Downloaded from hlayiso.com
SENIORSERTIFIKAAT-EKSAMEN
RELIGIESTUDIES V1
2015
MEMORANDUM
PUNTE: 150
Hierdie memorandum bestaan uit 10 bladsye.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Skip to contentAll 2015 papers 


_hlayiso.com_--5873b603-61df-4dbb-8982-56b1d9fb7428/v1-ef32fba796bba6c1b5b7/card.webp)


View all





Religion Studies Grade 12 P1 NSC June 2015 Memo (Afrikaans)
Grade 12 Religion Studies Paper 1 memorandum from the NSC June Exam 2015 (Afrikaans), 10 pages. Read online or download the free PDF.
Religion Studies · Grade 12 · NSC June Exam · 2015. Memorandum, 10 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Religion Studies
- Grade
- Grade 12
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2015
- Exam period
- NSC June Exam
- Paper
- 1
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 10
- File size
- 315.0 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 10
This exam
NSC June Exam 2015
Questions in this paper
- Question 1.1The Variety of Religions10 marks
- Question 1.2Common Features of Religion10 marks
- Question 1.3The Variety of Religions5 marks
- Question 1.4The Variety of Religions10 marks
- Question 1.5The Variety of Religions6 marks
- Question 1.6The Variety of Religions9 marks
Show all 18 questions
- Question 2.1Common Features of Religion14 marks
- Question 2.2Common Features of Religion20 marks
- Question 2.3Common Features of Religion12 marks
- Question 2.4Common Features of Religion4 marks
- Question 3.1Common Features of Religion12 marks
- Question 3.2Common Features of Religion62 marks
- Question 4.1Common Features of Religion6 marks
- Question 4.2Common Features of Religion12 marks
- Question 4.3Common Features of Religion20 marks
- Question 4.4The Variety of Religions12 marks
- Question 5.1Topical Issues in Society30 marks
- Question 5.2Topical Issues in Society20 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
Religiestudies/V1 2 DBE/2015
SSE – Memorandum
AFDELING A (VERPLIGTEND)
VRAAG 1
1.1 1.1.1 C (1)
1.1.2 D (1)
1.1.3 B (1)
1.1.4 C (1)
1.1.5 D of B (1)
1.1.6 C (1)
1.1.7 C (1)
1.1.8 A (1)
1.1.9 B (1)
1.1.10 A (1)
L.W. As die kandidaat die korrekte antwoord gee instede van die
letter,moet hy gekrediteer word.
L.W. IN 1.2 moet enige relevante respons gekrediteer word.
1.2 1.2.1 • Godsdienste wat aktief saamwerk om sekere praktiese doelwitte
in die samelewing te bereik.
• Die leringe van verskeie godsdienste is met mekaar
versoenbaar. (2)
Maksimum 2 punte
1.2.2 • 'n Lewe wat onafhanklik van godsdiensinstellings en simbole
geleef word. (2)
1.2.3 • Die weg van Hoër Waarhede, en die leringe en doktrine van
Boeddhisme. (2)
1.2.4 • 'n Nuwe godsdiens wat gevorm word deur die leringe, oortuigings
en praktyke van verskillende godsdienste te kombineer.
• Bv. Sikhisme, Shembe (2)
LET WEL: Gee 1 punt as slegs 'n voorbeeld gegee word.
1.2.5 • Dit beteken die glorie van God in Arabies.
• Stigter van die Baha'i-geloof. (2)
Maksimum 2 punte
1.3 1.3.1 Ghoeroe (1)
1.3.2 Monoteïsme (1)
1.3.3 Dalai Lama (1)
1.3.4 Nirvana (1)
1.3.5 Waarsêer (1)
L.W. Indien die kandidaat die korrekte antwoord instede van die
letter skryf,moet dit gekrediteer word.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Religiestudies/V1 3 DBE/2015
SSE – Memorandum
1.4 1.4.1 Onwaar
Konserwatiewe Jode is diegene wat aan 'n konserwatiewe
vertakking van Judaïsme behoort. OF
Hervormde Jode is diegene wat aan 'n liberale vertakking van
Judaïsme behoort. (2)
Maksimum 1 punt
1.4.2 Onwaar
Die naam, Boeddha, kom uit Sanskrit en beteken 'Verligte Een'. (2)
1.4.3 Onwaar
'n Rabbi is 'n Joodse leier OF Kalief/Imam is 'n Moslem
godsdiensleier. (2)
1.4.4 Onwaar
Sedelike orde in Afrika Tradisionele Godsdiens word gekenmerk
deur die begrip van Ubuntu/Voorvaders. OF
Sedelike orde in die Christendom word gekenmerk deur die begrip
van verlossing. (2)
Maksimum 1 punt
1.4.5 Waar (2)
1.5 1.5.1 E
1.5.2 G
1.5.3 D
1.5.4 F
1.5.5 B
1.5.6 A (6 x 1) (6)
L.W.. As die kandidaat die korrekte antwoord gee instede van die
letter,moet dit gekrediteer word.
1.6 1.6.1 • Kos wat volgens Islamitiese wette geëet mag word. /Enige (2)
toelaatbare daad in Islamitiese wet.
1.6.2 • Dharma
• arta
• karma
• moksja (2)
Maksimum 2 punte vir 2 antwoorde
1.6.3 • Yin en yang is die twee teenoorstaande kragte in Taoisme
waaruit die hele wêreld se prosesse bestaan.
• Bv. liefde en haat, hongersnood en oorvloed, manlik en vroulik (3)
1.6.4 Hierdie aanhaling beteken dat dit onmoontlik is om goddelikheid
volledig te beskryf. (2)
TOTAAL AFDELING A: 50
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Religiestudies/V1 4 DBE/2015
SSE – Memorandum
AFDELING B
L.W. In gevalle waar meer as die vereiste vrae beantwoord is,moet
krediet gegee word vir die BESTE twee response.
In die afdeling moet twee punte per feit gegee word.
VRAAG 2
2.1 • Mense word hoog geag deur God.
• Elke mens moet deur ander mense waardeer word.
• Die hoogtepunt van God se skepping.
• Adam het die hele mensdom verteenwoordig, so alle mense is gelyk,
ongeag ras, godsdiens of belydenis.
• Die res van die skepping is onderdanig aan die mens.
• Menselewens is heilig.
• Menseregte, soos die reg op lewe, gelykheid voor die reg, vryheid van
assosiasie, ensovoorts, moet alles gerespekteer word.
• Elke mensereg is ontwerp om die waardigheid van mense te beskerm.
• Dit is die verantwoordelikheid van elke mens om hierdie regte te beskerm.
L.W. Enige ander relevante antwoord moet gekrediteer word. (12)
2.2 VOORBEELD 1: Boeddhisme
• Die grondslag van Boeddhisme is die onderrig van geweldloosheid aan
lewende wesens, onder wie ook mense.
• Alhoewel Boeddhisme die eerste sendinggodsdiens was wat uit Asië
gekom het, het dit nog nooit oorlog gebruik om sy boodskap oor te dra nie.
• Dit gebruik eerder die mag van logika om te oortuig.
• Die Agtvoudige Weg van Boeddhisme is gebaseer op mense wat
wegbeweeg van 'n pynlike lewe en aanmoediging om alle lewende wesens
te respekteer.
• Verdraagsaamheid en aanvaarding van mense soos hulle is, is
fundamenteel in Boeddhisme.
• Die begrip van ahimsa (moet nooit enige skade aanrig nie), bevorder
menseregte.
VOORBEELD 2: Afrika Tradisionele Godsdiens
• In ATG word individualisme as onmenslik beskou.
• Die godsdiens beklemtoon die belangrikheid van die eenheid van die
gemeenskap, ongeag godsdienstige lidmaatskap.
• ATG bevorder die filosofie van 'ubuntu', wat beteken dat 'n persoon net 'n
persoon kan wees as gevolg van ander mense.
• Dit beteken dat wanneer jy ander met deernis en respek behandel, hulle
jou ook so sal behandel.
• Dit is die bevestiging van menswaardigheid.
VOORBEELD 3: Islam
• Die grondslag van Islam is die Moslem geskrifte.
• Hulle kan die grondslag vir 'n lewe in harmonie met ander terwyl hulle
terselfdertyd hul eie opinies kan uitdruk, in die leerstellings vind.
• Hulle leer dat alle mense deur Allah geskep is en dat almal deel van
dieselfde eenheid is.
• Islam verwerp bekering onder dwang of deur verpligting, bv. 'Laat daar nie
dwang in godsdiens wees nie' (Koran, Soera 2, vers 256)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Religiestudies/V1 5 DBE/2015
SSE – Memorandum
• Islam moedig interaksie op grond van respek en welwillendheid aan.
• Islam bevorder nie geweld nie, bv. 'Weer die bose af met dit wat beter is'
(Koran, Soera 41, vers 34). (20)
2.3 JA
• Die sleutelrol van elke godsdiens is om grense of sedes te stel vir die
gedrag van volgelinge.
• Hierdie sedes kan as goddelik geïnspireer beskou word.
• Moraliteit is gegrond in godsdienstige leringe.
• Bv. 'Jy mag nie moord pleeg nie' is een van die Tien Gebooie van die
Christendom en Judaïsme.
• Dit leer oor die heiligheid van menselewens.
• Net so bied elke godsdiens praktiese leiding oor morele sake.
• Bv. Voorhuwelikse seks word nie in alle godsdienste toegelaat nie. Die
huwelik word eerder aangemoedig en gesinslewe word as heilig beskou.
NEE
• Godsdiens is nie die enigste bron van moraliteit nie
• Mense wat rituele uitvoer is nie noodwendig moreel 'goed' nie.
• Baie godsdienstige leiers is moreel korrup en pleeg selfs misdade onder
die voorwendsel van godsdiens.
• Die Katolieke Kerk is vasgevang in gevalle van kindermishandeling deur
ampsdraers.
• Mense gee voor om tradisionele genesers te wees en bedrieg
niksvermoedende volgelinge.
• Sekulariste glo dat morele ontwikkeling nie die eksklusiewe eiendom van
enige sekte of godsdiens is nie.
• Hulle beweer dat morele ontwikkelings deur publieke onderwys behaal kan
word. (12)
L.W. Enige ander relevante antwoord moet gekrediteer word.
2.4 • Die twee terme word as sinonieme gebruik.
• Etiek is 'n stelsel morele beginsels.
• Moraliteit verwys na maniere, karakter en goeie gedrag.
• Moraliteit is die praktiese demonstrasie van etiek. (4)
[50]
VRAAG 3
3.1 3.1.1 • Dit verwys na die staat waar almal dieselfde is in terme van
geloof, aard en eienskappe.
• Dit verklaar die eksklusiwiteit of uniekheid van elke godsdiens.
• Dit is 'n verenigende faktor binne elke godsdiens.
• Godsdienstige identiteit gee ook waardigheid aan 'n godsdiens.
• Dit bied erkenning aan 'n godsdiens. (6)
3.1.2 • Hulle het gemeenskaplike rituele.
• Hulle het 'n stel gemeenskaplike, ononderhandelbare,
fundamentele oortuigings.
• Dit word doktrine genoem.
• Hulle het 'n gemeenskaplike dragkode, veral vir seremonies.
(6)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Religiestudies/V1 6 DBE/2015
SSE – Memorandum
• Elke godsdiens het sy eie unieke simbole (bv. die kruis vir
Christendom, Yin/Yang vir Taoïsme).
• Die praktyk van tatoeëring (permanente merk van die liggaam)
ontwikkel ook godsdienstige identiteit.
3.2 3.2.1 • Leringe word sistematies aangebied.
• Dit word letterlik geïnterpreteer.
• Hulle word as ononderhandelbaar/bindend beskou. (4)
3.2.2 • In ATG bied leerstellings in die vorm van gesegdes morele
leiding in die gemeenskap.
• Leerstellings het in die mondelinge vorm behoue gebly en is
meer aanpasbaar as geskrewe teks.
• Daar is meer klem op rituele as op leerstellings. (4)
3.2.3 • Zen Boeddhisme beskou leerstellings as simbolies./
Leerstellings word nie letterlik geïnterpreteer nie.
• Die oorspronklike leerstellings van Boeddhisme word as stappe
na innerlike verligting beskou.
• Innerlike verligting word beskou as die werklike doelwit van
Boeddhisme, en nie blote gehoorsaamheid aan leerstellings nie. (4)
3.3 VOORBEELD: Suid-Soedan
• Konflik in Soedan het in 1983 begin toe die sentrale regering in Kartoem
probeer het om Sjaria-wette in Suid-Soedan toe te pas.
• Dit is hoe ver godsdiens tot die konflik bygedra het.
• Burgeroorlog het egter voortgeduur nadat Suid-Soedan in 'n VN-
referendum in 2010 onafhanklik geraak het.
• Dit toon duidelik dat die konflik nie godsdienstig was nie.
• Konflik het voortgeduur tussen etniese groepe, soos die Fur- en Masalit-
groep.
• Konflik het tussen die boere en nomadiese groepe uitgebreek, veral toe
daar 'n droogte was.
• Die meeste mense wat by die konflik betrokke is, is Soenni-Moslems.
• Godsdiens is dus nie die primêre oorsaak van die konflik nie.
• Godsdiensorganisasies is indirek in vredesamesprekings verteenwoordig
deur Afrikaunie(AU)-vredesinisiatiewe.
• Hierdie inisiatiewe het misluk, en godsdiensorganisasies het daarna op die
verskaffing van humanitêre hulp gefokus.
• Voorbeelde is 'Islamic Relief' en die 'Catholic Agency for Overseas
Development'.
• Daar was ook konflik oor die Heglig-olievelde.
• Dit het aan Soedan behoort, maar is in April 2012 deur Suid-Soedan se
weermag beset.
• Dit is dus duidelik dat godsdiens op baie klein skaal by die konflik betrokke
was.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Religiestudies/V1 7 DBE/2015
SSE – Memorandum
VOORBEELD: Palestina-Israel-konflik
• Hierdie konflik het met die Balfour-verklaring begin wat Palestina 'n
Britse Protektoraat gemaak het. Gedeeltes van Palestina is
afgebaken sodat Jode uit Europa daar kan woon.
• Jode het aanvanklik grond by die Palestina gekoop, maar het hulle
later van hulle grond af gedwing.
• In 1948 het die Jode hul onafhanklikheid van Palestina verklaar en
hulle land Israel genoem.
• Jode het in groot getalle uit Europa en Moslemlande na die nuwe
Joodse staat geëmigreer.
• Die setlaars het kort daarna grond wat aan die Palestyne behoort,
beset en die Palestyne het vlugtelinge geword.
• Vandag bou die Jode steeds nedersettings op besette Palestynse
grond.
• Net sommige Jode beweer dat die grond hul 'Godgegewe reg' is.
• Ortodokse Jode het die idee van 'n Joodse tuisland verwerp.
• In hierdie geval het Jode godsdiens gebruik om die bestaan van 'n
Joodse tuisland te regverdig en ook te verwerp.
• Dit het tot geringe intragodsdienstige konflik onder die Jode gelei.
• Die Palestina-Israel-konflik is egter nie godsdienstig nie – dit gaan
oor grond en menseregte. (26)
[50]
VRAAG 4
4.1 • 'n Gelykenis is 'n storie wat vertel word om 'n godsdienstige beginsel te
illustreer of om 'n godsdienstige vraag te beantwoord.
• 'n Gelykenis is meer direk as 'n allegorie.
• 'n Gelykenis is gewoonlik kort, en bevat 'n definitiewe sedeles./dit is
ontwerp om ‘n geestelike waarheid te onderrig. (6)
• Gelykenisse kan 'n kunsvorm wees, soos 'n gedig.
4.2 VOORBEELD: Christendom
• Die 'Verlore Seun' is 'n bekende gelykenis in die Bybel.
• 'n Seun verlaat sy huis en gesin om 'n wilde en bose lewe te lei.
• Hy keer na 'n lang afwesigheid terug huis toe waar sy gesin, en veral sy
pa, baie bly is om hom terug te verwelkom.
• Die sedeles is dat God bly is oor die terugkeer van 'n sondaar.
• Dit moedig vergifnis en liefde deur die gesin aan.
• Dit wys ook op die belangrikheid van berou deur die verlore seun.
• Onderdanigheid aan ouers word ook in hierdie gelykenis geïmpliseer.
VOORBEELD: Boeddhisme
• 'Die blinde mans en die olifant' is 'n gewilde gelykenis.
• Die Boeddha vertel van 'n koning wat al die blinde mans in sy koninkryk
bymekaar geroep het.
• Die blinde mans het verskillende dele van 'n olifant gekry om aan te voel.
• Elke blinde persoon moet die olifant beskryf volgens die deel waaraan hy
gevoel het.
• Die wat die tande gevoel het, het die olifant as 'n ploegskaar beskryf.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Religiestudies/V1 8 DBE/2015
SSE – Memorandum
• Die wat die oor vasgehou het, het die olifant as 'n wanmandjie beskryf.
• Die sedeles is dat stryerige priesters soos die blinde mans is: elkeen hou
net aan 'n klein deeltjie van die volle waarheid vas, en beweer dat hy die
hele waarheid ken. (12)
4.3 4.3.1 • 'n Doktrine is 'n stel oortuigings wat die sentrale oortuigings van
'n godsdiens vorm.
• Die woord kom van die Latynse woord ‘doctrina’ wat onderrig
beteken.
• Doktrine kan na die hele geloofstelsel van 'n godsdiens verwys.
• Dit verwys meer dikwels na sekere dele van 'n geloofstelsel.
• Bv. Die Hindoe-doktrine van reïnkarnasie/Christelike doktrine
van verlossing.
• Die doktrine beskerm die oortuigings wat noodsaaklik is vir 'n
godsdiens.
• Doktrine kan oor tyd verander om relevant te bly vir 'n sekere
era of kultuur.
• L.W. Enige ander relevante respons moet gekrediteer word. (10)
4.3.2 • Dit verwys na die absolute gesag van sekere leerstellings.
• Dit is bindend vir volgelinge.
• Die ontkenning van hierdie leerstellinge beteken gewoonlik dat
die persoon hom-/haarself van die sekere godsdiens uitsluit.
• 'n Dogma moet deur 'n erkende gesag in die godsdiens
ondersteun word.
• In Islam is die akida of sjada 'n voorbeeld van dogma. (Daar is
geen God behalwe Allah nie, en Mohammed is sy
boodskapper.)
• Die konsep van die Drie-eenheid is Christelike dogma.
L.W.Enige ander relevante respons moet gekrediteer word. (10)
4.4 4.4.1 • Dit word gedefinieer as politeïsties (geloof in baie godhede)
• Hindoegemeenskap is gebaseer op 'n klasstelsel.
• Die Hindoe-konsep van tyd is siklies.
• Dit beteken dat die heelal nie 'n skielike begin of einde het nie,
maar eerder deur herhaalde fases van manifestasie en
ontbinding beweeg.
• Die menslike siel gaan ook deur fases van hergeboorte
(reïnkarnasie)
L.W. Enige ander relevante respons moet gekrediteer word. (6)
4.4.2 • Daar is verering van voorvaders deur die ritueel van diere-
offers.
• Voorvaders het die mag om ongeluk of geluk te bring.
• Daar is nie 'n heilige geskrif nie.
• Die geskiedenis van oorerwing dien as die primêre bron.
• Daar is nie 'n spesifieke plek van aanbidding nie.
• Daar is nie spesifieke 'heilige' dae nie.
L.W. Enige ander relevante respons moet gekrediteer word. (6)
[50]
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Religiestudies/V1 9 DBE/2015
SSE – Memorandum
VRAAG 5
5.1 5.1.1 • Islam sal slegs ;n aanvaarde godsdiens word wanneer daar net
so baie grappe oor Mohammed as oor Jesus,Moses en
Boeddha is.
• Godsdiens geniet geen spesiale beskerming in die media nie.
• Die belediging van godsdiens en godsdienstige leiers is
aanvaarbaar.
• Mense wat nie 'n sekere godsdiens volg nie, hoef dit nie te
respekteer nie. (4)
5.1.2 • Godsdienstige oortuigings moet gerespekteer word.
• Mense regte behels die respek vir religie en religieuse
verdraagsaamheid.
• Geen regte is absoluut nie. (6)
• Vryheid van spraak moet nie misbruik word om skade aan te rig
of te beledig nie.
5.1.3 • Dit is gebruik om die faksie se afkeur van onderrig vir
meisies te beklemtoon.
• Dit is as 'n fundamentalistiese Islamitiese organisasie
beskryf.
• Dit stel Islam in 'n swak lig.
• Die media veralgemeen die optrede van 'n
fundamentalistiese groep om 'n diverse Moslem bevolking
van amper 2 biljoen mense voor te stel.
• Positiewe bydraes soos liefdadigheid en sosiale kohesie wat
deel van die godsdiens is, word geïgnoreer.
5.2 5.2.1 • Dit vestig Suid-Afrika as 'n sekulêre staat met geen
staatsgodsdiens nie.
• Dit verbied diskriminasie op grond van godsdiens of geloof.
• Godsdiensbeoefening kan by staatsinstelling plaasvind, maar:
• dit moet op gelyke grondslag gebeur,
• en bywoning moet gratis en vrywillig wees.
• Hierdie bepalings verseker dat daar harmonie is en dat vryheid
van assosiasie toegepas word.
• Respek vir verskillende rituele, praktyke, oortuigings en
verdraagsaamheid tussen die verskillende godsdienste.
• Vryheid van opinie verskaf 'n ruimte waarin godsdienste oor
sake van die staat of sosiale kwessies kommentaar kan lewer.
• Vryheid van uitdrukking moedig gemeenskaplike kommunikasie
tussen godsdienste sonder vrees aan. (10)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Religiestudies/V1 10 DBE/2015
SSE – Memorandum
5.2.2 • Godsdiensbeleid moet op so 'n manier opgestel word dat dit
verskillende godsdienste akkommodeer.
• Skoolbyeenkomste moet alle godsdienste akkommodeer.
• Die onderrig van Religiestudies moet nie eensydig wees nie.
• Alle belanghebbendes moet opgelei word in godsdienstige
verdraagsaamheid.
• Godsdienstige vakansiedae (of die viering daarvan) moet op
gelyke grondslag plaasvind.
• 'n Multigeloofsbenadering word deur die Departement van
Basiese Onderwys toegepas.
• (Bv. die bestudering van individuele godsdienste is deur
Religiestudies vervang.) (10)
[50]
TOTAAL AFDELING B: 100
GROOTTOTAAL: 150
Kopiereg voorbehou
Study this subject
Recommended for this subject

Question paper
Religion Studies Grade 12 P1 NSC June 2015 QP (Afr)

Memorandum
Religion Studies Grade 12 P1 NSC November 2015 Memo (Afr)

Memorandum
Religion Studies Grade 12 P1 NSC June 2018 Memo (Afrikaans)
_hlayiso.com_--5873b603-61df-4dbb-8982-56b1d9fb7428/v1-ef32fba796bba6c1b5b7/card.webp)
Memorandum
Religion Studies Grade 12 P1 NSC June 2018 Memo (Afrikaans)

Memorandum
Religion Studies Grade 12 P1 NSC June 2017 Memo (English)

Memorandum
Religion Studies Grade 12 P1 NSC June 2017 Memo (Afrikaans)
More from Grade 12 Religion Studies

Annual teaching plan
Gr 12 Rel Stu ATP 2023 24

Question paper
Religion Studies Grade 12 P1 Eastern Cape Prelim 2024 QP

Question paper
Religion Studies Grade 12 P1 November 2024 NSC QP (Eng)

Question paper
Religion Studies Grade 12 P1 November 2024 NSC QP (Afr)

Question paper
Religion Studies Grade 12 P2 November 2024 NSC QP (Afr)

Question paper