Downloaded from hlayiso.com
NASIONALE
SENIOR SERTIFIKAAT
GRAAD 12
SEPTEMBER 2014
LANDBOUWETENSKAPPE V2
MEMORANDUM
PUNTE: 150
Hierdie memorandum bestaan uit 10 bladsye.
Skip to contentAll 2014 papers 





View all





Agricultural Sciences Grade 12 P2 2014 Memo (Afr)
Grade 12 Agricultural Sciences Paper 2 memorandum from the Eastern Cape Mock Exam 2014 (Afrikaans), 10 pages. Read online or download the free PDF.
Agricultural Sciences · Grade 12 · Eastern Cape Mock Exam · 2014. Memorandum, 10 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Agricultural Sciences
- Grade
- Grade 12
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2014
- Exam period
- Eastern Cape Mock Exam
- Paper
- 2
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 10
- File size
- 377.8 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 10
This exam
Eastern Cape Mock Exam 2014
Questions in this paper
- Question 1.1Basic agricultural genetics24 marks
- Question 1.2Basic agricultural genetics10 marks
- Question 1.3Agricultural entrepreneurship20 marks
- Question 1.4Basic agricultural genetics5 marks
- Question 2.1Agricultural marketing7 marks
- Question 2.2Agricultural marketing6 marks
Show all 23 questions
- Question 2.3Agricultural marketing7 marks
- Question 2.4Agricultural marketing8 marks
- Question 2.5Agricultural marketing5 marks
- Question 2.6Agricultural entrepreneurship2 marks
- Question 3.1Agricultural production factors7 marks
- Question 3.2Agricultural production factors6 marks
- Question 3.3Agricultural entrepreneurship9 marks
- Question 3.4Agricultural entrepreneurship8 marks
- Question 3.5Agricultural production factors4 marks
- Question 3.6Agricultural production factors1 marks
- Question 4.1Basic agricultural genetics7 marks
- Question 4.2Basic agricultural genetics7 marks
- Question 4.3Basic agricultural genetics8 marks
- Question 4.4Basic agricultural genetics6 marks
- Question 4.5Basic agricultural genetics4 marks
- Question 4.6Basic agricultural genetics1 marks
- Question 4.7Basic agricultural genetics2 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
2 LANDBOUWETENSKAPPE V2 (SEPTEMBER 2014)
AFDELING A
VRAAG 1.1 VRAAG 1.2
1.1.1 D √√ 1.2.1 D √√
1.1.2 C √√ 1.2.2 E √√
1.1.3 B √√ 1.2.3 A √√
1.1.4 A √√ 1.2.4 F √√
1.1.5 A √√ 1.2.5 C √√
(5 x 2) (10)
1.1.6 B √√
1.1.7 B √√
1.1.8 C √√
1.1.9 C √√
1.1.10 A √√
(10 x 2) (20)
VRAAG 1.3 VRAAG 1.4
1.3.1 Gradering/klassifikasie √√ 1.4.1 verwerking/waardetoevoeging √
1.3.2 Bestuur √√ 1.4.2 kloning √
1.3.3 Entrepreneur √√ 1.4.3 grond √
1.3.4 Atavisme √√ 1.4.4 homosigoties √
1.3.5 Kapitaal √√ 1.4.5 ko-dominansie √
(5 x 2) (10) (5 x 1) (5)
TOTAAL AFDELING A: 45
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
(SEPTEMBER 2014) LANDBOUWETENSKAPPE V2 3
AFDELING B
VRAAG 2: LANDBOUBESTUUR EN BEMARKING
2.1 2.1.1 Bemarkingstelsel
Koöperatiewe bemarking/poelstelsel √ (1)
2.1.2 Beginsels vir die vorming van ʼn bemarkingstelsel
Vrywillige en oop lidmaatskap √
Demokratiese lid beheer √
Lede se ekonomiese deelname √
Outonomie en onafhanklikheid √
Onderwys, opleiding en inligting √
Besorgdheid vir die gemeenskap √ (Enige 3) (3)
2.1.3 Redes vir die aanbeveling van bemarkingstelsels
Dit voldoen aan vereistes van die mark vir volume en bestendige
voorsiening √
Potensiaal vir groei √
Verbeter ekonomieë van skaal deur die samevoeging van
hulpbronne √
Bedingingsmag/maak ʼn beter onderhandeling vir ʼn goeie prys
moontlik √
Toegang tot professionele kundigheid √
Uitskakeling van die middelman √
Grootmaat aankope van insette word moontlik gemaak. √
Handelsmerk/lede kan ʼn merk ontwikkel vir die produkte om dit
meer sigbaar vir potensiële kopers te maak. √
Toegang tot befondsing. √ (Enige 3) (3)
2.2 2.2.1 Koste wat verband met die vervoer hou
Produksiekoste √
Produkvoorbereiding √
Verpakkingskoste √
Vervoerkoste √
Produkverlies-koste √
Opbergingskoste √
Prosesseringskoste √
Fooie, belasting en kommissies √ (Enige 3) (3)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
4 LANDBOUWETENSKAPPE V2 (SEPTEMBER 2014)
2.2.2 Maatreëls om landboubesigheid meer vaartbelyn te maak en te
verbeter
Verbeter paaie-infrastruktuur in landelike gebiede om bemarking te
fasiliteer √
Verbetering van toegang tot markinligting (die internet, selfone) √
Die verbetering van die opbergingsfasiliteite vir landbouprodukte
om ooraanbod te voorkom. √
Die verskaffing van toegang tot finansiering om werkswinkel
kapitaal en infrastruktuur te dek. √
Gebruik van die verkoelde berging en verkoelde vervoer om bederf
te voorkom, om buitensporige pryse te verhoed √
Gesamentlik bemarking deur die kombinering van vragte met
ander produsente, om aan markvereistes te voldoen vir die volume
en die vermindering van vervoerkoste. √
Verwerking van produkte naby die plek waar hulle geproduseer
word om die vervoerkoste te verminder wat verband hou met ʼn
relatief lae-waarde items. √ (Enige 3) (3)
2.3 2.3.1 Metodes om produkte te bemark
Advertensie √ bv. koerante/televisie/radio/tydskrifte/busadverting-
borde/advertensieborde √
In-winkel promosies bv. gratis smaaktoetse/gratis monsters van
produkte/weggee √
Direkte poslys √ bv. e-pos/posdienste/selfone/mobiele
boodskappe √
Handelskoue en uitstallings √ bv. landbouskou/gemonteerde
stalletjie skoue √
Persoonlike verkope √√ bv. interpersoonlike invloed/promosie
aanbieding op ʼn persoon-tot-persoon basis √ (Enige 2) (4)
2.3.2 Faktore om te oorweeg in die bepaling van die prys van produkte
Koste – Wanneer jy weet hoeveel dit kos om iets te produseer
kan jy besluit oor die minimum prys waarteen jy dit kan verkoop
om geld te maak √
Die vraag – Daar moet ʼn vraag na wat jy verkoop word, of dit sal
nie verkoop nie, maak nie saak van die prys nie. √
Kompetisie – As daar is baie goedere soos joune op die mark is,
moet jy besluit om jou koste te sny of ʼn spesifieke sektor te
teiken. √ (3)
2.4 2.4.1 Interpretasie van de wet van aanbod
As die prys van ʼn produk styg, √ sal die hoeveelheid aangebied van
die produk styg. √ / As die prys van ʼn produk val, √ sal die
hoeveelheid aangebied van ʼn produk val. √ (2)
2.4.2 Prys waarteen vraag gelyk is aan aanbod
R5,00 √ (1)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
(SEPTEMBER 2014) LANDBOUWETENSKAPPE V2 5
2.4.3 Hoeveelheid mango's aangevra teen R10 en voorsien teen R10
A =2√ (1)
B = 12 √ (1)
2.4.4 Faktore wat die vraag na mango's beïnvloed
Verbruikers-inkomste besteding √
Wysigings in voorkeure √
Navorsing √
Advertensie √
Aantal verbruikers √
Sosiologiese faktore √
Wetgewing √ (Enige 3) (3)
2.5 Bemarkingstelsels
2.5.1 Voorraadverkope √ (1)
2.5.2 Internet bemarking √ (1)
2.5.3 Kontrakte-mark √ (1)
2.5.4 Plaashekbemarking √ (1)
2.5.5 Varsproduktemarkte √ (1)
2.6 Redes vir die opstel van ʼn sakeplan
Om die haalbaarheid en ekonomiese lewensvatbaarheid van jou
besigheidsidee te toets √
Om jou finansiële behoeftes te bepaal √
Om finansiering te bekom word vir jou besigheid, of beleggers te lok √
Om daaglikse bedrywighede te lei √
Om effektiewe besigheidsbestuur te verseker √
Om jou toe te laat om probleme te voorsien wat risiko's verminder √
Om kennis oor bemarkingsgeleenthede en mededingers te verkry √
Om jou besigheid te herposisioneer om veranderinge in die mark te
hanteer √ (Enige 2 x 1) (2)
[35]
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
6 LANDBOUWETENSKAPPE V2 (SEPTEMBER 2014)
VRAAG 3: PRODUKSIEFAKTORE EN BESTUUR
3.1 Grond
3.1.1 Grond is onderhewig aan die wet van afnemende opbrengs
As jy opeenvolgende eenhede van een produksiefaktor √ byvoeg, sal
jy nie ʼn proporsionele toename in opbrengs kry nie. √ (2)
3.1.2 Ekonomiese kenmerke van grond
Grond is beperk √
Die produksiekapasiteit van grond wissel wyd √
Die waarde van grond wissel √
Die lewensverwagting van grond is onbeperk √
Grond is gewoonlik onvernietigbaar √
Dit is ʼn primêre faktor van produksie √
Dit is ʼn passiewe faktor van produksie √
Dit is vasgestel op ʼn bepaalde posisie √
Dit kan gekoop en verkoop word √
Die waarde neem toe/appresieer √ (Enige 2) (2)
3.1.3 Tegnieke om produktiwiteit te verhoog
Wetenskaplike metodes soos grondanalise, meet van
grondwater, √ verantwoordelike gebruik van plaagdoders √
Inheemse kennismetodes soos grond deel en organiese
kunsmis √
Die verbetering van grondvrugbaarheid √
Die verbetering van waterbestuur √
Die verandering van die teelpraktyke en boerderystelsels √
Die herstel van grondpotensiaal √
Konsolidering van onekonomiese plaaseenhede √ (Enige 3) (3)
3.2 Kapitaal en bestuur
3.2.1 Vaste kapitaal √ – reservoir/windpomp √
Roerende kapitaal √ – beeste √ (4)
3.2.2 Vaste kapitaal – die windpomp/pyplyn/waterput √ is ʼn permanente
struktuur/relatief duursaam/kan herhaaldelik in produksie gebruik
word. √ (1)
Roerende – dier/koei/bok √ Dit is vervoerbaar/beweegbaar. √ (1)
3.3 3.3.1 Inkomste- en uitgawesplan
Geskatte inkomste Geskatte uitgawes
Verkoop van skape Werkers se lone R13 400,00 √
R27 500,00 √
Rente van krediteure R1 800,00 √ Betaling van oortrokke rekening
R3 700,00 √ (4)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
(SEPTEMBER 2014) LANDBOUWETENSKAPPE V2 7
3.3.2 Verwagte inkomste = R27 500,00 + R1 800,00 = R29 300,00 √
Verwagte uitgawes = R13 400,00 + R3 700,00 = R17 100 √
Verwagte wins = R29 300 – R17 100 = R12 200 √ (3)
3.3.3 Oortrokke rekening: Dit is ʼn negatiewe balans in ʼn bankrekening √
wat veroorsaak deur meer geld te trek as wat in die rekening is. √ (2)
3.4 3.4.1 Strategiese bestuurskomponente
Ontwikkel ʼn visie √
Ontwikkel ʼn missie √
Stel doelwitte en doelstellings √ (3)
3.4.2 Risikobestuur praktyke
Praktiseer diversifikasie √
Doen eiendom- en aanspreeklikheidsversekering op die plaas √
Prosesseer surplus opbrengste
Verminder veiligheidsrisiko's deur dinge behoorlik te doen
(Enige 2) (2)
3.4.3 Eksterne kragte wat bestuur beïnvloed
Natuurkragte soos droogte, hael en vloede √
Kompetisie van ander boere
Die vraag/mark vir die produk
Geskoolde werkers/arbeidsmag (Enige 3) (3)
3.5 3.5.1 Voorwaardes vir die beëindiging van diens
ʼn Boer stop ʼn plaaswerker om te werk √ na ʼn vier weke skriftelike
kennisgewing aan die plaaswerker uitgereik is. √ (2)
OF
ʼn Plaaswerker hou op werk vir ʼn boer √ na ʼn vier weke skriftelike
kennisgewing aan die boer uitgereik is. √ (2)
3.5.2 Arbeidswetgewing van toepassing op die beëindiging van diens
Wet op Arbeidsverhoudinge (Wet Nr. 66 van 1995) √
Wet op Basiese Diensvoorwaardes (Wet Nr. 75 van 1997) √ (2)
3.6 Rol van unies en KVBA
Die KVBA en die vakbonde staan werknemers wat slagoffers is van
onbillike afleggings by √
Onregverdige ontslag √
Onbillike arbeidspraktyke √
Dispute besluite/resolusies √
Help in die vorming van werkplekbesluite/resolusies √
Publiseer riglyne vir dispuutresolusies √ (Enige 1) (1)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
8 LANDBOUWETENSKAPPE V2 (SEPTEMBER 2014)
VRAAG 4: GENETIKA
4.1 Variasie
4.1.1 Mutasie
It is ʼn toevallige en permanente verandering √ in die DNA-volgorde
van ʼn geen √ of ʼn skielike verandering √ in die genetiese materiaal
van ʼn sel. √ (2)
4.1.2 Oorsake van mutasie
Klimaat √
Topografie √
Ligintensiteit √
Siektes √
Voeding √
Beweegruimte en oefening √
Herkombinasie van gene √
Oorkruising van chromosome √
Skraping √
Hervestiging √
Inversie √
Herhaling √ (Enige 3) (3)
4.1.3 Voordele van variasie
Dit is die fondament van seleksie- en telingsprogramme √
Vir die teel van toekomstige geslagte √
Om kultivars en vee-rasse met verloop van tyd te verbeter √
Om die koste-effektiwiteit van hul boerderypraktyke te verbeter √
(Enige 2) (2)
4.2 Genetiese modifikasie
4.2.1 Eienskappe wat gewild is met boere in die Verenigde State van
Amerika
Gewasse wat weerstand teen die onkruiddoder glifosaat bied. √
Gewasse wat hul eie interne insekdoders genereer. √ (2)
4.2.2 Potensiële omgewingsgevare van genetiese verandering
Gene kan GM-gewasse in wilde plante versprei √
Nuttige insekte en peste kan gedood word √
Boere kan oormatige hoeveelhede onkruiddoders gebruik in velde
waar hulle onkruiddoder-gewasse kweek, wat lei tot skade aan
grond en waterhulpbronne. √
Besoedeling van die omgewing as gevolg van die gebruik van
oormatige onkruiddoder. √ (Enige 3) (3)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
(SEPTEMBER 2014) LANDBOUWETENSKAPPE V2 9
4.2.3 Hoekom diere geneties gemodifiseer word
Die verbetering van produksie-eienskappe, soos groeikoerse,
melkproduksie, weerstand teen siektes en voeromset. √
Die verbetering van kos gehalte, soos melk wat makliker verteer
sal word. √
Vervaardiging van produkte vir menslike terapeutiese gebruik,
soos medisyne of weefsel vir inplanting. √
Die vervaardiging van industriële- of verbruikersprodukte, soos
vesels. √ (Enige 2) (2)
4.3
Die meet van die melkproduksie van
32 Jersey rasse
12
10
8
6
4 Series 1
2
0
Melkproduksie in liters
4.3.1 Korrekte opskrif/titel √
Korrekte byskrifte van X-as en Y-as √
Korrekte skaal, met behulp van die liniaal √
Lyngrafiek √
Korrekte plot op die lyngrafiek √ (5)
4.3.2 Aantal koeie wat maksimum melk lewer
2 (1)
4.3.3 Redes waarom koeie kan aanbeveel word vir teling
Vir ʼn hoë inkomste uit die verkope van meer melk √√
Meer produksie van melk verseker voldoende voorsiening van
proteïene en minerale vir verbruik √
Meer melkproduksie kan die produksie van suiwelprodukte soos
kaas verhoog √
Die nageslag van die melkkoeie rasse kan verkoop word en
gebruik word vir teeldoeleindes aan opkomende boere √
(Enige 2) (2)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
10 LANDBOUWETENSKAPPE V2 (SEPTEMBER 2014)
4.4 4.4.1 Monohibride
Punnett-vierkant wat kruisies vertoon
B b√
B√ BB Bb√
b Bb bb√
(4)
4.4.2 Fenotipe-verhouding in persentasies
Bruin 75% √ : Wit 25%√ (2)
4.5 Teelwaardes
4.5.1 EBV = Speengewig gemiddelde speengewig x 60/100 √
EBV = (350 – 310) x 60/100 √
= 40 x 0,6 = 24 √
= 310 + 24 = 334 kg √ (4)
4.6 Nadeel van spesieskruising
Die nageslag van spesies kruising kan nie gebruik word vir teeldoeleindes nie/
nageslag is steriel/ nageslag kan nie reproduseer nie. √ (1)
4.7 Twee voordele van opgradering
Nuwe ras word geleidelik in ʼn nuwe omgewing ingevoer. √
Ekonomiese manier om die vee se gehalte tot stamboomvlak te
verhoog. √
Misvorming en ongewenste eienskappe kom minder gereeld voor as met
inteling. √
Vinniger proses as ander stelsels, met ʼn vinnige resultate in die eerste en
tweede generasies. √
Heterosigoties karakter van die nageslag is in die proses vermeerder. √
(Enige 2) (2)
[35]
TOTAAL AFDELING B: 105
GROOTTOTAAL: 150
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Study this subject
Recommended for this subject

Memorandum
Agricultural Sciences Grade 12 P2 NSC November 2014 Memo

Memorandum
Agricultural Sciences Grade 12 P2 2021 Memo (Afr)

Memorandum
Agricultural Sciences Grade 12 P2 2021 Memo (Eng)

Memorandum
Agricultural Sciences Grade 12 P2 2021 Memo (isiXhosa)

Memorandum
Agricultural Sciences Grade 12 P2 2020 Memo (Eng)

Memorandum
Agricultural Sciences Grade 12 P2 2017 Memo (Eng)
More from Grade 12 Agricultural Sciences

Annual teaching plan
Gr 12 Agric Sci ATP 2023 24

Question paper
Agricultural Sciences Grade 12 P1 NSC June 2025 QP (Eng)

Question paper
Agricultural Sciences Grade 12 Eastern Cape June 2024 QP

Question paper
Agricultural Sciences Grade 12 P1 2024 QP (Afr)

Question paper
Agricultural Sciences Grade 12 P1 2024 QP (Sesotho)

Question paper