Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
IBANGA12
SEPTEMBA 2021
LIFE SCIENCES P2
MARKING GUIDELINE (ISIXHOSA)
AMANQAKU: 150
Esi sikhokelo sokukorekisha sinamaphepha ayi 10.
Skip to contentAll 2021 papers 


_hlayiso.com_--ba98751d-3865-44f0-a283-45a85ee22b81/v1-a064c478344352d73bb6/card.webp)


View all





Life Sciences Grade 12 P2 Eastern Cape Mock 2021 Memo
Grade 12 Life Sciences Paper 2 memorandum from the Eastern Cape Mock Exam 2021 (isiXhosa), 10 pages. Read online or download the free PDF.
Life Sciences · Grade 12 · Eastern Cape Mock Exam · 2021 · isixhosa. Memorandum, 10 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Life Sciences
- Grade
- Grade 12
- Language
- Isixhosa
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2021
- Exam period
- Eastern Cape Mock Exam
- Paper
- 2
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 10
- File size
- 285.6 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 10
This exam
Eastern Cape Mock Exam 2021
Questions in this paper
- Question 1.1GENETICS AND INHERITANCE20 marks
- Question 1.2GENETICS AND INHERITANCE16 marks
- Question 1.3MEIOSIS12 marks
- Question 1.4MEIOSIS8 marks
- Question 1.5EVOLUTION9 marks
- Question 2.1MEIOSIS8 marks
Show all 15 questions
- Question 2.2DNA: THE CODE OF LIFE7 marks
- Question 2.3DNA: THE CODE OF LIFE9 marks
- Question 2.4MEIOSIS9 marks
- Question 2.5GENETICS AND INHERITANCE11 marks
- Question 3.1GENETICS AND INHERITANCE9 marks
- Question 3.2EVOLUTION10 marks
- Question 3.3EVOLUTION12 marks
- Question 3.4EVOLUTION12 marks
- Question 3.5EVOLUTION7 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
2 LIFE SCIENCES P2 (EC/SEPTEMBER 2021)
IMIYALELO YOKUKOREKISHA ILIFE SCIENCES
1. Ukuba kunikwe ulwazi oluthe kratya kunamanqaku abelweyo
Yeka ukumakisha xa amanqaku aphezulu efikelelwe kwaye ubeke umgca we-
wavy kunye 'max' kumda wesandla sasekunene.
2. Ukuba, umzekelo, izizathu ezintathu ziyafuneka kwaye ezintlanu zinikiwe
Phawula ezintathu zokuqala nokuba zonke okanye ezinye zichanekile /
azichanekanga
3. Ukuba yonke inkqubo inikwe xa kufuneka kuphela inxenye yayo
Funda konke kunye nekhredithi kwinxalenye efanelekileyo.
4. Ukuba uthelekiso luyabuzwa kodwa iinkcazo zinikiwe
Yamkela ukuba umahluko / ukufana kucacile.
5. Ukuba ukucwangciswa kuyafuneka kodwa imihlathi inikiwe
Abaviwa baya kuphulukana namanqaku ngenxa yokungabhali ezincwadini.
6. Ukuba imizobo inikwe nezichazi xa kufuneka inkcazo
Abaviwa baya kulahla amanqaku.
7. Ukuba iflow tshathi inikwe endaweni yeenkcazo
Abaviwa baya kulahla amanqaku.
8. Ukuba ulandelelwano ludidekile kwaye amakhonkco awanangqondo
Apho ukulandelelana kunye nokunxibelelana kuchanekile, ikhredithi. Apho
ukulandelelana kunye nokunxibelelana kungachanekanga, musa ukutyala.
Ukuba ulandelelwano kunye namakhonkco alungile kwakhona, qhubeka
kwakhona ngetyala.
9. Izifinyezo ezingaziwayo
Yamkela ukuba kuchazwe kuqala kwimpendulo. Ukuba awuchazwanga, musa
ukunikela ngetyala kwisifinyezo esingaziwayo kodwa ngetyala impendulo
eseleyo ukuba ichanekile.
10. Inombolo engalunganga
Ukuba impendulo ilingana ngokulandelelana kwemibuzo kodwa kunikwe
inombolo engeyiyo, kwamkelekile.
11. Ukuba ulwimi luyayitshintsha intsingiselo ebekiweyo
Musa ukwamkela.
12. Iimpazamo zopelo
Ukuba iyabonakala, yamkela impendulo, ukuba ayithethi enye into
kwiNzululwazi ngezoBomi okanye ukuba ayiphumi kwimeko.
13. Ukuba amagama aqhelekileyo anikwe kwisigama
Yamkela, ukuba yamkelwe kwintlanganiso yeengxoxo yeememo zesizwe.
Ukufotokopa eli phepha akuvumelekanga Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2021) LIFE SCIENCES P2 3
14. Ukuba kuphela ileta iceliwe kodwa ligama kuphela elinikiweyo (kwaye
kungenjalo)
Sukuthenga ngetyala.
15. Ukuba iiyunithi azinikwanga ngokwemilinganiselo
Abaviwa baya kulahla amanqaku. Isikhokelo sokumakisha siya kwabela
amanqaku iiyunithi ngokwahlukeneyo.
16. Yiba nemvakalelo yempendulo, enokuthi ichazwe ngendlela
eyahlukileyo.
17. Isihloko
Yonke imifanekiso (iidayagramu, iigrafu, iitafile, njl. Njl.) Kufuneka ibenegama.
18. Ukutshintshwa kwekhowudi kwiilwimi ezisemthethweni (imigaqo kunye
neengcinga)
Igama elinye okanye amabini avele (ii) kulo naluphi na ulwimi
lwaseburhulumenteni ngaphandle kolwimi lovavanyo lwabafundi
olusetyenziswe ubukhulu becala kwiimpendulo zakhe kufuneka enikwe ukuba
ichanekile. Ummakishi olwazi kakuhle ulwimi olusemthethweni olufanelekileyo
kufuneka athethwe. Oku kusebenza kuzo zonke iilwimi ezisemthethweni.
Ukufotokopa eli phepha akuvumelekanga Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
4 LIFE SCIENCES P2 (EC/SEPTEMBER 2021)
ICANDELO A
UMBUZO 1
1.1 1.1.1 C
1.1.2 D
1.1.3 A
1.1.4 B
1.1.5 D
1.1.6 A
1.1.7 C
1.1.8 B
1.1.9 B
1.1.10 B (10 x 2) (20)
1.2 1.2.1 Phenotype
1.2.2 Autosomes
1.2.3 Chiasmata /chiasma
1.2.4 Gene
1.2.5 Transcription
1.2.6 Cloning
1.2.7 Homologous chromosomes
1.2.8 Locus (8)
1.3 1.3.1 B kuphela
1.3.2 Bobabini uA no B
1.3.3 B kuphela (6)
1.4 1.4.1 Meiosis /Meyosis (1)
1.4.2 Metaphase 1 (1)
1.4.3 (a) B (1)
(b) F (1)
(c) D no E
(Korekisha ezimbini zokuqala kuphela) (2)
1.4.4 4 / four/zine (1)
1.4.5 Sperm / (not gamete) (1)
1.5 1.5.1 Million yeminyaka eyadlulayo (1)
1.5.2 (a) C /A (1)
(b) A (1)
(c) B (1)
1.5.3 Iindidi zeehypothesis ezinxulumene ne-evolution ziye zavavanywa
kwaye zaqinisekiswa ngokuhamba kwexesha / kwenziwe iimvavanyo
ezininzi kwaye ixhaswa bubungqina (1)
1.5.4 - Biogeography /Bhayogeography/Bhayojiyography
- Genetics /Jinetics
- Modification by descent /homologous structures (Any 3 x 1) (3)
(Korekisha ezintathu zokuqala kuphela)
AMANQAKU ECANDELO A: 50
Ukufotokopa eli phepha akuvumelekanga Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2021) LIFE SCIENCES P2 5
UMBUZO 2
2.1 2.1.1 A – Centromere /sentromiye/sentromere (1)
2.1.2 DNA Replication (1)
2.1.3 -Imolekyuli yeDNA iyazisombulula
-Kwaye ivuleke iziphu / iiweak hydrogen bonds ziyaqhekeka
-istrand ngasinye sisebenza njengetemplate
-Iinucleotides ezifumaneka zidada kwinucleoplasm
-Zijoyina kwistrand / (T-A; C-G)
-Ukwenza imicu emibini efanayo yeDNA (Nayiphi na 4 x 1) (4)
2.1.4 -Velisa iikopi ezimbini zeeseli / zeDNA / iichromosomes
-Ukuba iseli nganye entsha eyakhiwe kwimitosis inemfuza ngqo
Izinto / inani elifanayo le-DNA njengeseli yomzali / iichromosomes. (2)
2.2 2.2.1 Set 2 /kwiseti 2 /yesibini (1)
2.2.2 Zonke iibhanti zosana ezingadibani notata 2 zifana nomama 2
OKANYE
Zonke ii DNA bars zosana zifana nezo zikatata 2 kunye nezika mama
2
OKANYE
Iibars zabanye abazali azihambelani/azifani nazo zonke iibars
/amabhanti omntwana (2)
2.2.3 blood /igazi
skin cell /iseli yolusu
hair cell /iseli yonwele
saliva /amathe/izinkcwe
Korekisha ezimbini zokuqala kuphela (Nayiphi 2 x 1) (2)
2.2.4 Ubungqina bebhayoloji kuphando lweforensic / iindawo
zolwaphulo-mthetho / ukuchonga izaphuli mthetho
Ukulandelela abantu abalahlekileyo
ukuchaza abantu abaswelekileyo / izilwanyana
Ukuchaza ukuphazamiseka kwemfuza
Ukufanisa izicubu zomzimba
Ukuseka ubudlelwane bosapho
Korekisha eziMBINI zokuqala kuphela (Nayiphi 2 x 1) (2)
2.3 2.3.1 Iiseli ezibomvu zegazi ezimile okwerhengqe zibangela ukubhloka
kwimithambo yegazi ekhokelela ekonakaleni kwamalungu
abalulekileyo / ukuhambisa ioksijini encinci ekhokelela kumandla
amancinci / kwianemia (1)
2.3.2 Iseli yesitem iiseli ezingohlukaniswanga ezinamandla okwenza
nayiphi na itissue okanye ilungu lomzimba. (2)
Ukufotokopa eli phepha akuvumelekanga Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
6 LIFE SCIENCES P2 (EC/SEPTEMBER 2021)
2.3.3 (a) CUU (1)
(b) Glycine (1)
(c) Ukuba u-Thymine utshintshela ku-Adenine
-I-mRNA / ikhowudon iya kuba yi-GUG endaweni ye-GAG
-I-tRNA / anticodon iya kuba yi-CAC endaweni ye-CUC
-Ngoko ke, i-amino acid iya kuba yiValine
- endaweni yeGlutamine (4)
2.3.4 P1 Phenotype Normal male x Normal female
Genotype HH x Hh
Meyosis
G/gamete H, H x H, h
s
Fertilisation
F1 Genotype HH ; HH ; Hh ; Hh
Phenotype All Normal
Bane 0% * lokufumana umntwana one sickle cell disease
P1 ne F1
Meiosis ne fertilisation Nayiphi 5 + *1 Compulsory
OR
P1 Phenotype Normal x Normal female
male
Genotype HH x Hh
Meiosis
G/gametes H, H x H, h
Fertilisation Gametes H h
F1 H HH Hh
H HH Hh
Correct genotypes ✓
Phenotype All Normal
Banethuba le-0% * lokuba nomntwana onesifo seesells ezimile
okwerhengqa
P1 and F1
Meiosis and fertilisation *1 Compulsory + Any 5 (6)
Ukufotokopa eli phepha akuvumelekanga Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2021) LIFE SCIENCES P2 7
2.4 2.4.1 Karyogram / Karyotype (1)
2.4.2 Chromosome pair 23 unee
X chromosomes ezimbini / XX/iichromosomes ziyalingana
ngobungakanani (2)
2.4.3 - Kuba kukho iseti ephindwe kabini yee-chromosomes / 46
chromosomes / idiploid / homologous
- kwaye akukho seti inye yeechromosomes / hayi iichromosomes
eziyi23 / hayi ihaploid (2)
2.4.4 Down’s Syndrome / trisomy 21 (1)
2.4.5 - ichromosome pair 21
-Ayohlukani / non-disjunction
-Oku kuya kukhokelela ekubeni igamit/gamete nganye ibe neekopi
ezimbini zekromosome 21 -Xa le gamete idibana kunye ne normal
gamete
-Isiphumo se-zygote siya kuba nekopi eyongezelelweyo ye-
chromosome 21 / 3 iikopi ze-chromosome 21 (Nayiphi 3 x 1) (3)
2.5 2.5.1 Dihybrid Cross (1)
2.5.2 Zimbini izinto ezahlukileyo ezicrosiswayo (1)
2.5.3 (a) bbtt (2)
(b) Zombini zimnyana kwaye akukho mabala amhlophe
OKANYE
Mzali 1Mnyama kwaye akukho mabala amhlophe
Mzali 2 Mnyama kwaye akukho mabala amhlophe. (2)
2.5.4 - Kuba uboya obumnyama bulawulwa yi-allele edominent
- ikati ingaba homozygous / BBtt okanye heterozygous / Bbtt (2)
2.5.5 -Ipair yee-alleles kwii-chromosomes ze-homologous ziyohlukana
- Ngexesha le-meiosis / anaphase / ukwenzeka kwegamete, ukuze
-I-allele enye kuphela kwisibini ngasinye ibekhona kwi-gamete /
inzala unokufumana iallele enye kumzali ngamnye (3)
[50]
Ukufotokopa eli phepha akuvumelekanga Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
8 LIFE SCIENCES P2 (EC/SEPTEMBER 2021)
UMBUZO 3
3.1 3.1.1 Igrafu ebonisa inani leecolonies zamabhabhathane e-monarch
ukusuka kwi-1994 ukuya kwi-2010 (1)
3.1.2 (a) Ukusetyenziswa kwe herbicide (1)
(b) Inani le mornach butterfly colonies (1)
3.1.3 - Inani lamabhabhathane emornach lehlile ukusuka ngo1996
- phambi kokuba kusetyenziswe iherbicides ngo1998 (2)
3.1.4 - into eneDNA / genome etshintshileyo
- ukuveza uphawu olufunekayo (2)
3.1.5 -Ukhuphiswano oluncinci phakathi kwesityalo nokhula /
kuyakubakho isivuno esingaphezulu kukhokelela ekwandeni
kwinzuzo yamafama (1)
3.2 3.2.1 Kwakungekho kutya kwaneleyo ukuba batye (1)
3.2.2 Amasele ahlukaniswa ngamanzi
-Kwaye ke, akubangakho kuzalisana (2)
3.2.3 - Kwisiqithi kukho umahluko kubungakanani beGymnodactylus
amarali / amacilikishe
- Amanye amacikilishe ebeneentloko ezincinci ngelixa amanye
eneentloko ezinkulu
- Xa zazininzi iintubi ezinkulu kwezi ziqithi
- lawo aneentloko ezincinci asweleka kuba ebenokutya kuphela
iintubi ezincinci
- lawo aneentloko ezinkulu asinda angatya iintubi ezinkulu
- Azala kwakhona kwaye adlulisa uphawu lweentloko ezinkulu
kwinzala yawo
- Ekuhambeni kwexesha kwabakho inani elikhulu lamacikilishe
aneentloko ezinkulu (Nayiphi 5 x 1) (5)
3.2.4 -Ukuba ispicies zesiqithi zinokuzaliswa ngeespicies zemainland
-kwaye zivelise inzala echumileyo(fertile)ziluhlobo olunye / ukuba
azivelisi inzala echumileyo, aziyiyo intlobo efanayo (2)
3.3 3.3.1 Homo sapiens (1)
3.3.2 -ukukwazi ukukrazula / ukuluma / ukuhlafuna
-ukutya okuluhlaza (2)
Ukufotokopa eli phepha akuvumelekanga Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2021) LIFE SCIENCES P2 9
3.3.3 Table
Humans Gorilla
1. Icranium enkulu/ingqondo 1. icranium encinci/ingqondo
2. Flat face / 2. Face sloping /
Forehead slopes less Forehead slopes more
backwards backwards
3. Brow ridges are less 3. Brow ridges are more
pronounced pronounced
4. Less protruding jaws / 4. More protruding jaws /
prognathous prognathous
5. Lower jaw has a well- 5. Lower jaw has a poorly
developed chin developed chin
(Markisha ezokuqala ezintathu kuphela) Table + (Nayiphi 3 x 2) (7)
3.3.4 - Opposable thumbs
- iingalo ezijikeleza ngokukhululekileyo
- Elbow joints allowing rotation of forearm
- jikelezisa isandla ubuncinci 180°
- (Flat) nails instead of claws /bare fingertips
- Five digits/ pentadactyl
(Markisha ezimbini zokuqalakuphela) (Nayiphi 2 x 1) (2)
3.4 3.4.1 - Australopithecus
- Ardipithecus (2)
3.4.2 4 mya (1)
3.4.3 (4,5 – 1) = 3,5 mya (2)
3.4.4 - The foramen magnum has moved to the base of the skull / is in a
more forward position so that the head can be held vertically. /
spinal cord can be in line with the brain/ spine to enter the skull
vertically
- The position of the pelvic girdle moved to under/the bottom of the
core body so it is suitable to carry the weight of the upper body
- The pelvis has become more cup shaped/wider and shorter which
makes it suitable to carry the core/weight of the upper body / for
better distribution of upper body weight
- The spine became S- shaped / greater lumbar curvature in spine
for better balance/to support the upper body weight
Mark first TWO only (Any 2 x 2)
Ukufotokopa eli phepha akuvumelekanga Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
10 LIFE SCIENCES P2 (EC/SEPTEMBER 2021)
-I-foramen magnum ize kwisiseko (base) solukakayi (skull) /
ikwindawo engaphambili ukuze intloko ibanjwe nkqo. / umnqonqo
unokuthi uhambelane nengqondo / umqolo wokungena kukhakhayi
ngokuthe nkqo
-ipelvic ihanjiswe ngaphantsi / emazantsi omzimba ongundoqo
ukuze ithwale ubunzima bomzimba ongaphezulu
- Isinqe siye senziwa ikwekomityi / sibanzi kwaye sasifutshane
esenza ukuba kufaneleke ukuthwala ubunzima bomzimba
ongaphezulu /ongasentla / ukusasazwa ngcono kobunzima
bomzimba ongaphezulu/ongasentla
-Umqolo umile njengo S / ilumber curvature enkulu emqolo ukuze
kuxhathiseke ngcono / ukuxhasa ubunzima bomzimba ongasentla
Markisha ezimbini zokuqala kuphela (naziphi 2 x 2)
(4)
3.4.5 (a) Australopithecus africanus (1)
(b) Sterkfontein Caves (1)
(c) Robert Broom / John T Robinson (1)
3.5 3.5.1 Abantu bale mihla bavela eAfrika - emva koko bafudukela kwamanye
amazwekazi (2)
3.5.2 Fossil evidence
mitochondrial DNA / mtDNA
Markisha ezimbini zokuqala kuphela (2)
3.5.3 Americas (1)
3.5.4 (200 000 – 45 000) years = 155 000 years (2)
[49]
EWONKE SECTION B: 100
AMANQAKU EWONKE: 150
Ukufotokopa eli phepha akuvumelekanga Tyhila iphepha
Study this subject
Recommended for this subject

Errata
Life Sciences Grade 12 Paper 2 Eastern Cape Mock 2021 Errata

Question paper
Life Sciences Grade 12 P2 Eastern Cape Mock 2021 QP (Afr)

Question paper
Life Sciences Grade 12 P2 Eastern Cape Mock 2021 QP
_hlayiso.com_--ba98751d-3865-44f0-a283-45a85ee22b81/v1-a064c478344352d73bb6/card.webp)
Memorandum
Life Sciences Grade 12 P2 Eastern Cape Mock 2015 Memo (Afr)

Memorandum
Life Sciences Grade 12 P2 Eastern Cape Mock 2014 Memo (Eng)

Question paper
Life Sciences Grade 12 P1 Eastern Cape Mock 2023 QP
More from Grade 12 Life Sciences

Question paper
Life Sciences Grade 12 KZN March Test 2025 Question Paper

Memorandum
Life Sciences Grade 12 Paper 2 Mpumalanga Mock 2025 Memo

Question paper
Life Sciences Grade 12 P1 Mpumalanga Mock 2025 QP

Question paper
Life Sciences Grade 12 P1 North West Mock 2025 QP

Question paper
Life Sciences Grade 12 P1 Eastern Cape Prelim 2024 QP

Memorandum