Economics Grade 10 P2 Gauteng June 2023 Question Paper (Afr)

Downloaded from hlayiso.com PROVINSIALE EKSAMEN JUNIE 2023 GRAAD 10 EKONOMIE VRAESTEL 2 TYD: 1½ uur PUNTE: 100 10 bladsye b.o.

Downloaded from hlayiso.com EKONOMIE 2 (VRAESTEL 2) GRAAD 10 INSTRUKSIES EN INLIGTING 1. Beantwoord DRIE vrae soos volg in die ANTWOORDBOEK.  AFDELING A: VERPLIGTEND  AFDELING B: Beantwoord EEN van die twee vrae.  AFDELING C: Beantwoord EEN van die twee vrae. 2. Beantwoord slegs die vereiste aantal vrae. Addisionele antwoorde, meer as die vereiste hoeveelheid, sal NIE gemerk word NIE. 3. Nommer die antwoorde korrek volgens die nommeringstelsel wat in hierdie vraestel gebruik is. 4. Lees die vrae aandagtig deur. 5. Begin ELKE vraag op 'n NUWE bladsy. 6. Laat 2 – 3 reëls tussen onderafdelings van vrae. 7. Beantwoord die vrae in volsinne en maak seker dat die formaat, inhoud en konteks van jou antwoorde aan die kognitiewe vereistes van die vrae voldoen. 8. Gebruik slegs swart of blou ink. 9. Jy mag 'n nie-programmeerbare sakrekenaar gebruik. 10. Skryf netjies en leesbaar. b.o.

Downloaded from hlayiso.com EKONOMIE 3 (VRAESTEL 2) GRAAD 10 AFDELING A: (VERPLIGTEND) VRAAG 1 30 PUNTE – 20 MINUTE 1.1 Verskeie opsies word as moontlike antwoorde op die volgende vrae verskaf. Kies die korrekte antwoord en skryf slegs die letter (A – D) langs die vraagnommer (1.1.1 tot 1.1.5) in die ANTWOORDBOEK neer. 1.1.1 Die wet van dalende marginale nut bepaal dat ... A marginale nut toeneem namate meer eenhede van ʼn produk verbruik word. B marginale nut dieselfde bly namate meer eenhede van ʼn produk verbruik word. C marginale nut afneem namate meer eenhede van ʼn produk verbruik word. D marginale nut afneem namate minder eenhede van ʼn produk verbruik word. 1.1.2 ʼn Volmaakte mark word gekenmerk deur ... A gedifferensieërde produkte. B onvolmaakte inligting van produkte. C homogene produkte. D unieke produkte. 1.1.3 Markmislukkings vind plaas wanneer ... A daar geen vraag na ʼn produk is nie. B regerings in markte ingryp. C daar ʼn oormaat aanbod van ʼn produk is. D ondoeltreffendheid in die toekenning van hulpbronne en inkomste plaasvind. 1.1.4 Die konsep van skaarsheid word geïllustreer op die produksiemoontlikheidskromme met punte ... A binne die produksiemoontlikheidskromme. B buite die produksiemoontlikheidskromme. C op die produksiemoontlikheidskromme. D binne en buite die produksiemoontlikheidskromme. 1.1.5 Swart markte is ʼn gevolg van ... A belasting. B minimum pryse. C minimum lone. D maksimum pryse. (5 x 2) (10) b.o.

Downloaded from hlayiso.com EKONOMIE 4 (VRAESTEL 2) GRAAD 10 1.2 Kies ʼn beskrywing uit KOLOM B wat ooreenstem met die item in KOLOM A. Skryf slegs die letter (A – I) langs die vraagnommer (1.2.1 tot 1.2.6) in die ANTWOORDBOEK neer. KOLOM A KOLOM B 1.2.1 Vraag A Die hoeveelheid verkoop teen ʼn sekere prys binne ʼn sekere tydperk. 1.2.2 Waarde B Minimum prys gestel bo die ewewigsprys. 1.2.3 Pareto- doeltreffendheid C Verwys na hoeveel iets werd is in terme van geld of ander goedere waarvoor dit verruil kan word. 1.2.4 Opoffering D Wanneer hulpbronne so toegewys is dat dit nie 1.2.5 Sondebelasting moontlik is om iemand beter af te maak sonder om iemand anders slegter daaraan toe te maak 1.2.6 Prys vloer nie. E Gehef op verbruik van produkte wat skadelik vir mense se gesondheid is. F Die hoeveelheid gekoop teen ʼn sekere prys binne ʼn sekere tydperk. G Dit verwys na ʼn afspeling tussen twee produkte. (6 x 1) (6) 1.3 Gee EEN term vir ELK van die volgende beskrywings. Skryf die korrekte term langs elk van die vraagnommers (1.3.1 tot 1.3.4) in die ANTWOORDBOEK neer. Afkortings, akronieme en voorbeelde sal NIE aanvaar word NIE. 1.3.1 Die punt waar die hoeveelheid wat gevra word dieselfde is as die hoeveelheid wat verskaf word 1.3.2 ʼn Mark met baie verskaffers wat gedifferensieerde goedere verkoop 1.3.3 Wanneer die produsent nie teen die laagste moontlike koste produseer nie 1.3.4 Belasting gehef op goedere en dienste voordat dit die verbruiker bereik, maar uiteindelik deur die verbruiker betaal word as deel van die markprys (4 x 1) (4) TOTAAL AFDELING A: 20 b.o.

Downloaded from hlayiso.com EKONOMIE 5 (VRAESTEL 2) GRAAD 10 AFDELING B Beantwoord EEN van die volgende twee vrae van hierdie afdeling in die ANTWOORDBOEK. VRAAG 2: MIKRO-EKONOMIE 40 PUNTE – 30 MINUTE 2.1 Beantwoord die volgende vrae. 2.1.1 Lys enige TWEE tipes werkers wat kwalifiseer om minimum loon in Suid-Afrika te ontvang. (2 x 1) (2) 2.1.2 Wat is ʼn geleentheidskoste? (1 x 2) (2) 2.2 Bestudeer die volgende spotprent en beantwoord die vrae wat volg. REKORD HOË BRANDSTOFPRYSE [Voorspellingsverhogings sal lei tot rekordhoë brandstofpryse in Maart/Laevelder] 2.2.1 Noem EEN faktor wat die vraag na ʼn produk kan beïnvloed. (1) 2.2.2 Wat bepaal die markprys van produkte in ʼn vryemarkekonomie? (1) 2.2.3 Beskryf die term aanbod. (2) 2.2.4 Beskryf die helling van die vraagkromme. (2) 2.2.5 Waarom sal ʼn styging in brandstofpryse die verbruiker negatief beïnvloed? (4) b.o.

Downloaded from hlayiso.com EKONOMIE 6 (VRAESTEL 2) GRAAD 10 2.3 Bestudeer die volgende grafiek en beantwoord die vrae wat volg. PRODUKSIE MOONTLIKHEID KROMMES VAN TWEE PRODUKTE (PRODUK X EN PRODUK Y) 2.3.1 Identifiseer die kromme wat beter produksiekombinasies sal oplewer. (1) 2.3.2 Wat is die vorm van hierdie kromme? (1) 2.3.3 Beskryf die term produksiemoontlikheidskromme. (2) 2.3.4 Wat wys die verskuiwing in die kromme van AB na CD? (2) 2.3.5 Bespreek TWEE moontlike redes vir die uitwaartse verskuiwing van ʼn produksiemoontlikheidskromme. (4) 2.4 Verduidelik VIER faktore wat die bestaan van ʼn mark sal bepaal. (8) 2.5 Evalueer die redes waarom die regering subsidies toestaan. (8) [40] b.o.

Downloaded from hlayiso.com EKONOMIE 7 (VRAESTEL 2) GRAAD 10 VRAAG 3: MIKRO-EKONOMIE 40 PUNTE – 30 MINUTE 3.1 Beantwoord die volgende vrae. 3.1.1 Noem enige TWEE maatskaplike welsynstoelaes wat deur Suid-Afrikaners ontvang word. (2 x 1) (2) 3.1.2 Wat is die wet van aanbod? (1 x 2) (2) 3.2 Bestudeer die volgende tabel en beantwoord die vrae wat volg. MARGINALE NUT VAN BOTTELS YSTEE VERBRUIK HOEVEELHEID MARGINALE NUT TOTALE NUT(TN) BOTTELS YSTEE (MN) 1 90 90 2 75 165 3 50 215 4 35 250 5 10 260 6 5 265 7 0 265 3.2.1 Watter bottel ystee gee die grootste bevrediging? (1) 3.2.2 Identifiseer watter bottel ystee geen ekstra bevrediging gee wanneer dit verbruik word nie. (1) 3.2.3 Verduidelik kortliks die helling van die marginale nut kromme. (2) 3.2.4 Wat is die verband tussen nut en die vraag na ʼn produk? (2) 3.2.5 Gebruik die inligting uit die tabel hierbo om ʼn duidelik gemerkte marginale nut grafiek te teken. (4) b.o.

Downloaded from hlayiso.com EKONOMIE 8 (VRAESTEL 2) GRAAD 10 3.3 Bestudeer die volgende grafiek en beantwoord die vrae wat volg. LANDBOU SUBSIDIES 3.3.1 Gee EEN voorbeeld van subsidies wat die Suid-Afrikaanse regering aan boere verskaf. (1) 3.3.2 Identifiseer die hoeveelheid geproduseer voordat die subsidie toegestaan is. (1) 3.3.3 Beskryf die term subsidie. (2) 3.3.4 Wat is die effek van subsidies op die prys van mielies aan verbruikers? (2) 3.3.5 Hoe sal ʼn subsidie op petrol die ekonomie bevoordeel? (4) 3.4 Onderskei tussen produktiewe ondoeltreffendheid en toewysings ondoeltreffendheid. (8) 3.5 Evalueer die positiewe impak van wêreldmarkte op die ekonomie. (8) [40] TOTAAL AFDELING B: 40 b.o.

Downloaded from hlayiso.com EKONOMIE 9 (VRAESTEL 2) GRAAD 10 AFDELING C Beantwoord EEN van die twee vrae uit hierdie afdeling in die ANTWOORDBOEK. Jou antwoord sal soos volg geassesseer word: STRUKTUUR VAN OPSTEL PUNTE- TOEKENNING Inleiding Die inleiding is ʼn laer-orde reaksie.  ʼn Goeie beginpunt sou wees om die hoofkonsep wat verband hou met die onderwerp van die vraag te bepaal. Maks. 2  Moenie enige deel van die vraag in die inleiding insluit nie.  Moenie enige deel van die inleiding in die liggaam herhaal nie.  Moenie inligting in die inleiding gebruik wat jy in die liggaam gaan bespreek nie. Liggaam: Maks. 26  Hoofdeel: Bespreek in detail/In diepte bespreking/Ondersoek/Bespreek krities/Ontleed/Vergelyk/Evalueer/Onderskei/Verduidelik/Assesseer/ Debatteer.  Bykomende deel: Gee eie mening/Bespreek krities/Evalueer/Evalueer krities/Teken ʼn grafiek en verduidelik/Gebruik die grafiek wat gegee is en verduidelik/Voltooi die gegewe grafiek/Bereken/Lei af/Vergelyk/ Maks 10 Verduidelik/Onderskei/Interpreteer/Debatteer kortliks/Hoe?/Stel voor/Gebruik die inligting en argumenteer/Debatteer/Evalueer. Gevolgtrekking Enige relevante hoër-orde gevolgtrekking wat die volgende moet insluit:  ʼn Kort opsomming van wat bespreek/ontleed is sonder om feite wat reeds in die liggaam genoem is, te herhaal.  ʼn Mening of waarde-oordeel oor die feite wat bespreek is. Maks. 2  Bykomende ondersteuningsinligting om die bespreking/analise te versterk.  ʼn Teenstrydige standpunt met motivering, indien nodig.  Aanbevelings. TOTAAL 40 b.o.

Downloaded from hlayiso.com VRAAG 4: MIKRO-EKONOMIE 40 PUNTE – 40 MINUTE  Bespreek, in detail, die eienskappe van onvolmaakte markte. (26 punte)  [40] Hoe kan die regering verbruikers beskerm teen uitbuiting in onvolmaakte markte?(10 punte) VRAAG: 5 MIKRO-EKONOMIE 40 PUNTE – 40 MINUTE  Bespreek, in detail, staatsinmenging as gevolg van markmislukkings, onder die volgende opskrifte: o Maksimum pryse (10) o Minimum pryse (8) o Belasting (8) (26 punte)  Hoe probeer die Suid-Afrikaanse regering om die probleem van inkomste- ongelykheid op te los? (10 punte) [40] TOTAAL AFDELING C: 40 TOTAAL: 100 EINDE