NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
IGREYIDI 12
ISINDEBELE ILIMI LEKHAYA (HL)
IPHEPHA LESITHATHU (P3)
NOVEMBA 2024
UMHLAHLANDLELA WOKUTSHWAYA
IMITLOMELO: 100
Umhlahlandlela wokutshwaya lo unamakhasi ali-15.
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Skip to contentAll 2024 papers 





View all





isiNdebele HL Grade 12 Paper 3 November 2024 NSC Memo
Grade 12 isiNdebele HL Paper 3 memorandum from the November 2024 NSC, 15 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.
Isindebele Hl · Grade 12 · November 2024 NSC · 2024 · isindebele. Memorandum. Read online or download the PDF.
- Subject
- isiNdebele HL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Isindebele
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2024
- Exam period
- November 2024 NSC
- Paper
- 3
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 15
- File size
- 2.3 MB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 15
This exam
November NSC 2024
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Question paperMemo
Document textSearch extracted text and jump to a page.
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 2 DBE/Novemba 2024
NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
ISIGABA A: AMATHEKSTHI WOKUZITLAMELA (AMA-ESEYI)
UMBUZO 1
TJHEJA:
• Kiwo woke amatheksthi yelela inani lamagama aphakanyisweko. I-eseyi
ephathelene nesithombe ayinikelwe isihloko esiyifaneleko.
• Indlela otlolako arhumutjhe ngayo isihloko ifanele yamukelwe nanyana ihluka
kunaleyo elindelwe ngotshwayako ikani nayikhambisana nesihloko.
1.1 Lesi sisehlakalo esangenza ngalemuka bona kuqakatheke kangangani
ukulibalela umuntu
Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa le-eseyi:
• Le yi-eseyi lapho umtloli ademba ngesehlakalo esithileko esakhe senzeka
kuye, akhe asibona senzeka komunye nofana acocelwa ngaso. Kuyenzeka
kokhunye umtloli atlole i-eseyi ayisusele ehloko.
(TJHEJA: I-eseyi le kungenzeka kube ngecocako/ngeveza imizwa
bucoca).
• Ohlolwako kulindeleke bona acoce bekahlathulule isehlakalo/isiga
esenzekako nesamenza bona alemuke ukuqakatheka kokulibalela
omunye umuntu.
• Ohlolwako kulindeleke bona atlole indaba ibe sesikhathini esidlulileko
beyikholwakale nanyana kungeyokuzitlamela.
• Kufanele ohlolwako asebenzise amagama abeka tjhatjhalazi koke
okwenzakalako okwamlemukisako bona kuqakathekile ukulibalela umuntu.
• Yamukela i-eseyi eveza amaphuzu abhamba nofana afihlakeleko
ngesihlokwesi. [50]
1.2 Budlelwano bami nabentwana bakwethu obungifikise lapha ngikhona
namhlanje
Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa le-eseyi:
• Le yi-eseyi lapho umtloli ademba ngesehlakalo esithileko esakhe senzeka
kuye, akhe asibona senzeka komunye nofana acocelwa ngaso. Kuyenzeka
kokhunye umtloli atlole i-eseyi ayisusele ehloko.
(TJHEJA: I-eseyi le kungenzeka kube ngecocako/ngeveza imizwa
bucoca).
• Ohlolwako kulindeleke bona acoce bekahlathulule bona ngobunjani
ubudlelwano anabo nabentwana bakwabo.
• Ohlolwako kulindeleke bona atlole indaba ibe sesikhathini esidlulileko
beyikholwakale nanyana kungeyokuzitlamela.
• Kufanele ohlolwako asebenzise amagama abeka tjhatjhalazi ubudlelwano
obuhle nofana obumbi obukhona phakathi kwakhe nabentwana bakwabo
nebumenze wafika lapha akhona namhlanjesi.
• Yamukela i-eseyi eveza amaphuzu abhamba nofana afihlakeleko
ngesihlokwesi. [50]
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 3 DBE/Novemba 2024
NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
1.3 Umlingisi engimthandako nengifisa ukufana naye
I-eseyi le kungenzeka kube ngehlathululako/ngecocako.
Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa le-eseyi:
• Le yi-eseyi lapho umtloli afuze anabe khudlwana, acoce ngendlela athanda
ngayo umlingisi wakumabonakude/wenoveli/womdlalo
ofundwako/wemrhatjhweni/weenkundleni zokuthintana/utitjhere afuna
ukufana naye ngelinye ilanga.
• Ohlolwako kulindeleke bona ahlathulule imizwa yakhe ngomlingisi
amthandako nafisa ukufana naye lo.
• Ohlolwako kulindeleke bona atlole indaba ibe sesikhathini esifaneleko; isib:
isikhathi esadlulako, esidlulileko nesanje beyikholwakale nanyana
kungeyokuzitlamela.
• Kufanele ohlolwako asebenzise amagama azokubeka tjhatjhalazi nofana
azokubeka kukhanye bha bona uzizwa bunjani ngomlingisi lo.
• Yamukela i-eseyi eveza amaphuzu abhamba nofana afihlakeleko
ngesihlokwesi. [50]
1.4 Itjhuguluko epilwenami lalethwa kuhlangana naye
I-eseyi le kungenzeka kube ngeveza imizwa/ehlathululako/ngecocako
Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa le-eseyi:
• Ohlolwako akaveze imizwakhe nokuthatheka kwehliziyo ngesihloko
anikelwe sona.
• Ohlolwako akaveze tjhatjhalazi imizwakhe ngokwenzakalako
nakahlangana nomuntu acoca ngaye lo nekwatjhugulula ipilwakhe.
• Ihlangothi elikhulu le-eseyi akube ngeliveza imizwa nofana ukwenaba
khudlwana ngalokho okusengqondwenakhe ngesihlokwesi.
• Okuqakatheke khulu ngesihlokwesi kukobana ohlolwako kufanele enabe
khudlwana ngezinto ezenzakalako epilwenakhe nakaqeda ukuhlangana
nomuntu acoca ngaye lo nezenza bona ipilwakhe itjhuguluke.
• Kilendaba silindele ukubona umfundi akhuluma ngesihlokwesi aveza
izehlakalo ezibhamba nofana aveza amazizwakhe ngobujamobo azithola
akibo. [50]
1.5 Sisenzo esihle ukobana ababelethi bakukhethele ibizelo kodwana kuba
neentjhijilo lokha nasele ungaphakathi kwalo
I-eseyi le kungenzeka kube ngemahlangothimabili/ngehlangothi
linye/ngethatha ihlangothi
Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa le-eseyi:
• Ohlolwako kulindeleke bona aveze tjhatjhalazi imithelela emihle
nemimbi/emihle nofana emimbi elethwa kukhethelwa babelethi ibizelo.
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 4 DBE/Novemba 2024
NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
• Okuqakathekileko nge-eseyi le kukobana ohlolwako kulindeleke bona
azwakale anikela amaphuzu ngehlangothi alikhethileko nofana anikele
amaphuzu ngamahlangothi womabili, okungaba ngelihle nofana elimbi
ngemiphumela yokukhethelwa babelethi ibizelo.
• Yamukela ihlathululo ebhamba nefihlakeleko ngesihlokwesi. [50]
1.6 Kukhulela emndenini otlhagako okungakwenza bona uphumelele epilweni.
Vumelana nofana uphikisane nesitatimendesi.
I-eseyi ehlangothilinye.
Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa le-eseyi:
• Ohlolwako kulindeleke bona athome ngokobana akhethe ihlangothi
azokutlola ngalo bese aveze bona ukukhulela emndenini otlhagako
kungakwenza bona uphumelele epilweni nofana kungakwenza bona
ungaphumeleli.
• Kuqakathekile bona ohlolwako anikele amaphuzu asekela imibonwakhe
nakavumelana nofana aphikisana nesitatimendesi kufikela ekupheleni
kwendabakhe. [50]
1.7 • Ohlolwako angakhetha nanyana ngimuphi umhlobo we-eseyi afuna ukutlola
ngawo. Kungaba yi-eseyi ecocako, ehlathululako, eveza imizwa,
emahlangothimabili nofana ehlangothilinye.
• Kuqakathekile bona ohlolwako aqinisekise bonyana indabakhe nesithombe
ziyakhambelana.
• Ohlolwako angacoca ngemibono ebhamba nofana aveze imibono
efihlakeleko ngesithombe asikhethileko. [50]
1.8 • Ohlolwako angakhetha nanyana ngimuphi umhlobo we-eseyi afuna ukutlola
ngawo. Kungaba yi-eseyi ecocako, ehlathululako, eveza imizwa,
emahlangothimabili nofana ehlangothilinye.
• Kuqakathekile bona ohlolwako aqinisekise bonyana indabakhe nesithombe
ziyakhambelana.
• Ohlolwako angacoca ngemibono ebhamba nofana aveze imibono
efihlakeleko ngesithombe asikhethileko. [50]
IMITLOMELO YESIGABA A: 50
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 5 DBE/Novemba 2024
NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
ISIGABA B: AMATHEKSTHI WOKUTHINTANA
UMBUZO 2
2.1 I-IMEYILI ENGAKAHLELEKI
Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa i-imeyili engakahleleki:
• Iba nesiphande se-imeyili yaloyo othumela umlayezo.
• Iba nesiphande se-imeyili yaloyo othunyelwa umlayezo.
• Iba nesihloko esirhunyeza ummongo we-imeyili leyo.
• Iba nesilotjhiso esiligama laloyo i-imeyili enqotjhiswe kuye.
• Iba nesingeniso esiveza umnqopho wokutlola i-imeyili leyo.
• Iba nomzimba omumethe umlayezo/iindaba ngokupheleleko.
• Iba nomutjho olayelisako.
• Iba negama laloyo othumele i-imeyili ekugcineni.
Amaphuzu alindeleke ngesihlokwesi:
• Ipilo ephilwa bafundi eZikweni eliPhakemeko lezeFundo.
• Iintjhijilo umfundi ahlangabezana nazo eemfundweni zakhe. [25]
2.2 INCWADI YABAKHULU/YANGOKOMTHETHO
Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa incwadi yabakhulu/
yangokomthetho:
• Iba neemphande ezimbili, ezitlolwa ngokujayelekileko. Isiphande
sotlolelwako asibi nelanga/idadamu ekutlolwe ngalo incwadi. Tjheja:
iimphande, isilotjhiso, isihloko nesiphetho azingabalwa lokha nakubalwa
inani lamagama.
• Itlolelwa umuntu othileko onesikhundla esithileko. Ngalokho-ke kufanele
otlolako aphakamise isikhundla saloyo amtlolelako ngaphambi kokutlola
isiphande sesibili.
• Iba nesilotjhiso esingaphakamisi ibizo lomuntu otlolelwako kodwana
kutlolwa bona Nomzana, Kosikazi nofana Kosazana.
• Isihloko salokho otlola ngakho sitlolwa ngamagabhadlhela nofana sitlolwe
ngamagama amancani bese siyathalelwa.
• Esingenisweni kufanele kutlolwe umnqopho/isizathu sokutlola incwadi leyo
njengombana unjalo ephepheni lemibuzo.
• Iba nomzimba ohlathululako ngokunabileko ukobona kubayini afanele
asizwe ngemali ayibawako leyo.
• Iba nesilayeliso. Kulindeleke bona asebenzise amagama afana nanaka:
Ngiyokuthokoza, Ngizokuthaba, Kuzongithabisa.
• Iba nesiphetho esiveza bona ibuya kubani. Otlolako kulindeleke bona atlole
amagamakhe nofana iinthomo zamagamakhe nesibongo sakhe bese
uyayitlikitla. Kulindeleke bona bengubo baveze bona bendile/batjhadile
nofana awa ngokutlola Mm. nofana Kkz./Ksz. ngemva kokutlikitla incwadi
leyo. Lokhu kwenzelwa ukobana loyo otlolelwako azi kuhle bona utlolelwe
ngubani. [25]
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 6 DBE/Novemba 2024
NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
2.3 UMLANDO KAMUFI
Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa umlando kamufi:
• Uba nesihloko esinamagama kamufi apheleleko.
• Amagamakhe apheleleko.
• Ilanga abelethwa ngalo.
• Igama lendawo abelethelwa kiyo. Tjheja: Akungatlolwa igama lesibhedlela.
• Ubelethwa bobani.
• Imithombo yefundo asele adlule kiyo.
• Akuzuzako eemfundweni zakhe.
• Iindawo asebenze kizo.
• Iinkhundla azifumanako.
• Ilanga akhambe ngalo ephasini.
Tjheja: Akungatlolwa unobangela wokuhlongakala kwakamufi kodwana
kungavezwa khunye kwalokhu: webiwe ngunokufa lokha nakakhambe
ngengozi, uhlongakele ngemva kokugula isikhathi esifitjhani nofana eside
nakagulileko.
• Umndenakhe awutjhiyileko ephasini njengomyenakhe nofana ukosikazi,
abentwana, ababelethi, iinzukulu zakhe nabanye ahlobana nabo
ngokweengazi.
Tjheja: Akungatlolwa amabizo weenini ezitjhiyweko.
• Isiphetho akube mumutjho omfitjhani wokumlayelisa nofana iinanazelo
zakhe. [25]
2.4 IKULUMO-PENDULWANO
Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa ikulumo-pendulwano:
• Njengemitlolo yoke kufanele kube khona isingeniso. Esethulweni kulapho
kwethulwa khona indaba ekuzokucocwa ngayo nokobana izokucocwa bobani
nendawo lapha izokucocelwa khona.
• Akulotjhisanwa kungenwa endabeni zisuka zibekwa.
• Amagama walabo abakhulumako atlolwa ngesandleni sesincele, abe
mafitjhani nesibongo singasetjenziswa. Akutlolwa litho ngaphasi
kwamagama walabo abakhulumako.
• Kutlolwa ikholoni emuva kwamagama wabantu abakhulumako.
• Amagama aveza imizwa nobujamo balabo abakhulumako akatlolwe afakwe
ngaphakathi kweembayana ngemva kwekholoni etlolwe eduze negama
lokhulumako nofana laloyo okhulumako.
• Ukukhethwa kwamagama kumele kutjengise ukwehlukana kwezinga lalabo
abakhulumako.
Isib: ubaba nakakhuluma nendodana, umntwana wesikolo nakakhuluma
notitjhere, njll.
• Ukobana ikulumo-pendulwano ithoma ngesethulo akutjho bona akube khona
isigaba esisiphetho. Isiphetho sendaba siba sekulumeni yabo, kuzwakale
bonyana seyiyaphetha.
• Ingaphetha ngokobana bazwane nanyana bangezwani kuye ngokobana
indaba egade icocwa ikhambe bunjani.
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 7 DBE/Novemba 2024
NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
Amaphuzu alindeleke ngesihlokwesi:
• Izenzo zabentwanaba zokusela utjwala, ukubhema igwayi nokubhema i-
Hubbly.
• Ubungozi abantwana ekukhulunywa ngabo laba abangazifumana bakibo
ngezenzo zabo zokusela utjwala, ukubhema igwayi nokubhema i-hubbly.
• Okungenziwa ukulungisa ubujamobo.
Tjheja: Esethulweni umfundi nakaveze izinto ezimbili kezintathu ezilindelekileko
akatlonyeliswe imitlomelo yesethulo epheleleko.
[25]
2.5 IKULUMO ENGAKAHLELEKI
• Iveza ihloso yekulumo.
• Itlolwa ngeendima.
• Nanzi iinhlokwana ezilindeleke ngaphasi kwekulumo engakahleleki:
Isihloko > Kuqakathekile ukobana sibe nokobana ikulumo
izokwenzelwaphi, ngubani, ngaliphi ilanga begodu
sethule okumunyethwe yikulumo.
Isilotjhiso > Kumele ococako alotjhise abakhona ngokulandelana
kwabo, abakhulu nabancani, abalamanise kuhle
ngokweenkhundla zabo emehlweni womphakathi.
Isingeniso > Kumele sidose kodwana sibe sifitjhani senze kobana
balalele.
Ummongondaba> Ikulumo ayitlolwe ngokucacileko, ibe nemitjho emifitjhani
enemiqondo elula beyisebenzise neembonelo
ezijayelekileko. Awube magama akhiwe kuhle
kubalekelwe ukubuyelela amagama athileko kanengi/
ngokudluleleko ngombana kulahlekisa ihlathululo
yamambala (amatlitjhe).
Isiphetho > Siqakathekile begodu sisirhunyezo salokho esele
kukhulunyiwe, asifake iselela.
Tjheja: Esethulweni umfundi nakaveze izinto ezimbili kezintathu ezilindelekileko
akatlonyeliswe imitlomelo yesethulo epheleleko. [25]
2.6 I-ATHIKILI YEPHEPHANDABA
Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa i-athikili yephephandaba:
• Isihloko kufuze sidose ozosifunda begodu silulubeze.
• I-athikili kumele itlowe ihlukaniswe ngamakholomu. Lokhu kuzokusiza
ukobana ingabi nesakhiwo esifana nese-eseyi nofana ibe nesakhiwo
sesikhangiso.
• I-athikili kufuze itjengiswe kuhle begodu nemiqaliswayo/iinthombe zibe zihle
ngemibala ekhanyako nedosako ekhambelana nayo.
• Kufuze ikhulume noyifundako begodu ibe sesitayeleni saloyo oyitlolako.
• Isitayela sotlolako singasebenzisa iinthombengqondo, sihlathulule nanyana
sibe nezwelo.
• Kufanele itlolwe igama lomuntu oyitlolileko, indawo, isikhathi, ilanga,
ubujamo nezinye iinsiza zingafakwa ku-athikili.
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 8 DBE/Novemba 2024
NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
• I-athikili kufuze ivuse ilulubezo njengesikhangiso ikhuthaze abayifundako
bona bayifunde.
• Iindima akukafuzi bona zibe zide.
• Amaledere asetjenzisweko kufuze kube ngilawo azakwamukeleka. [25]
IMITLOMELO YESIGABA B: 50
INANI LOKE: 100
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 9 DBE/Novemba 2024
NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
ISIGABA A: IRUBHRIKHI YOKUTSHWAYA/YOKUHLOLA INDABA/I-ESEYI YELIMI LEKHAYA [50 IMITLOMELO]
TJHEJA:
• Sebenzisa irubhrikhi njalo nawutshwaya i-eseyi.
• Amamaksi asukela eli-0–50 ahlukaniswe ngamazinga weentlhadlhuli ezi-5.
• Okumunyethweko, iqhinga lokusetjenziswa kwelimi nesitayela, lelo nalelo kghono lesitlhadlhuli lihlukaniswe ngezinga eliphezulu
neliphasi.
• Isakhiwo asithintwa lizinga eliphezulu namkha eliphasi.
IRUBHRIKHI YOKUHLOLA INDABA YELIMI LEKHAYA [50 AMAMAKSI]
Iqhinga Ngokudluleleko Ngokwekghono Ngokulingeneko Ngokusisekelo Ngokungakalingani
OKUMUNYETHWEKO 28–30 22–24 16–18 10–12 4–6
NOKUHLELA - Ukuphendula - Ukuphendula okuhle - Ukuphendula - Ukuphendula - Ukuphendula
okudluleleko. khulu. okwanelisako. okungakajami okuphume endleleni
Izinga eliphezulu
(Ukuphendula) - Imiqondo - Kunobufakazi - Imiqondo ndawonye. khulu.
Ukuhleleka kwemiqondo ehlakaniphileko, nokukhula kwendaba ekhambelanako - Imiqondo - Imiqondo enganatlha
yokuhlela. evusa imiqondo okubonakalako nekholisako. engakanqophi. nengazwakaliko.
Ukulemuka komnqopho, netjengisa ukukhula. nokumnandi. - Kunokuhleleka - Ubufakazi obuncani - Imiqondo
abamukelilwazi nobujamo. - Ukuhleleka - Ukuhleleka okuhle nokukhambelana bokuhleleka ebuyabuyelelweko.
okudluleleko khulu nokukhambelana okulingeneko nokukhambelana - Imiqondo
30 AMAMAKSI nokukhambelana kwesingeniso, umzimba kwesingeniso, kwesingeniso, engakahleleki
kwesingeniso, nesiphetho. umzimba nesiphetho. umzimba nesiphetho. nengakhambelaniko.
umzimba nesiphetho.
25–27 19–21 13–15 7–9 0–3
- Ukuphendula - Ukuphendula okuhle. - Ukuphendula - Ukuphendula - Ukuphendula isihloko
okudluleleko - Imiqondo ekarisako okwanelisako okungakhambelaniko akukalingwa
Izinga eliphasi
kodwana kutlhayela nekhambelanako. kodwana nokusezingeni nokulingwa.
amatshwayo - Kunokuhleleka okunganatlha. eliphasi. - Imiqondo
wendaba ehle. nokukhambelana - Imiqondo izwakala/ - Imiqondo engakhambelaniko
- Imiqondo ekhulileko okuhle kwesingeniso, ikhambelana ayikahlangani nengakafaneli.
nenokuhlakanipha. umzimba nesiphetho. ngokulingeneko. begodu ayikanqophi. - Imiqondo enganatlha
- Kunokuhleleka - Kunokuhleleka - Kunokuhleleka nengazwakaliko.
nokukhambelana nokukhambelana okungakhambelani
okuhle kwesingeniso, - kwesingeniso, nesingeniso, umzimba
umzimba nesiphetho. umzimba nesiphetho. nesiphetho.
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 10 DBE/Novemba 2024
NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
IRUBHRIKHI YOKUHLOLA INDABA YELIMI LEKHAYA [50 AMAMAKSI] (iyaraga)
Iqhinga Ngokudluleleko Ngokwekghono Ngokulingeneko Ngokusisekelo Ngokungakalingani
14–15 11–12 8–9 5–6 0–3
ILIMI, ISITAYELA NOKU- - Iphimbo, irejista, isitayela - Iphimbo, irejista, - Iphimbo, irejista, isitayela - Iphimbo, irejista, isitayela - Iphimbo, irejista nesitayela
EDITHA. nelwazimagama elifaneleko isitayela nelwazimagama nelwazimagama ezingakafaneli khulu
nelihle ngokudluleleko, nelwazimagama elifanele umnqopho, elingakafaneli umnqopho, umnqopho, abamukelilwazi
Izinga eliphezulu
Iphimbo, irejista, isitayela elinemba umnqopho, elifanele umnqopho, abamukelilwazi abamukelilwazi nobujamo. nobujamo.
nelwazimagama elifanele abamukelilwazi nobujamo. abamukelilwazi nobujamo - Ukusetjenziswa kwelimi - Ilwazimagama elitlhayela
umnqopho, abamukelilwazi - Ukusetjenziswa kwelimi nobujamo. ngokulingeneko. okusezingeni eliphasi. khulu lenza kube budisi
nobujamo. kusezingeni elihle - Ilimi liyanemba - Ukusetjenziswa kwelimi - Ihlelo nesipelinghi ukuzwisisa itheksthi.
Ukukhethwa kwamagama, ngokudluleleko. belisetjenziswe kuhle. okwethula ihlathululo. kuneemphoso ezinengi - Ilimi elingazwakaliko.
ukusetjenziswa kwelimi, - Ihlelo nesipelinghi - Ihlelo nesipelinghi - Ihlelo nesipelinghi khulukhulu. -Ihlelo nesipelinghi
imithetjhwana, iimphumuzi, esinganamphoso khulu (0- akunamphoso khulu, kuneemphoso ezinengi - Kutlanywe ngokusezingeni kuneemphoso ezinengi
ihlelo nesipelinghi. 2). zimbalwa (5-9). (15-19). eliphasi khulukhulu. khulu ngokudluleleko.
- Kutlanywe kuhle - Kutlanywe kuhle - Kutlanywe - Kutlanywe ngokusezingeni
15 AMAMAKSI ngokudluleleko. khulu. ngokusezingeni eliphasi ngokudlulelelko.
elilingeneko.
13 10 7 4
- Iphimbo, irejista, isitayela - Iphimbo, irejista, - Iphimbo, irejista, isitayela - Iphimbo, irejista, isitayela
nelwazimagama isitayela nelwazimagama nelwazimagama
elifaneleko nelihle nelwazimagama elifanele umnqopho, elincani nelisezingeni
Izinga eliphasi
elinemba umnqopho, elifanele abamukelilwazi eliphasi
abamukelilwazi nobujamo. umnqopho, nobujamo elingakafaneli umnqopho,
- Ukusetjenziswa kwelimi abamukelilwazi ngokulingeneko. abamukelilwazi nobujamo.
kusezingeni elihle khulu. nobujamo. - Ukusetjenziswa kwelimi - Ukusetjenziswa kwelimi
- Ihlelo nesipelinghi - Ilimi liyanemba okungathuli ihlathululo. okungakafaneli.
esinganamphoso ezinengi belisetjenziswe - Ihlelo nesipelinghi - Ihlelo nesipelinghi
(3-4). ngokufaneleko. kuneemphoso ezinengi kuneemphoso ezinengi
- Kutlanywe ngokudluleleko. - Ihlelo nesipelinghi khulu (20 kuya phezulu). khulukhulu.
kuneemphoso - Kutlanywe - Kutlanywe ngokusezingeni
ezinengana (10-14). ngokusezingeni eliphasi khulukhulu.
- Kutlanywe kuhle. eliphasi.
ISAKHIWO 5 4 3 2 0–1
- Kuvezwe amatshwayo - Amatshwayo - Amatshwayo - Amatshwayo - Amatshwayo
Amatshwayo wetheksthi. nemininingwana nemininingwana nemininingwana neminye imininingwana nemininingwana
Ukwakhiwa kweengaba eqakatheke evezweko kuvezwe ngokulingeneko. yesakhiwo sendaba kuvezwe efunekako
nemitjho. ngokudluleleko kukhambelana - Kunokukhambelana ngokusisekelo. kuyatlhayela.
ngesakhiwo sendaba. kuhle. okulingeneko kwendaba. - Ukwakheka kwemitjho - Ukwakhiwa kwemitjho
- Kunokukhambelana okuhle - Kunokukhambelana - Imitjho neengaba kwakheke neengaba kuneemphoso. neengaba kuneemphoso
5 AMAMAKSI ngokudluleleko kwendaba. okuhle kwendaba. ngokulingeneko. - Indaba isazwakala kancani. ezinengi khulu.
- Imitjho neengaba - Imitjho neengaba - Indaba isanikela - Indaba ayinamqondo.
kwakheke ngendlela ehle kwakheke ngendlela umqondo.
ngokudluleleko. ehle.
ISITJENGISO SOKWABIWA KWEMITLOMELO:
Km-: (Tlola umtlomelo otholwe mfundi), L--: (Tlola umtlomelo otholwe mfundi), Sk-: (Tlola umtlomelo otholwe mfundi)
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 11 DBE/Novemba 2024
NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
ISIGABA B: AMATHEKSTHI WOKUTHINTANA
IRUBHRIKHI YOKUHLOLA AMATHEKSTHI WOKUTHINTANA WELIMI LEKHAYA [25 AMAMAKSI]
Iqhinga Ngokudluleleko Ngokwekghono Ngokulingeneko Ngokusisekelo Ngokungakaneli
OKUMUNYETHWEKO, 13–15 10–12 7–9 4–6 0–3
UKUHLELA NESAKHIWO - Ukuphendula okudluleleko, - Ukuphendula okuhle - Ukuphendula - Ukuphendula - Ukuphendula kutjengisa
okungaphezu kwalokho okutjengisa ilwazi elihle okulingeneko ngokusisekelo ukungabi khona
-Ukuphendula nemibono. okulindelweko. lamatshwayo wetheksthi. okutjengisa ilwazi okutjengisa ilwazi kwelwazi lamatshwayo
-Ukubuthelelwa nokuhleleka - Imiqondo ehlakaniphileko - Umtlolo unqophile, lamatshwayo wetheksthi. lamatshwayo wetheksthi.
kwemibono. nekhulileko. awukaphumi - Akunakudzimelela wetheksthi. - Akunakukhambelana
-Umnqopho, abamukelilwazi, Ilwazi elingeneleleko esihlokweni begodu nokukhambelana - Kunokunqopha kwemiqondo.
amatshwayo/imithetjhwana lamatshwayo wetheksthi. usekelwe kuhle ngendlela okulingeneko okukhona kodwana - Imininingwana esekela
Kanye - Umtlolo unqophile. enobukghoni. kokumunyethweko okunengi isihloko imbalwa
nobujamo - Kunokukhambelana - Kunemininingwana esekela nemiqondo. kuphambene khulukhulu.
kokumunyethweko isihloko. - Eminye imininingwana nesihloko. - Akakasebenzisi
15 AMAMAKSI nomqondo. - Isakhiwo esifaneleko esekela isihloko iveziwe. - Imininingwana amatshwayo
- Isakhiwo sihleleke kuhle kodwana - Isakhiwo sifanele esekela nemithetho yesakhiwo.
ngokudluleleko, yoke esinokungakhambelaniko ngokulingeneko isihloko imbalwa.
imininingwana esekela okuncazana. kodwana - Kunobutjhapha
isihloko iveziwe. kunokungakhambelani. obukhona
- Isakhiwo esifaneleko obubonakalako
nesinembako. emithethweni
nematshwayweni
wesakhiwo.
ILIMI, ISITAYELA KANYE 9–10 7–8 5–6 3–4 0–2
NOKU-EDITHA
- Iphimbo, irejista, isitayela - Iphimbo, irejista, isitayela - Iphimbo, irejista, isitayela - Iphimbo, irejista, - Iphimbo, irejista,
nelwazimagama kuwufanele nelwazimagama kuwufanele nelwazimagama isitayela isitayela
-Iphimbo, irejista nesitayela
kuhle khulu umnqopho, kuhle umnqopho, kuwufanele nelwazimagama nelwazimagama
kufanele
abamukelilwazi nobujamo. abamukelilwazi nobujamo. ngokulingeneko kuwufanele akukhambelani
umnqopho/umphumela,
- Ihlelo lisetjenziswe - Ihlelo lisetjenziswe umnqopho, abamukelilwazi kancani umnqopho, nomnqopho,
abamukelilwazi nobujamo.
ngokunembako belihleleke ngokunembako nobujamo. abamukelilwazi abamukelilwazi
-Ukusetjenziswa kwelimi kanye
kuhle khulu. belihleleke kuhle. - Kuneemphoso zehlelo nobujamo. nobujamo.
nemithetjhwana.
- Kuneemphoso ezincani - Akunamphoso ezinengi. kodwana azilimazi - Kuneemphoso - Kuneemphoso
-Ukukhethwa kwamagama.
khulu. ihlathululo. zehlelo ezenza ezinengi khulu ezenza
-Ukusetjenziswa kwamatshwayo
bona ihlathululo bona ihlathululo
wokutlola nesipelinghi.
ingazwakali. ingazwakali
nakancani.
10 AMAMAKSI - 0-2 yeemphoso tlomelisa=10 - 5-9 yemphoso tlomelisa=8 - 12-15 yeemphoso - 20 ukuya phezulu -
- 3-4 yeemphoso tlomelisa=9 - 10-11 yeemphoso tlomelisa=6 tlomelisa-3/5 kuye
tlomelisa=7 - 16-19 yeemphoso ngokobana iimphoso
tlomelisa=5 zingangani
ISITJENGISO SOKWABIWA KWEMITLOMELO:
Km-/Sk-: (Tlola umtlomelo otholwe mfundi)
L-: (Tlola umtlomelo otholwe mfundi)
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 12 DBE/Novemba 2024
NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
ANNEXURE A
TJHEJA: Abatshwayako abatjheje okulandelako nabatshwaya amatheksthi wokuthintana.
Kubonakele bona abafundi abanengi babethela mthalazeni inani lamagama ekufanele balifinyelele nabatlola amatheksthi
wokuthintana. Lokho kwenze bona amaLunga wePhanela ye-DBE, UMALUSI nojamele iCurriculum e-DBE bathathe iinqunto
ezilandelako ukwenzela bona boke abatshwaya amatheksthi la bawatshwaye ngokufanako:
• Umfundi otlole inani lamagama ama-80 kufika kelima-99 uzokudoselwa umtlomelo o-1 kokumumethweko.
• Umfundi otlole inani lamagama angaphasi kwama-80 uzokudoselwa imitlomelo emi-2 kokumumethweko.
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 13 DBE/Novemba 2024
NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 14 DBE/Novemba 2024
NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 15 DBE/Novemba 2024
NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe
Study this subject
Recommended for this subject

Question paper
isiNdebele HL Grade 12 P1 November 2024 NSC Question Paper

Question paper
isiNdebele HL Grade 12 P2 November 2024 NSC Question Paper

Question paper
isiNdebele HL Grade 12 Paper 3 NSC June 2024 Question Paper

Memorandum
isiNdebele HL Grade 12 Paper 3 NSC June 2023 Memo

Memorandum
isiNdebele HL Grade 12 Paper 3 NSC November 2023 Memo

Memorandum
isiNdebele HL Grade 12 Paper 3 NSC November 2021 Memo
More from Grade 12 isiNdebele HL

Annual teaching plan
Gr 12 IsiNdebele HL ATP 2023 24

Question paper
isiNdebele HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2024 Question Paper

Question paper
isiNdebele HL Grade 12 Paper 2 NSC June 2024 Question Paper

Memorandum
isiNdebele HL Grade 12 Paper 2 NSC June 2023 Memo

Question paper
isiNdebele HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2023 Question Paper

Question paper