Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
IBANGA 12
SEPTEMBA 2021
LIFE SCIENCES P1
AMANQAKU: 150
IXESHA: 2½ iiyure
*LSXHO1*
Eli phepha mibuzo linamaphepha ali 16.
Skip to contentAll 2021 papers 





View all





Life Sciences Grade 12 P1 Eastern Cape Mock 2021 QP
Grade 12 Life Sciences Paper 1 question paper from the Eastern Cape Mock Exam 2021, 16 pages. Read online or download the free PDF.
Life Sciences · Grade 12 · Eastern Cape Mock Exam · 2021. Question paper, 16 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Life Sciences
- Grade
- Grade 12
- Document type
- Question paper
- Year
- 2021
- Exam period
- Eastern Cape Mock Exam
- Paper
- 1
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 16
- File size
- 437.7 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 16
This exam
Eastern Cape Mock Exam 2021
Questions in this paper
- Question 1.1RESPONDING TO THE ENVIRONMENT (Humans)20 marks
- Question 1.2RESPONDING TO THE ENVIRONMENT (Humans)8 marks
- Question 1.3RESPONDING TO THE ENVIRONMENT (Humans)6 marks
- Question 1.4RESPONDING TO THE ENVIRONMENT (Humans)10 marks
- Question 1.5HUMAN ENDOCRINE SYSTEM AND HOMEOSTASIS IN HUMANS6 marks
- Question 2.1REPRODUCTION IN VERTEBRATES8 marks
Show all 14 questions
- Question 2.2HUMAN ENDOCRINE SYSTEM AND HOMEOSTASIS IN HUMANS13 marks
- Question 2.3RESPONDING TO THE ENVIRONMENT (Humans)10 marks
- Question 2.4HUMAN ENDOCRINE SYSTEM AND HOMEOSTASIS IN HUMANS10 marks
- Question 2.5HUMAN REPRODUCTION7 marks
- Question 3.1RESPONDING TO THE ENVIRONMENT (Humans)14 marks
- Question 3.2RESPONDING TO THE ENVIRONMENT (PLANTS)12 marks
- Question 3.3HUMAN ENDOCRINE SYSTEM AND HOMEOSTASIS IN HUMANS9 marks
- Question 3.4HUMAN REPRODUCTION15 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
2 LIFE SCIENCES P1 (EC/SEPTEMBA 2021)
IMIYALELO NENGCACISO
Funda le miyalelo ilandelayo ngocoselelo phambi kokuba uphendule imibuzo.
1. Phendula YONKE imibuzo.
2. Bhala ZONKE iimpendulo kwiNCWADI yeeMPENDULO yakho.
3. Qala impendulo yombuzo NGAMNYE ekuqaleni kwephepha ELITSHA.
4. Nombola iimpendulo ngokufanelekileyo ngokwenkqubo yokubhala amanani
esetyenzisiweyo kwiphepha lemibuzo.
5. Bhala iimpendulo zakho ngokwemiyalelo yombuzo ngamnye.
6. Yenza YONKE imizobo ngepensile uze ulabhelishe nge inki eblue okanye
emnyama.
7. Zoba imizobo, iitheybile okanye iiflow charts kuphela xa kuceliwe.
8. Imizobo yeli phepha AYIZOTYWANGA ngokwesikeyli.
9. UNGAYISEBENZISI igraph paper.
10. Ungayisebenzisa ikhatyhuleytha engaprogranywanga, iprotractor necompass
apho kukho imfuneko.
11. Bhala ngocoselelo nangokucacileyo.
Ukufotokopa eli phepha akuvumelekanga Please turn over
Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2021) LIFE SCIENCES P1 3
ICANDELO A
UMBUZO 1
1.1 Iindlela ezahlukeneyo zinikiwe nje ngempendulo kule mibuzo ilandelayo.
Khetha impendulo wandule ukubhala unobumba kuphela waloo mbuzo (A–D)
ecaleni kwenombolo yombuzo (1.1.1–1.1.10) kwiNCWADI YEEMPENDULO,
umzekelo 1.1.11 D.
1.1.1 Indawo esengqondweni ezinzisa ubungakanani becarbon dioxide
emzimbeni:
A hypothalamus.
B cerebrum.
C cerebellum.
D medulla oblongata.
1.1.2 Ieneji efunekayo ukuze iziperm zikwazi ukuhamba iveliswa kwi …
A mitochondria.
B nucleus.
C acrosome
D ribosome.
1.1.3 YEYIPHI kwezi hormones zilandelayo eyenza intombazana ifike
kwinqanaba lobudala (puberty)?
A LH/Luteinizing hormone
B Oestrogen
C FSH/Follicle stimulating hormone
D Prolactin
1.1.4 I ovulation kukuphuma kwe …
A ovum ingene kwifalopiyen tube.
B grafiyen folikles ezimatured zingene esibelekweni.
C corpus luteum ingene kwi fallopian tubes.
D ovum ingene esibelekweni.
1.1.5 YEYIPHI kwezi structures zilandelayo ene photoreceptors?
A Retina
B Choriod
C Vitreous humor
D Pupil
Ukufotokopa eli phepha akuvumelekanga Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
4 LIFE SCIENCES P1 (EC/SEPTEMBA 2021)
1.1.6 Isynapse sisithutyana (gap) esincinci phakathi kwe …
A cell body and the axon of one neuron.
B receptor ne effector.
C axon yeneuron nedendrite yenye ineuron.
D axon yeneuron ne axon yenye ineuron.
1.1.7 Imyelin sheath …
A inqanda ukoma (dehydration) kwe-axons.
B inika ienergy ehambisa iimpulse
C inika ielectrical insulation
D igcina amaqondo obushushu ephantsi
1.1.8 Indoda iphulukene nememory emva kwengozi yemoto.
YEYIPHI kwezi ndawo zengqondo zilandelayo enokuba yonzakale kule
ngozi?
A Cerebrum
B Cerebellum
C Medulla oblongata
D Corpus callosum
1.1.9 Uludwe lweevisual effects ezilindelekileyo lunikiwe ngezantsi.
(i) Ukungaboni indawo enkulu (wide field of view).
(ii) Ukungawohluli umbala obomvu koluhlaza.
(iii) Ukungakwazi ukufunda incwadi xa kukhanya kakhulu.
(iv) Ukungakwazi uku-registarisha izinto ezi-three-dimensional xa
ezijongile/ukungaqondi ubunzulu (depth) bento eyi 3D.
YEYIPHI combination kwezi zilandelayo eya kwenzeka emntwini
ophulukene nemehlo engozini?
A (i), (ii) no (iii) kuphela
B (i), (iii) no (iv) kuphela
C (i) no (iv) kuphela
D (ii), (iii) and (iv) kuphela
Ukufotokopa eli phepha akuvumelekanga Please turn over
Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2021) LIFE SCIENCES P1 5
1.1.10 Iconcentration ephezulu ye-adrenalin egazini ikhokelela ekunyukeni
kweswekile yegazi, kuba …
A iglycogen esesibindini nasezihlunwini itshintshwe yayi glucose.
B iproteins are broken down ukuze zikhuphe iglucose eninzi.
C imetabolic rate yehlile.
D Ukwetyiswa(digestion) kweecarbohydrate kunyukile.
(10 x 2) (20)
1.2 Nika igama elifanelekileyo lebayoloji (biological term) endaweni yezi nkcazelo
zilandelayo. Bhala igama kuphela ecaleni kweenombolo zemibuzo (1.2.1 ukuya
ku 1.2.8) ENCWADINI YEEMPENDULO.
1.2.1 Igama elinye elichaza iimembrane ezikhusela ingqondo.
1.2.2 Isebe le nervous system elineecranial kunye ne spinal nerves.
1.2.3 Ibranched outgrowth ye neuron ethumela inerve impulses kwi cell body
of the same neuron.
1.2.4 Indlela isityalo esikhula ngayo in response to gravity
1.2.5 Istructure esisendlebeni esifunxa ipressure wave ezingadingekiyo
ezisuka kwindlebe engaphakathi (inner ear)
1.2.6 Ihormone enyusa isantya semetabolizim kwiicells
1.2.7 Idlala (gland) elikhupha ialdosterone
1.2.8 Istructure esikwi female reproductive system apho isemen igaleleka
khona.
(8 x 1) (8)
1.3 Bonisa ukuba inkcazelo ekuKHOLAM I i-aplaya ku- A KUPHELA, ku-B
KUPHELA, ku-A no B okanye AYISEBENZI NAKANYE (NONE) kwii item
ezikuKHOLAM II. Bhala A kuphela, B kuphela, A no B okanye ayisebenzi
nakanye ecaleni kwenombolo yemibuzo (1.3.1 ukuya ku 1.3.3) ENCWADINI
YEEMPENDULO.
KHOLAM I KHOLAM II
1.3.1 Udidi lwedlala elikhuphela A: Endocrine gland
kwiiduct/tube eziya kwiitarget B: Exocrine gland
organs
1.3.2 Iimpawu zesifo iAlzheimer A: Memory loss
B: Confusion
1.3.3 Uhlobo lwe lens olusetyenziselwa Biconvex lens
A:
ukulungisa ishort-sightedness Biconcave lens
B:
(myopia)
(3 x 2) (6)
Ukufotokopa eli phepha akuvumelekanga Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
6 LIFE SCIENCES P1 (EC/SEPTEMBA 2021)
1.4 Idayagram engezantsi ibonisa ireflex arc.
C D
Sense organ
B A Effector
1.4.1 Bhala ngokulandelelana okufanelekileyo, ooNOBUMBA
abamele iineuron ezisa iiimpulse kwieffector. (2)
1.4.2 Xela ukubaluleka kwereflex action. (1)
1.4.3 Nika umzekelo ubemNYE we effector emzimbeni womntu. (1)
1.4.4 Bhala uNOBUMBA neGAMA le:
(a) Neuron efumaneka ngaphakathi engqondweni okanye
emnqonqweni (spinal cord) kuphela (2)
(b) Indawo ebonakalisa iroot yespinal nerve (2)
(c) I-neuron eyonakeleyo xa umntu ebuva ubuhlungu kodwa
engakwazi uku reacta. (2)
Ukufotokopa eli phepha akuvumelekanga Please turn over
Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2021) LIFE SCIENCES P1 7
1.5 Idayagram engezantsi ibonakalisa iiendocrine gland ezithile zomntu
obhinqileyo.
1.5.1 Xela idlala:
(a) B (1)
(b) E (1)
1.5.2 Xela:
(a) Idlala elikhupha igrowth hormone (1)
(b) Ihormone echukumisa (stimulates) idlala uB (1)
(c) Idlala elikhupha iadrenalin (1)
1.5.3 Nika UNOBUMBA wedlala elikhupha i-hormone eyenza iikidney
tubule zikwazi ukuphinda zifunxe amanzi. (1)
AMANQAKU ECANDELO A: 50
Ukufotokopa eli phepha akuvumelekanga Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
8 LIFE SCIENCES P1 (EC/SEPTEMBA 2021)
ICANDELO B
UMBUZO 2
2.1 Isicatshulwa esingezants singe-reproduction kwiiseahorse.
Iinkunzi zeeseahorse zinelungu elibupokotho elibizwa ngepouch kumazantsi
omzimba wazo. Ngexesha lezimbo zokuzala (mating ritual), imazi
yeseahorse izalela amaqanda amaninzi kwi-pouch isebenzisa ilingu elibizwa
ngokuba yiovipositor. Inkunzi ithi ikhuphe i sperms ezininzi izikhuphele kule
pouch ukulungiselela ukuba zikwazi ukufethelayza amaqanda.
Amantshontsho (embryo) akhulayo kwi-pouch yenkunzi afumana ukutya kwi
yolk yamaqanda. Ifluid ephuma kwipouch isusa iiwaste product eziphumayo
neoxygen eya emaqandeni afertiliyziweyo. Amantshontsho azalwa ephilile
xa ephuma kwipouch.
2.1.1 Xela olu didi lwefetilzeyshin olwenzeka kwiiseahorse. (1)
2.1.2 Nika isizathu sempendulo yakho ekuMBUZO 2.1.1. (1)
2.1.3 Cacisa unike izizathu zibe ZIBINI ezisetyenziswa zii-seahorses
ukuphucula amathuba okureprodyusa ngempumelelo. (2 x 2) (4)
2.1.4 Nika umahluko ubemNYE phakathi kwereproductive strategy
esetyenziswa ziiseahorse naleyo ivivipary. (2)
Ukufotokopa eli phepha akuvumelekanga Please turn over
Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2021) LIFE SCIENCES P1 9
2.2 Kwiimazi zeempuku ezimithiyo, i-progesterone iphuma kwi-corpus luteum.
Impuku ithatha iintsuku ezingama 22 ukuzala emva kwefertilisation.
Iqela lee-scientist liqhube uphando ukuzama ukuqonda ubungakanani
beprogesterone obufunekayo ukuze umitho (gestation) lwempuku lugqibeke
ngempumelelo.
Inkqubo (procedure) yayimi ngolu hlobo:
x Kwakhethwa iimazi zeempuku ezili 100 ezilinganayo ngobudala.
x Zohlulwahlulwa zangamaqela amahlanu alinganayo.
x Zonke ezi mazi zeempuku zili 100 zenziwa i artificial insemination
elaboratory (iisperm zafakwa kwilungu lokuzala lemazi kusetyenziswa
isyringe)
x Iiovaries zempuku nganye zazisuswa isakumitha impuku
x Iqela 1 zange litofwe nge progesterone
x Iqela 2 belitofwa yonke imihla nge 5 mg ye-progesterone
x Iqela 3 belitofwa yonke imihla nge 10 mg ye-progesterone
x Iqela 4 belitofwa yonke imihla nge15 mg ye-progesterone
x Iqela 5 belitofwa yonke imihla nge 20 mg ye-progesterone
x Inani leempuku ezimithe ngempumelelo kwiqela ngalinye liye labalwa
kwabalwa nepesenti yazo.
2.2.1 Chaza igama elingu gestation. (2)
2.2.2 Iimpuku zimitha ixesha elingakanani? (1)
2.2.3 Chonga i-independent variable kolu phando. (1)
2.2.4 Xela iifactor zibe MBINI ekwakumele ukuba zigcinwe zingatshintshi
(constant) kolu phando. (2)
2.2.5 Chaza ukuba kutheni iiovaries zasuswa ngoko nangoko emva
kokuba imithi impuku. (3)
2.2.6 Cacisa ukuba yabalwa njani ipesenti yeempuku eziligqibileyo ixesha
lokumitha. (2)
Chaza ukba kutheni iqela1 laliyinxalenye (was included) kolu
2.2.7
phando. (2)
Ukufotokopa eli phepha akuvumelekanga Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
10 LIFE SCIENCES P1 (EC/SEPTEMBA 2021)
2.3 Idayagram engezantsi ibonakalisa istructure semehlo lomntu.
2.3.1 Xela indawo engu:
(a) A (1)
(b) B (1)
2.3.2 Nika umsebenzi (function) ubeMNYE wendawo engu C. (1)
2.3.3 Chaza iaccommodation yemehlo xa umntu eqwalasele kwiobject
ebhekelayo kuye (moving away). (4)
2.3.4 Chaza imiphumela (consequence) yokonakala kwendawo engu D
kwi vision yomntu. (3)
2.4 2.4.1 Chaza i-homeostasis. (2)
2.4.2 Indoda yatsiba yangena emanzini abanda okomkhenkce aselwandle.
Ubushushu bomzimba wayo bahlala bugcinwe nge homeostasis.
Chaza indima eyadlalwa lulusu (skin) lwayo kwi-thermoregulation
ngeli
xesha. (7)
2.4.3 Xa umntu esemanzini abanda kakhulu, umzimba uphulukana
nobushushu
obungaphezu kunobo ubukhuphayo.
Cacisa ukuba kutheni ukuhlala ixesha elide kwindawo ebanda
kakhulu ngaphanlde kokhuseleko kungakhokelela ekufeni. (3)
Ukufotokopa eli phepha akuvumelekanga Please turn over
Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2021) LIFE SCIENCES P1 11
2.5 Idayagram engezantsi ibonisa amalungu esini sobudoda emva koqhaqho
(surgical procedure) oluthintela ukumithisa.
2.5.1 Xela indawo engu B. (1)
2.5.2 Nika umsebenzi (function) ubeMNYE wendawo engu A. (1)
2.5.3 Cacisa ukuba kutheni indawo engu C ibhekela emzimbeni
ngemini eshushu kakhulu. (3)
2.5.4 Cacisa ukuba kutheni olu qhaqho lusenokungakuthinteli ukumitha. (2)
[50]
Ukufotokopa eli phepha akuvumelekanga Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
12 LIFE SCIENCES P1 (EC/SEPTEMBA 2021)
UMBUZO 3
3.1 Umntu oneyona ngxaki yokungeva yayenziwe kukonzakala kwee-ossicles
nendlebe engaphakathi. Wenza i-cochlear implant. I-cochlear implant
ibuyisela ukuva kancinci. Kumntu owenze icochlear transplant, ii-sound waves
ziqokolelwa yi-microphone ze ziguqulwe yireceiver ne transmitter zibesi-
stimulus. Emva koko i-impulse isiwa ngqo kwi-cochlea yendlebe nge-
electrode.
Idayagram engezantsi ibonisa istructure sendlebe enecochlear implant.
3.1.1 Xela indawo engu B. (1)
3.1.2 Nika umsebenzi (function) ubeMNYE wendawo engu C. (1)
3.1.3 Yeyiphi indawo endlebeni esebenza njenge:
(a) Microphone (1)
(b) Receiver ne transmitter (1)
Ukufotokopa eli phepha akuvumelekanga Please turn over
Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2021) LIFE SCIENCES P1 13
3.1.4 Chaza kutheni umntu engaphulukana nokuva (may lose hearing
ability) ukuba kukho:
(a) Umonakalo kwi ossicles (3)
(b) Umngxuma (hole) kwindawo engu D (3)
3.1.5 Cacisa ukuba indawo engu A kunye nengqondo ziyigcina njani
ibalance. (4)
Ukufotokopa eli phepha akuvumelekanga Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
14 LIFE SCIENCES P1 (EC/SEPTEMBA 2021)
3.2 Uphando lwaqhutywa ukuzama ukuqonda igalelo le auxins kwindlela
yokukhula kwesiqu (stem) sesityalo.
Inkqubo yenziwa ngolu hlobo:
x Ii-potted plants ezimbini (1 no 2) ze-species esinye nobudala.
obulinganayo zasetyenziswa
x Iiapical bud zazo zombini izityalo zasuswa ngokusika kwindawo ebude
bulinganayo kwistem.
x Ii-apical buds ezisuswe kwezi zityalo zimbini zabekwa kwiiblokho zeagar
jelly ezohlukeneyo ithuba elingangeeyure ezi 2.
x Enye iblock yeagar jelly yabekwa kwi edge engasekunene yesurface
esikiweyo yepot plant 1 yaza eyesibini i-block ye agar jelly yabekwa kwi
edge engasekhohlo yepot plant 2, nje ngoko kubonisiwe kwidayagram
engezantsi.
x Zombini ezi pot plants zagcinwa kwibhokisi emnyama iiveki ezimbini
x Kwaaqwalaselwa ukukhula kweziqu zazo zombini izityalo emva kwexesha
lophando.
3.2.1 Nika isizathu sokuba i apical buds:
(a) Zisuswe (1)
(b) Zibekwe phezu kweebloko ze agar jelly kangangee yure ezi2 (1)
3.2.2 Chaza iziphumo ezifunyenwe for pot plant 1. (4)
3.2.3 U pot plant 2 wavezwa (exposed) kwi unilateral light kwicala
lasekhohlo ngokususa isiciko (lid) sebhokisi ngeli xesha lophando.
Chaza iziphumo ezafumanekayo. (4)
3.2.4 Chaza ukuba kutheni amafama eziqhamo ngamaxesha athile ezisusa
nje i apical buds kwimithi yeziqhamo. (2)
Ukufotokopa eli phepha akuvumelekanga Please turn over
Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2021) LIFE SCIENCES P1 15
3.3 Igraf engezantsi ibonisa ihomeostatic control yeglucose yegazi emntwini
ophilileyo.
3.3.1 Xela:
(a) Ihormone A (1)
(b) Idlala (gland) elikhupha ihormone B (1)
3.3.2 Xela udidi lwemechanism ekhontrola amaqondo eehormone A no B. (1)
3.3.3 Xa umntu ezila ukudla nokuba wenzela inkolo okanye impilo, uye
angatyi okwexesha elithile.
Chaza amaqondo ka hormone A emntwini ngethuba ezila ukudla. (2)
3.3.4 Cacisa ukuba ihormone B isebenza kanjani ukugcina amaqondo
afanelekileyo eglucose yegazi. (4)
Ukufotokopa eli phepha akuvumelekanga Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
16 LIFE SCIENCES P1 (EC/SEPTEMBA 2021)
3.4 Idayagram engezantsi ibonisa amalungu okuzala omntu ongumama omithiyo.
3.4.1 Xela:
(a) Ulwelo (fluid) A (1)
(b) Extra embryonic membrane D (1)
3.4.2 Chaza iblood vessel ku part C ehambisa i oxygenated blood ukusuka
kunina ukuya emntwaneni. (1)
3.4.3 Nika imisebenzi (functions) ibe MIBINI ka part B. (2)
3.4.4 Chaza idevelopment yezygote de uyokufika kukwenzeka
kukapart B. (8)
3.4.5 Cacisa istructural suitability sika part E sibe siNYE esenza akwazi
ukwenza umsebenzi wakhe. (2)
[50]
AMANQAKU ECANDELO B: 100
AMANQAKU EWONKE: 150
Ukufotokopa eli phepha akuvumelekanga Please turn over
Study this subject
Recommended for this subject

Question paper
Life Sciences Grade 12 P1 Eastern Cape Mock 2021 QP (Eng)

Question paper
Life Sciences Grade 12 P2 Eastern Cape Mock 2021 QP (Afr)

Question paper
Life Sciences Grade 12 P2 Eastern Cape Mock 2021 QP

Question paper
Life Sciences Grade 12 P2 Eastern Cape Mock 2021 QP

Question paper
Life Sciences Grade 12 P1 Eastern Cape Mock 2023 QP

Question paper
Life Sciences Grade 12 P1 Eastern Cape Mock 2019 QP (Afr)
More from Grade 12 Life Sciences

Memorandum
Life Sciences Grade 12 Eastern Cape Mock 2025 Memo

Memorandum
Life Sciences Grade 12 P2 Eastern Cape Mock 2025 Memo (Afr)

Memorandum
Life Sciences Grade 12 Paper 1 Free State Mock 2025 Memo

Memorandum
Life Sciences Grade 12 Paper 2 Free State Mock 2025 Memo

Memorandum
Life Sciences Grade 12 Paper 2 Gauteng Mock 2025 Memo

Memorandum