Skip to content

isiXhosa HL Grade 12 Paper 3 NSC June 2015 Memo

MemorandumisiXhosa HLGrade 12201523 pages

Grade 12 isiXhosa HL Paper 3 memorandum from the NSC June Exam 2015, 23 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.

Free to read online, no sign-up needed

Loading document…

Loading document…

NSC June Exam 2015

Document textSearch extracted text and jump to a page.
SENIOR CERTIFICATE EXAMINATION ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA (HL) IPHEPHA LESITHATHU (P3) 2015 IMEMORANDAM AMANQAKU: 100 Le memorandam inamaphepha angama-23. Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 2 DBE/2015 SCE – Imemorandam ICANDELO A: IZINCOKO Abaviwa kulindeleke ukuba baphendule isincoko sibe NYE kwezi zilandelayo. Babhala amagama angama-340-390. UMBUZO 1 1.1 Isincoko esibalisayo. Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Makabhale ngebali/ngesiganeko esenzekileyo/isiganeko esiqwetyiweyo. - Makabhale ngomxholo obambekayo nokholelekayo nokuba lisekwe kwinto ebuntsomirha. - Makabhale isakhiwo sebali esidlwengula umxhelo nesikholelekayo. - Makasebenzise ixesha elidlulileyo/ixesha eladlulayo kumaxesha amaninzi, umfundi angalisebenzisa nexesha langoku. - Malibe libali elinento elifuna ukuyiphuhlisa. - Umhlathi wentshayelelo mawudlwengule umxhelo. - Malibe libali eligcina umdla womfundi kude kube sekupheleni. - Kufuneka isimbo, izixhobo zobuciko, kunye nentshukumo elapha ebalini iqinisekise ukuba umfundi ugcinwa enomdla. - Makubaliswe ngokuphumeleleyo kubonakale ngokucacileyo iinkcukacha zokuva ezinjengokubona, isandi, incasa, ivumba kunye nezo zinokuviwa ngokuziphatha ngesandla. - Masibe nophawu lokuchaza olumandla. - Isiphelo masibe sesanelisayo okanye sibe ntsingiselo-mbini, singabhidaniswa okanye siqikeleleke. - Makasebenzise intetho-ngqo ukwenza umlinganiswa abe ngophilayo. - Igama ngalinye alisebenzisileyo malibe nenjongo. [50] Isincoko esichazayo. Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Makachaze umba othile okanye umntu othile ngendlela ezama ukuba asive, asiqonde isihloko esichazwa ngendlela ecace gca. - Makasebenzise amagama ukudala umfanekiso. - Makachaze into ukwenzela ukutsala umdla nokudlwengula umxhelo. - Makachonge amagama ngobunono nangocoselelo ukufezekisa isiphumo sokubhalwayo. - Makasebenzise imifanekiso-ntelekelelo yokubonwayo, okuvakalayo, okungcanyulwayo nokuphathwayo. - Makasebenzise izigaba zentetho nezafobe ngokukuko. [50] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 3 DBE/2015 SCE – Imemorandam 1.2 Isincoko esichazayo. Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Makachaze umba othile okanye umntu othile ngendlela ezama ukuba asive, asiqonde isihloko sichazwa ngendlela ecace gca. - Makasebenzise amagama ukudala umfanekiso. - Makachaze into ukwenzela ukutsala umdla nokudlwengula umxhelo. - Makachonge amagama ngobunono nangocoselelo ukufezekisa isiphumo sokubhalwayo. - Makasebenzise imifanekiso-ntelekelelo yokubonwayo, okuvakalayo, okungcanyulwayo nokuphathwayo. - Makasebenzise izigaba zentetho nezafobe ngokukuko. [50] Isincoko esixoxayo. Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Umviwa makatyekele kwicala elinye. - Makuvele ukuxhaswa okanye ukuchaswa koluvo olukhabana nolunye. - Makabe necala alithathayo, adandalazise nesizathu sokuba enze oko. - Makaqale isincoko ngokwandlala ezakhe iimbono ngesihloko ngendlela enika izimvo ezizezakhe netsalayo. - Makanike uluhlu lweembono ukuxhasa uluvo kunye nokuzingqina. - Makabe nengqwalasela kumanqaku angqinelana okanye achasene nenkcazelo. - Makanike izimvo ngendlela engqalileyo, anganika iimbono zakhe kuphela. - Makasebenzise iintlobo ngeentlobo zezixhobo ezibonisa ubuciko, kunye nobugcisa bokucenga. - Makasebenzise ulwimi olubonisa uvakalelo, umzekelo oluchukumisayo kodwa lungabi nabukrwada. - Isiphelo sesincoko kufuneka sibe nomdla, sicace kwaye sinike inkcazelo ekholelekayo ngoluvo lombhali. [50] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 4 DBE/2015 SCE – Imemorandam Isincoko esibalisayo. Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Makabhale ngebali/ngesiganeko esenzekileyo/isiganeko esiqwetyiweyo. - Makabhale ngomxholo obambekayo nokholelekayo nokuba lisekwe kwinto ebuntsomirha. - Makabhale isakhiwo sebali esidlwengula umxhelo nesikholelekayo. - Makasebenzise ixesha elidlulileyo/ixesha eladlulayo kumaxesha amaninzi, umfundi angalisebenzisa nexesha langoku. - Malibe libali elinento elifuna ukuyiphuhlisa. - Umhlathi wentshayelelo mawudlwengule umxhelo. - Malibe libali eligcina umdla womfundi kude kube sekupheleni. - Kufuneka isimbo, izixhobo zobuciko, kunye nentshukumo elapha ebalini iqinisekise ukuba umfundi ugcinwa enomdla. - Makubaliswe ngokuphumeleleyo kubonakale ngokucacileyo iinkcukacha zokuva ezinjengokubona, isandi, incasa, ivumba kunye nezo zinokuviwa ngokuziphatha ngesandla. - Masibe nophawu lokuchaza olumandla. - Isiphelo masibe sesanelisayo okanye sibe ntsingiselo-mbini, singabhidaniswa okanye siqikeleleke. - Makasebenzise intetho-ngqo ukwenza umlinganiswa abe ngophilayo. - Igama ngalinye alisebenzisileyo malibe nenjongo. [50] Isincoko esicamngcayo. Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Makabonise izimvo, iimbono, iingcinga neemvakalelo zakhe ezichukumisayo. - Makacamngce ngamaphupha okanye ngeminqweno. - Makaveze iimbono zakhe kuphela. - Makanike inkcazo ecace kakuhle, ejonge ukuhlaziya iinkumbulo okanye uvakalelo lwakhe. - Makanike izimvo/iingcinga/uvakalelo oluveza ukunyaniseka kunye nokubandakanyeka komntu. - Isakhiwo masibunjwe ngobunono. - Akukho mfuneko yokuba isiphelo sibe sesicacisiweyo. [50] Isincoko esivelela amacala omabini. Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Makavelele zonke iinkalo xa exoxa ngomba othile. - Makavelele amacala omabini engxoxo, angakhethi cala. - Makacacise acwangcise ngobunono isakhiwo. - Makanike iinkcazelo ezizolileyo, ezicingisisiweyo zaxhaswa kakuhle. - Makangathathi cala lithile nangona enokuvakalisa olwakhe uluvo. - Makaxoxe ngokuvokothekileyo nangokuvakalayo. - Makasebenzise ithoni engabonakalisi kuchukumiseka, iqinisekise kodwa ibe ingazithobi. - Makafikelele kwisigqibo esithile ekupheleni kwesincoko. - Makabhale isiphelo esisulungekileyo esishiya umfundi engenantandabuzo ngoluvo lwakhe. [50] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 5 DBE/2015 SCE – Imemorandam 1.3 Isincoko esixoxayo. Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Umviwa makatyekele kwicala elinye. - Makuvele ukuxhaswa okanye ukuchaswa koluvo olukhabana nolunye. - Makabe necala alithathayo umfundi, adandalazise nesizathu sokuba enze oko. - Makaqale isincoko ngokwandlala ezakhe iimbono ngesihloko ngendlela enika izimvo ezizezakhe netsalayo. - Makanike uluhlu lweembono ukuxhasa uluvo kunye nokuzingqina. - Makabe nengqwalasela kumanqaku angqinelana okanye achasene nenkcazelo. - Makanike izimvo ngendlela engqalileyo, anganika iimbono zakhe kuphela. - Makasebenzise iintlobo ngeentlobo zesixhobo ezibonisa ubuciko, kunye nobugcisa bokucenga. - Makasebenzise ulwimi olubonisa uvakalelo umzekelo oluchukumisayo - Isiphelo sesincoko kufuneka sibe nomdla, sicace kwaye sinike inkcazelo ekholelekayo ngoluvo lombhali. [50] Isincoko esicamngcayo. - Makabonise izimvo, iimbono, iingcinga neemvakalelo zakhe ezichukumisayo. - Makacamngce ngamaphupha okanye ngeminqweno. - Makaveze iimbono zakhe kuphela. - Makanike inkcazo ecace kakuhle, ejonge ukuhlaziya iinkumbulo okanye uvakalelo lwakhe. - Makanike izimvo/iingcinga/uvakalelo oluveza ukunyaniseka kunye nokubandakanyeka komntu. - Isakhiwo masibunjwe ngobunono. - Akukho mfuneko yokuba isiphelo sibe sesicacisiweyo. [50] Isincoko esibalisayo. - Makabhale ngebali/ngesiganeko esenzekileyo/isiganeko esiqwetyiweyo. - Makabhale ngomxholo obambekayo nokholelekayo nokuba lisekwe kwinto ebuntsomirha. - Makabhale isakhiwo sebali esidlwengula umxhelo nesikholelekayo. - Makasebenzise ixesha elidlulileyo/ixesha eladlulayo kumaxesha amaninzi, umfundi angalisebenzisa nexesha langoku. - Malibe libali elinento elifuna ukuyiphuhlisa. - Umhlathi wentshayelelo mawudlwengule umxhelo. - Malibe libali eligcina umdla womfundi kude kube sekupheleni. - Kufuneka isimbo, izixhobo zobuciko, kunye nentshukumo elapha ebalini iqinisekise ukuba umfundi ugcinwa enomdla. - Makubaliswe ngokuphumeleleyo kubonakale ngokucacileyo iinkcukacha zokuva ezinjengokubona, isandi, incasa, ivumba kunye nezo zinokuviwa ngokuziphatha ngesandla. - Masibe nophawu lokuchaza olumandla. - Isiphelo masibe sesanelisayo okanye sibe ntsingiselo-mbini, singabhidaniswa okanye siqikeleleke. - Makasebenzise intetho-ngqo ukwenza umlinganiswa abe ngophilayo. - Igama ngalinye alisebenzisileyo malibe nenjongo. [50] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 6 DBE/2015 SCE – Imemorandam Isincoko esichazayo. Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Makachaze umba othile okanye umntu othile ngendlela ezama ukuba asive, asiqonde isihloko esichazwa ngendlela ecace gca. - Makasebenzise amagama ukudala umfanekiso. - Makachaze into ukwenzela ukutsala umdla nokudlwengula umxhelo. - Makachonge amagama ngobunono nangocoselelo ukufezekisa isiphumo sokubhalayo. - Makasebenzise imifanekiso ntelekelelo yokubonwayo, okuvakalayo, okungcanyulwayo nokuphathwayo. - Makasebenzise izigaba zentetho nezafobe ngokukuko. [50] Isincoko esivelela amacala omabini Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Makavelele zonke iinkalo xa exoxa ngomba othile. - Makavelele amacala omabini engxoxo, angakhethi cala. - Makacacise acwangcise ngobunono isakhiwo. - Makanike iinkcazelo ezizolileyo, ezicingisisiweyo zaxhaswa kakuhle. - Makangathathi cala lithile nangona enokuvakalisa olwakhe uluvo. - Makaxoxe ngokuvokothekileyo nangokuvakalayo. - Makasebenzise ithoni engabonakalisi kuchukumiseka, iqinisekise kodwa ibe ingazithobi. - Makafikelele kwisigqibo esithile ekupheleni kwesincoko. - Makabhale isiphelo esisulungekileyo esishiya umfundi engenantandabuzo ngoluvo lwakhe. [50] 1.4 Isincoko esivelela amacala omabini Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Makavelele zonke iinkalo xa exoxa ngomba othile. - Makavelele amacala omabini engxoxo, angakhethi cala. - Makacacise acwangcise ngobunono isakhiwo. - Makanike iinkcazelo ezizolileyo, ezicingisisiweyo zaxhaswa kakuhle. - Makangathathi cala lithile nangona enokuvakalisa olwakhe uluvo. - Makaxoxe ngokuvokothekileyo nangokuvakalayo. - Makasebenzise ithoni engabonakalisi kuchukumiseka, iqinisekise kodwa ibe ingazithobi. - Makafikelele kwisigqibo esithile ekupheleni kwesincoko. - Makabhale isiphelo esisulungekileyo esishiya umfundi engenantandabuzo ngoluvo lwakhe. [50] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 7 DBE/2015 SCE – Imemorandam Isincoko esixoxayo. Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Umviwa makatyekele kwicala elinye. - Makuvele ukuxhaswa okanye ukuchaswa koluvo olukhabana nolunye. - Makabe necala alithathayo umfundi, adandalazise nesizathu sokuba enze oko. - Makaqale isincoko ngokwandlala ezakhe iimbono ngesihloko ngendlela enika izimvo ezizezakhe netsalayo. - Makanike uluhlu lweembono ukuxhasa uluvo kunye nokuzingqina. - Makabe nengqwalasela kumanqaku angqinelana okanye achasene nenkcazelo. - Makanike izimvo ngendlela engqalileyo, anganika iimbono zakhe kuphela. - Makasebenzise iintlobo ngeentlobo zesixhobo ezibonisa ubuciko, kunye nobugcisa bokucenga. - Makasebenzise ulwimi olubonisa uvakalelo, umzekelo oluchukumisayo kodwa lungabi nabukrwada. - Isiphelo sesincoko kufuneka sibe nomdla, sicace kwaye sinike inkcazelo ekholelekayo ngoluvo lombhali. [50] Isincoko esichazayo. Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Makachaze umba othile okanye umntu othile ngendlela ezama ukuba asive, asiqonde isihloko esichazwa ngendlela ecace gca. - Makasebenzise amagama ukudala umfanekiso. - Makachaze into ukwenzela ukutsala umdla nokudlwengula umxhelo. - Makachonge amagama ngobunono nangocoselelo ukufezekisa isiphumo sokubhalayo. - Makasebenzise imifanekiso ntelekelelo yokubonwayo, okuvakalayo, okungcanyulwayo nokuphathwayo. - Makasebenzise izigaba zentetho nezafobe ngokukuko. - Makabhale ngesihloko anamava ngaso. [50] Isincoko esibalisayo. Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Makabhale ngebali/ngesiganeko esenzekileyo/isiganeko esiqwetyiweyo. - Makabhale ngomxholo obambekayo nokholelekayo nokuba lisekwe kwinto ebuntsomirha. - Makabhale isakhiwo sebali esidlwengula umxhelo nesikholelekayo. - Makasebenzise ixesha elidlulileyo/ixesha eladlulayo kumaxesha amaninzi, umfundi angalisebenzisa nexesha langoku. - Malibe libali elinento elifuna ukuyiphuhlisa. - Umhlathi wentshayelelo mawudlwengule umxhelo. - Malibe libali eligcina umdla womfundi kude kube sekupheleni. Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 8 DBE/2015 SCE – Imemorandam - Kufuneka isimbo, izixhobo zobuciko, kunye nentshukumo elapha ebalini iqinisekise ukuba umfundi ugcinwa enomdla. - Makubaliswe ngokuphumeleleyo kubonakale ngokucacileyo iinkcukacha zokuva ezinjengokubona, isandi, incasa, ivumba kunye nezo zinokuviwa ngokuziphatha ngesandla. - Masibe nophawu lokuchaza olumandla. - Isiphelo masibe sesanelisayo okanye sibe ntsingiselo-mbini, singabhidaniswa okanye siqikeleleke. - Makasebenzise intetho-ngqo ukwenza umlinganiswa abe ngophilayo. - Igama ngalinye alisebenzisileyo malibe nenjongo. [50] 1.5 Isincoko esicamngcayo. Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Makabonise izimvo, iimbono, iingcinga neemvakalelo zakhe ezichukumisayo. - Makacamngce ngamaphupha okanye ngeminqweno. - Makaveze iimbono zakhe kuphela. - Makanike inkcazo ecace kakuhle, ejonge ukuhlaziya iinkumbulo okanye uvakalelo lwakhe. - Makanike izimvo/iingcinga/uvakalelo oluveza ukunyaniseka kunye nokubandakanyeka komntu. - Isakhiwo masibunjwe ngobunono. - Akukho mfuneko yokuba isiphelo sibe sesicacisiweyo. [50] Isincoko esibalisayo. Umviwa kulindeleke ukuba- achankcathe kwezi ngongoma: - Makabhale ngebali/ngesiganeko esenzekileyo/isiganeko esiqwetyiweyo. - Makabhale ngomxholo obambekayo nokholelekayo nokuba lisekwe kwinto ebuntsomirha. - Makabhale isakhiwo sebali esidlwengula umxhelo nesikholelekayo. - Makasebenzise ixesha elidlulileyo/ixesha eladlulayo kumaxesha amaninzi, umfundi angalisebenzisa nexesha langoku. - Malibe libali elinento elifuna ukuyiphuhlisa. - Umhlathi wentshayelelo mawudlwengule umxhelo. - Malibe libali eligcina umdla womfundi kude kube sekupheleni. - Kufuneka isimbo, izixhobo zobuciko, kunye nentshukumo elapha ebalini iqinisekise ukuba umfundi ugcinwa enomdla. - Makubaliswe ngokuphumeleleyo kubonakale ngokucacileyo iinkcukacha zokuva ezinjengokubona, isandi, incasa, ivumba kunye nezo zinokuviwa ngokuziphatha ngesandla. - Masibe nophawu lokuchaza olumandla. - Isiphelo masibe sesanelisayo okanye sibe ntsingiselo-mbini, singabhidaniswa okanye siqikeleleke. - Makasebenzise intetho-ngqo ukwenza umlinganiswa abe ngophilayo. - Igama ngalinye alisebenzisileyo malibe nenjongo. [50] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 9 DBE/2015 SCE – Imemorandam Isincoko esichazayo. Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Makasebenzise amagama ukudala umfanekiso. - Makachaze into ukwenzela ukutsala umdla nokudlwengula umxhelo. - Makachonge amagama ngobunono ukufezekisa isiphumo sokubhalayo. - Makasebenzise imifanekiso ntelekelelo yokubonwayo, okuvakalayo, okungcanyulwayo nokuphathwayo. - Makasebenzise izigaba zentetho ngokukuko. [50] Isincoko esixoxayo. Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Makatyekele kwicala elinye. - Makuvele ukuxhaswa okanye ukuchaswa koluvo olukhabana nolunye. - Makabe necala alithathayo umfundi, adandalazise nesizathu sokuba enze oko. - Makaqale isincoko ngokwandlala ezakhe iimbono ngesihloko ngendlela enika izimvo ezizezakhe netsalayo. - Makanike uluhlu lweembono ukuxhasa uluvo kunye nokuzingqina. - Makabe nengqwalasela kumanqaku angqinelana okanye achasene nenkcazelo. - Makanike izimvo ngendlela engqalileyo, anganika iimbono zakhe kuphela. - Makasebenzise iintlobo ngeentlobo zesixhobo ezibonisa ubuciko, kunye nobugcisa bokucenga. - Makasebenzise ulwimi olubonisa uvakalelo, umzekelo oluchukumisayo kodwa lungabi nabukrwada. - Isiphelo sesincoko kufuneka sibe nomdla, sicace kwaye sinike inkcazelo ekholelekayo ngoluvo lombhali. [50] Isincoko esivelela amacala omabini Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Makavelele zonke iinkalo xa exoxa ngomba othile. - Makavelele amacala omabini engxoxo, angakhethi cala. - Makacacise acwangcise ngobunono isakhiwo. - Makanike iinkcazelo ezizolileyo, ezicingisisiweyo zaxhaswa kakuhle. - Makangathathi cala lithile nangona enokuvakalisa olwakhe uluvo. - Makaxoxe ngokuvokothekileyo nangokuvakalayo. - Makasebenzise ithoni engabonakalisi kuchukumiseka, iqinisekise kodwa ibe ingazithobi. - Makafikelele kwisigqibo esithile ekupheleni kwesincoko. - Makabhale isiphelo esisulungekileyo esishiya umfundi engenantandabuzo ngoluvo lwakhe. [50] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 10 DBE/2015 SCE – Imemorandam 1.6 Isincoko esibalisayo. Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Makabhale ngebali/ngesiganeko esenzekileyo/isiganeko esiqwetyiweyo. - Makabhale ngomxholo obambekayo nokholelekayo nokuba lisekwe kwinto buntsomirha. - Makabhale isakhiwo sebali esidlwengula umxhelo nesikholelekayo. - Makasebenzise ixesha elidlulileyo/ixesha eladlulayo kumaxesha amaninzi, mfundi angalisebenzisa nexesha langoku. - Malibe libali elinento elifuna ukuyiphuhlisa. - Umhlathi wentshayelelo mawudlwengule umxhelo. - Malibe libali eligcina umdla womfundi kude kube sekupheleni. - Kufuneka isimbo, izixhobo zobuciko, kunye nentshukumo elapha ebalini qinisekise ukuba umfundi ugcinwa enomdla. - Makubaliswe ngokuphumeleleyo kubonakale ngokucacileyo iinkcukacha okuva ezinjengokubona, isandi, incasa, ivumba kunye nezo zinokuviwa gokuziphatha ngesandla. - Masibe nophawu lokuchaza olumandla. - Isiphelo masibe sesanelisayo okanye sibe ntsingiselo-mbini, singabhidaniswa okanye siqikeleleke. - Makasebenzise intetho-ngqo ukwenza umlinganiswa abe ngophilayo. - Igama ngalinye alisebenzisileyo malibe nenjongo. [50] Isincoko esichazayo Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Makachaze umba othile okanye umntu othile ngendlela ezama ukuba asive, asiqonde isihloko esichazwa ngendlela ecace gca. - Makasebenzise amagama ukudala umfanekiso. - Makachaze into ukwenzela ukutsala umdla nokudlwengula umxhelo. - Makachonge amagama ngobunono nangocoselelo ukufezekisa isiphumo sokubhalayo. - Makasebenzise imifanekiso ntelekelelo yokubonwayo, okuvakalayo, okungcanyulwayo nokuphathwayo. - Makasebenzise izigaba zentetho nezafobe ngokukuko. - Makabhale ngesihloko abanamava ngaso. [50] Isincoko esixoxayo. Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Umviwa makatyekele kwicala elinye. - Makuvele ukuxhaswa okanye ukuchaswa koluvo olukhabana nolunye. - Makabe necala alithathayo umfundi, adandalazise nesizathu sokuba enze oko. - Makaqale isincoko ngokwandlala ezakhe iimbono ngesihloko ngendlela enika izimvo ezizezakhe netsalayo. - Makanike uluhlu lweembono ukuxhasa uluvo kunye nokuzingqina. Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 11 DBE/2015 SCE – Imemorandam - Makabe nengqwalasela kumanqaku angqinelana okanye achasene nenkcazelo. - Makanike izimvo ngendlela engqalileyo, anganika iimbono zakhe kuphela. - Makasebenzise iintlobo ngeentlobo zesixhobo ezibonisa ubuciko, kunye nobugcisa bokucenga. - Makasebenzise ulwimi olubonisa uvakalelo, umzekelo oluchukumisayo kodwa lungabi nabukrwada. - Isiphelo sesincoko kufuneka sibe nomdla, sicace kwaye sinike inkcazelo ekholelekayo ngoluvo lombhali. [50] Isincoko esicamngcayo. Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Makabonise izimvo, iimbono, iingcinga neemvakalelo zakhe ezichukumisayo. - Makacamngce ngamaphupha okanye ngeminqweno. - Makaveze iimbono zakhe kuphela. - Makanike inkcazo ecace kakuhle, ejonge ukuhlaziya iinkumbulo okanye uvakalelo lwakhe. - Makanike izimvo/iingcinga/uvakalelo oluveza ukunyaniseka kunyenokubandakanyeka komntu. - Isakhiwo masibunjwe ngobunono. - Akukho mfuneko yokuba isiphelo sibe sesicacisiweyo. [50] Isincoko esivelela amacala omabini Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Makavelele zonke iinkalo xa exoxa ngomba othile. - Makavelele amacala omabini engxoxo, angakhethi cala. - Makacacise acwangcise ngobunono isakhiwo. - Makanike iinkcazelo ezizolileyo, ezicingisisiweyo zaxhaswa kakuhle. - Makangathathi cala lithile nangona enokuvakalisa olwakhe uluvo. - Makaxoxe ngokuvokothekileyo nangokuvakalayo. - Makasebenzise ithoni engabonakalisi kuchukumiseka, iqinisekise kodwa ibe ingazithobi. - Makafikelele kwisigqibo esithile ekupheleni kwesincoko. - Makabhale isiphelo esisulungekileyo esishiya umfundi engenantandabuzo ngoluvo lwakhe. [50] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 12 DBE/2015 SCE – Imemorandam 1.7 1.7.1 Isincoko esibalisayo. Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Makabhale ngebali/ngesiganeko esenzekileyo/isiganeko esiqwetyiweyo. - Makabhale ngomxholo obambekayo nokholelekayo nokuba lisekwe kwinto ebuntsomirha. - Makabhale isakhiwo sebali esidlwengula umxhelo nesikholelekayo. - Makasebenzise ixesha elidlulileyo/ixesha eladlulayo kumaxesha amaninzi, umfundi angalisebenzisa nexesha langoku. - Malibe libali elinento elifuna ukuyiphuhlisa. - Umhlathi wentshayelelo mawudlwengule umxhelo. - Malibe libali eligcina umdla womfundi kude kube sekupheleni. - Kufuneka isimbo, izixhobo zobuciko, kunye nentshukumo elapha ebalini iqinisekise ukuba umfundi ugcinwa enomdla. - Makubaliswe ngokuphumeleleyo kubonakale ngokucacileyo iinkcukacha zokuva ezinjengokubona, isandi, incasa, ivumba kunye nezo zinokuviwa ngokuziphatha ngesandla. - Masibe nophawu lokuchaza olumandla. - Isiphelo masibe sesanelisayo okanye sibe ntsingiselo-mbini, singabhidaniswa okanye siqikeleleke. - Makasebenzise intetho-ngqo ukwenza umlinganiswa abe ngophilayo. - Igama ngalinye alisebenzisileyo malibe nenjongo. [50] Isincoko esichazayo. Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Makachaze umba othile okanye umntu othile ngendlela ezama ukuba asive, asiqonde isihloko esichazwa ngendlela ecace gca. - Makasebenzise amagama ukudala umfanekiso. - Makachaze into ukwenzela ukutsala umdla nokudlwengula umxhelo. - Makachonge amagama ngobunono nangocoselelo ukufezekisa isiphumo sokubhalayo. - Makasebenzise imifanekiso ntelekelelo yokubonwayo, okuvakalayo, okungcanyulwayo nokuphathwayo. - Makasebenzise izigaba zentetho nezafobe ngokukuko. - Makabhale ngesihloko anamava ngaso. - Makasebenzise izigaba zentetho ngokukuko. [50] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 13 DBE/2015 SCE – Imemorandam Isincoko esixoxayo. Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Makatyekele kwicala elinye. - Makuvele ukuxhaswa okanye ukuchaswa koluvo olukhabana nolunye. - Makabe necala alithathayo umfundi, adandalazise nesizathu sokuba enze oko. - Makaqale isincoko ngokwandlala ezakhe iimbono ngesihloko ngendlela enika izimvo ezizezakhe netsalayo. - Makanike uluhlu lweembono ukuxhasa uluvo kunye nokuzingqina. - Makabe nengqwalasela kumanqaku angqinelana okanye achasene nenkcazelo. - Makanike izimvo ngendlela engqalileyo, anganika iimbono zakhe kuphela. - Makasebenzise iintlobo ngeentlobo zesixhobo ezibonisa ubuciko, kunye nobugcisa bokucenga. - Makasebenzise ulwimi olubonisa uvakalelo, umzekelo oluchukumisayo kodwa lungabi nabukrwada. - Isiphelo sesincoko kufuneka sibe nomdla, sicace kwaye sinike inkcazelo ekholelekayo ngoluvo lombhali. [50] Isincoko esicamngcayo. Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Makabonise izimvo, iimbono, iingcinga neemvakalelo zakhe ezichukumisayo. - Makacamngce ngamaphupha okanye ngeminqweno. - Makaveze iimbono zakhe kuphela. - Makanike inkcazo ecace kakuhle, ejonge ukuhlaziya iinkumbulo okanye uvakalelo lwakhe. - Makanike izimvo/iingcinga/uvakalelo oluveza ukunyaniseka kunye nokubandakanyeka komntu. - Isakhiwo masibunjwe ngobunono. - Akukho mfuneko yokuba isiphelo sibe sesicacisiweyo. [50] Isincoko esivelela amacala omabini. Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Makavelele zonke iinkalo xa exoxa ngomba othile. - Makavelele amacala omabini engxoxo, angakhethi cala. - Makacacise acwangcise ngobunono isakhiwo. - Makanike iinkcazelo ezizolileyo, ezicingisisiweyo zaxhaswa kakuhle. - Makangathathi cala lithile nangona enokuvakalisa olwakhe uluvo. Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 14 DBE/2015 SCE – Imemorandam - Makaxoxe ngokuvokothekileyo nangokuvakalayo. - Makasebenzise ithoni engabonakalisi kuchukumiseka, - iqinisekise kodwa ibe ingazithobi. - Makafikelele kwisigqibo esithile ekupheleni kwesincoko. - Makabhale isiphelo esisulungekileyo esishiya umfundi engenantandabuzo ngoluvo lwakhe. [50] 1.7.2 Isincoko esibalisayo. Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Makabhale ngebali/ngesiganeko esenzekileyo/isiganeko esiqwetyiweyo. - Makabhale ngomxholo obambekayo nokholelekayo nokuba lisekwe kwinto ebuntsomirha. - Makabhale isakhiwo sebali esidlwengula umxhelo nesikholelekayo. - Makasebenzise ixesha elidlulileyo/ixesha eladlulayo kumaxesha amaninzi, umfundi angalisebenzisa nexesha langoku. - Malibe libali elinento elifuna ukuyiphuhlisa. - Umhlathi wentshayelelo mawudlwengule umxhelo. - Malibe libali eligcina umdla womfundi kude kube sekupheleni. - Kufuneka isimbo, izixhobo zobuciko, kunye nentshukumo elapha ebalini iqinisekise ukuba umfundi ugcinwa enomdla. - Makubaliswe ngokuphumeleleyo kubonakale ngokucacileyo iinkcukacha zokuva ezinjengokubona, isandi, incasa, ivumba kunye nezo zinokuviwa ngokuziphatha ngesandla. - Masibe nophawu lokuchaza olumandla. - Isiphelo masibe sesanelisayo okanye sibe ntsingiselo-mbini, singabhidaniswa okanye siqikeleleke. - Makasebenzise intetho-ngqo ukwenza umlinganiswa abe ngophilayo. - Igama ngalinye alisebenzisileyo malibe nenjongo. [50] Isincoko esichazayo. Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Makachaze umba othile okanye umntu othile ngendlela ezama ukuba asive, asiqonde isihloko esichazwa ngendlela ecace gca. - Makasebenzise amagama ukudala umfanekiso. - Makachaze into ukwenzela ukutsala umdla nokudlwengula umxhelo. - Makachonge amagama ngobunono nangocoselelo ukufezekisa isiphumo sokubhalayo. - Makasebenzise imifanekiso ntelekelelo yokubonwayo, okuvakalayo, okungcanyulwayo nokuphathwayo. - Makasebenzise izigaba zentetho nezafobe ngokukuko. - Makabhale ngesihloko abanamava ngaso. [50] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 15 DBE/2015 SCE – Imemorandam Isincoko esixoxayo. - Umviwa makatyekele kwicala elinye. - Makuvele ukuxhaswa okanye ukuchaswa koluvo olukhabana nolunye. - Makabe necala alithathayo umfundi, adandalazise nesizathu sokuba enze oko. - Makaqale isincoko ngokwandlala ezakhe iimbono ngesihloko ngendlela enika izimvo ezizezakhe netsalayo. - Makanike uluhlu lweembono ukuxhasa uluvo kunye nokuzingqina. - Makabe nengqwalasela kumanqaku angqinelana okanye achasene nenkcazelo. - Makanike izimvo ngendlela engqalileyo, anganika iimbono zakhe kuphela. - Makasebenzise iintlobo ngeentlobo zesixhobo ezibonisa ubuciko, kunye nobugcisa bokucenga. - Makasebenzise ulwimi olubonisa uvakalelo, umzekelo oluchukumisayo kodwa lungabi nabukrwada. - Isiphelo sesincoko kufuneka sibe nomdla, sicace kwaye sinike inkcazelo ekholelekayo ngoluvo lombhali. [50] Isincoko esicamngcayo. - Makabonise izimvo, iimbono, iingcinga neemvakalelo zakhe ezichukumisayo. - Makacamngce ngamaphupha okanye ngeminqweno. - Makaveze iimbono zakhe kuphela. - Makanike inkcazo ecace kakuhle, ejonge ukuhlaziya iinkumbulo okanye uvakalelo lwakhe. - Makanike izimvo/iingcinga/uvakalelo oluveza ukunyaniseka kunye nokubandakanyeka komntu. - Isakhiwo masibunjwe ngobunono. - Akukho mfuneko yokuba isiphelo sibe sesicacisiweyo. [50] Isincoko esivelela amacala omabini. - Makavelele zonke iinkalo xa exoxa ngomba othile. - Makavelele amacala omabini engxoxo, angakhethi cala. - Makacacise acwangcise ngobunono isakhiwo. - Makanike iinkcazelo ezizolileyo, ezicingisisiweyo zaxhaswa kakuhle. - Makangathathi cala lithile nangona enokuvakalisa olwakhe uluvo. - Makaxoxe ngokuvokothekileyo nangokuvakalayo. - Makasebenzise ithoni engabonakalisi kuchukumiseka, iqinisekise kodwa ibe ingazithobi. - Makafikelele kwisigqibo esithile ekupheleni kwesincoko. - Makabhale isiphelo esisulungekileyo esishiya umfundi engenantandabuzo ngoluvo lwakhe. [50] AMANQAKU ECANDELO A: 50 Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 16 DBE/2015 SCE – Imemorandam ICANDELO B: IMIHLATHI Abaviwa kulindeleke ukuba baphendule imibuzo ibe MIBINI kweli candelo. Bhala amagama ali-100–120 (umxholo kuphela). UMBUZO 2 2.1 IRIVYU Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Makanike iingongoma eziphambili nezichanekileyo, umzekelo, igama lombhali, isihloko sencwadi, igama lompapashi nexabiso. - Makadandalazise indlela ayibona ngayo incwadi. - Makathabathe icala elithile. - Makaveze iimbono zakhe buqu. [25] 2.2 ILETA ESESIKWENI Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Makanamathele kwiimfuno ezahlukeneyo zeeleta ezisesikweni njengesimbo sokubhala nesakhiwo. - Makakhumbule abantu ababhalelayo ukuncedisana nokuba oko abhale ngako kuqondwe msinya. - Indlela abhala ngayo mayivakale, iyondelelane, icaciswe, ibe semxholweni. - Makasebenzise ulwimi olusesikweni. - Makabhale ngolwimi oluvakalayo, olwamkelekileyo nolutsala umdla nethoni efanelekileyo. - Makacwangcise ngokukuko, axoxe ngokukuko. - Ileta mayiqulathe intshayelelo enika umdla, isiqu nesiphelo. - Makangqale ngqo kumongo. - Mayiqulathe iidilesi ezimbini eyombhali neyalomntu ubhalelwayo, ime ngqo ngesiXhosa. - Umhla ebhalwe ngawo ngasezantsi kwayo. - Mayibandakanye isibuliso esichanekileyo. - Makashiye umgca emva kwesibuliso ze abhale umcimbi ileta engawo. - Uvumelekile ukuboleka igama esiNgesini xa ubhala idilesi, iinyanga okanye usebenzise iinyanga zentsusa. - Akukho ziphumlisi kwidilesi nesibuliso nakwisiphelo. - Makahlule imihlathi yesiqu ngokweengcamango ezahlukileyo. - Isiphelo esichanekileyo silandelwa yifani noonobumba-magama bombhali. [25] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 17 DBE/2015 SCE – Imemorandam 2.3 ILETA YOBUHLOBO Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Makasebenzise ulwimi olungekho sikweni ukuya kolusesikweni. - Makabhale ngolwimi oluvakalayo, olusulungekileyo nolutsala umdla. - Makacwangcise ngokukuko, axoxe ngokukuko. - Ileta mayiqulathe intshayelelo enika umdla, isiqu nesiphelo. - Makangqale ngqo kumongo. - Mayiqulathe idilesi enye, umbhali, umhla ebhalwe ngawo ngasezantsi kwayo. - Mayibandakanye isibuliso esichanekileyo esilandela idilesi yombhali. - Uvumelekile ukuboleka igama esiNgesini xa ubhala idilesi, iinyanga okanye usebenzise iinyanga zentsusa. - Akukho ziphumlisi kwidilesi nesibuliso nakwisiphelo. - Makahlule imihlathi yesiqu ngokweengcamango ezahlukileyo. - Akukho mgaqo uthile ulandelwayo ncam malunga nesiphelo kodwa silandelwa ligama lokuqala lombhali. [25] 2.4 INGXELO ENGEKHO SIKWENI Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Makanike iinkcukacha ezichanekileyo ngesiganeko. - Makabhale isihloko, intshayelelo, isiqu, isiphelo, izindululo, izalathiso nezihlomelo. - Makaqokelele ingcombolo yolwazi, ayicwangcise abhale iingongoma. - Makasebenzise ulwimi olungekho sesikweni ukuya kolusesikweni. - Makasebenzise ixesha langoku, izibizo gabalala, umntu wesithathu. - Makabhale ingcaciso egqibeleleyo, esebenzisa amagama namabinzana abhekise kwimeko ethile. [25] 2.5 INTETHO ENGEKHO SIKWENI Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Kwisimbo sokubhala makuvele ixesha, indawo, injongo, abaphulaphuli noko aza kuthetha ngako. - Makuvele ukuba uza kuthetha njani? Wonwabile, okanye ukhathazekile. - Makaqale intetho yakhe ngendlela etsala umdla. - Makaphuhlise amanqaku akhe kakuhle angatsho ngentetho ekruqulayo. - Makasebenzise izivakalisi ezifutshane ezikhatshwa ziingcingane ezilula, asebenzise imizekelo eqhelekileyo. - Makalungelelanise izigxeko zakhe nezincomo anazo. - Isiphelo sibalulekile kwaye ukhumbule ukuba ayisosishwankathelo sokubhaliweyo. [25] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 18 DBE/2015 SCE – Imemorandam 2.6 INGXOXO YABABINI Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Makabhale ingxoxo ephakathi kwabantu ababini nangaphezulu. - Makayibhale ingxoxo njengoko isenzeka, amazwi ezithethi awabhale njengoko enjalo. - Makashiye umgca ukwahlula phakathi kwentetho yesithethi neyesinye. - Makafake umyalelo kwizibiyeli phambi kokuba amagama athethwe. - Umfundi usenokuyimntwisa le ngxoxo. [25] AMANQAKU ECANDELO B: 2 x 25: 50 AMANQAKU EWONKE: 100 Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 19 DBE/2015 NSC – Imemorandam ICANDELO A: IZINCOKO – AMANQAKU o Sebenzisa le rubrikhi rhoqo xa umakisha izincoko zephepha lesi-3, Icandelo A o Amanqaku ukusukela kweli-0 ukuya kwangama-50 ahlulahlulwe ngokwamanqanaba amahlanu. o Imiqangatho yomxholo, ulwimi nesimbo, inqanaba ngalinye kula mahlanu lahlulahlulwe kubini, kwakho amanqaku abelwe abo banezincoko ezikwinqwanqwa eliphakamileyo nezo zikwinqwanqwa elingezantsi kwinqanaba ngalinye. o Isakhiwo asicatshazelwa kukwahlulwa ngokwenqwanqwa eliphezulu nelisezantsi Imiqathango Egqwesileyo Esemagqabini Eyanelisayo Eyinxalenye Engaphumelelanga neqaqambileyo nefanelekileyo UMXHOLO 28–30 22–24 16–18 10–12 4–6 NOCWANGCISO -Impendulo igqwesile/ -Impendulo ixongxwe -Impendulo iyanelisa. -Impendulo -Impendulo ayihambelani Inqwanqwa inomtsalane, ngaphezu ngobugcisa. -Izimvo ziyathungelana ayinaluthungelwano nomxholo kwaphela. (Impendulo koko bekulindelekile. -Izimvo zihambelana noko ziyaqinisekisa lungqinelanayo. -Izimvo ziyabhidisa nezimvo) -Izimvo eziqiqisisiweyo, gingci nomxholo kwaye ngokuse-mxholweni. -Izimvo azicacanga kwaye azingqamananga Uyondelelwaniso ezixhokonxa iingcinga zinomdla zinobungqina - Ilungelelanisiwe noko kwaye ayizizo kwaphela nomxholo. nezivuthiweyo. bokuvuthwa. kwaye iyathungelana ezomfundi. -Azicacanga kwaye lwezimvo eliphakamileyoenglish p3 -Impendulo elungelelaniswe -Ilungelelaniswe kakuhle kuquka intshayelelo, -Buncinci ubungqina kwaye ziphindaphindiwe. ngokucwangcisa. kakuhle ngokugqwesileyo kakhulu kwaye isiqu ukuqukumbela/ bolungelelwaniso -Azilungelelaniswanga Ukuqonda injongo, enothungelwano iyathungelana nesiphelo. nothungelwano kwaye azithungelani. abantu ekujoliswe (enonamathelwano) (inonamathelwano) lweengcamango. kubo kunye nesimo ukuquka intshayelelo, isiqu, kuquka intshayelelo, isiqu sentlalo. ukuqukumbela/nesiphelo. ukuqukumbela / nesiphelo. 25–27 19–21 13–15 7–9 0–3 -Impendulo egqwesileyo -Impendulo ixongxwe -Impendulo eyanelisayo -Ubukhulu becala -Akukho linge 30 AMANQAKU kodwa ineendawana esilela kakuhle. nangona kumana impendulo lokuphendula isihloko. kuzo ukuba neempawu -Izimvo ziyahambelana kubakho izikhewu ayihambelani -Ayihambelani kwaphela ezinomtsalane ogqwesileyo zinomdla. kwingcaciso. nomxholo. nomxholo kwaye Inqwanqwa elingezantsi wesincoko esinkqenkqeza -Ilungelelaniswe kakuhle -Izimvo -Izimvo zibonakalisa ayifanelekanga. phambili. iyathungelana ziyanamathelana ukungahlangani -Ayingqamananga -Izimvo ezivuthiweyo (inonamathelwano) ngokwanelisayo kwaye nokubhidisa. nomxholo kwaphela neziqiqisisiweyo. kuquka intshayelelo, isiqu ziyaqinisekisa. -Phantse bungabikho kwaye inobubhu- -Izimvo zilungelelaniswe nesiphelo. -Kukho ulungelelaniso ubungqina tyubhutyu. ngobugcisa olufumanekayo bolungelelwaniso zinothungelwano nothungelwano nothungelwano. (zinonamathelwano) kwintshayelelo, isiqu kuquka intshayelelo, isiqu nesiphelo. kunye nesiphelo. Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 20 DBE/2015 NSC – Imemorandam ULWIMI, ISIMBO 14–15 11–12 8–9 5–6 0–3 SOKUBHALA -Ithoni, irejista, isimbo -Ithoni, irejista, isimbo -Ithoni, irejista, isimbo -Ithoni, irejista, isimbo -Ulwimi alunantsingiselo. NOKUHLELA sokubhala, isigama sokubhala kunye sokubhala nesigama sokubhala nesigama -Ithoni, irejista, isimbo Ithoni, irejista, zifaneleke kakhulu nesigama ziqaqambe zifanelekile kwinjongo, azihambelani sokubhala nesigama isimbo sokubhala, kwinjongo, abantu kakhulu kwinjongo, abantu abantu ekujoliswe kubo nenjongo, abantu azihambelani mpela ekujoliswe kubo nakwisimo ekujoliswe kubo nesimo nesimo sentlalo. ekujoliswe kubo nenjongo, abantu isigama sentlalo. sentlalo. -Ulwimi lusetyenziswe nesimo sentlalo. ekujoliswe kubo nesimo esifanelene -Ulwimi lusetyenziswe -Ulwimi luchanekile kwaye ngokufanelekileyo -Ulwimi lusetyenziswa sentlalo. Inqwanqwa eliphakamileyo nenjongo/nesimo ngokuzithemba, ithoni isetyenzisiwe ukudlulisa umyalezo. ngendlela -Ukusetyenziswa sentlalo. luyachukumisa ngokufanelekile -Ithoni ifanelekile. ebuthathaka. kwisigama Uchongo magama. ngokugqwesileyo. nangokuzinzileyo -Izixhobo zolwimi -Ithoni nochongo kunqongophele Ukusetyenziswa -Ithoni edlwengula umxhelo kwisincoko siphela. zisetyenzisiwe magama ngokubaxekileyo de kolwimi nemigaqo, nenobuciko. -Ubukhulu becala akukho ukuphuhlisa azifanelekanga. ungakwazi ukuqonda Iimpawu -Akukho nasinye isiphene ziphene kwigrama nopelo. nokuphucula umxholo. -Isigama okubhaliweyo. zokubhala, igrama, segrama nopelo. -Sixongxwe kakuhle sinqongophele -Sixongxwe ngobugcisa kakhulu. kakhulu. upelo. obukhulu. 13 10 7 4 15 AMANQAKU -Ulwimi lugqwesile kwaye -Ulwimi luyakuthimba -Ukusetyenziswa -Ukusetyenziswa kusetyenziswe izixhobo kwaye ubukhulu becala kolwimi ngokwanelisayo kolwimi zolwimi ezibonakalisa luchanekile. kodwa kusekho ngokungafanelekanga. ubuciko ngokufanelekileyo. -Ithoni iqaqambile kwaye ukungangqinelani apha -Kuncinci okanye -Akukho nasinye isiphene ichanekile. naphaya. akukho ukohluka – Inqwanqwa segrama nopelo. -Zimbalwa iziphene -Ubukhulu becala ithoni hlukana kwezivakalisi. -Sixonkxwe ngobugcisa. zegrama nopelo. ifanelekile kodwa -Isigama elingezantsi -Sixonkxwe kakuhle. usetyenziso zixhobo sinqongophele zolwimi lunqongophele. ngokugqithisileyo. ISAKHIWO 5 4 3 2 0–1 Iimpawu zodidi -Isihloko sikhuliswe -Iinkcukacha zakhiwe -Ukuphuhliswa -Kukho amanqaku -Amanqaku lwesincoko ngokugqwesileyo. ngokulandelelana kweenkcukacha asemxholweni. asemxholweni awakho. Ukuphuhliswa -Iinkcukacha ezigqwesileyo. nangokuqiqisisiweyo. ngokusemxhlolweni. -Izivakalisi nemihlathi -Ulwakhiwo lwezivakalisi kwemihlathi -Izivakalisi, imihlathi -Ziyathungelana. -Izivakalisi, imihlathi zineemposiso. nemihlathi nokubunjwa zakhiwe ngokugqwesileyo. -Ukwakhiwa kwezivakalisi zakhiwe kakuhle. -Isincoko lunobubhutyu-bhutyu. nemihlathi -Isincoko sisesemxholweni -Isincoko siphume kwezivakalisi. kuyahambelana, sisesemxholweni. nangona zisekhona kwaphela emxholweni. kwahlukahlukene. iziphene. 5 AMANQAKU AMANQAKU 43–50 33–40 23–30 13–20 0–10 Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 21 DBE/2015 NSC – Imemorandam ISIHLOMELELO B: IRUBRIKHI YOKUHLOLA IMIHLATHI ULWIMI LWASEKHAYA [25 AMANQAKU] Imiqathango Egqwesileyo Esemagqabini Eyanelisayo Eyinxalenye Engaphumelelanga neqaqambileyo nefanelekileyo UMXHOLO, 13–15 10–12 7–9 4–6 0–3 UCWANGCISO -Impendulo igqwesile -Impendulo esemagqabini -Impendulo eyanelisayo -Kubonakala ubunzima -Impendulo ibonakalisa NEFOMATHI ngaphezu koko ebonisa ulwazi olululo ebonisa ulwazi malunga nolwazi ukunqongophala kolwazi bekulindelekile ngeempawu zodidi lomhlathi. ngeempawu zodidi lweempawu zolu didi ngeempawu zodidi -Impendulo nezimvo. -Izimvo eziqiqisisiweyo -Ubhalo lusemxholweni. lomhlathi. lwetekisi. lomhlathi. -Ulungelelwaniso nezivuthiweyo. -Ukuthungelana komxholo -Ayikho semxholweni -Kukho ukungqamana -Intsingiselo ilahlekile -Ulwazi olunzulu nezimvo, kucaciswe kakuhle ngokupheleleyo. okungephi kwaye akakho lwezimvo nokucwangcisa. ngeempawu zohlobo kakhulu kwaye neenkcukacha -Kukho ukuphambuka okusemxholweni kodwa semxholweni kwaphela. -Injongo, abantu lomhlathi obhaliweyo. zixhasa isihloko. okungephi emxholweni. ukuphambuka kubhalo. -Ayithungelani kumxholo ekujoliswe kubo, iimpawu/ -Ubhalo lusemxholweni -Ifomathi efanelekileyo -Ubukhulu becala -Akusoloko kukho nezimvo. imigaqo nesimo sentlalo. ncakasana. eneziphene ezingephi. uyathungelana umxholo uthungelwano phakathi -Zimbalwa kakhulu -Ukuthungelana komxholo nezimvo. komxholo nezimvo. iinkcukacha ezixhasa nezimvo. -Ezinye iinkcukacha -Zimbalwa iinkcukacha isihloko. -Icaciswe nzulu kwaye zonke ziyasixhasa isihloko. ezixhaza isihloko. -Ayisetyenziswanga iinkcukacha ziyasixhasa -Ubukhulu becala -Imigaqo eyimfuneko imigaqo eyimfuneko isihloko. ifomathi ifanelekile yefomathi isetyenziswe yefomathi. -Ifomathi yamkelekile kwaye kodwa kukho iziphene ngokungacacanga. ichanekile. ezingephi. -Imigaqo engundoqo 15 AMANQAKU yefomathi yetekisi ityeshelwe. ULWIMI, ISIMBO 9–10 7–8 5–6 3–4 0–2 SOKUBHALA -Ithoni, irejista, isimbo -Ithoni, irejista, isimbo -Ithoni, irejista, isimbo -Ithoni, irejista, isimbo -Ithoni, irejista, isimbo NOKUHLELA sokubhala, isigama sokubhala, isigama zifaneleke sokubhala, isigama sokubhala, isigama sokubhala, isigama Ithoni, irejista, isimbo zifaneleke ngokukodwa kakhulu kwinjongo, abantu zifanelekile kwinjongo, asifanelekanga asihambelani nenjongo, sokubhala, injongo/imeko, kwinjongo, abantu ekujoliswe ekujoliswe kubo kunye abantu ekujoliswe kubo ngokupheleleyo abantu ekujoliswe kubo abantu ekujoliswe kubo kubo nakwesimo sentlalo. nakwisimo sentlalo. kunye nesimo sentlalo. kwinjongo, abantu nesimo sentlalo. nesimo sentlalo. -Ulwimi lusetyenziswe -Ubukhulu becala ulwimi -Kukho iziphene ekujoliswe kubo kunye -Izele ziziphene yaye ngokuchanekileyo kwaye lusetyenziswe ngokukuko ezimbalwa zolwimi nesimo sentlalo. iyabhidisa. Ukusetyenziswa kolwimi lwakhiwe ngokukuko. nangokuchanekileyo. -Isigama esaneleyo. -Ukusetyenziswa -Isigama asihambelani nemigaqo yalo. -Akukho ziphene konke -Isigama sichaneke kakuhle. -Iziphene kolwimi nenjongo. Uchongo magama. konke. -Ubukhulu becala akho aziyichaphazeli ngokungachanekanga -Intsingiselo Iimpawu zokubhala ziphene. intsingiselo. kubangela iziphene ichaphazeleke nopelo. ezibaxekileyo. ngokukodwa. -Intsingiselo ilahlekile. 10 AMANQAKU AMANQAKU 22–25 17–20 12–15 7–10 0–5 Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 22 DBE/2015 NSC – Imemorandam IZINGA UKUCWANGCISA UKUTHABATHA UKUPHONONONGA UKUNCOMA/UGXEKA IINDIDI ZEZINCOKO ELISISEKO NGOKUTSHA IZIGQIBO 1. [50] Esibalisayo/esichazayo. [50] 2. [50] Esichazayo/esixoxayo/esicamngcayo/ ekuxoxela amacala amabini. [50] 3. [50] Esixoxayo/ esicamngcayo/ esibalisayo/ esichazayo/ esivelela amacala omabini. [50] 4. [50] Esivelela amacala omabini/ esixoxayo/ esichazayo/ esibalisayo. [50] 5. [50] Esicamngcayo/ esibalisayo/ esichazayo/ esixoxayo/ esivelela amacala omabini. [50] 6. [50] Esibalisayo/ esichazayo/ esixoxayo/ esicamngcayo/ esivelela amacala omabini. [50] 7. [50] Esibalisayo/ esichazayo/ esixoxayo esicamngcayo/ esivelela amacala omabini. [50] 8. [50] Esibalisayo/ esichazayo/ esixoxayo esicamngcayo/ esivelela amacala omabini. [50] A. UMXHOLO NOCWANGCISO 30 B. ULWIMI, ISIMBO SOKUBHALA NOKUHLELA 15 A B C EWONKE 0 – 30 0 – 15 0–5 C. ISAKHIWO 5 30 5 5 50 Amanqaku ewonke 50 Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 23 DBE/2015 NSC – Imemorandam IZINGA UKUCWANGCISA UKUTHABATHA UKUPHONONONGA UKUNCOMA/UGXEKA IMIHLATHI ELISISISEKO NGOKUTSHA IZIGQIBO 2.1 [25] Irivyu [25] 2.2 [25] Ileta yesikhalazo [25] esesikweni 2.3 [25] Ileta yobuhlobo [25] [25] Ingxelo engekho 2.4. sesikweni [25] 2.5 [25] Intetho esesikweni [25] 2.6 [25] Ingxoxo yababini [25] Amanqaku ewonke 2 x 25 = 50 IMIQATHANGO AMANQAKU ISIKHOKELO SOLWABIWO LWAMANQAKU Amanqaku asetyenziswa xa kukorekishwa imihlathi: IMIQATHANGO AMANQAKU ISIKHOKELO SOLWABIWO LWAMANQAKU A. UMXHOLO, UCWANGCISO NEFOMATHI 15 A B EWONKE B. ULWIMI, ISIMBO SOKUBHALA NOKUHLELA 10 0 – 15 0 – 10 15 10 25 Amanqaku ewonke 25 Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha

Study this subject

More from Grade 12 isiXhosa HL

View all