Gr10 ECN P1 (Afrikaans) June 2018 Question Paper_hlayiso.com_.pdf

Downloaded from hlayiso.com GAUTENGSE DEPARTEMENT VAN ONDERWYS PROVINSIALE EKSAMEN JUNIE 2018 GRAAD 10 EKONOMIE VRAESTEL 1 TYD: 1½ uur PUNTE: 100 11 bladsye b.o.

Downloaded from hlayiso.com EKONOMIE (Vraestel 1) GRAAD 10 2 GAUTENGSE DEPARTEMENT VAN ONDERWYS PROVINSIALE EKSAMEN EKONOMIE (Vraestel 1) TYD: 1½ uur PUNTE: 100 INSTRUKSIES EN INLIGTING 1 Beantwoord DRIE vrae soos volg in die ANTWOORDBOEK: AFDELING A: VERPLIGTEND AFDELING B: Beantwoord enige EEN van die twee vrae. AFDELING C: Beantwoord enige EEN van die twee vrae. 2 Beantwoord slegs die vereiste hoeveelheid vrae. Addisionele antwoorde sal NIE nagesien word NIE. 3 Nommer die antwoorde korrek volgens die nommeringstelsel in hierdie vraestel. 4 Skryf die vraagnommer bo-aan elke antwoord neer. 5 Lees die vrae noukeurig deur. 6 Begin ELKE vraag op ʼn NUWE bladsy. 7 Laat 2 – 3 reëls tussen die onderafdelings van die vrae oop. 8 Beantwoord die vrae in volsinne en maak seker dat die formaat, inhoud en konteks van jou antwoord ooreenstem met die kognitiewe vereistes van die vrae. 9 Gebruik slegs blou of swart ink. 10 Jy mag ʼn niegeprogrammeerde sakrekenaar gebruik. 11 Skryf netjies en leesbaar. b.o.

Downloaded from hlayiso.com EKONOMIE (Vraestel 1) GRAAD 10 3 AFDELING A (VERPLIGTEND) VRAAG 1 20 PUNTE – 15 MINUTE 1.1 MEERVOUDIGEKEUSE-VRAE Verskillende opsies word as moontlike antwoorde vir die volgende vrae gegee. Kies die antwoord en skryf slegs die letter (A – D) langs die vraagnommer (1.1.1 - 1.1.5) in die ANTWOORDBOEK neer. bv. 1.1.6. D 1.1.1 Ekonomie is ʼn sosiale wetenskap wat ʼn studie doen van hoe mense hulle behoeftes en begeertes deur … bevredig. A onbeperkte middele B beperkte middele C onbeperkte hulpbronne D onbeperkte behoeftes 1.1.2 Dit is die vertakking van Ekonomie wat na die ekonomie as ʼn geheel kyk, byvoorbeeld nasionale inkomste. A Mikro-ekonomie B Monetêre ekonomie C Makro-ekonomie D Ekonometrie 1.1.3 Die totale waarde van alle finale goedere en dienste wat binne die grense van ʼn land oor ʼn tydperk van ʼn jaar geproduseer word staan bekend as … A Bruto Binnelandse Produk (BBP). B Bruto Nasionale Inkomste (BNI). C Bruto Binnelandse Besteding (BBB). D Ekonomiese kringloop. 1.1.4 Enige faktor, in die ekonomiese kringloopmodel, wat ʼn vermindering in die bestedingsvloei veroorsaak, word … genoem. A inspuitings B nominale vloei C lekkasies D reële vloei b.o.

Downloaded from hlayiso.com EKONOMIE (Vraestel 1) GRAAD 10 4 1.1.5 Wanneer daar vir ten minste twee opeenvolgende kwartale ʼn negatiewe ekonomiese groei is word dit ʼn … genoem. A ekonomiese groei B inflasie C piek D resessie (5x2) (10) 1.2 Kies ʼn beskrywing in KOLOM B wat by die begrip in KOLOM A pas. Skryf slegs die letter (A – G) langs die vraagnommer (1.2.1 – 1.2.6) in die ANTWOORDBOEK neer. KOLOM A KOLOM B 1.2.1 Ekonomiese A Besighede voorsien goedere en dienste doeltreffendheid aan huishoudings, die regering en die buitelandse sektor deur uitvoere via die 1.2.2 ʼn Mark goederemark. 1.2.3 Spare B Dit is die verskil tussen inkomste en besteding. 1.2.4 Piek C Die boonste draaipunt op die sakesiklus. 1.2.5 Vryheid D Bring kopers en verkopers bymekaar met 1.2.6 Reële vloei die doel om handel te dryf E Ontstaan wanneer hulpbronne, in die produksie van goedere en dienste, optimaal benut word F Alle mense het ʼn basiese reg om vry van armoede, onkunde en slawerny te wees. G Goedere en dienste wat mense nodig het om te oorleef (6x1) (6) b.o.

Downloaded from hlayiso.com EKONOMIE (Vraestel 1) GRAAD 10 5 1.3 Gee EEN term vir elk van die volgende beskrywings. Skryf slegs die term / woord langs die vraagnommer (1.3.1 – 1.3.4) in die ANTWOORDBOEK neer. Akronieme en afkortings word nie aanvaar nie. 1.3.1 Die ekonomiese vertakking wat die gedrag van die individuele besluitnemingseenhede van die ekonomie soos huishoudings, ondernemings en individuele verbruikers bestudeer 1.3.2 Dit is goedere met ʼn hoë waarde, soos masjinerie en gereedskap wat gebruik word om ander goedere te produseer. 1.3.3 Dit is die belasting wat deur huishoudings en besighede op hulle inkomste betaal word. 1.3.4 Sakesiklus-aanwysers wat aandui wat in die toekoms met ekonomomiese aktiwiteite kan gebeur (4x1) (4) TOTAAL AFDELING A: 20 b.o.

Downloaded from hlayiso.com EKONOMIE (Vraestel 1) GRAAD 10 6 AFDELING B Beantwoord EEN van die twee vrae in hierdie afdeling in die ANTWOORDBOEK. VRAAG 2 MAKRO-EKONOMIE 40 PUNTE – 30 MINUTE 2.1 Beantwoord die volgende vrae. 2.1.1 Noem enige TWEE studievelde wat verband hou met Ekonomie. (2x1) (2) 2.1.2 Wat is die verwantskap tussen skaarsheid en geleentheidskoste? (1x2) (2) 2.2 Bestudeer die onderstaande grafiek en beantwoord die vrae wat volg. F Ekonomiese Aktiwiteit G E A B C D 0 Tyd (in jare) b.o.

Downloaded from hlayiso.com EKONOMIE (Vraestel 1) GRAAD 10 7 2.2.1 Wat word bogenoemde grafiek genoem? (1) 2.2.2 Watter punt op die grafiek sal met die laagste BBP geassosieer word? (1) 2.2.3 Gee ʼn kort beskrywing van ekonomiese groei. (2) 2.2.4 Verduidelik kortliks watter invloed sakesiklusse op ekonomiese groei het. (2) 2.2.5 Hoe kan die regering werkloosheid in die ekonomie verminder? (2x2) (4) 2.3 Lees die onderstaande leesstuk en beantwoord die vrae wat volg. Stadstoere Mike en Thabo het ʼn jaar gelede ʼn nuwe besigheid begin. Hulle besigheid is in Kaapstad geleë en bied stadstoere vir toeriste aan. Gedurende die afgelope jaar het hulle besigheid goed gevaar en het hulle ʼn netto wins na belasting van R500 000 gemaak. Hulle kan nie besluit of hulle die wins moet gebruik om nog ʼn toerbus vir hulle maatskappy te koop nie, en of hulle die geld as ʼn deposito op ʼn gastehuis in Kaapstad moet gebruik om hul besigheid te diversifiseer nie. [Bron: Geniet Ekonomie, Graad 10] 2.3.1 Hoeveel netto wins na belasting maak die besigheid in die bostaande leesstuk? (1) 2.3.2 Identifiseer ʼn stelling uit die leesstuk wat daarop dui dat die besigheid doeltreffend funksioneer. (1) 2.3.3 Wat beteken dit 'om hulle besigheid te diversifiseer' in die uittreksel? (2) 2.3.4 Demonstreer hoe hierdie uittreksel die probleem van skaarsheid van hulpbronne illustreer. (2) 2.3.5 Gee ʼn kort verduideliking wat die verband tussen produksie, verbruik en ruil is. (4) 2.4 Onderskei tussen vry goedere en ekonomiese goedere. (2x4) (8) 2.5 Demonstreer hoe die Suid-Afrikaanse regering basiese dienslewering aan ekonomies benadeelde mense bied om daardeur hulle lewenstandaard te verbeter. (8) [40] b.o.

Downloaded from hlayiso.com EKONOMIE (Vraestel 1) GRAAD 10 8 VRAAG 3 40 PUNTE – 30 MINUTE MAKRO-EKONOMIE 3.1 Beantwoord die volgende vrae. 3.1.1 Noem enige TWEE tipes markte in die ekonomiese kringloop. (2x1) (2) 3.1.2 Wat is die doel van die tendenslyn in die sakesiklus? (1x2) (2) 3.2 Bestudeer die onderstaande spotprent en beantwoord die vrae wat volg. Eers was dit beurtkrag, nou is dit water- beperkings Ek wonder wat volgende kom. [Source: www.google.com] 3.2.1 Watter produksiefaktor word in die spotprent uitgebeeld? (1) 3.2.2 Watter ekonomiese sektor word deur die scenario geraak? (1) 3.2.3 Gee ʼn kort beskrywing van die term relatiewe skaarsheid. (2) 3.2.4 Wat kan die regering doen om die waterkrisis op te los? (2) 3.2.5 Wat is die invloed van die bogenoemde situasie op die ekonomie? (4) b.o.

Downloaded from hlayiso.com EKONOMIE (Vraestel 1) GRAAD 10 9 3.3 Bestudeer die onderstaande tabel en beantwoord die vrae wat volg. Bestedingskomponent Rand (biljoen) Verbruiksbesteding 1 473 Owerheidsbesteding 505 Investering 468 Uitvoere 657 Min Invoere (678) BBP teen markprys 2 425 Faktorinkomste deur Suid-Afrikaners oorsee verdien 34 Faktorinkomste in Suid-Afrika deur buitelanders verdien (87) BNI A [Bron: Suid-Afrikaanse Reserwebank] 3.3.1 Watter metode is in die bostaande tabel gebruik om die BBP te bereken? (1) 3.3.2 Identifiseer die instansie wat verantwoordelik is vir die publikasie van bogenoemde data. (1) 3.3.3 Gee ʼn kort beskrywing van die term faktorinkomste. (2) 3.3.4 Noem die ander TWEE metodes wat gebruik word om die BBP te bereken. (2) 3.3.5 Bereken die waarde by A in bogenoemde tabel. Wys alle berekeninge. (4) 3.4 Onderskei tussen lekkasies en inspuitings in die ekonomie. (2x4) (8) 3.5 Hoe dra huishoudings by tot groei in die ekonomie? (8) [40] TOTAAL AFDELING B: 40 b.o.

Downloaded from hlayiso.com EKONOMIE (Vraestel 1) GRAAD 10 10 AFDELING C Beantwoord EEN van die twee vrae in hierdie afdeling in die ANTWOORDBOEK. Jou antwoord sal soos volg geassesseer word: PUNTE- STRUKTUUR VAN OPSTEL TOEKENNING Inleiding Die inleiding is ʼn laer-orde respons.  ʼn Goeie beginpunt sal wees om die hoofbegrip of sleutelwoord van die vraag te definieer. Maks. 2  Moenie in die inleiding enige gedeelte van die vraag insluit nie.  Moenie enige gedeelte van die inleiding in die inhoud / liggaam herhaal nie.  Vermy deur in die inleiding te herhaal wat jy in die liggaam gaan bespreek. Liggaam Hoofgedeelte: Bespreek in besonderhede / Diepgaande bespreking / Ondersoek / Bespreek krities / Analiseer / Vergelyk / Evalueer / Onderskei / Verduidelik / Assesseer / Debatteer Maks. 26 Addisionele gedeelte: Gee eie menings / Bespreek krities / Evalueer / Evalueer krities / Teken ʼn grafiek en verduidelik / Gebruik die gegewe grafiek en verduidelik / Voltooi die gegewe grafiek / Bereken / Lei af / Maks. 10 Vergelyk / Verduidelik / Onderskei / Interpreteer / Debatteer kortliks / Hoe? / Stel voor Slot Enige hoë-orde slot behoort die volgende in te sluit:  ʼn Kort samevatting van dit wat bespreek is, sonder die herhaling van Maks. 2 enige feite wat reeds genoem is  Enige mening of waarde-oordeel van die feite wat bespreek is  Enige addisionele ondersteunende feite wat die bespreking / analise kan versterk  ʼn Opponerende / teenstrydige sienswyse met ʼn motivering, indien verlang  Aanbevelings TOTAAL 40 b.o.

Downloaded from hlayiso.com EKONOMIE 11 (Vraestel 1) GRAAD 10 VRAAG 4: MAKRO-EKONOMIE 40 PUNTE – 40 MINUTE  Gee ʼn volledige bespreking van die VIER hoofdeelnemers in die Ekonomiese kringloopmodel van ʼn oop ekonomie. (26)  Beskryf die verhouding tussen besparings/spare en investering. (10) [40] VRAAG 5: MAKRO-EKONOMIE 40 PUNTE – 40 MINUTE  Gee ʼn volledige uiteensetting van die fases van die sakesiklus. (26)  Evalueer krities die invloede / gevolge van besigheidsiklusse in die ekonomie. (10) [40] TOTAAL AFDELING C: 40 TOTAAL: 100 EINDE