Skip to content

isiXhosa HL Grade 12 P1 NSC November 2022 Question Paper

Question paperisiXhosa HLGrade 12202212 pages

Grade 12 isiXhosa HL Paper 1 question paper from the NSC November Exam 2022, 12 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

Free to read online, no sign-up needed

Loading document…

Loading document…

NSC November Exam 2022

Document textSearch extracted text and jump to a page.
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE IBANGA 12 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA (HL) IPHEPHA LOKUQALA (P1) NOVEMBA 2022 AMANQAKU: 70 IXESHA: Iiyure 2 Olu viwo lunamaphepha ali-12. Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 2 Novemba 2022 NSC IMIYALELO NENGCACISO 1. Eli phepha lemibuzo LINAMACANDELO AMATHATHU: ICANDELO A: Uvavanyo Lokuqonda (30) ICANDELO B: Ushwankathelo (10) ICANDELO C: Izakhi nemigaqo yokusetyenziswa kolwimi (30) 2. Funda YONKE imiyalelo ngocoselelo. 3. Phendula YONKE imibuzo. 4. Qala ICANDELO NGALINYE kwiphepha ELITSHA. 5. Krwela umgca ekupheleni KWECANDELO NGALINYE. 6. Nombola iimpendulo ngokuchanekileyo ngokwendlela ekunonjolwe ngayo kwiphepha lemibuzo. 7. Shiya umgca emva kwempendulo NGANYE. 8. Qwalasela ngokukodwa upelo nolwakhiwo lwezivakalisi. 9. Iingcebiso malunga nolwabiwo lwexesha: ICANDELO A: Imizuzu engama 50 ICANDELO B: Imizuzu engama 30 ICANDELO C: Imizuzu engama 40 10. Bhala ngokucocekileyo nangokucacileyo. Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 3 Novemba 2022 NSC ICANDELO A: UVAVANYO LOKUQONDA UMBUZO 1: UKUFUNDELA INTSINGISELO NOKUQONDA Funda IZICATSHULWA A noB ezingezantsi uze uphendule imibuzo esekwe kuzo. ISICATSHULWA A IMINGENI EKUJONGENWE NAYO NGENKULUNGWANE YAMA-21 1 Umbuzo elijongene nawo ilizwe ngowokuba singayoyisa na imingeni yenkulungwane yama-21. Ingaba sirhuqa iinyawo nje ukusombulula le mingeni kungenxa yemali? Wakhe wathi uRalph Emerson, 'Udonga ngalunye lulucango olunako ukuba lungavuleka.' Kanti ke eyona ngxubakaxaka sijongene nayo kukuba asingebi sidala iingcango emadongeni okanye 5 siguqula amadonga abe ziingcango na. Sizakhela izulu emhlabeni okanye sitshabalalisa ubuhle bomhlaba? 2 Inkqubela kwitekhnoloji kwiminyaka engama-500 ivulele amathuba okukhula kwengqondo. Kodwa kunjalo, ubhubhane weCovid-19 uyidizile eyokuba ilizwe lisesemva ngamandla okusombulula iingxaki zala maxesha. Iingxaki 10 zenkulungwane yama-21 asinakukwazi ukuzisombulula ngeembono ezindala zenkulungwane yama-20. Zingasonjululwa kuphela ngobuchule bokudala izinto ezintsha, imibono emitsha nentembeko engaxhomekekanga kwiinkokeli kuphela. Zifuna ukuba umntu ngamnye osemhlabeni okanye ophilayo aluthabathele kuye uxanduva kuquka NAWE wena ufunda eli nqaku. Masikhe 15 sihle amahlongwane le mingeni sibone ukuba singanazo na izisombululo zayo. 3 Inkqubela kwezolimo, ezempilo, nongenelelo kwezenzululwazi ziwuphakamisile umgangatho wokuphila kuzwelonke jikelele. Le yinkqubela ekhokelele kwimingeni efana nokwanda kwabantu, ungcoliseko lomoya, 20 ukungazinzi kwezibonelelo okubonakala ngokuthi izinto esinazo zingakwazi ukumelana nezidingo zabantu. Ukuphuphuma kwamanani abantu ezidolophini okufana nqwa nokunyakazela kweembovane kwikhaya lazo kudale uthotho lweengxaki. Ngxaki ezo ezinjengocwangciso lwedolophu oluxegayo, ukuhla komgangatho wogutyulo, ukunqaba kwamanzi okusela, 25 ukutya, iindawo zokufihla intloko nokuhla kwamandla ombane. Ukudityaniswa kwehlabathi nokuhanjiswa lula kwemveliso kuyitshintshile impilo yethu kodwa kutheni le nto kusekho imiqobo ethintela ukuxhamla ngokulinganayo kubutyebi belizwe? Masikhe sisebenzisane sidale ilizwe elingcono. 4 Ngomntwana omnye nje olambileyo kuhlazeka iibhiliyoni ezisixhenxe zabantu 30 elizweni. Umbutho wezempilo wehlabathi (WHO) uyatsho ukuba indlala ithwaxa abantu abakuma-850 ezigidi mihla le. Ngelo xesha elo nani liligcuntswana elikwi-10 leepesenti. Indlala, ubuhlwempu, nokhuseleko lokutya ziingxaki esijongene nazo ngokulinganayo. Kuyafuneka ukusebenzisana ukuphucula impilo yethu okanye intlalo yethu sisonke. Ngeli 35 xesha ilizwe lisebenzela ukubambisana, abantu bona baphuma izithuba bafuna okukokwabo bodwa bengacingelani namntu. Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 4 Novemba 2022 NSC 5 Itekhnoloji ibingazisombulula iingxaki ezininzi kodwa eyala maxesha kunye ne-intanethi ayikafikeleleki kuwonke-wonke. Kungayoyisa le ngxaki ukufundiswa kwezifundo zetekhnoloji. Ukukhula kwe-intanethi nako 40 kunenzuzo nemingeni. Omnye kuloo mingeni ngowokungakhuseleki kweenkcukacha zabantu xa ingasetyenziswanga ngobulumko i-intanethi. Ukongeza, abantu mabayeke ukukholelwa yonke into abayifumana kwi-intanethi kuba i-intanethi iyakwazi ukusetyenziselwa ukusasaza iindaba ezibubuxoki. Imidiya kanti inawo amandla okufundisa abantu ngeengozi 45 nangeenzuzo zetekhnoloji. Amaphephandaba, oomabonakude, amaqonga onxibelelwano anamandla okufundisa izigidi zabantu malunga nokuyisebenzisa ngobulumko itekhnoloji. Ulutsha ludinga olu hlobo lwemfundo kule nkulungwane yama-21. 6 Kuzwelonke intswelangqesho ikwiqondo eliphezulu nolutsha luphela lusenza 50 imisebenzi engangqamani nezakhono olunazo. Ikho imfuneko yokuxhobisa ulutsha ngezakhono eziza kudingeka emisebenzini luqeqeshwe nakwizakhono ezifuneka kule nkulungwane. Ulutsha alujongenanga nentswelangqesho kuphela, lujongene nako nokuguqu-guquka kwemozulu. Ukuguqu-guquka kwemozulu kuchaphazela ukunyuka kwamaqondo 55 obushushu ngokungaqhelekanga okukhokelela kutshintsho oluninzi kwihlabathi. Kunganeziphumo zezikhukhula, imbalela, imvula ezinamandla amakhulu, ukuxhaphaka kwemisinga yobushushu enganyamezelekiyo nokunyibilika komkhenkce okhokelela ekunyukeni kweqondo lamanzi kwiilwandle. Izinto ezingamandla ezibangela ukugugu-guquka kwemozulu 60 kukutshiswa kwamafutha efosili okuvelisa amandla asenokufunyanwa kwizithuthi. Amafutha efosili– angamafutha aveliswa ngezinto zendalo. Ayafumaneka kwipetroli esiyisebenzisa kwiimoto zethu. Nemizi-mveliso iyawatshisa la mafutha efosili. Ukuxhotyiswa kolutsha ngezakhono ezinokwenza ungenelelo kwimingeni yenkulungwane yama-21, 65 kungasisisombululo kwingxaki yehlabathi. 7 Ukuba akunakunqandeka ukuguqu-guquka kwemozulu ucinga ukuba kungaphileka emhlabeni? Kuyakwenzeka ntoni kwisizukulwana esizayo? Impendulo yale mibuzo isezandleni zethu ngakumbi ezolutsha. Kutheni kubhekiswa kulutsha nje? Kungokuba ulutsha lwanamhlanje likamva 70 lesizukulwana esisezayo. Lulutsha lwanamhlanje oluza kuba ngumlumiso wesizukulwana esisezayo. 8 Lo mqokozo weengxaki ungaphela xa wonke ubani enokuthatha inxaxheba azimisele ukuyivula iminyango emadongeni. Kuyimfuneko ukuba sisebenze njengabantwana besizalo esinye. Ngaphaya koko singabemi belizwe 75 masithathele ingqalelo ukuxabisa intlalontle yoluntu, usizi novelwano njalo njalo. Kule meko indalo iza kusikhokela. Mayibe sithi aboyisa imingeni hayi ukuba imingeni yoyise thina. Masiluthathele kuthi uxanduva lokwenza ukuba sithi xa sifika isizukulwana esizayo sinikezele kuso ilizwe elihle, eliluhlaza nelinempilo. 80 [Sithathwe ku: https://wearerestless.org/2021/05/11/challenges-of-the-21st-century/ naku https://www.voicesofyouth.org/blog/how-youth-can-help-fight-climate-change saze sahlelwa.] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 5 Novemba 2022 NSC ISICATSHULWA B [Uthathwe ku-www.dreamstime.com] IMIBUZO: ISICATSHULWA A Jonga kumhlathi-1 1.1 Xela umbuzo elijongene nawo ilizwe ngenkulungwane yama-21 ngokomhlathi woku-1. (2) 1.2 Nika intsingiselo yentetho kaRalph Emerson engezantsi ngokomxholo wale tekisi. 'Udonga ngalunye lulucango olunako ukuba lungavuleka.' (2) 1.3 Nika isizathu sokuba umbhali asivule ngemibuzo emininzi isicatshulwa. (2) Jonga kumhlathi-2 1.4 Chaza ukuba iCOVID-19 iveze ntoni ngamandla esizwe okusombulula iingxaki. (1) 1.5 Kubethelela luvo luni ukubhalwa ngonobumba abakhulu kwegama, 'NAWE' elikulo mhlathi? (2) Jonga kumhlathi-3 1.6 Kwisivakalisi esingezantsi igama, 'ekhokelele', lithetha ukuba imingeni (ingunobangela wongenelelo/isisiphumo songenelelo) lwenkqubela. Le yinkqubela ekhokelele kwimingeni efana nokwanda kwabantu, ungcoliseko lomoya, ukungazinzi kwezibonelelo ... (1) Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 6 Novemba 2022 NSC 1.7 Khetha impendulo echanekileyo ngezantsi. 'Masikhe sisebenzisane sidale ilizwe elingcono.' Ulwimi olusetyenziswa sisivakalisi esingentla esikulo mhlathi lunenjongo: A Yokuthundeza abantu B Yokugxeka abantu C Yokuhlekisa abantu D Yokuphoxisa abantu (1) Jonga kumhlathi-4 1.8 Ngqina ukuba indlala yingxaki yehlabathi ngokwalo mhlathi. (2) Jonga kumhlathi-5 1.9 Caphula isivakalisi esilumkisa abantu ngokusebenzisa i-intanethi kulo mhlathi. (2) 1.10 Xela uhlobo lwemfundo olunokunikwa yimidiya kulutsha ngokwalo mhlathi. (1) Jonga kumhlathi-6 1.11 Chonga ingxaki yolutsha equlethwe ngulo mhlathi nesisombululo sayo. (2) 1.12 YINYANI/BUBUXOKI ukuba intswelangqesho yiyo yodwa ingxaki olujongene nayo ulutsha? Xhasa impendulo yakho. (2) 1.13 Chaza amafutha efosili ngokwalo mhlathi. (1) Jonga kumhlathi-7 1.14 Nika isizathu sokuba kuthiwe impendulo yemibuzo ekulo mhlathi ikulutsha. (1) Jonga kumhlathi-8 1.15 Ucinga ukuba lo mhlathi unako ukutshintsha ingqondo yolutsha ngendima omaluyidlale kwiingxaki zenkulungwane yama-21? Xhasa impendulo yakho. (2) IMIBUZO ISICATSHULWA A noB 1.16 Chaza ukuba luboniswe njani ungcoliseko kulo mfanekiso. (1) 1.17 Xela ukuba umfanekiso ubonisa yiphi ingxaki kwezikhankanywe kumhlathi we-6. (1) 1.18 Ingaba isicatshulwa B siphumelele ukutyhila ingxaki ekumhlathi we-4 kwisicatshulwa A? Xhasa impendulo yakho. (2) 1.19 Chaza ungenelelo olungenziwa lulutsha ukusombulula ingxaki evezwa kulo mfanekiso. (2) AMANQAKU ECANDELO A: 30 Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 7 Novemba 2022 NSC ICANDELO B: USHWANKATHELO UMBUZO 2: UKUSHWANKATHELA ISICATSHULWA C sithetha ngokunokwenziwa lulutsha ukulondoloza indalo nokusingqongileyo. Shwankathela ngenjongo yokunika ulutsha amacebo okulondoloza indalo nokusingqongileyo. QAPHELA: 1. Bhala UMHLATHI ongenaziphene usebenzisa amazwi akho kangangoko unako. 2. Isishwankathelo sakho masiquke iingongoma EZISIXHENXE ungedluli kumagama angama-70. 3. AKULINDELEKANGA ukuba ubhale isihloko xa ushwankathela. 4. Bhala phantsi inani lamagama owasebenzisileyo wakugqiba. ISICATSHULWA C OKUNOKWENZIWA LULUTSHA UKULONDOLOZA INDALO NOKUSINGQONGILEYO Ingaba siyiphethe kakuhle indalo nokusingqongileyo? Kubonakala ngathi thina bantu sonwabela ukutshabalalisa iziqu zethu, kuba siyalitshabalalisa eli khaya lethu linye. Imikhwa yokungalondolozi indalo nezilwanyana ibonisa ukuba kuninzi ekufuneka kwenziwe ukuthintela lo mkhwa. Ulutsha olunomnqweno wokulondoloza indalo nokusingqongileyo lungathatha la macebiso alandelayo lwenze kangangoko lunako. Umntu angaqala iphulo lokulondoloza indalo. Angaqala iphulo ngokwenza okuncinci okufana nokucoca ingingqi yakhe njengevolontiya okanye aqale iqumrhu elikhulu lokukhathalela indalo nokusingqongileyo. Makabeyinxalenye yamaphulo okuqinisekisa ukunciphisa ukusetyenziswa kwephepha. Kungancipha ukusetyenziswa kwephepha nangokukuququzelela ukusetyenziswa kwephepha kwakhona nokunikezela ngeencwadi ezingasasetyenziswayo. Ukukhuthaza ootitshala nabafundi basebenzise itekhnoloji yale mihla ukubhala ii-asayimenti neemviwo zigqithiswe nge-intanethi lelinye. Konke kulondoloza imithi, amahlathi nendalo kuba iyehla imveliso yamaphepha. Inkunkuma iyingozi kwindalo. Angafundisa abantu ukungagibiseli zonke izinto kwinkunkuma ngokuyahlula bakhethe iiplasitiki, amaphepha, inkcenkce neegilasi bazifake kwimigqomo eyahlukileyo yokurisayiklisha. Ukurisayiklisha kunciphisa ungcoliseko olusuka kwiindawo zokulahla inkunkuma, kukhulise uqoqosho lwelizwe nanjengoko befumana imali abakwenzayo. Makukhuthazwe ukusetyenziswa kwamanzi nombane ngobulumko. Ukulondoloza umbane kwehlisa amandla okuphehla umbane kunciphise nokusetyenziswa kwamafutha aveliswa ngendalo kuze kulondolozeke indalo nokusingqongileyo. Mabazi abantu ukuba amanzi elizweni anqongophele. Ilizwe linamanzi acocekileyo okusela angange-0.03 eepesenti kwezingama-70 zamanzi elinawo. Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 8 Novemba 2022 NSC Khangela iimveliso ezingatshabalalisi ndalo, ngokuthi uzame kangangoko ukungayithengi iplasitiki yokuphatha. Kuyanyamezeleka ukuthenga ibhotile yokuphatha amanzi yeplasitiki xa uza kuphinda ukwazi ukuyisebenzisa. Oko akukongeli imali kuphela kulondoloza indalo nokusingqongileyo. Ungaqinisekisa ngokufuna ulwazi ngefuthe lemveliso nganye kokusingqongileyo phambi kokuba uyithenge ufune nendlela oza kuyilahla ngayo wakugqiba ukuyisebenzisa. Ukufuya kukodwa kutshabalalisa imithi nokusingqongileyo. Kaloku imfuyo inegalelo elikhulu kungcoliseko lomoya ngenxa yokuba ikhupha ikhemikhali ebizwa ngokuba yimitheyini ebangela uguquguquko lwemozulu. Khuthaza ukuthoba izinga lokutyiwa kwenyama neemveliso zobisi ukuze kuhle izinga lokufuya. Ukuthenga kakhulu kuyingozi kokusingqongileyo. Kuxhaphakile ukuthenga into engadingekiyo. Gada imikhwa yokuthenga uthenge kuphela izinto ozidingayo, ngokwenza njalo unciphisa ingozi kokusingqongileyo. [Sithathwe ku-https://www.voicesofyouth.org saguqulelwa esiXhoseni saze sahlelwa] AMANQAKU ECANDELO B: 10 Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 9 Novemba 2022 NSC ICANDELO C: IZAKHI NEMIQAGO YOKUSETYENZISWA KOLWIMI UMBUZO 3: ISIBHENGEZO NTENGISO Funda esi sibhengezo ntengiso (ISICATSHULWA D) singezantsi uze uphendule imibuzo esekwe kuso. ISICATSHULWA D [Sicatshulwe kwi-intanethi, www.google.com saze sahlelwa] 3.1 Nika isilogani sesi sibhengezo ntengiso. (1) 3.2 Xela igama lomzimveliso owenza izihlangu ezikwisibhengezo ntengiso. (1) 3.3 Ubathembisa ngantoni abathengi umenzi wesi sibhengezo ntengiso? (1) Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 10 Novemba 2022 NSC 3.4 Khetha impendulo echanekileyo kwezi zilandelayo: Incoko ekwesi sibhengezo ntengiso yenza umtsalane ngoku … A krobisa kwinzuzo. B hlekisa ngabathengi. C caphukisa abathengi. D thengisa ngenzuzo. (1) 3.5 Unika ngcinga ni umbuzo othi, 'Yeyani na le mikrozo?' ngalo ubuzayo? (2) 3.6 Ngqina ukuba umfanekiso weeteki usebenze njengesikweko. (2) 3.7 Ingaba, ubumbolombini obukwibinzana, 'Ayisebenzi ungayisebenzisi!' bungakuncedisa ukuthengiseka kwale mveliso? Xhasa impendulo yakho. (2) [10] UMBUZO 4: IKHATHUNI Funda le khathuni (ISICATSHULWA E) ingezantsi uze uphendule imibuzo esekwe kuyo. ISICATSHULWA E [Ithathwe ku-www.facebook.com] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 11 Novemba 2022 NSC 4.1 Nika umsebenzi wamachaphaza amathathu kwintetho kaMnu Mafu. (1) 4.2 Chaza imbonakalo yeqamza lokukhwaza kwintetho kaMnu Mafu. (1) 4.3 Nika umahluko kwizijekulo zezandla zikaMnu Mafu nezikaNtiful. (2) 4.4 Khetha impendulo echanekileyo kwezi zilandelayo: Igama u'kaloku' xa lifundwa kujongwe neengalo zikaNtiful linethoni yokuphendula: A Ngokumbuka utitshala B Ngokumlinganisa utitshala C Ngokuzithoba kutitshala D Ngokumgxagxamisa utitshala (1) 4.5 Ubungakanani bemizimba busetyenziswe njani ukugqamisa umahluko kumagunya abalinganiswa abakwikhathuni? (2) 4.6 Caphula igama eliNYE kwintetho kaNtiful elingqina ukuba impendulo yakhe uyitsala kwiimfundiso zikaMnu Mafu. (1) 4.7 Ucinga ukuba uMnu Mafu umele ukukhathazeka yimpendulo kaNtiful? Xhasa impendulo yakho. (2) [10] UMBUZO 5: IPROZI Funda esi sicatshulwa (ISICATSHULWA F) singezantsi uze uphendule imibuzo esekwe kuso. ISICATSHULWA F AMAQHINGA EMIDLALO 1 UBhobhoyi uyacinga ukuba kwakutheni ukuze kubekho imidlalo nokhuphiswano. Ingaba kwakuzanywa ukufundiswa abantu ngobomi apho kumele ubani nobani akwamkele ukoyiswa njengenxalenye yobomi abuphilayo? Nalapha emidlalweni akho amaqhinga abadlali abawasebenzisela ukuphumelela, yiyo nale nto kwabekwa uSompempe 5 wokulamla la maqhinga. 2 Kuwo onke amaqhinga okuphumelela asetyenziswa kwimidlalo alikho elindihlekise njengelembethimanqindi enomfazi wayo owayengasayi kuyombukela emabaleni kuba enamasikizi. Wayede axolele ukumbukela kumabonakude. Yayizibetha izibhulele ..., kunjalo nje iyintshatsheli kwizinga 10 layo. Nangale mini le ntshatsheli yayiyawaphambili ngamanqaku kule yayisilwa nayo. Ibonile le ingenamandla ukuba seyisoyisakala, yangena eqhingeni lokuphuma ekoneni. Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 12 Novemba 2022 NSC 3 Yasondela endlebeni xa kanye bebambana yayihlebela intshatsheli yathi, 'NAMHLANJE NDIZA KUBETHA PHAMBI KOMFAZI WAKHO.' Yothuka 15 intshantsheli eyayimazi esendlwini umfazi wayo, yaphendula nayo isebeza yathi, 'UYAXOKA AKAKHO.' Incume kancinci le isemva ngamanqaku yathi mayijonge kulaa ndawo ihlala iingcungcu ngelithi yalathisa intshatsheli. Ithe isajonge apho yatsho intshatsheli ngenqindikazi yanaba tswi ingcungcu yamaqhinga. 20 [Sicatshulwe kwiS'olezwe lesiXhosa, 13 Septemba 2016, saze sahlelwa] 5.1 Khetha kwizibiyeli uhlobo oluchanekileyo lwesivakalisi esinomgca ngaphantsi kwisicatshulwa. (isivakalisi esiyalelayo/isivakalisi esibuzayo/isivakalisi esixelayo) (1) 5.2 Caphula izibandakanyi eziBINI kwesi sivakalisi esingezantsi. Nalapha emidlalweni akho amaqhinga abadlali abawasebenzisela ukuphumelela, yiyo nale nto kwabekwa uSompempe wokulamla la maqhinga. (2) 5.3 Bhala ngokuchanekileyo izivumelanisi ezibhalwe ngqindilili kokucatshulwe ngezantsi. '... alikho elindihlekise njengelembethimanqindi enomfazi wayo owayengasayi kuyombukela emabaleni kuba enamasikizi. Wayede axolele ukumbukela kumabonakude.' (2) 5.4 Bhala igama elinye endaweni yebinzana 'nangale mini'. (1) 5.5 Khetha kwizibiyeli impendulo egqibezela esi sisaci ngokuchanekileyo. Yayizibetha izibhulele ... (amasiko/amasaka/amanxiwa), kunjalo nje iyintshatsheli kwizinga layo. (1) 5.6 Nika isithethantonye segama, 'yayihlebela' ngokomxholo wetekisi. (1) 5.7 Tolika ibinzana elikrwelelwe umgca ngaphantsi kwisivakalisi esilandelayo. Ibonile le ingenamandla ukuba seyisoyisakala, yangena eqhingeni lokuphuma ekoneni. (2) [10] AMANQAKU ECANDELO C: 30 AMANQAKU EWONKE: 70 Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha

Study this subject

More from Grade 12 isiXhosa HL

View all