Tshivenda HL Grade 12 Paper 1 Feb March 2011 Memo

Downloaded from hlayiso.com GRADE 12 NATIONAL SENIOR CERTIFICATE GIREIDI 12 TSHIVEN¶A LUAMBO LWA HAYANI (HL) BAMMBIRI ·A U THOMA (P1) LUHUHI/¹HAFAMUHWE 2011 MEMORANDAMU MARAGA: 70 Memorandamu uyu u na masia¾ari a 4. Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

Downloaded from hlayiso.com Tshiven»a Luambo lwa Hayani (HL)/ P1 2 DBE/Luhuhi – ¹hafamuhwe 2011 NSC – Memorandamu KHETHEKANYO YA A: THOLOKANYON¶IVHO MBUDZISO 1 1.1 Ndi Tshikomba, ndi muzwala wavho/ndi muzwala na muzwala. (2) 1.2 Ndi nge mufumakadzi wavho a vho gonya miri/μihwala/a vha na thumbu, nz. (2) 1.3 Ndi Vho-Maria, vho vha vha tshi shuma sibadela tsha ¶ivhambele. (2) 1.4 Ndi Mu¼aifa, ngauri o vha e ¿wana e e¾he/muthihi fhedzi. (2) 1.5 Ndi nge a kolela Vhugala nga vhushai ha mu¾ani wa hawe, Vhugala o mu rwa mme awe vha dzhenelela/vha mu imelela. (2) 1.6 Mu¾ani wa Tshikwashule vho dzula zwavhu»i ngeno kha wa ha Vhugala hu tshi tambuliwa. (2) 1.7 U kolela vha¿we vhathu zwi a u huvhadzisa/u dzhenisa khomboni/a si zwavhuμi, nz. (2) 1.8 Zwi bvukulula uri ndi muthu a no kola, a dovha a vha na ma¾a¾a. (2) 1.9 O rwiwa milomo ya zwimba nga maanμa/a zwimbesa. (2) 1.10 1.10.1 Ee, a vho ngo ima na zwe mme avho vha vha vha tshi khou amba zwauri vha male Tshikomba. (2) 1.10.2 Ee, ngauri hu pfi ndi tanzhe na phedzi ya afho mu¾ani. (2) 1.11 Muthu a ambesaho ha na nungo/a hu na zwine a bveledza. (2) 1.12 Ee, hu na vhagudi vhanzhi vhane vho lemala mi¾ani ya havho vha fhedza vha tshi kolela vhagudi na vhagudisi musi vhe zwikoloni. (2) 1.13 Musi vha tshi vhona unga u sa vha na ¿wana mu»ini wa Vho-Tshikwashule zwi bva kha Vho-Maria. (2) 1.14 Hai, ngauri o rwiwa o tou levha. (2) ¹HANGANYELO YA KHETHEKANYO YA A: 30 Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

Downloaded from hlayiso.com Tshiven»a Luambo lwa Hayani (HL)/ P1 3 DBE/Luhuhi – ¹hafamuhwe 2011 NSC – Memorandamu KHETHEKANYO YA B: MANWELEDZO/SAMARI MBUDZISO 2 ADENDAMU YA SAMARI • U tshuwa/(u ofha) vhulwadze ha u sokou tshuwa-tshuwa. • Vhulwadze ha u humbula nga tshithu tshithihi tshifhinga tsho¾he. • Vhulwadze ha si¾irese (mutsiko). • Vhulwadze ha »orobo/vhulwadze ha zwa vhudzekani. • Vhulwadze ha lufhia/TB. • Ha swigiri. • Vhulwadze ha mbilu. N»ila ya u maka manweledzo: • Manweledzo o ½ekedzwaho e kha mbonalo/tshivhumbeo tsho khakheaho ngeno tshi tsho randelwaho kha Tshitatamennde tsha Kharikhu¼amu ya Lushaka a a makiwa, hone-ha ha vha na nda¾iso ya maraga nthihi. • Zwi tou vhofha uri vhalingiwa vha sumbedze tshivhalo tsha maipfi nga n»ila i songo khakheaho. • Kha vha avhele maraga nga n»ila i tevhelaho: o Maraga dza 7 ndi dza mbuno. o Maraga dza 3 ndi dza luambo. Maraga dza luambo dzi avhelwe nga n»ila i tevhelaho: ƒ Maraga nthihi musi ho bulwa mbuno 1 – 3 dzi re dzone. ƒ Maraga mbili musi ho bulwa mbuno 4 – 5 dzi re dzone. ƒ Maraga tharu musi ho bulwa mbuno dza 6 – 7 dzi re dzone. Zwavhu»ivhu»i maraga dza luambo dzi songo fhira mbuno dzo ½ewaho. Kha vha ¾use maraga nthihi kha maraga dzo avhelwaho mbuno na luambo arali tshivhalo tsha maipfi tshi songo sumbedzwa, kana maipfi o vhaliwa nga n»ila yo khakheaho. KHA VHA DZHIELE NZHELE: Abriviesheni/pfufhifhadzo a dzo ngo fanela u shumiswa, fhedzi arali dzi hone kha samari, dzi fanela u vhaliwa sa tshivhalo tsha maipfi ane dza a imela. ¹HANGANYELO YA KHETHEKANYO YA B: 10 Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

Downloaded from hlayiso.com Tshiven»a Luambo lwa Hayani (HL)/ P1 4 DBE/Luhuhi – ¹hafamuhwe 2011 NSC – Memorandamu KHETHEKANYO YA C: PHEN¶A NA KUSHUMISELE KWA LUAMBO MBUDZISO 3 3.1 3.1.1 ¶iwanela. Malume vho »iwanela mushumi wa ngadeni. (2) 3.1.2 Wadini. Dokotela u wadini ya vhaimana. (2) 3.1.3 Muthu wa tshifanyiso tsha A u sumbedza a songo takala/o ¾ungufhala/hanganea. Muthu wa tshifanyiso tsha B u sumbedza o takala. (2) 3.1.4 Vhannani. Vhannani, hu pfi ndi ene o thulwaho nga goloi? (2) 3.1.5 Madukana na one ha iti. Ngeno hu tshi »i vha na vhasidzana vha sa iti. (2) 3.2 3.2.1 Tshifhinga tsho fhelaho. (1) 3.2.2 Ano na a¼a/¶uvha ¼a mu¾angano u »aho/U vala. (1) 3.2.3 Pandela.Vho mu pandela mushumoni nge a tswa. (2) 3.2.4 Nyadenga. Nyadenga ndi mushumelavhapo. (2) 3.2.5 Vho-Langanani vho ri, ''Vhagudi vha tea u kuvhangana kerekeni vha vhala hu na vhalavhelesi.'' (2) 3.2.6 Vha bva nga ¼itswu. ¸a¿waha vhathu vho bva nga ¼itswu masimuni nga n¾hani ha »uvha. (2) 3.3 3.3.1 Fhethu ha u awela ha Shothodzo. Ngauri ndi yone ¾hoho ya mafhungo./Yo ¿walwa nga ma¼e»ere mahulwane. (2) 3.3.2 anga. ºwana a nga »i e»ela. (2) 3.3.3 Zwi amba u »iphi½a nga n»ila dzo¾he. (2) 3.3.4 Vha e»ela vha »o tou »a vha vuswa./Mitengo yashu ndi dzhia wo lala. A zwi ngoho nga n»ila ye zwa bulwa ngayo. (2) 3.3.5 • Fhethu hune Shothodzo ha wanala hone. • Nomboro dza lu¾ingo dzine vha Shothodzo vha nga kwamiwa ngadzo. (2) ¹HANGANYELO YA KHETHEKANYO YA C: 30 MARAGAGU¹E: 70 Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa