Skip to content

isiNdebele HL Grade 12 Paper 3 November 2024 NSC Memo

MemorandumisiNdebele HLGrade 12202415 pages

Grade 12 isiNdebele HL Paper 3 memorandum from the November 2024 NSC, 15 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.

Free to read online, no sign-up needed

Loading document…

Loading document…

November NSC 2024

Document textSearch extracted text and jump to a page.
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE IGREYIDI 12 ISINDEBELE ILIMI LEKHAYA (HL) IPHEPHA LESITHATHU (P3) NOVEMBA 2024 UMHLAHLANDLELA WOKUTSHWAYA IMITLOMELO: 100 Umhlahlandlela wokutshwaya lo unamakhasi ali-15. Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 2 DBE/Novemba 2024 NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya ISIGABA A: AMATHEKSTHI WOKUZITLAMELA (AMA-ESEYI) UMBUZO 1 TJHEJA: • Kiwo woke amatheksthi yelela inani lamagama aphakanyisweko. I-eseyi ephathelene nesithombe ayinikelwe isihloko esiyifaneleko. • Indlela otlolako arhumutjhe ngayo isihloko ifanele yamukelwe nanyana ihluka kunaleyo elindelwe ngotshwayako ikani nayikhambisana nesihloko. 1.1 Lesi sisehlakalo esangenza ngalemuka bona kuqakatheke kangangani ukulibalela umuntu Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa le-eseyi: • Le yi-eseyi lapho umtloli ademba ngesehlakalo esithileko esakhe senzeka kuye, akhe asibona senzeka komunye nofana acocelwa ngaso. Kuyenzeka kokhunye umtloli atlole i-eseyi ayisusele ehloko. (TJHEJA: I-eseyi le kungenzeka kube ngecocako/ngeveza imizwa bucoca). • Ohlolwako kulindeleke bona acoce bekahlathulule isehlakalo/isiga esenzekako nesamenza bona alemuke ukuqakatheka kokulibalela omunye umuntu. • Ohlolwako kulindeleke bona atlole indaba ibe sesikhathini esidlulileko beyikholwakale nanyana kungeyokuzitlamela. • Kufanele ohlolwako asebenzise amagama abeka tjhatjhalazi koke okwenzakalako okwamlemukisako bona kuqakathekile ukulibalela umuntu. • Yamukela i-eseyi eveza amaphuzu abhamba nofana afihlakeleko ngesihlokwesi. [50] 1.2 Budlelwano bami nabentwana bakwethu obungifikise lapha ngikhona namhlanje Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa le-eseyi: • Le yi-eseyi lapho umtloli ademba ngesehlakalo esithileko esakhe senzeka kuye, akhe asibona senzeka komunye nofana acocelwa ngaso. Kuyenzeka kokhunye umtloli atlole i-eseyi ayisusele ehloko. (TJHEJA: I-eseyi le kungenzeka kube ngecocako/ngeveza imizwa bucoca). • Ohlolwako kulindeleke bona acoce bekahlathulule bona ngobunjani ubudlelwano anabo nabentwana bakwabo. • Ohlolwako kulindeleke bona atlole indaba ibe sesikhathini esidlulileko beyikholwakale nanyana kungeyokuzitlamela. • Kufanele ohlolwako asebenzise amagama abeka tjhatjhalazi ubudlelwano obuhle nofana obumbi obukhona phakathi kwakhe nabentwana bakwabo nebumenze wafika lapha akhona namhlanjesi. • Yamukela i-eseyi eveza amaphuzu abhamba nofana afihlakeleko ngesihlokwesi. [50] Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 3 DBE/Novemba 2024 NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya 1.3 Umlingisi engimthandako nengifisa ukufana naye I-eseyi le kungenzeka kube ngehlathululako/ngecocako. Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa le-eseyi: • Le yi-eseyi lapho umtloli afuze anabe khudlwana, acoce ngendlela athanda ngayo umlingisi wakumabonakude/wenoveli/womdlalo ofundwako/wemrhatjhweni/weenkundleni zokuthintana/utitjhere afuna ukufana naye ngelinye ilanga. • Ohlolwako kulindeleke bona ahlathulule imizwa yakhe ngomlingisi amthandako nafisa ukufana naye lo. • Ohlolwako kulindeleke bona atlole indaba ibe sesikhathini esifaneleko; isib: isikhathi esadlulako, esidlulileko nesanje beyikholwakale nanyana kungeyokuzitlamela. • Kufanele ohlolwako asebenzise amagama azokubeka tjhatjhalazi nofana azokubeka kukhanye bha bona uzizwa bunjani ngomlingisi lo. • Yamukela i-eseyi eveza amaphuzu abhamba nofana afihlakeleko ngesihlokwesi. [50] 1.4 Itjhuguluko epilwenami lalethwa kuhlangana naye I-eseyi le kungenzeka kube ngeveza imizwa/ehlathululako/ngecocako Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa le-eseyi: • Ohlolwako akaveze imizwakhe nokuthatheka kwehliziyo ngesihloko anikelwe sona. • Ohlolwako akaveze tjhatjhalazi imizwakhe ngokwenzakalako nakahlangana nomuntu acoca ngaye lo nekwatjhugulula ipilwakhe. • Ihlangothi elikhulu le-eseyi akube ngeliveza imizwa nofana ukwenaba khudlwana ngalokho okusengqondwenakhe ngesihlokwesi. • Okuqakatheke khulu ngesihlokwesi kukobana ohlolwako kufanele enabe khudlwana ngezinto ezenzakalako epilwenakhe nakaqeda ukuhlangana nomuntu acoca ngaye lo nezenza bona ipilwakhe itjhuguluke. • Kilendaba silindele ukubona umfundi akhuluma ngesihlokwesi aveza izehlakalo ezibhamba nofana aveza amazizwakhe ngobujamobo azithola akibo. [50] 1.5 Sisenzo esihle ukobana ababelethi bakukhethele ibizelo kodwana kuba neentjhijilo lokha nasele ungaphakathi kwalo I-eseyi le kungenzeka kube ngemahlangothimabili/ngehlangothi linye/ngethatha ihlangothi Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa le-eseyi: • Ohlolwako kulindeleke bona aveze tjhatjhalazi imithelela emihle nemimbi/emihle nofana emimbi elethwa kukhethelwa babelethi ibizelo. Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 4 DBE/Novemba 2024 NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya • Okuqakathekileko nge-eseyi le kukobana ohlolwako kulindeleke bona azwakale anikela amaphuzu ngehlangothi alikhethileko nofana anikele amaphuzu ngamahlangothi womabili, okungaba ngelihle nofana elimbi ngemiphumela yokukhethelwa babelethi ibizelo. • Yamukela ihlathululo ebhamba nefihlakeleko ngesihlokwesi. [50] 1.6 Kukhulela emndenini otlhagako okungakwenza bona uphumelele epilweni. Vumelana nofana uphikisane nesitatimendesi. I-eseyi ehlangothilinye. Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa le-eseyi: • Ohlolwako kulindeleke bona athome ngokobana akhethe ihlangothi azokutlola ngalo bese aveze bona ukukhulela emndenini otlhagako kungakwenza bona uphumelele epilweni nofana kungakwenza bona ungaphumeleli. • Kuqakathekile bona ohlolwako anikele amaphuzu asekela imibonwakhe nakavumelana nofana aphikisana nesitatimendesi kufikela ekupheleni kwendabakhe. [50] 1.7 • Ohlolwako angakhetha nanyana ngimuphi umhlobo we-eseyi afuna ukutlola ngawo. Kungaba yi-eseyi ecocako, ehlathululako, eveza imizwa, emahlangothimabili nofana ehlangothilinye. • Kuqakathekile bona ohlolwako aqinisekise bonyana indabakhe nesithombe ziyakhambelana. • Ohlolwako angacoca ngemibono ebhamba nofana aveze imibono efihlakeleko ngesithombe asikhethileko. [50] 1.8 • Ohlolwako angakhetha nanyana ngimuphi umhlobo we-eseyi afuna ukutlola ngawo. Kungaba yi-eseyi ecocako, ehlathululako, eveza imizwa, emahlangothimabili nofana ehlangothilinye. • Kuqakathekile bona ohlolwako aqinisekise bonyana indabakhe nesithombe ziyakhambelana. • Ohlolwako angacoca ngemibono ebhamba nofana aveze imibono efihlakeleko ngesithombe asikhethileko. [50] IMITLOMELO YESIGABA A: 50 Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 5 DBE/Novemba 2024 NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya ISIGABA B: AMATHEKSTHI WOKUTHINTANA UMBUZO 2 2.1 I-IMEYILI ENGAKAHLELEKI Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa i-imeyili engakahleleki: • Iba nesiphande se-imeyili yaloyo othumela umlayezo. • Iba nesiphande se-imeyili yaloyo othunyelwa umlayezo. • Iba nesihloko esirhunyeza ummongo we-imeyili leyo. • Iba nesilotjhiso esiligama laloyo i-imeyili enqotjhiswe kuye. • Iba nesingeniso esiveza umnqopho wokutlola i-imeyili leyo. • Iba nomzimba omumethe umlayezo/iindaba ngokupheleleko. • Iba nomutjho olayelisako. • Iba negama laloyo othumele i-imeyili ekugcineni. Amaphuzu alindeleke ngesihlokwesi: • Ipilo ephilwa bafundi eZikweni eliPhakemeko lezeFundo. • Iintjhijilo umfundi ahlangabezana nazo eemfundweni zakhe. [25] 2.2 INCWADI YABAKHULU/YANGOKOMTHETHO Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa incwadi yabakhulu/ yangokomthetho: • Iba neemphande ezimbili, ezitlolwa ngokujayelekileko. Isiphande sotlolelwako asibi nelanga/idadamu ekutlolwe ngalo incwadi. Tjheja: iimphande, isilotjhiso, isihloko nesiphetho azingabalwa lokha nakubalwa inani lamagama. • Itlolelwa umuntu othileko onesikhundla esithileko. Ngalokho-ke kufanele otlolako aphakamise isikhundla saloyo amtlolelako ngaphambi kokutlola isiphande sesibili. • Iba nesilotjhiso esingaphakamisi ibizo lomuntu otlolelwako kodwana kutlolwa bona Nomzana, Kosikazi nofana Kosazana. • Isihloko salokho otlola ngakho sitlolwa ngamagabhadlhela nofana sitlolwe ngamagama amancani bese siyathalelwa. • Esingenisweni kufanele kutlolwe umnqopho/isizathu sokutlola incwadi leyo njengombana unjalo ephepheni lemibuzo. • Iba nomzimba ohlathululako ngokunabileko ukobona kubayini afanele asizwe ngemali ayibawako leyo. • Iba nesilayeliso. Kulindeleke bona asebenzise amagama afana nanaka: Ngiyokuthokoza, Ngizokuthaba, Kuzongithabisa. • Iba nesiphetho esiveza bona ibuya kubani. Otlolako kulindeleke bona atlole amagamakhe nofana iinthomo zamagamakhe nesibongo sakhe bese uyayitlikitla. Kulindeleke bona bengubo baveze bona bendile/batjhadile nofana awa ngokutlola Mm. nofana Kkz./Ksz. ngemva kokutlikitla incwadi leyo. Lokhu kwenzelwa ukobana loyo otlolelwako azi kuhle bona utlolelwe ngubani. [25] Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 6 DBE/Novemba 2024 NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya 2.3 UMLANDO KAMUFI Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa umlando kamufi: • Uba nesihloko esinamagama kamufi apheleleko. • Amagamakhe apheleleko. • Ilanga abelethwa ngalo. • Igama lendawo abelethelwa kiyo. Tjheja: Akungatlolwa igama lesibhedlela. • Ubelethwa bobani. • Imithombo yefundo asele adlule kiyo. • Akuzuzako eemfundweni zakhe. • Iindawo asebenze kizo. • Iinkhundla azifumanako. • Ilanga akhambe ngalo ephasini. Tjheja: Akungatlolwa unobangela wokuhlongakala kwakamufi kodwana kungavezwa khunye kwalokhu: webiwe ngunokufa lokha nakakhambe ngengozi, uhlongakele ngemva kokugula isikhathi esifitjhani nofana eside nakagulileko. • Umndenakhe awutjhiyileko ephasini njengomyenakhe nofana ukosikazi, abentwana, ababelethi, iinzukulu zakhe nabanye ahlobana nabo ngokweengazi. Tjheja: Akungatlolwa amabizo weenini ezitjhiyweko. • Isiphetho akube mumutjho omfitjhani wokumlayelisa nofana iinanazelo zakhe. [25] 2.4 IKULUMO-PENDULWANO Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa ikulumo-pendulwano: • Njengemitlolo yoke kufanele kube khona isingeniso. Esethulweni kulapho kwethulwa khona indaba ekuzokucocwa ngayo nokobana izokucocwa bobani nendawo lapha izokucocelwa khona. • Akulotjhisanwa kungenwa endabeni zisuka zibekwa. • Amagama walabo abakhulumako atlolwa ngesandleni sesincele, abe mafitjhani nesibongo singasetjenziswa. Akutlolwa litho ngaphasi kwamagama walabo abakhulumako. • Kutlolwa ikholoni emuva kwamagama wabantu abakhulumako. • Amagama aveza imizwa nobujamo balabo abakhulumako akatlolwe afakwe ngaphakathi kweembayana ngemva kwekholoni etlolwe eduze negama lokhulumako nofana laloyo okhulumako. • Ukukhethwa kwamagama kumele kutjengise ukwehlukana kwezinga lalabo abakhulumako. Isib: ubaba nakakhuluma nendodana, umntwana wesikolo nakakhuluma notitjhere, njll. • Ukobana ikulumo-pendulwano ithoma ngesethulo akutjho bona akube khona isigaba esisiphetho. Isiphetho sendaba siba sekulumeni yabo, kuzwakale bonyana seyiyaphetha. • Ingaphetha ngokobana bazwane nanyana bangezwani kuye ngokobana indaba egade icocwa ikhambe bunjani. Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 7 DBE/Novemba 2024 NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya Amaphuzu alindeleke ngesihlokwesi: • Izenzo zabentwanaba zokusela utjwala, ukubhema igwayi nokubhema i- Hubbly. • Ubungozi abantwana ekukhulunywa ngabo laba abangazifumana bakibo ngezenzo zabo zokusela utjwala, ukubhema igwayi nokubhema i-hubbly. • Okungenziwa ukulungisa ubujamobo. Tjheja: Esethulweni umfundi nakaveze izinto ezimbili kezintathu ezilindelekileko akatlonyeliswe imitlomelo yesethulo epheleleko. [25] 2.5 IKULUMO ENGAKAHLELEKI • Iveza ihloso yekulumo. • Itlolwa ngeendima. • Nanzi iinhlokwana ezilindeleke ngaphasi kwekulumo engakahleleki: Isihloko > Kuqakathekile ukobana sibe nokobana ikulumo izokwenzelwaphi, ngubani, ngaliphi ilanga begodu sethule okumunyethwe yikulumo. Isilotjhiso > Kumele ococako alotjhise abakhona ngokulandelana kwabo, abakhulu nabancani, abalamanise kuhle ngokweenkhundla zabo emehlweni womphakathi. Isingeniso > Kumele sidose kodwana sibe sifitjhani senze kobana balalele. Ummongondaba> Ikulumo ayitlolwe ngokucacileko, ibe nemitjho emifitjhani enemiqondo elula beyisebenzise neembonelo ezijayelekileko. Awube magama akhiwe kuhle kubalekelwe ukubuyelela amagama athileko kanengi/ ngokudluleleko ngombana kulahlekisa ihlathululo yamambala (amatlitjhe). Isiphetho > Siqakathekile begodu sisirhunyezo salokho esele kukhulunyiwe, asifake iselela. Tjheja: Esethulweni umfundi nakaveze izinto ezimbili kezintathu ezilindelekileko akatlonyeliswe imitlomelo yesethulo epheleleko. [25] 2.6 I-ATHIKILI YEPHEPHANDABA Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa i-athikili yephephandaba: • Isihloko kufuze sidose ozosifunda begodu silulubeze. • I-athikili kumele itlowe ihlukaniswe ngamakholomu. Lokhu kuzokusiza ukobana ingabi nesakhiwo esifana nese-eseyi nofana ibe nesakhiwo sesikhangiso. • I-athikili kufuze itjengiswe kuhle begodu nemiqaliswayo/iinthombe zibe zihle ngemibala ekhanyako nedosako ekhambelana nayo. • Kufuze ikhulume noyifundako begodu ibe sesitayeleni saloyo oyitlolako. • Isitayela sotlolako singasebenzisa iinthombengqondo, sihlathulule nanyana sibe nezwelo. • Kufanele itlolwe igama lomuntu oyitlolileko, indawo, isikhathi, ilanga, ubujamo nezinye iinsiza zingafakwa ku-athikili. Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 8 DBE/Novemba 2024 NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya • I-athikili kufuze ivuse ilulubezo njengesikhangiso ikhuthaze abayifundako bona bayifunde. • Iindima akukafuzi bona zibe zide. • Amaledere asetjenzisweko kufuze kube ngilawo azakwamukeleka. [25] IMITLOMELO YESIGABA B: 50 INANI LOKE: 100 Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 9 DBE/Novemba 2024 NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya ISIGABA A: IRUBHRIKHI YOKUTSHWAYA/YOKUHLOLA INDABA/I-ESEYI YELIMI LEKHAYA [50 IMITLOMELO] TJHEJA: • Sebenzisa irubhrikhi njalo nawutshwaya i-eseyi. • Amamaksi asukela eli-0–50 ahlukaniswe ngamazinga weentlhadlhuli ezi-5. • Okumunyethweko, iqhinga lokusetjenziswa kwelimi nesitayela, lelo nalelo kghono lesitlhadlhuli lihlukaniswe ngezinga eliphezulu neliphasi. • Isakhiwo asithintwa lizinga eliphezulu namkha eliphasi. IRUBHRIKHI YOKUHLOLA INDABA YELIMI LEKHAYA [50 AMAMAKSI] Iqhinga Ngokudluleleko Ngokwekghono Ngokulingeneko Ngokusisekelo Ngokungakalingani OKUMUNYETHWEKO 28–30 22–24 16–18 10–12 4–6 NOKUHLELA - Ukuphendula - Ukuphendula okuhle - Ukuphendula - Ukuphendula - Ukuphendula okudluleleko. khulu. okwanelisako. okungakajami okuphume endleleni Izinga eliphezulu (Ukuphendula) - Imiqondo - Kunobufakazi - Imiqondo ndawonye. khulu. Ukuhleleka kwemiqondo ehlakaniphileko, nokukhula kwendaba ekhambelanako - Imiqondo - Imiqondo enganatlha yokuhlela. evusa imiqondo okubonakalako nekholisako. engakanqophi. nengazwakaliko. Ukulemuka komnqopho, netjengisa ukukhula. nokumnandi. - Kunokuhleleka - Ubufakazi obuncani - Imiqondo abamukelilwazi nobujamo. - Ukuhleleka - Ukuhleleka okuhle nokukhambelana bokuhleleka ebuyabuyelelweko. okudluleleko khulu nokukhambelana okulingeneko nokukhambelana - Imiqondo 30 AMAMAKSI nokukhambelana kwesingeniso, umzimba kwesingeniso, kwesingeniso, engakahleleki kwesingeniso, nesiphetho. umzimba nesiphetho. umzimba nesiphetho. nengakhambelaniko. umzimba nesiphetho. 25–27 19–21 13–15 7–9 0–3 - Ukuphendula - Ukuphendula okuhle. - Ukuphendula - Ukuphendula - Ukuphendula isihloko okudluleleko - Imiqondo ekarisako okwanelisako okungakhambelaniko akukalingwa Izinga eliphasi kodwana kutlhayela nekhambelanako. kodwana nokusezingeni nokulingwa. amatshwayo - Kunokuhleleka okunganatlha. eliphasi. - Imiqondo wendaba ehle. nokukhambelana - Imiqondo izwakala/ - Imiqondo engakhambelaniko - Imiqondo ekhulileko okuhle kwesingeniso, ikhambelana ayikahlangani nengakafaneli. nenokuhlakanipha. umzimba nesiphetho. ngokulingeneko. begodu ayikanqophi. - Imiqondo enganatlha - Kunokuhleleka - Kunokuhleleka - Kunokuhleleka nengazwakaliko. nokukhambelana nokukhambelana okungakhambelani okuhle kwesingeniso, - kwesingeniso, nesingeniso, umzimba umzimba nesiphetho. umzimba nesiphetho. nesiphetho. Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 10 DBE/Novemba 2024 NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya IRUBHRIKHI YOKUHLOLA INDABA YELIMI LEKHAYA [50 AMAMAKSI] (iyaraga) Iqhinga Ngokudluleleko Ngokwekghono Ngokulingeneko Ngokusisekelo Ngokungakalingani 14–15 11–12 8–9 5–6 0–3 ILIMI, ISITAYELA NOKU- - Iphimbo, irejista, isitayela - Iphimbo, irejista, - Iphimbo, irejista, isitayela - Iphimbo, irejista, isitayela - Iphimbo, irejista nesitayela EDITHA. nelwazimagama elifaneleko isitayela nelwazimagama nelwazimagama ezingakafaneli khulu nelihle ngokudluleleko, nelwazimagama elifanele umnqopho, elingakafaneli umnqopho, umnqopho, abamukelilwazi Izinga eliphezulu Iphimbo, irejista, isitayela elinemba umnqopho, elifanele umnqopho, abamukelilwazi abamukelilwazi nobujamo. nobujamo. nelwazimagama elifanele abamukelilwazi nobujamo. abamukelilwazi nobujamo - Ukusetjenziswa kwelimi - Ilwazimagama elitlhayela umnqopho, abamukelilwazi - Ukusetjenziswa kwelimi nobujamo. ngokulingeneko. okusezingeni eliphasi. khulu lenza kube budisi nobujamo. kusezingeni elihle - Ilimi liyanemba - Ukusetjenziswa kwelimi - Ihlelo nesipelinghi ukuzwisisa itheksthi. Ukukhethwa kwamagama, ngokudluleleko. belisetjenziswe kuhle. okwethula ihlathululo. kuneemphoso ezinengi - Ilimi elingazwakaliko. ukusetjenziswa kwelimi, - Ihlelo nesipelinghi - Ihlelo nesipelinghi - Ihlelo nesipelinghi khulukhulu. -Ihlelo nesipelinghi imithetjhwana, iimphumuzi, esinganamphoso khulu (0- akunamphoso khulu, kuneemphoso ezinengi - Kutlanywe ngokusezingeni kuneemphoso ezinengi ihlelo nesipelinghi. 2). zimbalwa (5-9). (15-19). eliphasi khulukhulu. khulu ngokudluleleko. - Kutlanywe kuhle - Kutlanywe kuhle - Kutlanywe - Kutlanywe ngokusezingeni 15 AMAMAKSI ngokudluleleko. khulu. ngokusezingeni eliphasi ngokudlulelelko. elilingeneko. 13 10 7 4 - Iphimbo, irejista, isitayela - Iphimbo, irejista, - Iphimbo, irejista, isitayela - Iphimbo, irejista, isitayela nelwazimagama isitayela nelwazimagama nelwazimagama elifaneleko nelihle nelwazimagama elifanele umnqopho, elincani nelisezingeni Izinga eliphasi elinemba umnqopho, elifanele abamukelilwazi eliphasi abamukelilwazi nobujamo. umnqopho, nobujamo elingakafaneli umnqopho, - Ukusetjenziswa kwelimi abamukelilwazi ngokulingeneko. abamukelilwazi nobujamo. kusezingeni elihle khulu. nobujamo. - Ukusetjenziswa kwelimi - Ukusetjenziswa kwelimi - Ihlelo nesipelinghi - Ilimi liyanemba okungathuli ihlathululo. okungakafaneli. esinganamphoso ezinengi belisetjenziswe - Ihlelo nesipelinghi - Ihlelo nesipelinghi (3-4). ngokufaneleko. kuneemphoso ezinengi kuneemphoso ezinengi - Kutlanywe ngokudluleleko. - Ihlelo nesipelinghi khulu (20 kuya phezulu). khulukhulu. kuneemphoso - Kutlanywe - Kutlanywe ngokusezingeni ezinengana (10-14). ngokusezingeni eliphasi khulukhulu. - Kutlanywe kuhle. eliphasi. ISAKHIWO 5 4 3 2 0–1 - Kuvezwe amatshwayo - Amatshwayo - Amatshwayo - Amatshwayo - Amatshwayo Amatshwayo wetheksthi. nemininingwana nemininingwana nemininingwana neminye imininingwana nemininingwana Ukwakhiwa kweengaba eqakatheke evezweko kuvezwe ngokulingeneko. yesakhiwo sendaba kuvezwe efunekako nemitjho. ngokudluleleko kukhambelana - Kunokukhambelana ngokusisekelo. kuyatlhayela. ngesakhiwo sendaba. kuhle. okulingeneko kwendaba. - Ukwakheka kwemitjho - Ukwakhiwa kwemitjho - Kunokukhambelana okuhle - Kunokukhambelana - Imitjho neengaba kwakheke neengaba kuneemphoso. neengaba kuneemphoso 5 AMAMAKSI ngokudluleleko kwendaba. okuhle kwendaba. ngokulingeneko. - Indaba isazwakala kancani. ezinengi khulu. - Imitjho neengaba - Imitjho neengaba - Indaba isanikela - Indaba ayinamqondo. kwakheke ngendlela ehle kwakheke ngendlela umqondo. ngokudluleleko. ehle. ISITJENGISO SOKWABIWA KWEMITLOMELO: Km-: (Tlola umtlomelo otholwe mfundi), L--: (Tlola umtlomelo otholwe mfundi), Sk-: (Tlola umtlomelo otholwe mfundi) Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 11 DBE/Novemba 2024 NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya ISIGABA B: AMATHEKSTHI WOKUTHINTANA IRUBHRIKHI YOKUHLOLA AMATHEKSTHI WOKUTHINTANA WELIMI LEKHAYA [25 AMAMAKSI] Iqhinga Ngokudluleleko Ngokwekghono Ngokulingeneko Ngokusisekelo Ngokungakaneli OKUMUNYETHWEKO, 13–15 10–12 7–9 4–6 0–3 UKUHLELA NESAKHIWO - Ukuphendula okudluleleko, - Ukuphendula okuhle - Ukuphendula - Ukuphendula - Ukuphendula kutjengisa okungaphezu kwalokho okutjengisa ilwazi elihle okulingeneko ngokusisekelo ukungabi khona -Ukuphendula nemibono. okulindelweko. lamatshwayo wetheksthi. okutjengisa ilwazi okutjengisa ilwazi kwelwazi lamatshwayo -Ukubuthelelwa nokuhleleka - Imiqondo ehlakaniphileko - Umtlolo unqophile, lamatshwayo wetheksthi. lamatshwayo wetheksthi. kwemibono. nekhulileko. awukaphumi - Akunakudzimelela wetheksthi. - Akunakukhambelana -Umnqopho, abamukelilwazi, Ilwazi elingeneleleko esihlokweni begodu nokukhambelana - Kunokunqopha kwemiqondo. amatshwayo/imithetjhwana lamatshwayo wetheksthi. usekelwe kuhle ngendlela okulingeneko okukhona kodwana - Imininingwana esekela Kanye - Umtlolo unqophile. enobukghoni. kokumunyethweko okunengi isihloko imbalwa nobujamo - Kunokukhambelana - Kunemininingwana esekela nemiqondo. kuphambene khulukhulu. kokumunyethweko isihloko. - Eminye imininingwana nesihloko. - Akakasebenzisi 15 AMAMAKSI nomqondo. - Isakhiwo esifaneleko esekela isihloko iveziwe. - Imininingwana amatshwayo - Isakhiwo sihleleke kuhle kodwana - Isakhiwo sifanele esekela nemithetho yesakhiwo. ngokudluleleko, yoke esinokungakhambelaniko ngokulingeneko isihloko imbalwa. imininingwana esekela okuncazana. kodwana - Kunobutjhapha isihloko iveziwe. kunokungakhambelani. obukhona - Isakhiwo esifaneleko obubonakalako nesinembako. emithethweni nematshwayweni wesakhiwo. ILIMI, ISITAYELA KANYE 9–10 7–8 5–6 3–4 0–2 NOKU-EDITHA - Iphimbo, irejista, isitayela - Iphimbo, irejista, isitayela - Iphimbo, irejista, isitayela - Iphimbo, irejista, - Iphimbo, irejista, nelwazimagama kuwufanele nelwazimagama kuwufanele nelwazimagama isitayela isitayela -Iphimbo, irejista nesitayela kuhle khulu umnqopho, kuhle umnqopho, kuwufanele nelwazimagama nelwazimagama kufanele abamukelilwazi nobujamo. abamukelilwazi nobujamo. ngokulingeneko kuwufanele akukhambelani umnqopho/umphumela, - Ihlelo lisetjenziswe - Ihlelo lisetjenziswe umnqopho, abamukelilwazi kancani umnqopho, nomnqopho, abamukelilwazi nobujamo. ngokunembako belihleleke ngokunembako nobujamo. abamukelilwazi abamukelilwazi -Ukusetjenziswa kwelimi kanye kuhle khulu. belihleleke kuhle. - Kuneemphoso zehlelo nobujamo. nobujamo. nemithetjhwana. - Kuneemphoso ezincani - Akunamphoso ezinengi. kodwana azilimazi - Kuneemphoso - Kuneemphoso -Ukukhethwa kwamagama. khulu. ihlathululo. zehlelo ezenza ezinengi khulu ezenza -Ukusetjenziswa kwamatshwayo bona ihlathululo bona ihlathululo wokutlola nesipelinghi. ingazwakali. ingazwakali nakancani. 10 AMAMAKSI - 0-2 yeemphoso tlomelisa=10 - 5-9 yemphoso tlomelisa=8 - 12-15 yeemphoso - 20 ukuya phezulu - - 3-4 yeemphoso tlomelisa=9 - 10-11 yeemphoso tlomelisa=6 tlomelisa-3/5 kuye tlomelisa=7 - 16-19 yeemphoso ngokobana iimphoso tlomelisa=5 zingangani ISITJENGISO SOKWABIWA KWEMITLOMELO: Km-/Sk-: (Tlola umtlomelo otholwe mfundi) L-: (Tlola umtlomelo otholwe mfundi) Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 12 DBE/Novemba 2024 NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya ANNEXURE A TJHEJA: Abatshwayako abatjheje okulandelako nabatshwaya amatheksthi wokuthintana. Kubonakele bona abafundi abanengi babethela mthalazeni inani lamagama ekufanele balifinyelele nabatlola amatheksthi wokuthintana. Lokho kwenze bona amaLunga wePhanela ye-DBE, UMALUSI nojamele iCurriculum e-DBE bathathe iinqunto ezilandelako ukwenzela bona boke abatshwaya amatheksthi la bawatshwaye ngokufanako: • Umfundi otlole inani lamagama ama-80 kufika kelima-99 uzokudoselwa umtlomelo o-1 kokumumethweko. • Umfundi otlole inani lamagama angaphasi kwama-80 uzokudoselwa imitlomelo emi-2 kokumumethweko. Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 13 DBE/Novemba 2024 NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 14 DBE/Novemba 2024 NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 15 DBE/Novemba 2024 NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe

Study this subject

More from Grade 12 isiNdebele HL

View all