa setshwantsho se hlakileng (efe kapa efe 4 x 1) - Ha hona tshusumetso etswang eka fetisetswang” - Ho cerebrumv - eka getellang e etsa tahlehelo ya hose bone” Motjhini o bolokang tikoloho e kahare W/ - (Cold)di receptors/dithermoreceptors tse letlalong di ya susumelletsehav - Ho fetisetsa tshusumetso e tswang ho hypothalamus “ - hypothalamus tshusumetso etswang ho - Methapo ya madi a letlalo - Ditshwelesa tsa mofufutso - Methapo ya madi a letlaio e ya kgutsufala “ (vasoconstriction) - Madi a phalla ha nyane hoya letlanong ~ le - Leho fela ha motjneso Y mmeleng - Madi atswang ha nyane a fetisetswa ho di tsholesa tsa mofufutso - Ho hlahiswa mofufutso ofokolang” le - motjhesoomonyane ~“ wa mofufutso - motjheso wa mmele oya nyoloha ebile oya laoleha (efe kapa efe 7 x1) - Enzymes ha disasebetsa “ - Di fedisa tshebetso ya methaboliki “/ e theola - £etella phetapheto ya ho hloleha ha ditho tsa mmele “/ hao heme /ha ho matia a tswang (2) (2) (1) (1) (1) (4) (3) 2) 2) (3) Phetia
Downloaded from hlayiso.com DISAENSE TSA BOPHELO P1 (ECILOETSE 2021) 2.5 2.5.1. 2.5.2 2.5.3 2.5.4 TS0elesa ea senya ¥ (1) Ho tsamaisa peo ya botona le moroto “” (1) - Botona ba ntate bo hloka 2°C bonyane ho feta motjheso ba mmeleY - Ho hlahisa botona ba ntate tse bophelongY” - Kahona,, ha letsatsi le tihesa,mokotla wa botona o lokisetsa hontsha botona mmeleng ¥ - Ho qoba ho kopana le mmele” - Ho boloka mofuthu o tlasev (Any 3 x 1) (3) Engwe ya di vas deferense eile ya kwalwa ka mokgwa wa ho buuwa” - Kahona,semen le sperm di tsamaiswa ka lehlakore le lengY/peo ya botona ba ntate botswa botoneng ba ntate( testis ) (2) [50] Difuperweng tsa pampiri ena di sebedisitswe ntle ho tumello Phetia
Downloaded from hlayiso.com (EC/Loetse 2021) DISAENSE TSA BOPHELO P41 POTSO YA3 3.1. 3.1.1. Mothapo wa ho utlwav 3.1.2 Tekanyo ya kgatello ka mahlakoreng a lera la tympanic’ 3.1.3 (a) Pinnav (b) Organ of Cortiv /Cochlea 314 (a) - (by) - Di ossicles ha di tsitsinyehe “ Ka hona, tsitsinyeho ha e kgone ho fetela ho oval window” Le kgatello ya maqhubu ha e kgone ho bateng bohareng ba tsebe v/ Organ of Corti ha e susumetswe ke ho hlahisa tshusumetso e tswang “/ha ho tshusumetso e ka ronyelwang ho ya bokong bakeng sa ho mamela (efe kapa efe 3 x 1) Karolo D/lere la tympanic ha lena he kgona ho hiahisa thothomelow Ha ho thothomelo eka ronyelwang di ossicles~’/ oval window Ka hona,ha ho kgatello ya maqhubu eka etsahalang ¥ Organ of Corti ha e susumetswe ke ho hiahisa tshusumetso etswang/e ka ronyelwang ho ya bokong bakeng sa ho mamela (efe kapa efe 3 x 1) 3.1.5 - Cristae di ya hlasimoloha” - Ho fetoia hlasimollo ho ba tshusumetsow - @ fitiswang ka methapo ya tsebe” - hoisa ho cerebellum” moo ho tolokwang teng - cerebellum e romela tshusumetso e tswang ho mesifa ya masapo v7 ho boloka tekano (efe kapa efe 4 x 1) 32 321 (a) - (b) - 3.2.2 - Ho tlosa di auxins~’tse hlahang ho di apical bud Ho dumella di auxins ho monyela ka hara di boloko tsa agar’ Di auxin di tla hasanela lehlakoreng le letshehadi la dikutu Hona |e tsepamiso ematla ka hodimo ya diauxin ka lehlakoreng Ie letshehadi la dikutu Tsepamiso ematlaka hodimo yadi auxin etlasusumeletsa ho hola ha di sele~’/ho mela ho lehlakoreng le letshehadi Ho se mele hantleY Ho ka etsa kutu ekobehele ka lehlakoreng le letona ka ho kobela nthla ya kutu lehlakoreng la letsoho le letona ~* *4 Eya qobeila+ efe kapa efe 3 Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla () (1) (1) (1) (3) (3) (4) (1) (1) (4)
Downloaded from hlayiso.com 10 DISAENSE TSA BOPHELO P'1 (EC/_OETSE 2021} 3.2.3 - Diauxin di tla monyela lehlakoreng le kganyang~ (letsohong leletona) - Efetele ho lehhaore le lefifi “ (ka letsohong le letshehadi) - Tsepamiso ematla e hodimo e lehiakoreng le lefifi etia susumetsa ho hola ha di cell ~/ di hola ho feta lehlakoreng le kganyang - Hose hole hantleY - Hoetsa dikutu di kobehekele hlakoreng le letona ho ya kganyeng v* (ka letsohong leletona) *4 Eya qobella +efe kapa efe 3 3.2.4 - makala amangata a matjha ahlaha A eketsa kgefutsov” - Ditholwana di bonahlal hara makala nolofalletsa kotulo e bonolow (Any 1 x 2) (Tshwaya ya pele ele NNGWE feela) 3300 3.3.1 (a) Insulin” (b) Manyeme~ 3.3.2 Maikutlo a mabe” mekgwa/ homeostasis 3.3.3 Nakong ea ho itima dijo ha ho dijo tse jewang ka hona - Tekanyo ya tswekere e theohela tlase ho tlwaelehileng “ - Manyeme a ke ke a hlohlelletswa ho hiahisa insulin ¥ / ka tlase ho tla patwa / boemo ba insulin bo tla theoha 3.3.4 - Ha boemo ba tswekere bo theoha ka tlase ho maemo a tloaelehileng - manyeme a hiohlelletsoa ho ntsha glucagon’ € ngata hormone B - ehiohlelletsang phetoho ea glycogen ho glucose ” - ho phahamisa maemo a tswekere ho khutlela setioaeding 3.4.1. (a) Amniotic fluidv (b) Choriony 3.4.2 Umbilical vein’ 3.4.3 E sebetsa e le sehokelo sa lesea le sa tsoa emoloa ho mmev E dumella ho hasanngoa ha dijo tse qhibilihileng ho tioha ho mme ho ea ho boitumelo E dumella phallo ea oksijene ho tiona ho mme ho ea ho foetus” E dumella ho hasana ha carbon dioxide ho tloha lesea le sa le popelong (4) 2) (1) (1) (4) (1) (1) (1) E dumella ho hasana ha ditshila tse nang le naetrojene tse tsoang holesea ho me E boloka progesterone” e bolokang bokgatjhane (Tshwaya tsa pele tse PED! feela) (efe kapa efe 2 x 1) Difuperweng tsa pampiri ena di sebedisitswe ntle ho tumello Phetla (2
{EC/Loetse 2021) Downloaded from hlayiso.com DISAENSE TSA BOPHELO P1 11 3.4.4 3.4.5 Zygote e arolwa ke mitosis “ Ho theha bolo (é tiileng) ea lisele” ebitswa morulaY e arolang hape ho etsa bolo e sekoti ea lisele “ e bitsoang blastocyst” / biastula Disebeliswa tsa blastocyst / blastula ho endometrium” / Sena se bitswa ho hlongoa Lera le ka ntle la "embryo" le fetoha chorionv le lera le ka hare le fetoha amnion” ka lero la amniotic ka hare“ Kamora ho hlongoa chorion e ba le ikhahla tse ngata tse kang menwana/ e bitswang chorionic villi ¥ Endometrium ha mmoho le chorionic villi di theha placenta” (Efe kapa efe 8 x 1) (8) Sekoti se sekoti” ho amohela phokojwe e ntseng e hola MesifaY Ho etsa konteraka le ho phomola ho thusa ho beleha/” Kamohelo” ho otlolla ho amohela phokojwe e ntseng e hola (Leha e le efe 2 x 1) (2) [50] MATSHWAO OHLE A KAROLO YA B: 100 MATSHWAO OHLE A PAMPIRIFENA: 150 Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla

Study this subject

More from Grade 12 Life Sciences

View all