NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
IBANGA 12
SEPTEMBA 2014
ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1
MEMORANDAM
AMANQAKU: 70
Le memorandam inamaphepha asi – 7.
Skip to contentAll 2014 papers 





View all




_hlayiso.com_--e0bfc21f-9053-4dca-af3a-73495767fc72/v1-682ba3c7e04fa8dc02db/card.webp)
isiXhosa HL Grade 12 Paper 1 Eastern Cape Mock 2014 Memo
Grade 12 isiXhosa HL Paper 1 memorandum from the Eastern Cape Mock Exam 2014, 7 pages. Read online or download the free PDF.
Isixhosa Hl · Grade 12 · Eastern Cape Mock Exam · 2014. Memorandum, 7 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- isiXhosa HL
- Grade
- Grade 12
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2014
- Exam period
- Eastern Cape Mock Exam
- Paper
- 1
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 7
- File size
- 226.8 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 7
This exam
Eastern Cape Mock Exam 2014
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Question paperMemo
Questions in this paper
- Question 1Ukufunda nokubukela / Reading and Viewing (non-literary)30 marks
- Question 3Ukufunda nokubukela / Reading and Viewing (non-literary)10 marks
- Question 4Ukufunda nokubukela / Reading and Viewing (non-literary)10 marks
- Question 5Izakhiwo nemigaqo yolwimi / Language Structures and Conventions21 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
2 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1 (SEPTEMBA 2014)
ICANDELO A: UVAVANYO LOKUQONDA
QAPHELA
Eyona njongo yalo mbuzo kukuvavanya ukuqonda, ngoko ke umvavanywa
makanganyityelwa manqaku ngeempazamo zopelo nezolwimi ngaphandle
kokuba iimpazamo ezo zithi zitshintshe intsingiselo (itsho impendulo
ingabiyiyo echanekileyo).
Xa umvavanywa esebenzise amagama angengawo awesiXhosa
ncakasana, ibe yona impendulo iyechanekileyo, makanikwe amanqaku
apheleleyo ngempendulo yakhe.
Kwimibuzo evulelekileyo, makunganikwa manqaku ngo- EWE/HAYI,
NDIYANGQINELANA/ANDINGQINELANI, YINYANI/BUBUXOKI/LULUVO.
Amanqaku mawanikwe kujongwe ukuzixhasa kwakhe umvavanywa
(makujongwe ukuzixhasa kwakhe/isizathu esibambekayo esibangela ukuba
abhale ewe/hayi okanye yinyani/bubuxoki/luluvo,
ndiyangqinelana/andingqinelani).
Ukuba umvavanywa ubhale isivakalisi esipheleleyo endaweni
yegama/ibinzana ebelilindelekile, makanyityelwe amanqaku xa
engalikrwelelanga/engaliqaphulanga igama/ibinzana elo lilindelekileyo.
Xa kulindeleke ukuba umvavanywa abhale amanqaku amabini/amathathu
ze yena anike angaphezulu kwabelindelekile, makuhoywe la
mabini/mathathu okuqala kuphela.
Xa umvavanywa esebenzise IsiXhosa sengingqi makawanikwe amanqaku
ukuba impendulo yechanekileyo.
Xa kulindeleke ukuba umvavanywa akhethe impendulo echanekileyo
kwazinikiweyo, makaphiwe amanqaku xa abhale unobumba nempendulo
echanekileyo esecaleni konobumba/unobumba osecaleni kwempendulo
echanekileyo.
UMBUZO 1
1.1 Wayesebenza eRichmond. √ (1)
1.2 Umntu onxiba kakuhle aqwele ngokufaneleka √√/ Inene elinxiba kakuhle
lifaneleke √√ (2)
1.3 Utitshalakazi wayemsizela √/waba nosizi. √ (1)
1.4 Wayenomvandedwa ongasuswa nabutywala. √ (1)
1.5 Kukuvakala kwelizwi likaNomsa√/ Kukuva ilizwi likaNomsa limbuza ukuba
uyaphi. √ (1)
1.6 Bubuxoki. Amanzi amenza wabona umzimba kunye nesambatho sakhe
sengxowa. √√ (2)
1.7 Wamcela ukuba amdlalele uhadi. √ (1)
1.8 Ukucuntsula kwinto yabantwana. √√ (2)
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
(SEPTEMBA 2014) ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1 3
1.9 Ngeenzame zakhe. √ (1)
1.10 Andikholelwa kuwo (Uluvo lomfundi lokuzixhasa olunomhluzi) √√/
Ndiyakholelwa kuwo (Uluvo olunomhluzi lokuzixhasa). √√ (2)
1.11 Umona. √ (1)
1.12 Kulungile. Azixhase. √√
Akulunganga. Azixhase. √√
(Naluphi uluvo lomfundi olunomhluzi) (2)
1.13 Ozidlayo noziqhenyayo ngobufana bakhe√/ngumfana ongalandeliyo
nonyabileyo/ nomathileyo.√(Naluphi uluvo lomfundi oluvakalayo) (1)
1.14 (a) kukulahlekelwa yinto obusel’usithi yeyakho. √√ (2)
1.15 Ndingamncekelela de andivume√√/Ndingamyeka ndijonge ezinye
iintombi.√√ (Naluphi uluvo lomfundi olunomhluzi) (2)
1.16 Umntu akayiyo le nto umbona ekhangeleka eyiyo √√ /Umntu nokuba
uyintoni akancanywa √√/ yenza okuhle komnye umntu. √√ (Nayiphi na
impendulo yomfundi enomhluzi) (2)
1.17 Ziyafana ngokuba kuveliswe inene nenenekazi/ umfana nentombi. √
Zohluke ngokuba kumfanekiso A konwatyiwe kanti kumfanekiso B
kubonakala ngathi kukho le nto bangavisisani ngayo. √ (2)
1.18 Ngulo wesibini kuba UThemba akavumelananga nesicelo sikaNongendi
kwaye noNomsa akavisisananga noVelesazi. √√ (2)
1.19 Kumfanekiso A ukuze bahlale ngokonwaba emva kokungavumi abo
bebebafuna ukuba bathandane nabo √√ okanye emva kokuba uNomsa
encede uThemba waguquka walinene eliphangelayo nelithe layivuyela loo
nto. √√ (2)
AMANQAKU ECANDELO A: 30
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
4 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1 (SEPTEMBA 2014)
ICANDELO B: ISISHWANKATHELO
UMBUZO 2
Amanqaku abiwa ngolu hlobo lulandelayo:
Amanqaku asi-7 ngeengongoma ezisi-7.
Amanqaku ama-3 olwimi.
Amanqaku ewonke:10
Ulwabiwo lwamanqaku olwimi:
1–3 iingongoma ezichanekileyo: Nika inqaku eli-1
4–5 iingongoma ezichanekileyo: Nika amanqaku ama-2
6–7 iingongoma ezichanekileyo: Nika amanqaku ama-3
Ulwabiwo lwamanqaku olwimi xa umvavanywa ezicaphule iingongoma:
6–7 iingongoma ezicatshulweyo: akafumani nqaku lolwimi
1–5 iingongoma ezicatshulweyo: Nika inqaku eli-1
QAPHELA
Imo
Nokuba isishwankathelo sibhalwe ngemo engachanekanga,
masiphononongwe.
Ubalo-magama
Abakorekishi kulindeleke ukuba baliqinisekise inani lamagama
asetyenzisiweyo.
Musa ukuthabatha amanqaku ukuba umlingwa akalibonakalisanga inani
lamagama asetyenzisiweyo okanye ukuba inani lamagama libonakaliswe
ngokungachanekanga.
Ukuba udlule kwinani eliqingqiweyo, funda ukuya kuma ekupheleni
kwesivakalisi emva kokuphela kwenani eliqingqiweyo lamagama, ungawahoyi
alandelayo.
Izishwankathelo ezibhalwe zazifutshane kodwa zinazo zonke iingongoma
ezifunekayo okanye ezilindelekileyo mazinganyityelwa manqaku.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
(SEPTEMBA 2014) ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1 5
UMFUNDI ANGACANGCATHA KWEZI NGONGOMA
IINGONGOMA EZICATSHULWEYO IINGONGOMA EZISHWANKATHELWEYO
USebastian Kingue usibalisela USebastian wathengela uSiphindile
ngokuthengela uSiphindile Sibiya umsesane beneeveki ezimbini
umsesane emva kweeveki ezimbini bethandana waze wawugcina.
ethandana naye kodwa wawufihla kuba
esoyika.
Sadibana okokuqala ngoJanuwari ka- Badibana enkonzweni baze emva
2011 eCenturion xa uSiphindile kweenyanga ezintandathu bethandana
wayefika kwibandla leJehovah’s uSebastian wacela umtshato.
Witnesses emva kokubuya kwakhe
eJapan apho wayesenza izifundo
zakhe, kodwa siqale ukuthandana
ngoMeyi xa sobabini sasibhala iimviwo
eUnisa. Isicelo somtshato
sasingalindelekanga emva kweenyanga
ezintandathu sithandana saqala
sathetha ngengomso.
Ndandisoloko ndibuza uSiphindile USebastian ngumCameroon logama
ngenkcubeko yakowabo- kaloku uSiphindile enguMzulu.
yintombi yomZulu mna
ndingowaseCameroon.
Sasicinga ukuba abazali bakhe baza Wayenexhala ngelobola awayeza
kundibiza imali enkulu kwaye nangona kuyibizwa kuba engawazi amasiko
ndandingenamali ingako, ndandisazi amaZulu.
ukuba ndiza kuziqongqotha ngokulobola
uSiphindile.
Ngenye imini mhla sasizama USiphindile ulubonisile uthando
ukutshintsha ilayisenisi yam yokuqhuba kuSebastian xa wayenengxaki
yaseCameroon ukuba ibe yeyeli, yelayisenisi yokuqhuba ze
sisehliswa sisenyuswa ndambona uSebastian walubuyekeza
ukuba uyacaphuka. Ndaqaphela ukuba ngokumngeja.
intlungu yam uyithatha njengeyakhe.
Ukuzama ukumonwabisa, ndakhupha
umsesane.
Sabona iindawo eziliqela phambi Bawulungiselela umtshato
kokukhetha i-Aviator Hotel eKempton eAviator Hotel neyabalasela
Park.Umququzeleli wale ndawo wenza ngamalungiselelo
umsebenzi oncomekayo ukuzama asemgangathweni ophezulu.
ukwenza usuku lwethu lufane lodwa.
Emva koko siye santingela eKapa apho Emva komtshato baya konwaba
siye sayokuzonwabisa khona. Safika eKapa babuya emva kweentsuku
satendwa saphululwa nemizimba eFive ezintathu bediniwe.
Star SWI Luxury Guest Retreat.
Sakhenketha iintsuku ezintathu eKapa
kuquka nokuya kwintaba yetafile
nokujikeleza elwandle ngesikhephe.
Sabuya sidinwe siyimfe emva kolo
tyelelo.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
6 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1 (SEPTEMBA 2014)
NGOKOMHLATHI
USebastian wathengela uSiphindile umsesane beneeveki ezimbini bethandana
waze wawugcina. Badibana enkonzweni baze emva kweenyanga ezintandathu
bethandana uSebastian wacela umtshato. USebastian ngumCameroon logama
uSiphindile enguMzulu. Wayenexhala ngelobola awayeza kuyibizwa kuba
engawazi amasiko amaZulu. USiphindile ulubonisile uthando lwakhe xa
uSebastian wayenengxaki yelayisenisi yokuqhuba ze uSebastian walubuyekeza
ngokumngeja. Bawulungiselela umtshato eAviator Hotel neyabalasela
ngamalungiselelo asemgangathweni ophezulu. Emva komtshato baya konwaba
eKapa babuya emva kweentsuku ezintathu bediniwe.
ICANDELO C: ULWIMI
UMBUZO 3: UKUCAZULULA ISIBHENGEZO-NTENGISO
3.1 Kuthengiswa i-Study Guides √ (1)
3.2 Abafundi √/ Ootitshala√/Kubafundi nootitshala √ (Khetha enye kwezi) (1)
3.3 Ngokuyalezela √ (1)
3.4 (a) Ncedani! Yizani! Ngenani! √ (1)
(b) Uthenga sibe sinye, uzizuzele ibhaso ngaphakathi./Uwabimbilize
onke amanqaku √/Thina sikukhaphelela kwikamva eliqaqambileyo. √ (1)
(c) Sinazo i-Study Guides zeelwimi zonke√/ ikwazezezifundo zonke zeli
Phondo. √ (1)
3.5 Yima √ (1)
3.6 Uloba abathengi√/utsala umdla wabathengi. √ (1)
3.7 Luluvo, kuba kuthiwa “Usengaphumelela eluviweni ugcoloda” usenga
ubonisa ukungakuqinisekisi ngempumelelo √√/ubonisa ukuthandabuza
√√/usenokungaphumeleli okanye usenokuphumelela. √√ (2)
[10]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
(SEPTEMBA 2014) ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1 7
UMBUZO 4: UKUCAZULULA IKHATHUNI
4.1 Kubahlali bale dolophu √ / Kwiindwendwe ezisebenzisa le dolophu. √ (1)
4.2 Isimntwiso. √√ (2)
4.3 Lixelegu / lixumbululu/ lixixilili / lixaxavithi √ (Naliphi na eliza nomfundi
elikwathetha oku kubuzwayo) (1)
4.4 Ucoceko/ubunono.√ (1)
4.5 Ungazihluphi wena ndililahla ngabom. √√ (2)
4.6 Ukungavumelani nesi senzo √√/ Ukuyala le nto yenzekayo √√/
Ukungahambisani noku √√/ ukukulandula oku kwenzekayo √√ (2)
4.7 Hayi aziyiphili, kuba kaloku ziyayithanda indawo emdaka nengcolileyo. √ (1)
[10]
UMBUZO 5: UKUSETYENZISWA KOLWIMI
5.1 Ubuncinane ngesiqu √ (1)
5.2 Lisetyenziswe lakhokela/ landulela isibizo; Lilandelwa sisibizo √ (1)
5.3 Zazingeninzanga iincwadi zikaLindile. √ (1)
5.4 ULindile noFuneka bangcambaza kunye ukuya evenkileni kodwa akukho
mntu wakhe wababuza nto. √√ (2)
5.5 Badlula eposini. √ (1)
5.6 Nkszn√ (1)
5.7 C Uhlobo lokuqhubeka √ (1)
5.8 Utata wosula umntwana intloko. √√ (Nasiphi na isivakalisi esibhalwe
ngumfundi siveza iinjongosenzi ezimbini) (2)
[10]
AMANQAKU ECANDELO C: 30
AMANQAKU EWONKE EPHEPHA: 70
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Study this subject
Recommended for this subject

Memorandum
isiXhosa HL Grade 12 Paper 2 Eastern Cape Mock 2014 Memo

Memorandum
isiXhosa HL Grade 12 Paper 1 Eastern Cape Mock 2023 Memo

Memorandum
isiXhosa HL Grade 12 Paper 1 Eastern Cape Mock 2023 Memo

Memorandum
isiXhosa HL Grade 12 Paper 1 Eastern Cape Mock 2020 Memo

Memorandum
isiXhosa HL Grade 12 Paper 1 Eastern Cape Mock 2019 Memo

Memorandum
isiXhosa HL Grade 12 Paper 1 Eastern Cape Mock 2018 Memo
More from Grade 12 isiXhosa HL

Annual teaching plan
Gr 12 IsiXhosa HL ATP 2023 24

Question paper
isiXhosa HL Grade 12 P1 Eastern Cape Mock 2025 QP

Question paper
isiXhosa HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2025 Question Paper

Question paper
isiXhosa HL Grade 12 Paper 3 NSC June 2025 Question Paper

Question paper
isiXhosa HL Grade 12 P3 NSC November 2025 Question Paper
_hlayiso.com_--e0bfc21f-9053-4dca-af3a-73495767fc72/v1-682ba3c7e04fa8dc02db/card.webp)
Errata