Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
IBANGA 12
ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA (HL)
IPHEPHA LOKUQALA (P1)
NOVEMBA 2018
AMANQAKU: 70
IXESHA: Iiyure 2
Olu viwo lunamaphepha ali-13.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Skip to contentAll 2018 papers 





View all





isiXhosa HL Grade 12 P1 NSC November Exams 2018 QP
Grade 12 isiXhosa HL Paper 1 question paper from the NSC November Exams 2018, 13 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.
Isixhosa Hl · Grade 12 · NSC November Exams · 2018 · isixhosa. Question paper, 13 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- isiXhosa HL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Isixhosa
- Document type
- Question paper
- Year
- 2018
- Exam period
- NSC November Exams
- Paper
- 1
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 13
- File size
- 664.2 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 13
This exam
NSC November Exams 2018
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Question paperMemo
Questions in this paper
- Question 1Izakhiwo nemigaqo yolwimi / Language Structures and Conventions30 marks
- Question 3Ukufunda nokubukela / Reading and Viewing (non-literary)10 marks
- Question 4Ukuphulaphula nokuthetha / Listening and Speaking10 marks
- Question 5Izakhiwo nemigaqo yolwimi / Language Structures and Conventions10 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 2 DBE/Novemba 2018
NSC
IPHEPHA LEMIYALELO NENGCACISO
1. Eli phepha lemibuzo LINAMACANDELO AMATHATHU:
ICANDELO A: Isicatshulwa (30)
ICANDELO B: Ushwankathelo (10)
ICANDELO C: Izakhi nemigaqo yokusetyenziswa kolwimi (30)
2. Funda YONKE imiyalelo ngocoselelo.
3. Phendula YONKE imibuzo.
4. Qala ICANDELO NGALINYE kwiphepha ELITSHA.
5. Krwela umgca ekupheleni KWECANDELO NGALINYE.
6. Nombola iimpendulo ngokuchanekileyo ngokwendlela ekunonjolwe ngayo
kwiphepha lemibuzo.
7. Shiya umgca emva kwempendulo NGANYE.
8. Qwalasela ngokukodwa upelo nolwakhiwo lwezivakalisi.
9. Iingcebiso malunga nolwabiwo lwexesha:
ICANDELO A: Imizuzu engama-50
ICANDELO B: Imizuzu engama-30
ICANDELO C: Imizuzu engama-40
10. Bhala ngokucocekileyo nangokucacileyo.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 3 DBE/Novemba 2018
NSC
ICANDELO A: ISICATSHULWA
UMBUZO 1: UKUFUNDELA INTSINGISELO NOKUQONDA
Funda IZICATSHULWA A no B ezingezantsi uze uphendule imibuzo esekwe kuzo.
ISICATSHULWA A
IIMFIHLELO ZABANTU ABAPHUMELELAYO
1 Impumelelo ifuna ukuba uphakame ungalindeli ukuba uqhutywe okanye
uqale ubetheke ukuze wenze izinto. Ubomi abuzenzekeli, nokuba uyayazi loo
nto okanye akuyazi buqulunqwa nguwe ngobugcisa. Nguwe okhetha indlela
omawubuqhube ngayo ubomi bakho.
2 Enye yeendlela zokuphumelela ebomini kukuthatha uxanduva. Abantu 5
abaphumelelayo bakwenza oko ngokungasoli mntu, nazimeko okanye imfuzo
ngokwenzeka ebomini babo. Indlela othetha ngayo isisipili sendlela ozibona
ngayo. Umntu ozondelele impumelelo uviwa kwangochongo lwamagama
awasebenzisayo; usebenzisa amagama afana no; 'Ndinakho', 'Ndinganakho',
kunye no'Ndikhetha …'. Kwelinye icala, abantu abasola okubangqongileyo 10
kubomi babo basebenzisa amagama afana no; 'Andinakho',
noo'Ndingayenza ukuba …'
3 Abantu abaphumelelayo bazidla ngokuba bona abazidubi ngezinto
abangenalulawulo lwazo, koko bachitha ixesha namandla abo kwizinto
abakwazi ukuzilawula kuphela. Eyona nto bakholelwa kuyo kukuba nefuthe 15
kubantu. Benza izinto abakwazi ukuba nolawulo lwazo ukanti abantu
abangaphumeleliyo bona bachithela ixesha labo kwizinto abangenalo
ulawulo lwazo okanye abanolawulo olungephi kuzo kuze kube nzima
ukuphumelela.
4 Kubantu abayaziyo into abayifunayo ebomini, enye yeemfihlelo kukwenza 20
isicwangciso sobomi. Ukwenza isicwangciso sobomi kukuqala ngezinto
zokuqala nokuzikhetha ngobuchule izinto emazenziwe. Izinto zokuqala zezo
uzibona izezexabiso. Ukuqala ngezinto zokuqala kunceda ekuhlenga-
hlengiseni nasekulawuleni ixesha neziganeko ngokweemfuno zakho.
Kukwakunceda ekongeni ixesha. Esi sicwangciso sikhulisa ukuzithemba 25
sikwancedisa nasekuphumezeni iinjongo nemibono yakho. Siyakunceda
ekuzilawuleni nasekufikeleleni kwiinjongo zakho. Kunjalo, ngeli xa wenza
isicwangciso kufuneka uwazi amandla akho, ube no-hayi ukuze ungawoleli
konke ude ungakwazi ukuhambelana nexesha. Isicwangciso sikwancedisa
ekukhupheleni amandla akho kumba obalulekileyo kuwe. 30
5 Ukudlelana kwamaqela aze aneze iimfuno zawo omabini kukwayenye
yeemfihlelo zempumelelo. Kona kuyindlela yokukwazi ukudlelana
nokusebenzisana nabantu. Kukujonga ubomi njengentsebenziswano, hayi
ukhuphiswano. Abanye babona impumelelo njengokhuphiswano apho
kufuneka abanye abantu bangaphumeleli ukuze bona baphumelele. Bona 35
abantu abaphumelelayo bakholelwa ukuba wonke umntu unesabelo
sempumelelo eyahlukileyo kweyomnye. Ukuzamela ukwaneza iimfuno
zomntu wonke kuqala engqondweni nasentliziyweni. Kukwathetha ukuba
kwizivumelwano nezisombululo abantu abazithathayo bayaxhamla bonke.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 4 DBE/Novemba 2018
NSC
6 Unxibelelwano sisakhono esingundoqo kwimfihlelo yempumelelo. 40
Unxibelelwano olululo kukwenza le nto unga ingenziwa kuwe, ngoko ke, qala
ngokuqonda abanye abantu phambi kokuba ufune ukuqondwa. Phambili
kunxibelelwano kukho isakhono sokuphulaphula. Umntu ufunda iminyaka
ukufunda, ukubhala nokuthetha kodwa kuncinci okwenziwayo
ngokuphulaphula. Ingaba lukho ulolongo olwenziwayo ukuqinisekisa 45
ukuba ubani uyabaqonda nzulu abanye abantu? Mhlawumbi alukho.
7 Uninzi lwabantu luxhinela ukuqondwa lungathathanga nxaxheba kwaphela.
Lukwenza oko ngokungayihoyi kwaphela into ethethwa ngomnye umntu,
lwenze ngathi lumamele, lukhethe iindawana kwintetho yesithethi kungenjalo
umntu athi emamele ibe ingqondo ithatha ibeka iqulunqa impendulo okanye 50
imibuzo aza kuyibuza. Umntu endaweni yokuhluza akuvayo usebenzisa
amava obomi bakhe kuphela aphendule ecaleni. Ekugqibeleni ukhawuleza
agwebe ukuba sithetha ukuthini isithethi phambi kokuba abe umamele, weva
okuthethwayo. Akho amaxesha apho amava omntu aye afuneke. Oku
kwenzeka xa umntu lowo ecelwe ukuba anike uluvo lwakhe ngomba othile 55
nangona oko kufuna ukuthembana okukwiqondo eliphezulu kwesi sibini.
8 Intsebenziswano nokwamkela iimbono zabanye abantu ziimfihlelo
zempumelelo ebomini. Imbumba yamanyama ineziphumo ezingcono.
Ubambiswano ngamandla luphumeza iinjongo ebezingenakuphunyezwa
ngumntu omnye. Iimbono ezahlukeneyo ziphuhlisa izisombululo ezitsha. 60
Kukho impazamo yokucinga ukuba xa abantu befana loo nto ithetha
bamanyene okanye ithetha ubunye. Ukanti abantu bayakwazi ukumanyana
bohlukile ngezimvo. Ukwahluka ngezimvo makujongwe njengophawu
lwamandla hayi uphawu lobuthathaka. Ukwahluka sisinongo sobomi.
9 Esona sixhobo sokuya empumelelweni nguwe buqu. Ufana nqwa nekrele. 65
Ikrele ke liyalolwa libe lubengu. Kumele uzilole ngokusoloko uzihlaziya
ngokwasemzimbeni, ngokwasentlalweni, ngokwasengqondweni
ngokwasemphefumlweni nangokwasemoyeni. Ungakwenzanga oko,
umzimba uphela udinwa, ingqondo ingasebenzi ngendlela, uswele uvelwano,
umoya ungabi nabuntunu-ntunu kwabanye, ube ngumntu ozicingela yedwa. 70
10 Uphando luveza ukuba uninzi lwabantu aluphili ubomi obuphuhlileyo,
alonwabanga, kwaye alwanelisekanga, ngoko ke kufuneka utshintsho
kwindlela yokwenza izinto, utshintsho olujolise ekusebenziseni iimfihlelo
zabantu abaphumeleleyo, utshintsho oluxhinele ukuphuhlisa ngamandla
ukugqibelela, ukunikela eluntwini kunye nokuba lulutho kwisizwe siphela. 75
[Sicatshulwe kwi-intanethi; https://www.pdfdrive.net/html saguqulelwa esiXhoseni, saze
sahlelwa]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 5 DBE/Novemba 2018
NSC
ISICATSHULWA B
[Ucatshulwe kwi-intanethi-images.com]
IMIBUZO: ISICATSHULWA A
JONGA KUMHLATHI WOKU-1.
1.1 Khankanya ekufuneka umntu akwenze ukuze aphumelele. (1)
1.2 Bhala injongo yokuphinda- phindwa kwegama u 'nguwe'. (2)
JONGA KUMHLATHI WESI-2.
1.3 Caphula isivakalisi esiqulethe intsingiselo yokuba abantu abaphumelelayo
ngabaluthathela kubo uxanduva lobom babo. (1)
1.4 Xela injongo yokusetyenziswa komntu wokuqala kwintetho elandelayo.
'Ndinakho', 'Ndinganakho', kunye no'Ndikhetha' … (2)
JONGA KUMHLATHI WESI-3.
1.5 Chaza umahluko phakathi kwabantu abaphumelelayo nabangaphumeleliyo
ngokwendlela yokuchitha ixesha labo. (2)
JONGA KUMHLATHI WESI-4.
1.6 Kukuthini ukwenza isicwangciso sobom? (1)
1.7 Sinika ntsingiselo ni isakhi u-zi kwigama 'ekuzilawuleni? (1)
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 6 DBE/Novemba 2018
NSC
JONGA KUMHLATHI WESI-5.
1.8 Khetha impendulo echanekileyo kwezi zilandelayo.
Nika ingcamango ephambili yomhlathi wesi-5.
A Intsebenziswano endaweni yokhuphiswano.
B Uvelwano endaweni yokhuphiswano.
C Abanye mabangaphumeleli bona baphumelele.
D Impumelelo kukwaneliseka kukhuphiswano. (1)
JONGA KUMHLATHI WESI-6.
1.9 Xela injongo yokusetyenziswa kombuzo buciko kumgca obhalwe ngqindilili. (2)
JONGA KUMHLATHI WESI-7.
1.10 Nika intsingiselo eziswa ligama elikrwelelwe umgca ngaphantsi
kwisicatshulwa. (2)
1.11 Chonga igama elithetha into enye no-'ekupheleni'. (1)
JONGA KUMHLATHI WESI-8.
1.12 LULUVO okanye YINYANI okukwisivakalisi esikrwelelwe umgca ngaphantsi?
Xhasa impendulo yakho. (2)
JONGA KUMHLATHI WESI-9.
1.13 Nika iindlela EZIMBINI zokuzihlaziya ezinokwenza ukuba uhlale ulolekile
ngokwakwisicatshulwa. (2)
JONGA KUMHLATHI WE-10.
1.14 Uyangqinelana nokuvezwa luphando oluthi 'uninzi lwabantu aluphili ubomi
obuphuhlileyo, alonwabanga, kwaye alwanelisekanga'? Xhasa impendulo
yakho. (2)
JONGA KWITEKISI YONKE.
1.15 Ucinga ukuba esi sicatshulwa sinako ukutshintsha iingqondo zabantu
ngendima abayidlalayo kwimpumelelo yabo? Xhasa impendulo yakho. (2)
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 7 DBE/Novemba 2018
NSC
IMIBUZO: ISICATSHULWA B
1.16 Chaza umahluko ophawulekayo kwizenzo zabantu abakwezi zakhelo zibini. (2)
IMIBUZO: ISICATSHULWA A noB
1.17 Caphula umqolo kumhlathi wesi-8, odlulisa umyalezo ofanayo nomyalezo
odluliswa sisenzo sabantu abakwisakhelo soku-1. (2)
1.18 Ingaba isicatshulwa B siyaluxhasa uluvo lombhali olukumhlathi wesi-5
kwisicatshulwa A? Xhasa impendulo yakho. (2)
AMANQAKU ECANDELO A: 30
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 8 DBE/Novemba 2018
NSC
ICANDELO B: USHWANKATHELO
UMBUZO 2: UKUSHWANKATHELA
ISICATSHULWA C sithetha ngezenzo eziyimiqobo kulonwabo lwakho.
Shwankathela unike izenzo eziyimiqobo kulonwabo lwakho.
QAPHELA:
1. Bhala UMHLATHI usebenzise amazwi akho kangangoko unako.
2. Isishwankathelo sakho masiquke iingongoma ezisiXHENXE singedluli
kumagama angama-70.
3. AKULINDELEKANGA ukuba ubhale isihloko xa ushwankathela.
4. Bhala phantsi inani lamagama owasebenzisileyo wakugqiba.
ISICATSHULWA C
IMIQOBO KULONWABO LWAKHO
Wagqibela nini ukukhe uzincome ngempumelelo yakho? Ingaba kufuneka ucinge nzulu
ukuphendula umbuzo ongentla? Akumangalisi ukuba ungakhumbuli. Ela lizwi lincinci
ligxekayo ngaphakathi engqondweni linamandla, kwaye ukuba uyalihoya lingaphanzisa
ulonwabo lwakho. Iingcinga zinamandla – zichaphazela indlela ovakalelwa ngayo
nendlela oziphatha ngayo. Yiyo loo nto zinamandla okuba sisiprofeto esizalisekayo.
Umntu ohlala ezixelela ukuba akanakuphumelela kwinto ethile, usoloko eziphatha
njengoko esitsho.
Uhlala uzibekela amangomso izinto ongathandiyo ukuzenza? Ngokwenza njalo
ubekela kude kuwe ukwaneliseka wakugqiba oko kufuneka ukwenzile. Ungekazigqibi
izinto ezikuluhlu lokufuneka ukwenzile uya kusoloko uneemvakalelo zokukhathazeka
ezenza ungeva kamnandi. Ukubekela amangomso kungasetyenziswa njengetyholo
lokungafuni ukuzama into entsha. Sizizidalwa ezithanda isiqhelo utshintsho
luyasikhathaza, yiloo nto sisoloko sikoyika ukwenza into entsha.
Yingxaki enkulu ukuhlala unika abantu ixesha namandla akho uze ufumanise ukuba
akukho nto ikonwabisayo koko ukwenzayo. Ukuba unabahlobo abahlala belindele
ukuba ubabonelele kwiimfuno zabo kungakhathaliseki nokuba wenza ntoni nokuba
uvakalelwa njani, oko kuya kulusenga ulonwabo lwakho.
Ukuxabisa ubunewu-newu ngaphezulu kobubele novelwano kwabanye abantu
kukhokelela ekubeni ungonwabi ngeendlela ezininzi. Ulonwabo, uvelwano, ububele
zihamba kunye. Amaqonga onxibelelwano akukhulisa ngakumbi oku kuba abantu
baxhoma imifanekiso yobunewunewu abanabo koofacebook nakooInstagram atsho
agungqe ongekabufumani bunexabiso kuye.
Ingaba uyathula okanye uyakuveza ukungaxoli? Ukungayivezi imbilini yakho
kungakuphosanisa nolonwabo. Umkhwa wokungavelisi uvakalelo lwakho, utyumza
amathuba akho okonwaba ube nomvandedwa. Nokusoloko ukhalaza kunegalelo
lokunika amandla kwicala elingakhiyo kulonwabo lwakho. Oku kusoloko ucukuceza,
umbombozela kuyawenzakalisa umoya wakho, nabantu ohleli nabo bavelelwa
kukungonwabi apho ukhoyo. Bambi bade bakwenze ube likheswa kuba besoyika ezi
ntetho zakho.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 9 DBE/Novemba 2018
NSC
Ukuzama ukulawula konke kubomi bethu, ingakumbi xa ubomi busongamele yingxaki
yoninzi lwethu. Kaloku ukulawula konke liphupha njee akakho onokukwenza
ngempumelelo. Lo mzamo uphela uyilibazisa aze aphanze amacebo okonwatyiswa
yimpumelelo kuba kaloku singalawula kuphela indlela esicinga ngayo nendlela
esijongana ngayo nemeko esiqubisana nazo.
[Sicatshulwe kwi-magazini iDrum amaphepha 29–31 saguqulelwa, saze sahlelwa]
AMANQAKU ECANDELO B: 10
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 10 DBE/Novemba 2018
NSC
ICANDELO C: IZAKHI NEMIQAGO YOKUSETYENZISWA KOLWIMI
UMBUZO 3: ISIBHENGEZO NTENGISO
Funda esi sibhengezo ntengiso (ISICATSHULWA D) singezantsi uze uphendule
imibuzo esekwe kuso.
ISICATSHULWA D
[Sicatshulwe kwi-www.mtn adverts.co.za, saguqulelwa saze sahlelwa]
3.1 Chonga igama elimthuma ukuba angxame umthengi ukufuna i-airtime
engumdliva. (1)
3.2 Nika injongo yale ntengiso. (1)
3.3 Khetha impendulo echanekileyo kwezi zingezantsi. Sizisa ntsingiselo ni isakhi
esingu 'sa' esinomgca ngaphantsi kwigama 'ubungasayisebenzisi'?
A Eyokuba isaqhubeka ukusetyenziswa.
B Eyokuba sele eyiyekile ukuyisebenzisa.
C Eyokuba seleza kuyeka ukuyisebenzisa.
D Eyokuba useza kuqhubeka uyisebenzisa. (1)
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 11 DBE/Novemba 2018
NSC
3.4 Chaza umsebenzi welogo kule ntengiso. (1)
3.5 Caphula ibinzana elisetyenziswe ngenjongo yokuba umthengi akubone
kuyinto elula ukufumana eli bhaso. (1)
3.6 Bhala isilogani sale ntengiso. (1)
3.7 Nika ingcinga edluliswa ngumfanekiso womntu obhabha emoyeni. (2)
3.8 Ingaba le airtime ingumdliva yenzelwe abantu bonke? Xhasa impendulo
yakho. (2)
[10]
UMBUZO 4: IKHATHUNI
Funda le khathuni (ISICATSHULWA E) ingezantsi uze uphendule imibuzo esekwe
kuyo.
ISICATSHULWA E
[Icatshulwe kwi-intanethi-www.zitscartoons.com]
4.1 Nika ingcinga eziswa sisakhi u'si' osetyenziswe nguVuyo kwisakhelo soku-1. (2)
4.2 Khetha impendulo echanekileyo kwezi zingezantsi:
Nika intsingiselo yentetho kaMama ethi 'Ndiziindlebe ndonke'.
A Ndiyeza
B Ndiqumbile
C Ndiphulaphule
D Ndikujongile (1)
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 12 DBE/Novemba 2018
NSC
4.3 Nika umsebenzi wamachaphaza amathathu akwisakhelo sesi-2. (1)
4.4 Ngqina ngesizathu esinye ukuba ifoni ikhalela phezulu ngokwesakhelo sesi-3. (1)
4.5 Xela indlela umzobi akubonise ngayo ukubaxeka kwesenzo sokucofa
kukaVuyo ifowuni kwisakhelo sesi-4. (1)
4.6 Nika iindlela EZIMBINI okuvezwa ngayo ukumangala kukaMama kwisakhelo
sesi-5. (2)
4.7 Nika ingcebiso ngendlela esemthethweni yokusombulula le ngxaki akuyo
umama kwisakhelo sesi-6. (2)
[10]
UMBUZO 5: IPROZI
Funda esi sicatshulwa (ISICATSHULWA F), singezantsi uze uphendule imibuzo
esekwe kuso.
ISICATSHULWA F
ISAZELA
1 Isazela lilizwi elivakala bunkente-nkente emntwini limnqanda ukuba
angangeni kwimikhwa nemikhuba ekhohlakeleyo. Umntu ngamnye ukhula
enesazela esimxelelayo ngalo lonke ixesha into elungileyo kanti nento
engamkelekanga eluntwini. Isazela asifani nondlebende ongenasali
inkwenkwe etyiwula ithi cwaa kuye ize itsibe yakuthanda ingenzanga 5
nelimdaka ilizwi lombulelo.
2 Isazela yinkosi yomntu yaye abantu bengabantu nje kungenxa yokuzingisa
ukululamela ngobulali nangokuzeleyo izazela zabo. Ungamva umntu xa
ecengwa ukuba angene kwinto engavumelaniyo negazi lakhe esithi, 'Isazela
sam asindivumeli ukuba ndiyenze into enjalo'. Umntu owalelwa sisazela 10
sakhe ukuba angayenzi into ethile loo mntu uyaphila. Umntu osabelayo
akubizwa lilizwi elingaphakathi kuye ngumntu loo nto.
3 Bakhona abo abazikhohlisa ngelithi izazela zabo zilawulwa ngabo. Umntu
akusilawula isazela sakhe uyenzakala. Isazela asiyodyasi yemvula umntu
ayikhumbula lakuhlom'izulu, koko isazela yinto ekufuneka umntu esoloko 15
ephantsi kweempembelelo zayo.
4 Umntu ngamnye uzalwa enesazela esiye sikhula nokukhula kwakhe.
Iyenzeka into yokuba njengokuba umntu eya ekhula nje angasithobeli
isazela sakhe. Uyakwazi umntu ukuya ekhula kanti sona isazela sakhe siye
sidodobala. 20
[Sithathwe kwincwadi ethi, KUNGAQHUMA KUBASIWE ebhalwe ngu: LL Ngewu:
amaphepha 1-2, saze sahlelwa.]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 13 DBE/Novemba 2018
NSC
5.1 Nika isichasi sesenzi esikrwelelwe umgca ngaphantsi kwesi sivakalisi
silandelayo.
Isazela lilizwi elivakala bunkente-nkente emntwini limnqanda ukuba
angangeni kwimikhwa nemikhuba ekhohlakeleyo. (1)
5.2 Xela umsebenzi wesimelabizo esibhalwe ngqindilili kwisivakalisi esilandelayo.
Umntu ngamnye ukhula enesazela esimxelelayo ngalo lonke ixesha into
elungileyo. (1)
5.3 Bhala imo evumayo yesenzi esikrwelelwe umgca ngaphantsi.
Isazela asifani nondlebende ongenasali. (1)
5.4 Senze msebenzi mni isibizo esikrwelelwe umgca ngaphantsi?
Ungamva umntu xa ecengwa ukuba angene kwinto engavumelaniyo negazi
lakhe esithi, ... (1)
5.5 Guqula le ntetho-ngqo ilandelayo ibe kwimo yengxelo-ntetho.
Ungamva umntu esithi: 'Isazela sam asindivumeli ukuba ndiyenze into enjalo.' (2)
5.6 Nika umsebenzi wesimnini esikrwelelwe umgca ngaphantsi kwisivakalisi
esilandelayo.
Umntu owalelwa sisazela sakhe ukuba angayenzi into ethile loo mntu
uyaphila. (1)
5.7 Nika intsingiselo yebinzana elikrwelelwe umgca ngaphantsi
ngokwakwisicatshulwa.
Isazela asiyodyasi yemvula yona umntu ayikhumbula lakuhlom'izulu, ... (1)
5.8 Xela okuphuhliswa sisimamva sesixando esikrwelelwe umgca ngaphantsi.
Umntu ngamnye uzalwa enesazela esiye sikhula nokukhula kwakhe. (2)
[10]
AMANQAKU ECANDELO C: 30
AMANQAKU EWONKE: 70
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha
Study this subject
Recommended for this subject

Question paper
isiXhosa HL Grade 12 P2 NSC November Exams 2018 QP

Question paper
isiXhosa HL Grade 12 P3 NSC November Exams 2018 QP

Question paper
isiXhosa HL Grade 12 P1 NSC June Exams 2018 Question Paper

Question paper
isiXhosa HL Grade 12 P1 NSC November Exams 2021 QP

Question paper
isiXhosa HL Grade 12 P1 NSC November Exams 2019 QP

Question paper
isiXhosa HL Grade 12 P1 NSC November Exams 2016 QP
More from Grade 12 isiXhosa HL

Annual teaching plan
Gr 12 IsiXhosa HL ATP 2023 24

Memorandum
isiXhosa HL Grade 12 Paper 1 Eastern Cape Mock 2025 Memo

Memorandum
isiXhosa HL Grade 12 Paper 3 Eastern Cape Mock 2025 Memo

Memorandum
isiXhosa HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2025 Memo

Memorandum
isiXhosa HL Grade 12 Paper 2 NSC June 2025 Memo

Memorandum