Afrikaans HL QP June 2024

PROVINSIALE ASSESSERING GRAAD 6 AFRIKAANS HUISTAAL RESPONS OP TEKSTE JUNIE 2024 PUNTE: 50 TYD: 2 uur NAAM EN VAN : ______________________________________________ SKOOL : ______________________________________________ LEO : ______________________________________________ DISTRIK : ______________________________________________ Hierdie vraestel bestaan uit 12 bladsye. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Afrikaans HT/Respons op tekste 2 NW/Junie 2024 Graad 6 INSTRUKSIES EN INLIGTING 1. Hierdie vraestel bestaan uit VIER vrae: VRAAG 1: LEESBEGRIP [20] VRAAG 2: VISUELE TEKS [10] VRAAG 3: OPSOMMING [5] VRAAG 4: TAALSTRUKTURE EN -KONVENSIES IN [15] KONTEKS TOTAAL: [50] 2. Beantwoord ALLE vrae 3. Lees al die vrae noukeurig deur. 4. Waar een-woord antwoorde nodig is, skryf net die korrekte woord. 5. Vir meervoudigekeuse-vrae, omkring SLEGS die korrekte letter (A–D) langs die vraagnommer. 6. Gee spesiale aandag aan korrekte taalgebruik. 7. Skryf netjies en leesbaar. VRAE TOTAAL PUNTE LEERDERPUNTE 1. Leesbegrip 20 2. Visuele teks 10 3. Opsomming 5 4. Taalstrukture en - 15 Konvensies in konteks TOTAAL: 50 Die vraestel begin op die volgende bladsy. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Afrikaans HT/Respons op tekste 3 NW/Junie 2024 Graad 6 VRAAG 1: LEESBEGRIP Lees die volgende teks sorgvuldig deur en beantwoord die vrae wat volg. TiKToK BEPERK SKERMTYD VIR JONG GEBRUIKERS 2 Maart 2023 1. TikTok het Woensdag bekendgemaak dat hulle ʼn outomatiese daaglikse skermtydsbeperking van 60 minute gaan instel vir gebruikers wat jonger as 18 is. 2. Dit volg na aanleiding van die skerp kritiek wat TikTok in die gesig staar oor die verslawende eienskappe van die sosialemediaplatform onder veral jonger gebruikers. 3. “Die nuwe funksie sal in die komende weke ingestel word op elke rekening wat aan gebruikers jonger as 18 behoort, en dit sal outomaties op ʼn daaglikse beperking van 60 minute gestel word,” het Cormac Keenan, TikTok se hoof van veiligheid, gesê. 4. Tieners sal ʼn wagwoord moet insleutel as hulle na ʼn uur nog video’s op die platform wil kyk, en gebruikers wat jonger as 13 is se ouers of voog sal ʼn wagwoord moet insleutel om ʼn bykomende 30 minute van tyd vir hul kind te kry. 5. As die kind deur ʼn gesinsrekening (family pairing) toegang tot TikTok verkry, sal ouers ʼn maksimum skermtyd vir hul kind kan opstel, na gelang van die dag, het die platform bygevoeg. 6. Douyin, die Chinese weergawe van TikTok, is beperk tot 40 minute se daaglikse gebruik vir kinders jonger as 14, en is heeltemal ontoeganklik vir hulle tussen 22:00 en 06:00. 7. Die nuwe funksie is by bestaande maatreëls gevoeg om jongmense te help om hulle skermtyd te beperk. TikTok het verlede jaar kennisgewings ingestel wat tieners vra of hulle hulp benodig om hul skermtyd op die platform te bestuur, en ʼn weeklikse kennisgewing wat gebruikers se skermtyd opsom. Tog kan jonger gebruikers steeds kies om nie die tydsbeperkingsfunksie in te stel nie, of net oor hul ouderdom te jok, soos op talle ander sosialemediaplatforms. 8. Die Chinese sosialemediaplatform het kritiek gekry oor die stygende hoeveelheid tyd wat kinders tussen 4–18 jaar spandeer om deur video’s te blaai wat die platform op grond van hul smaak en algoritmes aan hulle voorstel. 9. Volgens ʼn onlangse studie deur die ouerbeheer-app, Qustodio, het minderjariges in 2022 gemiddeld 1 uur en 47 minute per dag op TikTok spandeer. [Bron: https://maroelamedia.co.za/nuus/wereld/tiktok-beperk-skermtyd-vir-jong-gebruikers/] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Afrikaans HT/Respons op tekste 4 NW/Junie 2024 Graad 6 1.1 Onderstreep die korrekte antwoord. Skermtyd word daagliks/weekliks ingestel. (1) 1.2 Wat beteken die woord “skermtydsbeperking” in paragraaf 1? Toon die regte antwoord deur A, B, C of D te omkring. A Jy het meer tyd om jou skerm te gebruik. B Jy het geen skermtydsbeperking. C Jy het minder tyd om jou skerm te gebruik. D Jy het geen tyd om jou skerm te gebruik. (1) 1.3 Waarom word skermtydsbeperking ingestel? (2) 1.4 Op watter gebruikers se rekening sal dit ingestel word? (1) 1.5 Vir hoe lank gaan dit daagliks ingestel word? Toon die regte antwoord deur A, B, C of D te omkring. A 30 minute B 20 minute C 60 minute D 50 minute (1) 1.6 “Gebruikers jonger as 13 kan langer as ‘n uur op die platform kyk”. Hierdie stelling is onwaar. Staaf waarom hierdie stelling onwaar is. (2) 1.7 Wat word die Chinese weergawe van TikTok genoem? (1) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Afrikaans HT/Respons op tekste 5 NW/Junie 2024 Graad 6 1.8 Noem twee verskille tussen TikTok en die Chinese weergawe van TikTok. TikTok Chinese weergawe a) a) b) b) (4) 1.9 Op grond van wat word die video’s voorgestel aan gebruikers? (2) 1.10 Verduidelik in jou eie woorde wat jy dink is die funksie van die ouerbeheer- app? (2) 1.11 Wat beteken die woord minderjariges? (1) 1.12 Dink jy jong gebruikers volg die skermtyd daagliks? Motiveer jou antwoord. (2) TOTAAL VRAAG 1: 20 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Afrikaans HT/Respons op tekste 6 NW/Junie 2024 Graad 6 VRAAG 2: VISUELE TEKS Bestudeer die visuele teks en beantwoord die vrae wat volg. [Bron: https://www.netwerk24.com/netwerk24/sake/tegnuus/twitter-tiktok-tjirp-al-hoe-meer-so-gebruik-sa- nou-sosiale-media-20220705] 2.1 Noem een van Suid-Afrika se gewildste sosiale media platforms. (1) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Afrikaans HT/Respons op tekste 7 NW/Junie 2024 Graad 6 2.2 Watter sosialemedia-platform word die minste gebruik? (1) 2.3 Wanneer gebruik mense die internet die meeste en deur watter geslag word dit die meeste gebruik? (2) 2.4 Waarom gebruik hierdie geslag die internet die meeste? (1) 2.5 Waarom teken die meeste mense aan op slimfone? (1) 2.6 Hoekom teken mense minder aan op die speletjiekonsole? (1) 2.7 Vir watter rede gebruik mense sosialemedia die meeste? (1) 2.8 Waarom dink jy gebruik mense hierdie rede wat in vraag 2.7 genoem is, die meeste op sosialemedia? (2) TOTAAL VRAAG 2: 10 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Afrikaans HT/Respons op tekste 8 NW/Junie 2024 Graad 6 VRAAG 3: OPSOMMING Lees die onderstaande risiko’s van TikTok deur en maak ʼn opsomming deur die instruksies te volg. Ouers moet bewus wees oor die risiko’s van TikTok 1. TikTok-gebruikers teken in met ‘n telefoonnommer, e-pos adres, Facebook- of Instagram-rekening. 2. TikTok se hooffokus is musiek en dans, soms met eksplisiete lirieke. 3. As gevolg van die aantal kinders onder 13 wat van die platform gebruik maak, het die ontwikkelaars ʼn aparte afdeling van die toepassings vir kinders geskep wat hulle slegs toelaat om saamgestelde, “skoon” video’s te kyk. Hulle kan nie kommentaar lewer, die soek-funksie gebruik op hul eie video’s plaas nie. Die afdeling is slegs geaktiveer as kinders hul werklike geboortedatum gebruik, maar kan omseil word indien ʼn valse geboortedatum gebruik word. 4. Daar is die opsie om die rekening privaat te maak, wat verseker dat slegs mense wat jou kind volg die inhoud kan sien. 5. As ʼn ouer kan jy ʼn buffer wees tussen jou kind en negatiewe inhoud deur saam met jou kind die video’s te kyk en te skep. In plaas van om jou kind te verbied om die app te gebruik, omhels die platform saam met hulle deur te leer hoe om die platform te gebruik. [Aangepas uit https://maroelamedia.co.za/nuus/wereld/skull-breaker-op-tiktok-ouers-moet-weet/] 1. Begin elke sin met ‘n hoofletter en eindig met ‘n punt. 2. Som VYF veiligheidsmaatreëls op van hoe ouers hul kinders kan beskerm op TikTok in 60–70 woorde. 3. Die veiligheidsmaatreëls moet PUNTSGEWYS in vyf volsinne neergeskryf word. 4. NOMMER jou sinne van 1-5. 5. Skryf eers jou eerste poging rofwerk. 6. Bring veranderinge op die rofwerk aan en sorg dat jy binne die riglyne van 60-70 woorde bly. 7. Skryf die finale poging. 8. Skenk aandag aan taalgebruik. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Afrikaans HT/Respons op tekste 9 NW/Junie 2024 Graad 6 Eerste poging: 1. 2. 3. 4. 5. Aantal woorde: _______ Finale poging: Aantal woorde: _________ TOTAAL VRAAG 3: 5 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Afrikaans HT/Respons op tekste 10 NW/Junie 2024 Graad 6 VRAAG 4: TAALSTRUKTURE EN –KONVENSIES IN KONTEKS Die volgende vrae is gebaseer op die onderstaande leesstuk. Monitor kinders se gebruik 1. Indien jy nou na die “blackout challenge” op TikTok soek, word ʼn gebruiker na ʼn bladsy herlei wat waarsku dat sommige uitdagings gevaarlik, ontstellend of selfs nagemaak kan wees. 2. Sosialemediawebwerwe soos TikTok bevorder inhoud op grond van ʼn gebruiker se voorkeure, het dr. Loise Lee, ʼn lid van die Amerikaanse Pediatriese Raad oor Besering, Geweld en Vergiftingsvoorkoming, aan The New Times gesê. 3. Sonder ouerbeheer kan kinders dus blootgestel word aan ʼn verskeidenheid van inhoud, ook video’s wat hulle dalk nie verstaan nie. 4. Die organisasie stel voor dat ouers hul kinders se sosialemediagebruik dophou en skermtyd beperk. As kinders boonop sien dat ʼn klomp mense van ʼn video gehou het, kan hulle dalk dink dit is veilig en pret om te probeer doen, sonder om ʼn benul te hê van die gevolge. 5. Veral laerskoolkinders het nie die kennis of insig om te besef wanneer iets werklik gevaarlik is nie. [Bron:https://maroelamedia.co.za/nuus/wereld/tiktok-moet-verduidelik-na-uitdaging-glo- jong-lewens-eis/] 4.1 Skryf die Afrikaanse woord vir die woord “challenge” soos in paragraaf 1. (1) 4.2 Skryf ‘n ANTONIEM vir die woord “gevaarlik” soos in paragraaf 1. (1) 4.3 Skryf ‘n SINONIEM vir die woord “onstellend” soos in paragraaf 1. (1) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Afrikaans HT/Respons op tekste 11 NW/Junie 2024 Graad 6 4.4 Breek die woord op in LETTERGREPE soos in paragraaf 2. “sosialemediawebwerwe” (1) 4.5 Skryf die AFKORTING “dr.” voluit soos in paragraaf 2. (1) 4.6 Skryf die sin in paragraaf 2 oor in die DIREKTE REDE. Sosialemediawebwerwe soos TikTok bevorder inhoud op grond van ‘n gebruiker se voorkeure, het dr. Loise Lee, gesê. (1) 4.7 Skryf die STAMWOORDE in die woord “ouerbeheer” soos in paragraaf 2. (1) 4.8 Skryf die VERKLEININGSVORM vir die woord “video’s” soos in paragraaf 3. (1) 4.9 Skryf die sin in die TOEKOMENDE TYD: Sonder ouerbeheer kan kinders dus blootgestel word aan ʼn verskeidenheid van inhoud, ook video’s wat hulle dalk nie verstaan nie. (2) 4.10 Skryf die sin hieronder uit in die ONTKENNENDE VORM: Die organisasie stel voor dat ouers hul kinders se sosialemedia gebruik dophou en skermtyd beperk. (1) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Afrikaans HT/Respons op tekste 12 NW/Junie 2024 Graad 6 4.11 Ontleed die sin hieronder uit deur die VOORWERP te identifeer: Ouers moet sosialemediagebruik dophou. (1) 4.12 Brei die hieronder uit deur ʼn BYVOEGLIKE NAAMWOORD in die sin te voeg: Veral kinders het nie kennis om te besef wanneer iets gevaarlik is nie. (1) 4.13 Verander die volgende sin in ‘n VRAAGSIN: Laerskoolkinders het nie die kennis of insig om te besef wanneer iets werklik gevaarlik is nie. (2) TOTAAL VRAAG 4: 15 GROOTTOTAAL: 50 Kopiereg voorbehou