Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
IBANGA 12
ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA (HL)
IPHEPHA LESIBINI (P2)
FEBRUWARI/MATSHI 2018
AMANQAKU: 80
IXESHA: Iiyure 2½
Olu viwo lunamaphepha angama-29.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
You're offline
Skip to contentQuestion paper 





View all
IsiXhosa HL P2 Feb-March 2018_hlayiso.com_.pdf
Isixhosa Hl · Grade 12 · Supplementary Exams · 2018 · isixhosa. Question paper, 29 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Isixhosa Hl
- Grade
- Grade 12
- Language
- Isixhosa
- Document type
- Question paper
- Year
- 2018
- Exam period
- Supplementary Exams
- Paper
- 2
- Pages
- 29
- File size
- 467.2 KB
Loading document…
Loading document…
1 of 29
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 2 DBE/Februwari–Matshi 2018
NSC
IMIYALELO NENGCACISO
1. Funda le miyalelo ngocoselelo phambi kokuba uphendule imibuzo.
2. Musa ukuzama ukufunda lonke iphepha loviwo. Funda itheyibhile yesiqulatho
ekwiphepha lesi-4 uze uchonge imibuzo ebuzwe ngoncwadi olufundisiweyo
kulo nyaka. Emva koko, funda le mibuzo wandule ukhethe oza kuyiphendula.
3. Eli phepha loviwo linamaCANDELO amaTHATHU:
ICANDELO A: ISihobe (30)
ICANDELO B: Inoveli/Uncwadi Lwemveli (25)
ICANDELO C: IDrama (25)
4. Phendula imibuzo EMIHLANU iyonke:
Imibuzo EMITHATHU kwiCANDELO A, OMNYE kwiCANDELO B NOMNYE
kwiCANDELO C ngale ndlela ilandelayo:
ICANDELO A: ISIHOBE
IMIBONGO EFUNDISIWEYO – Phendula imibuzo EMIBINI.
UMBONGO ONGAFUNDISWANGA – Ngumbuzo onyanzelekileyo.
ICANDELO B: INOVELI/UNCWADI LWEMVELI
Phendula umbuzo OMNYE.
ICANDELO C: IDRAMA
Phendula umbuzo OMNYE.
5. UKHETHO LWEMIBUZO KUMACANDELO B (INOVELI/NONCWADI
LWEMVELI) NECANDELO C (IDRAMA).
Phendula KUPHELA imibuzo ekwinoveli/uncwadi lwemveli nakwidrama
oyifundisiweyo.
Phendula UMBUZO OSISINCOKO ube mNYE NOMFUTSHANE ube
mNYE.
Xa uphendule UMBUZO OSISINCOKO kwiCANDELO B, unyanzelekile ukuba
uphendule UMBUZO OMFUTSHANE kwiCANDELO C. Xa uphendule
UMBUZO OMFUTSHANE kwiCANDELO B, unyanzelekile ukuba uphendule
UMBUZO OSISINCOKO kwiCANDELO C. Sebenzisa itshekhlisti ukwenza
oku.
6. UBUDE BEEMPENDULO
Umbuzo osisincoko kwiSihobe kulindeleke ukuba uphendulwe
ngamagama ali-190–240.
Umbuzo osisincoko kwiNoveli/Kuncwadi Lwemveli nakwiDrama
kulindeleke ukuba uphendulwe ngamagama angama-340–390.
Ubude beempendulo zemibuzo emifutshane buxhomekeke kulwabiwo
lwamanqaku. Abaviwa kulindeleke ukuba baphendule ngokuvakalayo
nangokusemxholweni.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 3 DBE/Februwari–Matshi 2018
NSC
7. Landela imiyalelo ebhalwe ekuqaleni KWECANDELO NGALINYE
ngocoselelo.
8. Nombola iimpendulo zakho ngokuchanekileyo ulandela indlela ekunonjolwe
ngayo kwiphepha loviwo.
9. Qala ICANDELO NGALINYE kwiphepha ELITSHA.
10. Yaba ixesha ngolu hlobo lulandelayo:
ICANDELO A: Malunga nama-40 emizuzu
ICANDELO B: Malunga nama-55 emizuzu
ICANDELO C: Malunga nama-55 emizuzu
11. Bhala ngokucocekileyo nangokucacileyo.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 4 DBE/Februwari–Matshi 2018
NSC
ITHEYIBHILE YESIQULATHO
ICANDELO A: ISIHOBE
Imibongo efundisiweyo: Phendula NAYIPHI NA imibuzo EMIBINI.
INANI LOMBUZO UMBUZO AMANQAKU INOMBOLO
YEPHEPHA
1. 'Umfikazi uCharlotte Manyhi Umbuzo osisincoko 10 6
Maxeke' soncwadi
2. 'Ingoma kaVelaphi' Umbuzo omfutshane 10 7
3. 'Ithemba' Umbuzo omfutshane 10 8
4. 'Intliziyo yam' Umbuzo omfutshane 10 9
KUNYE
Umbongo ongafundiswanga: Unyanzelekile
5. 'Ikrismesi' Umbuzo omfutshane 10 10
QAPHELA: Phendula umbuzo OMNYE OSISINCOKO nombuzo OMNYE OMFUTSHANE.
Xa uphendule UMBUZO OSISINCOKO SONCWADI kwiCANDELO B,
unyanzelekile ukuba uphendule UMBUZO OMFUTSHANE kwiCANDELO C.
ICANDELO B: INOVELI/UNCWADI LWEMVELI
Phendula umbuzo OMNYE.*
6. Inkawu idliw' ilila Umbuzo osisincoko 25 11
soncwadi
7. Inkawu idliw' ilila Umbuzo omfutshane 25 11
8. Nyana Wam! Nyana Wam! Umbuzo osisincoko 25 14
soncwadi
9. Nyana Wam! Nyana Wam! Umbuzo omfutshane 25 14
10. Ukhozi Olumaphiko Umbuzo osisincoko 25 17
soncwadi
11. Ukhozi Olumaphiko Umbuzo omfutshane 25 17
OKANYE
12. Ubuncwane Boncwadi Lwemveli Umbuzo osisincoko 25 20
soncwadi
13. Ubuncwane Boncwadi Lwemveli Umbuzo omfutshane 25 20
ICANDELO C: IDRAMA
Phendula umbuzo OMNYE.*
14. Buzani Kubawo Umbuzo osisincoko 25 24
soncwadi
15. Buzani Kubawo Umbuzo omfutshane 25 24
16. Indlal' Inamanyala Umbuzo osisincoko 25 27
soncwadi
17. Indlal' Inamanyala Umbuzo omfutshane 25 27
*QAPHELA: KUMACANDELO B no-C, qinisekisa ukuba uphendule umbuzo OMNYE
OSISINCOKO nombuzo OMNYE OMFUTSHANE.
Nceda ungaphenduli imibuzo EMIBINI ezizincoko okanye imibuzo
EMIBINI emifutshane.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 5 DBE/Februwari–Matshi 2018
NSC
ITSHEKLISTI
Sebenzisa le tshekhlisti ukuqinisekisa ukuba uphendule inani elililo lemibuzo.
ICANDELO AMANANI INANI LEMIBUZO TIKISHA
EMIBUZO EPHENDULWAYO NGASEZANTSI
A: ISihobe
1–4 2
(ISihobe esifundisiweyo) emiselweyo)
KUNYE
A: ISihobe
5 1
(ISihobe esingafundiswanga) ongamiselwanga)
B: INoveli OKANYE Uncwadi
LweMveli
(Umbuzo osisincoko 6–13 1
soncwadi OKANYE umbuzo
omfutshane)
C: IDrama
(Umbuzo osisincoko
14–17 1
soncwadi OKANYE umbuzo
omfutshane)
QAPHELA: KUMACANDELO B no-C, qinisekisa ukuba uphendule umbuzo OMNYE
OMDE nombuzo OMNYE OMFUTSHANE.
Nceda ungaphenduli imibuzo EMIBINI emide okanye imibuzo EMIBINI
emifutshane.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 6 DBE/Februwari–Matshi 2018
NSC
ICANDELO A: ISIHOBE
IMIHOBE YESIXHOSA – B Ngombane
IMIYALELO
Kweli candelo kubuzwe imibongo nezibongo EZINE ezifundisiweyo nombongo
OMNYE ongafundiswanga.
Umviwa ulindeleke ukuba aphendule nayiphi na imibuzo EMIBINI ebuzwe
kwimibongo okanye kwizibongo ezifundisiweyo; KUNYE nombuzo omnye
kumbongo ongafundiswanga okanye isibongo esingafundiswanga.
QAPHELA: Umbuzo ongumbongo ongafundiswanga KUNYANZELELKILE ukuba
uwuphendule. Qinisekisa ukuba ukhetha imibuzo EMITHATHU
kweli candelo.
IMIBONGO EFUNDISIWEYO
Phendula NAYIPHI NA imibuzo EMIBINI.
UMBUZO 1 (UMBUZO OSISINCOKO SONCWADI)
Funda esi sicatshulwa sombongo silandelayo, wandule uphendule umbuzo olandelayo.
UMFIKAZI UCHARLOTTE MANYHI MAXEKE – SEK Mqhayi
'Ndesuka ndingunina kwaSirayeli' (Gwebi 5:7)
1 Shukumani bafazi;
2 Ushenxil' uMamarhixirhixi;
3 Ufinyis'amagruxu;
4 Ushenxil' okad 'esakh' umzi,
5 Egutyul' iirhanga namanxila;
6 Egodus' amahilihil' agoduke;
7 Kubuy' amadungudwan' emazweni;
8 Itye lesiseko seTiyopiya!
9 Shukumani bafazi!
……………………………………………
10 Maz' emabele made yase-Afrika;
11 Okwanyis' usapho lukaNtu luphela;
12 Azi nonyaka yaphusile nje;
13 Logangwa yintokazi kabani na?
14 Menzelen' ilitye lokukhunjulwa;
15 Ze siqhayisele ngal' amavilikazi;
16 Az' angaz' alityalwe kowabo;
17 Az' angaz' alityalw' emhlabeni;
18 Az' angaz' alityalw' -eAfrika!
19 Nci! Ncincilili!
Bonisa indlela esisetyenziswe ngayo isigama ukuphuhlisa umongo walo mbongo.
Impendulo yombuzo osisincoko ngamagama ali-190–240 (Iphepha elinye
elinesiqingatha). [10]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 7 DBE/Februwari–Matshi 2018
NSC
UMBUZO 2 (UMBUZO OMFUTSHANE)
Funda esi sicatshulwa sombongo silandelayo, wandule uphendule imibuzo elandelayo.
INGOMA KAVELAPHI – JJR Jolobe
1 Ndiyeza, ndiyeza sithandwa sam,
2 Ndiyeza ndikhwele iqegu lomlilo.
3 Ligqitha umoya waseNtla ngamendu.
4 Ndiyeza ngokuba ndiluva ubizo lwelizwe loobawo.
5 O! Ndiyazibona, sithandwa sam,
6 Iinduli kwanamathambeka elizwe,
7 Elimpangalala; siphuma ingqina,
8 Siland' ekhondweni lexhama
9 Kwilizwe loobawo.
…………………………………………
10 Indoda kaloku, sithandwa sam,
11 Imelwe kuphath' umhlakulo nomfazi
12 Agcine iintsapho, ukuze luzale
13 Olweth' ulonwabo,
14 Nojenti sithandwa,
15 Kwilizwe loobawo
2.1 Xela ukuba luphuhlisa ntoni ubaxo olusetyenziswe kumqolo wesi-3. (2)
2.2 Nika umsebenzi wophawu lokhuzo kumqolo wesi-5. (2)
2.3 Thelekisa umqolo we-12 nowe-13 ngokwesakhiwo sangaphandle. (2)
2.4 Chaza ukuba injani imvakalelo yembongi kulo mbongo? Xhasa impendulo
yakho. (2)
2.5 Mfundiso ni equlathwe sesi sicatshulwa sombongo? (2)
[10]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 8 DBE/Februwari–Matshi 2018
NSC
UMBUZO 3 (UMBUZO OMFUTSHANE)
Funda esi sicatshulwa sombongo silandelayo, wandule uphendule imibuzo elandelayo.
ITHEMBA – SEK Mqhayi
1 Singenzani n' emhlabeni,
2 Sizuzeni n' elizweni,
3 Xa singenalo ithemba,
4 Intsusa yokusebenza?
………………………………..
5 Wakufelwa nangowakho
6 Ife intliziyo yakho;
7 Ulil' uzenzakalise-
8 Nomphefumlo uwufise.
……………………………….
9 Le nt' ithemba iyinzulu,
10 Kwezomhlaba kwezezulu;
11 Ongenathemba ufile;-
12 Siph' ithemba ze siphile.
3.1 Nika umsebenzi wophawu lombuzo kumqolo wesi-4. (2)
3.2 Thelekisa umqolo wesi-5 nowesi-6 ngokwesakhiwo sangaphandle. (2)
3.3 Xela ukuba siphuhlisa ntoni isikweko esisetyenziswe kumqolo we-9. (2)
3.4 Chaza injongo yembongi ngalo mbongo? Xhasa impendulo yakho. (2)
3.5 Mfundiso ni equlathwe sesi sicatshulwa sombongo? (2)
[10]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 9 DBE/Februwari–Matshi 2018
NSC
UMBUZO 4 (UMBUZO OMFUTSHANE)
Funda esi sicatshulwa sombongo silandelayo, wandule uphendule imibuzo elandelayo.
INTLIZIYO YAM – C Nqakula
1 Intliziyo yam indityhilela izinto ezininzi;
2 Iyandityhola yakuthanda, indisindise kananjalo.
3 Hayi madoda! Unzima lo mthwalo!
4 Umkhonto ololwe walubengu, awubinzi
5 Udale amanxeba afana nawale ntliziyo,
6 Mhla izanyazanyiswe yadutywa zizilingo,
7 Eziza ngongcwalazi, ezinzulwini zobusuku nangesifingo-
8 Okanye ndityholwa ngezinto endingazaziyo.
9 Intliziyo yam lusindiso lwam;
10 Intliziyo yam kukutshabalala kwam;
11 Indikhaphela ezindleleni zobulungisa;
12 Kanti nakwezingendawo iyandisa.
13 Mandiyithini ke le ntliziyo,
14 Xa imkhonza ngolu hlobo umniniyo?
4.1 Nika umsebenzi wophawu lokhuzo kumqolo wesi-3. (2)
4.2 Xela ukuba iphuhlisa ntoni imiqondiso yendalo esetyenziswe kumqolo wesi-7. (2)
4.3 Thelekisa umqolo we-13 nowe-14 ngokwesakhiwo sangaphandle. (2)
4.4 Chaza ukuba injani imvakalelo yembongi kulo mbongo? Xhasa impendulo
yakho. (2)
4.5 Mfundiso ni equlathwe sesi sicatshulwa sombongo? (2)
[10]
KUNYE
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 10 DBE/Februwari–Matshi 2018
NSC
UMBONGO ONGAFUNDISWANGA (UNYANZELEKILE UKUBA UPHENDULWE)
UMBUZO 5 (UMBUZO OMFUTSHANE)
Funda esi sicatshulwa sombongo silandelayo, wandule uphendule imibuzo elandelayo.
IKRISMESI – MG Mdliva
1 Ngumhl'omkhulu kwihlabathi,
2 Umhla wokuzalwa koMsindisi.
3 Ezalelwa kwisitali samahashe,
4 Izazi zakhokelelwa Kuye yinkwenkwezi.
5 Eli lithuba lokubhiyoza,
6 Wonk'umnt'ufun'ukuzonwabisa.
7 Kutyiw'izimuncumuncu kube mnandi,
8 Kube mnandi konwatyw'emakhaya.
……………………………………………..
9 Amakhay'ambejembej'ahonjisiwe,
10 Bahl'abantwana banxib'ezimibalabala.
11 Iintsapho ziphek'izibiliboco kumnandi,
12 Wonk'umnt'ulangazelel'uxolo.
5.1 Xela ukuba isetyenziswe njengomqondiso wantoni inkwenkwezi kumqolo
wesi-4. (2)
5.2 Thelekisa umqolo wesi-5 nowesi-6 ngokwesakhiwo sangaphandle. (2)
5.3 Xela ukuba uphuhlisa ntoni umfanekiso-ngqondweni osetyenziswe kumqolo
we-9. (2)
5.4 Chaza ukuba injani imvakalelo yembongi kulo mbongo? Xhasa impendulo
yakho. (2)
5.5 Mfundiso ni equlathwe sesi sicatshulwa sombongo? (2)
[10]
AMANQAKU ECANDELO A: 30
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 11 DBE/Februwari–Matshi 2018
NSC
ICANDELO B: INOVELI/UNCWADI LWEMVELI
IMIYALELO
Kweli candelo kubuzwe iiNoveli ezimbini noNcwadi Lwemveli.
Khetha umbuzo kwiNoveli oyifundisiweyo/ukhethe umbuzo kuNcwadi Lwemveli.
KwiNoveli ngaNYE nakuNcwadi Lwemveli kubuzwe imibuzo emiBINI,
OSISINCOKO SONCWADI NOMBUZO OMFUTSHANE, ukususela kumbuzo 6
ukuya kumbuzo 13.
Khetha umbuzo ube mNYE uwuphendule.
QAPHELA: Xa umviwa ekhetha umbuzo OSISINCOKO SONCWADI kwiCandelo B
(kwiNoveli okanye kuNcwadi Lwemveli) KUNYANZELEKILE ukuba
akhethe umbuzo OMFUTSHANE kwiCandelo C (kwidrama).
Xa umviwa ekhethe umbuzo OMFUTSHANE kwiCandelo B (kwinoveli
okanye kuNcwadi Lwemveli) KUNYANZELEKILE ukuba akhethe
umbuzo OSISINCOKO SONCWADI kwiCandelo C (kwidrama).
INOVELI
Phendula UMBUZO 6 (UMBUZO OSISINCOKO) OKANYE UMBUZO 7 (UMBUZO
OMFUTSHANE).
UMBUZO 6 (UMBUZO OSISINCOKO SONCWADI)
INKAWU IDLIW' ILILA – S Kula
Izigqibo azithathayo umntu zichaphazela ingomso lakhe. Ngqina la mazwi ujonge
umlinganiswa onguThantaswa.
Ubude bempendulo ecwangciswe ngokukuko mabube ngamagama angama-340–390
(2–2½ amaphepha). [25]
UMBUZO 7 (UMBUZO OMFUTSHANE)
ISICATSHULWA A
Funda ezi zicatshulwa zoncwadi zilandelayo, wandule uphendule imibuzo elandelayo.
'Ngu-Advocate Mdlambila lo uthetha naye, osebenza kumbutho wamagqwetha
akwaNcamani and Associates,' watsho ethetha ngokuzola uMdlambila. Wayebeke
iglasi yotywala phambi kwakhe njengoko kwakungoLwesihlanu, nenyanga iphelile.
Wothuka wangcangcazela uThantaswa akuva kubizwa amagama adibene
namagqwetha, nokwenza ebusuku. Lifuna ntoni? 'Ndingakunceda ngantoni ke bhuti?' 5
wabuza ekhwebela kufuphi uMfuneko. Wayekhuphe amehlo kukothuka,
engekaswabuluki ebusweni.
'Ndinqwenela ukukubona malunga nokwabiwa kwelifa lomyeni wakho uMsindisi
Yangaphi. Bekungalunga ukuba singabonana nokuba kungomso,' watsho ebhodla
ebuyisa inkoduso uJolinkomo. 10
'Ufuna sabe ilifa likaMsindisi? Andikuva kakuhle bhuti kule ndawo yokwabiwa kwelifa,'
watsho ejonge kuMfuneko uThantaswa, uvalo luphuma ngomlomo.
'Ndifuna ukukubonisa ukuba labiwe njani na ilifa ngumyeni wakho. Ukuba uyayazi ke
indlela elabiwe ngayo akukho ngxaki. Kodwa mna ndingumntu wasemzini kukhona
endikukrokrelayo ekwabiweni kwalo. Yiyo loo nto ndinqwenela ukudibana nawe 15
kwamsinyane. Ndifuna ukukuvusa,' watsho ethabatha ithamo ebhiyeni uMdlambila
owayelisoka elihlala lodwa. Yamothusa le ndawo uThantaswa, wazibona sel'
engcangcazela nezandla ezi.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 12 DBE/Februwari–Matshi 2018
NSC
'Kulungile ngomso singabonana, bhuti. Ndicela ukuba uze apha emzini wam,' watsho
uThantaswa, emva koko wamzobela indlela eza emzini wakhe, bahlukana. 20
Wazijula esofeni uThantaswa emva kokuba ethethe noMdlambila. Wathula ixesha
elide ejonge phantsi, ebambelele esilevini. 'Ngubani lo ubuthetha naye ngezinto
zelifa?'
[Isahluko sesi–8]
7.1 'Ngu-Advocate Mdlambila lo uthetha naye, osebenza kumbutho
wamagqwetha akwaNcamani and Associates …' (Kumgca 1–2)
Wafikelela njani uMdlambila kwiincwadi zelifa likaMsindisi? (2)
7.2 '… wabuza ekhwebela kufuphi uMfuneko.' (Kumgca 6)
Yintoni eyenza ukuba uMfuneko angakwazi kuyitya imali yelifa
likaThantaswa? (2)
7.3 'Ndifuna ukukubonisa ukuba labiwe njani na ilifa ngumyeni wakho.'
(Kumgca 13)
Xela izinto zibe mBINI ezabiwayo zomyeni kaThantaswa ngababulali bakhe. (2)
7.4 'Ukuba uyayazi ke indlela elabiwe ngayo akukho ngxaki.' (Kumgca 13–14).
YayingengoMdlambila yedwa owazi indlela elabiwe ngayo ilifa likaMsindisi.
Cacisa. (2)
7.5 ' "Ndifuna ukukuvusa," watsho ethabatha ithamo ebhiyeni uMdlambila …'
(Kumgca 16–17)
Njongo ni awayenayo uMdlambila xa wayezixakekisa ngokwazisa
uThantaswa ngeli lifa. (2)
7.6 'Wathula ixesha elide ejonge phantsi, ebambelele esilevini.' (Kumgca 21–22)
Loluphi udidi lwempixano oluvezwa kule migca ingentla? Xhasa impendulo
yakho. (2)
7.7 '… owayelisoka elihlala lodwa.' (Kumgca 17)
Loluphi udidi lozobo olusetyenziswe kulo mgca ungentla? Xhasa impendulo
yakho. (2)
KUNYE
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 13 DBE/Februwari–Matshi 2018
NSC
ISICATSHULWA B
MHLA WABUYELA YENA UMAPHEZA emsebenzini wavuyelwa ngumntu wonke.
UMfuneko noNqoza bona bathi bakumbona emi namanye amapolisa baphuma
ngabanye kuloo ofisi babe kuyo. Wangena nje e-ofisini yabo wabulisa kwababelapho,
emva koko waxwesela e-ofisini kaNjinga. Wamchubela lonke ibali lokugula kwakhe,
wagqibela ngewayekuxelelwe nguNontsikelelo kunye nasandula ukukuva ngoHlengiwe 5
malunga nomfazi kaYangaphi noMfuneko.
Yothuka yabambelela ngezandla entloko iNtsumpa. Yathula ixesha elide, emva koko
yathetha ngokungathi iyaphupha. 'Umfazi kaYangaphi uyazazi iindaba kodwa ke
ungamndwebisi. Aba babini bona baza kuwukhomba umzi osilileyo,' watsho uNjinga
ebucaphuka. 10
Emva kokuthetha noMapheza, uNjinga wabizela e-ofisini yakhe umncedisi wakhe,
uMandla Nkomo, uZikhali omkhulu, nowayengekho emsebenzini ukwenzeka kweso
sishiqi. Wamxelela ngako konke akuve ngoMapheza. Wothuka naye uNkomo
ngendlela ebonakalayo.
'Mfo kaZikhali, asinako ukusebenza nababulali abakwangabakhuseli bezikrelemnqa. 15
UMfuneko noNqoza kufuneka benqunyanyisiwe emsebenzini wabo ngawo lo mzuzu lo
gama sisenza uphando ngezi zityholo zixelwa nguMapheza,' watsho uNjinga.
'Liyinyaniso elo Holomi. Ukuba ngenene nangenyaniso bangabatyholwa kule nto,
kufuneka senze ngabo umzekelo. Kufuneka bawazi ukuba umthetho uyasebenza
nakubantu bomthetho uqobo,' wangqina ngelo uNkomo. 20
Ngokwenene yathi ifika imini emaqanda, wabe uMfuneko noNqoza bebethwa ngumoya
elokishini. Ilishwa labo ke kukuba banqunyanyiswa ngaphandle komvuzo wenyanga
ngenxa yobunyekenyeke bezityholo zabo.
[Isahluko se-13]
7.8 'MHLA WABUYELA YENA UMAPHEZA emsebenzini wavuyelwa ngumntu
wonke.' (Kumgca 1)
Chaza indlela uMapheza awasinda ngayo ekubulaweni nguSiphongo. (2)
7.9 'Mfo kaZikhali, asinako ukusebenza nababulali abakwangabakhuseli
bezikrelemnqa.' (Kumgca 15)
Simveza njengomlinganiswa onjani uNjinga esi sivakalisi. Xhasa impendulo
yakho. (2)
7.10 'UMfuneko noNqoza kufuneka benqunyanyisiwe emsebenzini wabo ngawo lo
mzuzu …' (Kumgca 16)
UNqoza wangena kulo mgibe weyelenqe lokubulala uMapheza
ngokuqhathwa nguMfuneko. Ngqina oku. (2)
7.11 ' "… lo mzuzu lo gama sisenza uphando ngezi zityholo zixelwa
nguMapheza," …' (Kumgca 16–17)
Uloluphi udidi lomlinganiswa uMapheza kule noveli? Xhasa impendulo yakho. (3)
7.12 'Ngokwenene yathi ifika imini emaqanda, wabe uMfuneko noNqoza bebethwa
ngumoya elokishini.' (Kumgca 21–22)
Le migca ingentla isityhilela ntoni malunga nesimo sentlalo?
(2)
[25]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 14 DBE/Februwari–Matshi 2018
NSC
UMBUZO 8 (UMBUZO OSISINCOKO SONCWADI)
NYANA WAM! NYANA WAM! – WK Thamsanqa
Izigqibo azithathayo umntu zichaphazela ingomso lakhe. Ngqina la mazwi ujonge
umlinganiswa onguThole.
Ubude bempendulo ecwangciswe ngokukuko mabube ngamagama angama-340–390
(2–2½ amaphepha). [25]
UMBUZO 9 (UMBUZO OMFUTSHANE)
Funda ezi zicatshulwa zoncwadi zilandelayo wandule uphendule imibuzo elandelayo.
ISICATSHULWA C
Kwangoko uqubule Uhambo Lomhambi waphuma esiya ngasebuhlanti. Uthe efika
waye emwela uFikizolo esithi, 'Khawutsho ke mfo wam, izolo sahlukene xa uKholekile
axambulisana nelopho-lopho apha uCikozayo kumbuzo othi, 'xenikweni ufefe
lukaThixo lusentliziyweni yomntu luzibonakalisa ngokuthini na?'
'Hayi kaloku ohlukene sel'exabene loo madoda ngokusuka kucace ukuba uKholekile 5
umveza ubuze bakhe uCikozayo ngokholo lwakhe olungenazenzo,' watsho
ukuphendula uMangaliso.
Wamamela ngomdla omkhulu uFikizolo, wathi ukuba asigqibe uThole esi sahluko
wavakala uFikizolo esithi, 'Khawume ke apho mfo wam khe sincokole ezinye iindaba.'
'Khawutsho ke njengokuba ufikile nje ngoku ucinga ntoni?' 10
'Mayela nasiphi ke isithuba bawo?' wabuza uThole.
'Mayela nokuba ukweli xabiso ukulo. Qonda le nto Mangaliso mfo wam, ndandizimisele
ukuba ufunde, ndinethemba elikhulu ngawe lokuba kothi kuzezi mini ube uyinto
ebomini, walala ke elo thamsanqa wasibaleka isikolo, lawa phantsi ke ithemba lam
namabhongo am ngawe ndaba ngodanileyo. Oko ndingazange ndife mfo wam ukumka 15
kwakho ngenene le nto ingumntu ayifi kukuhliwa yinto embi. Kulungile ke akusenani,
masiyinyathele ngonyawo leyo yemfundo ayisenani igqithile, masiyithathe ngokuba
imfundo ibingelulo ubizo lwakho ebomini. Sikhangele kumgca ongezantsi. Ungaka
ngoku, ke ndithanda ukuqonda ukuba ujonge phi na?'
[Isahluko sesi-4]
9.1 '… uqubule Uhambo Lomhambi waphuma esiya ngasebuhlanti.' (Kumgca 1)
Xela isizathu sokuba uThole aye ngasebuhlanti ephethe Uhambo Lomhambi? (2)
9.2 Wayeyifumene njani uThole le ncwadi kuthethwa ngayo KUMBUZO 9.1? (1)
9.3 '… "xenikweni ufefe lukaThixo lusentliziyweni yomntu luzibonakalisa
ngokuthini na?" ' (Kumgca 3–4)
Asityhilela ntoni la mazwi malunga nesimo sentlalo? (2)
9.4 '… ohlukene sel'exabene loo madoda …' (Kumgca 5)
Loluphi udidi lwempixano olufumaneka kulo mgca ungentla? Xhasa
impendulo yakho. (2)
9.5 '… njengokuba ufikile nje ngoku ucinga ntoni?' (Kumgca 10)
Njongo ni awayenayo uThole xa wayebuyela kokwabo kwaFikizolo emva
kokumka engaziwa nokuba uphi. (2)
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 15 DBE/Februwari–Matshi 2018
NSC
9.6 '… ndandizimisele ukuba ufunde, ndinethemba elikhulu ngawe lokuba kothi
kuzezi mini ube uyinto ebomini, …' (Kumgca 12–14)
Loluphi udidi lozobo olusetyenziswe ukuzoba uFikizolo kulo mgca ungentla?
Xhasa impendulo yakho. (2)
9.7 '… masiyithathe ngokuba imfundo ibingelulo ubizo lwakho ebomini.'
(Kumgca 17–18)
Ngqina ngokwasencwadini ukungabi nanyani kwala mazwi kaFikizolo. (2)
KUNYE
ISICATSHULWA D
Uthe ukuba athethe ngoCentane zaphela iindaba kumfo wasemaKwayini, waphakama
wembatha ingubo yakhe, waphuma wahamba. Walala ngobo busuku ezimisele ukuba
uza kuya ecaweni kwiveki elandelayo ade ambone lo mfundisi ngawakhe amehlo.
Ngayo loo veki lamkhathaza iphupha lakhe lemihla ngemihla awathi waliphupha oko
kwathi kwathethwa ngalo mfundisi. Eli phupha lalimkhathaza liphupha awakha 5
waliphupha kwiminyaka ekumashumi amathathu eyadlulayo: Kodwa wayesithi
akuliphupha isiganeko sezo ntsuku sibe ngathi sesezolo, avuke ekhathazeke kakhulu.
Yaphela iveki. Kwangobusuku boMgqibelo, ixhego lalala lidibene nabafana labaxelela
ukuba bancede bangalishiyi ngengomso xa baya ecaweni. Yabavuyisa kakhulu loo
nto abafana. Okunene ngentsasa elandelayo bavuka balungisa baphathelela ecaweni 10
behamba nendoda enkulu. Bafike ngesiqingatha kwintsimbi yeshumi sekunyakazela
ngabantu belinde ukuba inkonzo ingene. Kungekudala befikile waphuma umfundisi
nenkosikazi yakhe sebenxibe bephelele.
'Nanko ke, baw'umKwayi, umfundisi,' watsho omnye umfana kwababehamba nexhego.
'O-o-o! Nguye lo?' latsho ixhego limondela. Lithe xa liqalayo ukumondela wavakala 15
umfundisi ekhwaza esithi, 'Litheni na eli bandla laseSpes Bona lisuke ladangala nje
namhlanje? Aphi amadodana?'
'Akhona mfundisi!' yatsho impendulo ivela kwisiqhuma samadodana awayemi ecaleni
kwendlu.
'Kutheni madodana ningahlabel'igwatyu nje? Hlabelani khesiyijikeleze le ndlu kabini 20
kathathu sigxothe uSathana, uSathana yinto ethanda nokuthi nca ngeekona zendlu.'
[Isahluko se-11]
9.8 'Uthe ukuba athethe ngoCentane zaphela iindaba kumfo wasemaKwayini, …'
(Kumgca 1)
Yintoni eyayimbangela ukuba avakalelwe umfo wasemaKwayini xa kuthethwa
ngoCentane? (2)
9.9 '… uza kuya ecaweni kwiveki elandelayo ade ambone lo mfundisi ngawakhe
amehlo.' (Kumgca 3)
Nika izizathu zibe zibini ezakhuthaza uMkwayi ukuba abe nomdla wokuya
kuzibonela lo mfundisi. (2)
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 16 DBE/Februwari–Matshi 2018
NSC
9.10 '… ixhego lalala lidibene nabafana labaxelela ukuba bancede bangalishiyi
ngengomso xa baya ecaweni.' (Kumgca 8–9)
Yintoni eyayibangela ukuba eli xhego liziyaleze kwaba bafana ukuba
bangalishiyi xa besiya ecaweni? (2)
9.11 'Kungekudala befikile waphuma umfundisi nenkosikazi yakhe sebenxibe
bephelele.' (Kumgca 12–13)
UThozama ube luncedo njani ekudibaniseni uThole noMkwayi? (2)
9.12 ' "Nanko ke, baw'uMkwayi, umfundisi," watsho omnye umfana
kwababehamba nexhego.' (Kumgca 14)
Uloluphi udidi lomlinganiswa uThole kule noveli? Xhasa impendulo yakho. (3)
9.13 'Litheni na eli bandla laseSpes Bona lisuke ladangala nje namhlanje?'
(Kumgca 16–17)
Le migca ingentla isityhilela ntoni malunga nesimo sentlalo? (1)
[25]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 17 DBE/Februwari–Matshi 2018
NSC
UMBUZO 10 (UMBUZO OSISINCOKO SONCWADI)
UKHOZI OLUMAPHIKO – N Saule
Izigqibo azithathayo umntu zichaphazela ingomso lakhe. Ngqina la mazwi ujonge
umlinganiswa onguMfazwe.
Ubude bempendulo ecwangciswe ngokukuko mabube ngamagama angama-340–390
(2–2½ amaphepha). [25]
UMBUZO 11 (UMBUZO OMFUTSHANE)
UKHOZI OLUMAPHIKO – N Saule
Funda ezi zicatshulwa zoncwadi zilandelayo, wandule uphendule imibuzo elandelayo.
ISICATSHULWA E
Yafika impendulo ndingayilidelanga engqondweni indixelela ukuthi mandihambele
kude kuCikizwa. Zathi khona iingcinga zakufikelela kwindlela endiphoxwe ngayo
nguNokuzola, andathandabuza nakancinci ukuba naye uCikizwa lo ungumgubo
wengxowa enye naye.
Ndandifike ndixakeke nje kwindawo yokuba uthando lwam noNokuzola lwalungazange 5
luze ngazingqi, lwathatha ixesha phambi kokuba luntumekeke, intombi enkulu ixela
umvundla lo ukuphepha izicithi. Lwathi apho lumile khona, lwaqhuqhumba
lwasiqweqwedisa lwehla ithambeka nathi, kanti kuloko luza kufika emfuleni
lusityekezele kude, ashiyeke yena edadela kwicala elinoFriday, ngeli xa mna ndisiya
kuntlaleka ematyeni. Shu-u! UCikizwa undifikele ngesivuthevuthe ndisedabini 10
lezidubedube ezibangele ukuba ndibe sesi sibhadubhadu ndisiso. Sisaqhwithi esi
sakhe, kakade isaqhwithi sigqutheza sidlule, sihewulwe sigxothwe okwenkwenkwe
emdaka kuba kukholelwa ekubeni sizisa ilishwa. Angathini ke ngoko ukundihlolela
uCikizwa? Hayi, makabone abanye.
'Uyaphambana ke ngoku,' walandelisa ngelo uNdima ndakuba ndimxelele ukuba aze 15
angabhekisi nelimdaka kuCikizwa.
'Ndima, ufuna ndenze isithembiso endingenakuze ndisizalisekise nokuba sendifuna?
Kule ndawo ndiya kuyo ndingangabuyi, kwaye uCikizwa yintombi yenkosi.'
'Uthetha okwegwala ke ngokuMfazwe, kodwa ke masiyiyeke leyo yobugwala.
Amantombazana ngabantu bokuxokiswa, akuyazi loo nto? Thetha nokuba yintoni na 20
eza kuxolisa umphefumlo wakhe. Ungazi nje wena, iza kundithi nca laa ntombazana,
akukho nto angazi kuyibuza, …'
[Isahluko sesi-6]
11.1 '… andathandabuza nakancinci ukuba naye uCikizwa lo ungumgubo
wengxowa enye naye.' (Kumgca 3–4)
Chaza indlela uCikizwa awabaluncedo ngayo ebomini bukaMfazwe. (2)
11.2 '… kanti kuloko luza kufika emfuleni lusityekezele kude, ashiyeke yena
edadela kwicala elinoFriday, …' (Kumgca 8–9)
Uloluphi udidi lomlinganiswa uFriday kule noveli? Xhasa impendulo yakho. (2)
11.3 '… ashiyeke yena edadela kwicala elinoFriday, …' (Kumgca 9)
Njongo ni awayenayo uFriday ngokutyhola uMfazwe ngobuqhimgqoshe
esidlangalaleni? (2)
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 18 DBE/Februwari–Matshi 2018
NSC
11.4 '… undifikele ngesivuthevuthe ndisedabini lezidubedube …' (Kumgca 10–11)
Xela iziganeko zibe zibini ezenzeke kwaQaka ezibonisa izidubedube phakathi
kwabantu namapolisa. (2)
11.5 '… ezibangele ukuba ndibe sesi sibhadubhadu ndisiso.' (Kumgca 11)
Sizathu sini esenza ukuba uMfazwe abe sesi sibhadubhadu engayifezanga
injongo yokuhlamba igama lakhe? (2)
11.6 ' "Uyaphambana ke ngoku," walandelisa ngelo uNdima …' (Kumgca 15)
Isithomo sikaNdima sibeluncedo kolu hambo lukaMfazwe. Cacisa. (2)
11.7 '… kwaye uCikizwa yintombi yenkosi.' (Kumgca 18)
Loluphi udidi lozobo olufumaneka kulo mgca ungentla? Xhasa impendulo
yakho. (3)
KUNYE
ISICATSHULWA F
Zaziseziqengqelekile iinyanga ndikwelaBathwa eMgazi, kwindawo esasiyibiza ngokuba
yiNkampu apho elinye lamabutho eNtsimb' ebomvu lalihlala khona, liqeqeshelwa imini
yogayi mhla kwakuqutyiswana nomkhosi waseMzafrika. Ngale mini ndincokola
noSiphiwo, ndandichacha kwintente eyayibizwa ngokuthi sisibhedlele, iteketiswa
ngokuthi yiMzimhlophe kuthathelwa kwindlela abanxiba ngayo abongikazi. Kodwa ke 5
intente yona yayikude kakhulu kwintsingiselo yegama eyayiphiwe lona. Kufana
negama eyayibizwa ngalo iNkampu le yethu, iMthontsi, igama abanye bethu
ababengenalo nofifi lwemvelaphi yalo. EMzimhlophe ndandifana nenkwenkwe ethutha
ubisi ukuquqa oku ngenxa yalo mlenze wasekunene, kuba kancinci kancinci kwakuye
kufuneke ndiyokuwuhlolisa. Ekuqaleni ndandinengqondo ethi noko uya kukhawuleza 10
uphile, ubuyele esiqhelweni, kwathi kanti andibhungisanga. Wahambela phambili
okomkhuhlane wexhego, yaba ngamabonandenzile ukuba ungashunqulwa.
Oyena nobangela wenkathazo kukuba walufumana kade uqwalaselo ngabanolwazi
lwamachiza eli xesha, lwathi lufika labe irhorho eli selifuna ukubola. Umfo endafikela
kuye, uNyama owayebizwa ngeNgonyama emnyama yehlathi likaHoho, yena 15
wayesedinwe kukuyazi, efuna ukuba ndisuswe eMthontsi kuba kwakungekho
msebenzi wam.
'Phofu uyaqonda mfondini ukuba luKhozi olumaphik' ankone eli uthi akukho msebenzi
walo.' Ndamvela xa exhathisa esitsho uNtshebe isekela lakhe. Ubuntshebe obu andazi
wabuchola phi na njengokuba wayegudise ubuso nje. Oyena mntu wayetsho 20
ngentshebe ende ngathi ngumtshayelo yayikwanguNyama lo.
[Isahluko se-9]
11.8 'Zaziseziqengqelekile iinyanga ndikwelaBathwa eMgazi, …' (Kumgca 1)
Asityhilela ntoni la mazwi malunga nesimo sentlalo? (2)
11.9 '… kwindawo esasiyibiza ngokuba yiNkampu apho elinye lamabutho eNtsimb'
ebomvu lalihlala khona, …' (Kumgca 1–2)
Chaza indlela ubomi bukaMfazwe obasindiswa ngayo yinja emthendevu
endleleni eya eMgazi. (2)
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 19 DBE/Februwari–Matshi 2018
NSC
11.10 '… apho elinye lamabutho eNtsimb' ebomvu lalihlala khona …' (Kumgca 2)
Cacisa ukuba uMzolisi ube luncedo njani kuhambo lukaMfazwe lokutsiba
imida. (2)
11.11 '… efuna ukuba ndisuswe eMthontsi kuba kwakungekho msebenzi wam.'
(Kumgca 16–17)
UMfazwe wadlala indima enkulu kulutsha eMtshontsi. Ngqina oku. (2)
11.12 ' "Phofu uyaqonda mfondini ukuba luKhozi olumaphik' ankone eli uthi akukho
msebenzi walo." Ndamvela xa exhathisa esitsho uNtshebe isekela lakhe.'
(Kumgca 18–19)
Loluphi udidi lwempixano oluvezwa kule migca? Xhasa impendulo yakho. (2)
[25]
OKANYE
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 20 DBE/Februwari–Matshi 2018
NSC
UNCWADI LWEMVELI
UMBUZO 12 (UMBUZO OSISINCOKO SONCWADI)
UBUNCWANE BONCWADI LWEMVELI – MMI Swana nabanye
'INTSOMI YEENYAMAKAZANA'
Ngqina ubunyani obuqhubeka kule ntsomi phantsi kwezi ngongoma zilandelayo:
'Ungabokuwudela umqulu iiyadi ungazibalanga.'
Nxulumanisa le ntsomi ingasentla neqhalo elithi, 'imbovane iyalithwala inyiki'.
Bonisa ukubaluleka kwengoma kule ntsomi wandule ukunika imisebenzi
yeengoma zakwaNtu gabalala.
Ubude bempendulo ecwangciswe ngokukuko mabube ngamagama angama-340–390
(2–2½ amaphepha). [25]
UMBUZO 13 (UMBUZO OMFUTSHANE)
UBUNCWANE BONCWADI LWEMVELI – MMI Swana nabanye
Funda ezi zicatshulwa zoncwadi zilandelayo, wandule uphendule imibuzo elandelayo.
ISICATSHULWA G
'INTSOMI YOLOVANE'
Kwahlala kwahlala kwangantsomi. Kwiminyaka ngeminyaka eyadlula ngopewula,
izilwanyana zadibana entlanganisweni zibizwe nguMdali wazo. Kule ntlanganiso zaziza
kuzikhethela imibala. Khumbula ukuba zazikade zingenayo imibala. Zafika kwaMdali
zayalelwa ukuba zakhe isangqa esikhulu. Zaxelelwa ukuba mazicingisise, zikhethe
imibala eza kuzifanela ngonaphakade kanaphakade kuba zisakuba ziyifakelwe azisayi 5
kuze ziphinde ziyijike, nezizukulwana ziya kuzalwa sezinayo.
Zayalwa ziboniswa ukuba kubi kokukhetha umbala ongasayi kuze wamkeleke
kwizizukulwana ezizayo. Zaboniswa indlela eziya kugxekwa ngayo zingahlonitshwa
ngabantwana ngenxa yobuchule bokukhetha obuheshe-heshe. Yabekwa imibala
ngemibala phakathi kwesi sangqa zazisakhile. UMdali wamana ukuzibonisa umbala 10
ngamnye awuchaze ukuba umele ntoni na. Wayexela nesizathu esibangela ukuba
umbala othile uthandeke okanye ungathandeki, acebise apho kufuneka acebise khona.
Wawubeka umbala omhlophe ewuchazile ukuba apho ukhoyo kuyakhanya ebomini,
izinto zikuhambele kakuhle, umele ithamsanqa. Wehla nayo yonke imibala eyichaza
waya kuphuma ekugqibeleni. Yonke le mibala yayineziphene zayo kodwa zazixolisa 15
izilwanyana ngelithi akukho nzwana ingenasiphako.
Isilwanyana ngasinye esikhethayo sasixelela wonke ubani umbala esiza kuwukhetha
sixele nesizathu. Kwakuye kuqhwatywe izandla kuyeyezelwe andule ngoku uMdali
ukufakela umbala othandwa sisilwanyana.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 21 DBE/Februwari–Matshi 2018
NSC
Laphakama iqwarhashe lathi, 'Mdali weZulu nomhlaba, Sonini-nanini, nani nonke zinto 20
zikaBawo ezilapha kule ntlanganiso, kuluvuyo ukunixelela ukuba namhlanje, ngale
mini inkulu kangakanana, ndizikhethela umbala omhlophe namnyama. Ndikhetha le
mibala mibini ngendikhetha omhlophe qwaba, into ekunayo andilindele kuhle kodwa
emhlabeni, ebomini bam. Bangandikhalala abantwana bam xa ndikhethe omhlophe
wodwa kuba baya kuthi xa kunzima bandibuze ukuba kutheni na ndikhethe omhlophe 25
kanti kuya kuthi pam ngamanye amaxesha. Ndikhetha umbala omhlophe nomnyama
kuba ndifuna kukhanye ebomini bam kodwa ke ndokwamkela nokubuhlungu
okundihleleyo, enkosi.'
Zaye zadyuduzela ngoku izilwanyana zinexhala lokuphela kwemibala zakubona ingwe
imana izidla ngawayo amabala, yayimana ihlala ihlale iphakame inyantsule mfondini 30
izibuka-buka emva kokuthiwa bhaxe eyayo imibala. Izilwanyana zathenjiswa nguMdali
ukuba ayinakuphela imibala, zingayiphindaphinda eseyifakwe zezinye kodwa
ingafakwa ngokufanayo, isenokuba yimigca, isenokuba ngamachokoza, isenokuba
zizangqa, njalo-njalo.
'Ndifuna oluhlaza yaka,' latsho isele elalizihlalela emanzini. 'Ndifuna ukuthi 35
kusakwenzeka ngelishwa kuphele amanzi emgxobhozweni wam, ndifane nengca
lungandiboni utshaba lwam uNyoka.'
'Ndifuna ukuba mdaka,' latsho elinye isele elizihlalela eludakeni. 'Ndifuna ukufana
nomhlaba xa nditakataka emakhaya, ndiyaphela yinzala kaNtu, ngokumana indiphosa
ngetyuwa ndiqaqanjelwe ndizibhuqa-bhuqe kuba indigxotha kowayo. Oogxa bam 40
bazizigede ezama kudala, batshabalala yityuwa yasemzini. Sakukhe sisinde bacinge
ukuba singumhlaba.'
Zada zaphela izilwanyana. Kwashiyeka uLovane yedwa. Wanyamezela uMdali walinda
uLovane ukuba lude lukhethe kuba lwaluba ngabizwa luthi lusacinga. Lwacinga,
lwacinga de wathi, 'He-e-e! kunzima kakhulu kum ukukhetha le mibala. Ndiyifuna 45
yonke.' Waphendula ngelipholileyo uMdali wathi, 'Uze undixelele xa ude wawukhetha,
ndokulinda ngomonde ude uze kum.'
Wayithatha le mibala wayibeka kuzo zonke izinto azidalileyo, emithini, kwiintyatyambo
nezinye izinto. Lwamana lujonga loo mibala ulovane, luthi lusakufika engceni lujike
lube luhlaza, lufike kwingca eyomileyo lufane nayo, lusakufika kwiintyatyambo 50
ezibomvu lube bomvu, njalo-njalo.
Kude kube namhlanje, alukabi nazigqibo ulovane, lusakhangela umbala olufaneleyo,
lusatshintsha ukuze lukwazi ukuziphepha iintshaba.
[Isahluko se-10]
13.1 Xela iimpawu zibe mBINI zentsomi ezibonakala kwesi sicatshulwa. (2)
13.2 '… Zaxelelwa ukuba mazicingisise, …' (Kumgca 4)
Sizathu sini esasibangela ukuba kuthiwa mazicingisise izilwanyana xa ziza
kukhetha imibala? (1)
13.3 '… kuba baya kuthi xa kunzima bandibuze ukuba kutheni na ndikhethe
omhlophe kanti kuya kuthi pam ngamanye amaxesha.' (Kumgca 25–26)
Amveza njengomlinganiswa onjani uQwarhashe la mazwi akule migca
ingentla. (2)
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 22 DBE/Februwari–Matshi 2018
NSC
13.4 '… yayimana ihlala ihlale iphakame inyantsule mfondini izibuka-buka emva
kokuthiwa bhaxe eyayo imibala.' (Kumgca 30–31)
Yaba nafuthe lini kwezinye izilwanyana le ntshukumo yayisenziwa yingwe. (2)
13.5 Nika iqhalo elithetha ngengwe elinxulumene noku kuthethwa kule ntsomi. (1)
13.6 '… zingayiphindaphinda eseyifakwe zezinye kodwa ingafakwa ngokufanayo,
isenokuba yimigca, isenokuba ngamachokoza, isenokuba zizangqa, …'
(Kumgca 32–33)
Yeyiphi ingcinga evuselelwa ngala mazwi malunga nezilwanyana? (2)
13.7 ' "Ndifuna oluhlaza yaka," latsho isele elalizihlalela emanzini.' (Kumgca 35)
' "Ndifuna ukuba mdaka," latsho elinye isele elizihlalela eludakeni.'
(Kumgca 38)
Izizathu zokukhetha kwawo le mibala la masele zityhila ntoni ngawo? (2)
13.8 'He-e-e! kunzima kakhulu kum ukukhetha le mibala. Ndiyifuna yonke.'
(Kumgca 45–46)
Loluphi udidi lwempixano olufumaneka kule migca ingentla? Xhasa
impendulo yakho. (2)
13.9 'Wayithatha le mibala wayibeka kuzo zonke izinto azidalileyo, emithini,
kwiintyatyambo nezinye izinto.' (Kumgca 48–49)
Kwaba nasiphumo sini oku kuxelwa kulo mgca ungentla kuLovane? (2)
13.10 Nika imfundiso yale ntsomi. (2)
KUNYE
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 23 DBE/Februwari–Matshi 2018
NSC
ISICATSHULWA H
UKUMKANIKAZI UNOLIZWE SANDILE – M Mbambo
1 A! Nolizwe!
2 A! Nolizwe!
3 Liwasakazi leenkomo zakuloNyawuza.
4 Incokazi kumathol' eenkunzi zaseMampondweni.
5 NguMalusi wamathol' esirhorho kwaRharhabe.
6 UMvalo ovalel' ezimaphece nezimaxhaka.
7 Imvu ebuso bulubisi, amazwi abubusi.
8 Uyavuy' uNolwandle unomolokazana.
9 A! Nolizwe!
10 A! Nolizwe!
11 Umhlaba wakwaRharhab' unamanyala.
12 Ngokwahlul' uNolizwe nomtshato.
13 Ukuz' ashiyek' amaRharhab' engenayise.
14 Isimbonon' esakhuzwa ziintaba zeli lizwe.
15 Kwakhuz' eyeGqirha neyeBhukazana.
16 A! Nolizwe!
……………………………………………………………..
13.11 Xela umahluko phakathi komqolo wesi-2 nowesi-3 ngokwentsingiselo yale
miqolo. (2)
13.12 Siphuhlisa ntoni isikweko esisetyenziswe kumqolo wesi-5 ngoNolizwe? (2)
13.13 Msebenzi mni owenziwe luphawu lomelo (') kulo mbongo? (1)
13.14 Loluphi udidi lwesibongo olu? Xhasa impendulo yakho. (2)
[25]
AMANQAKU ECANDELO B: 25
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 24 DBE/Februwari–Matshi 2018
NSC
ICANDELO C: IDRAMA
IMIYALELO
Kweli candelo kubuzwe imibuzo kwiiDrama ezimbini, ukususela kumbuzo 14 ukuya
kumbuzo 15.
KwiDrama ngaNYE kubuzwe imibuzo emiBINI, OSISINCOKO SONCWADI kunye
NOMBUZO OMFUTSHANE.
Khetha umbuzo ube MNYE uwuphendule.
QAPHELA: Xa umviwa ekhetha umbuzo OMFUTSHANE kwiCANDELO B (kwiNoveli
okanye kuNcwadi Lwemveli) KUNYANZELEKILE ukuba akhethe umbuzo
OSISINCOKO SONCWADI kwiCANDELO C (kwidrama).
Xa umviwa ekhethe umbuzo OSISINCOKO SONCWADI kwiCANDELO B
(kwinoveli okanye kuNcwadi Lwemveli) KUNYANZELEKILE ukuba
akhethe umbuzo OMFUTSHANE kwiCANDELO C (kwidrama).
UMBUZO 14 (UMBUZO OSINCOKO SONCWADI)
BUZANI KUBAWO – WK Tamsanqa
Ingaba umbhali uyisebenzise njani ingxoxo ukuzoba isimo sikaGugulethu? Xhasa
impendulo ngokucaphula ebalini.
Ubude bempendulo ecwangciswe ngokukuko mabube ngamagama angama-340–390
(2–2½ amaphepha). [25]
UMBUZO 15 (UMBUZO OMFUTSHANE)
BUZANI KUBAWO – WK Tamsanqa
Funda ezi zicatshulwa zoncwadi zilandelayo, wandule uphendule imibuzo elandelayo.
ISICATSHULWA I
UNOMAMPONDOMISE: Kowu bhuti Gugulethu Rhadebe, le nto akukayiyeki
nangoku? Kodwa sisizungu sani esi undimele ngaso? Uza
kundenzela amashwa ngale nto. Uza kubanga ukuba
ndingatyi kutya kuhlayo, ndingalali buthongo buhlayo yiyo
yonke le nto. 5
UGUGULETHU: Wena Jola uthi 'ndiza'. Mna akuhli ngoku ukutya
endikutyayo. Andithethi ke bona ubuthongo, ndithi
ndakucinga ngawe bumke bonke, ngoku into eseleyo
ngamashwa ukuba abe phezu kwam ngenxa yakho; kuba
NomaMpondomise, qonda kakuhle Jola, ngenxa yothando 10
le nto ingumntu iyajika ibe yinto ebingeyiyo ekuzalweni,
okanye ibe yinto ebingadalelwanga kubulala,
ebingadalelwanga yona nguThixo. Ngenxa yothando umntu
uba ngumbulali ngoku ebengadalelwanga kubulala. Ngenxa
yothando umntu uba ngugqobha ogqobha onke la 15
mankazana eli lizwe. Yintoni unobangela? Intliziyo ayivumi
ukwanela kuba kukho lowa mntu unguyena-yena
ebesenyongweni. Ngoku ke seleyinto ehamba isenza nje
phantsi kwegama lokuba iyazixolisa. Ngenxa yothando
umntu uzibona selenxila ebengakhange wadalelwa bunxila, 20
umve esithi ucima iintsizi, uyazithuthuzela.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 25 DBE/Februwari–Matshi 2018
NSC
Ngani ukuba azinyulele ixelegu elibutywala ekucimeni
iintsizi, nasekuzithuthuzeleni? Kaloku oyena mthuthuzeli
wenene ngulowo usuke wakhwez' amathambeka.
NomaMpondomise Jola, ndive xa ndithi kuwe andityi kutya 25
kuhlayo nguwe, andilali buthongo buhlayo ngenxa yakho.
Ngoku ndiyakucela, nqanda nali ilifu lelishwa, lokuba yinto
endingadalelwanga yona, lilenga-lenga phezu kwam. Mnye
umntu ongalinqandayo andiboni wumbi, nguwe kuphela.
NomaMpondomise! NomaMpondomise uyandiva na? 30
Akakho omnye ongalinqandayo eli lifu.Nguwe kuphela.
Nguwe kuphela!
UNOMAMPONDOMISE: Kowu bhuti Gugulethu Rhadebe, abuhlungu amazwi akho
kakhulu. Kodwa ke mandikucele Mthi, mandikucele Hlubi,
nceda Ndlebentle zombini, nceda Mashwabada 35
owashwabadela inkomo neempondo, yiyeke le nto
Bhungane. Ewe ukuba bendingekho kule ngxaki ndikuyo
ngoku ngendiba ndiyakukhulula namhlanje. Kodwa ke
ngenxa yokuba ndinesizathu esikhulu andinakho. Ngoko ke
ndikucenga ndikuleleza, ndikhuphe mpela ezingcingeni 40
zakho. Yini luthando oluyini olu lwakho lungasapheliyo,
yonke into iphela nje?
[Indima 1 Umboniso 4]
15.1 '… le nto akukayiyeki nangoku?' (Kumgca 1)
Yeyiphi 'le nto' abhekiselele kuyo uNomaMpondomise? (2)
15.2 'Uza kundenzela amashwa ngale nto.' (Kumgca 2–3)
Ngawaphi la mashwa athetha ngawo uNomaMpondomise? (2)
15.3 '… NomaMpondomise, qonda kakuhle Jola, …' (Kumgca 10)
Lulwimi olunjani olusetyenziswe kulo mgca ungasentla? Xhasa impendulo
yakho. (2)
15.4 'Kowu bhuti Gugulethu Rhadebe, abuhlungu amazwi akho kakhulu. Kodwa
ke mandikucele Mthi, mandikucele Hlubi, nceda Ndlebentle zombini, nceda
Mashwabada …' (Kumgca 33–35)
Yintoni injongo yokuba uNomampondomise asebenzise iziduko xa ethetha
noGugulethu? (1)
15.5 'Ewe ukuba bendingekho kule ngxaki ndikuyo ngoku ngendiba ndiyakukhulula
namhlanje.' (Kumgca 37–38)
Xela le ngxaki abhekiselele kuyo uNomaMpondomise? (2)
15.6 Chaza ukuba uzotywe njengomlinganiswa onjani uGugulethu kwesi
sicatshulwa. Xhasa impendulo yakho. (2)
15.7 Sesiphi isiganeko esilandela esi sicatshulwa? (2)
KUNYE
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 26 DBE/Februwari–Matshi 2018
NSC
ISICATSHULWA J
UMCUNUKELWA: Yid'uthethe Jola kudala ndimamele. Ngaba yintoni na embi
ekuhleleyo? Ngokuntyuntya uthetha undibeka exhaleni.
UNOMAMPONDOMISE: Ke kule nto ndiza kuyithetha ndithanda ukuba ndenze
isicelo kuqala, ndithi uze uncede ungandibuzi sizathu kuba
andizimisele kuthetha. Ingaba uyakuthembisa na oko? 5
UMCUNUKELWA: Kuxhomekekile Jola, qhuba ndive.
UNOMAMPONDOMISE: Into endikubizele yona bhuti wam kukucela ukuba
uphuthume iinkomo zakho.
UMCUNUKELWA: Awu! NomaMpondomise Jola, yintoni le uyithethayo ngoku.
UNOMAMPONDOMISE: Yiloo nto bhuti wam. 10
UMCUNUKELWA: Uthi mandingothuki, ubuye kwawena uthi mandingabuzi
nobangela? Ngoba? Uthi ingathini into enjengale
ukungandothusi? Ndingathini khona khona ukungabuzi
ukuba unobangela yintoni?
UNOMAMPONDOMISE: Ndifanele ukuthi mus'ukundibuza, kuba imibuzo yakho ayizi 15
kwenza ukuba ndijike kule nto ndiyithethayo; ndiyithetha
nje ndiyayithetha. Ukundibuza kwakho kufana nje
nokugxwal'emswaneni.
UMCUNUKELWA: Akukho nto nokuba ndigxwal'emswaneni, kodwa ke
ndivumele Jola ndikubuze unobangela, ukwenzela ukuba 20
ndithi ukuba ndim owonileyo ndicele uxolo kuwe, uthi ke
nokuba akuxoli ndazi ukuba ndim owonileyo, ndikwazi
ukulila kakuhle ndisithi ndazenza.
UNOMAMPONDOMISE: Hayi Mpafane ungakhathazeki, akunaso nesincinane isono,
nto nje indlu le xa ingakhanga yaba ilungile 25
kwasekusekweni kwayo akuncedi nto ukuyakha ngeenkani
kuba yokuphoxa sowuhlala kuyo, uyibone idilika isiwa,
uqale ke ulilele amandla akho. Kulungile ukuthi ungekadleki
uyiyeke ufune siza simbi wakhe kuso.
[Indima 3:Umboniso 4]
15.8 'Into endikubizele yona bhuti wam kukucela ukuba uphuthume iinkomo
zakho.' (Kumgca 7–8)
Sizathu sini esikhokelele ukuba uNomaMpondomise abhekise la mazwi
angasentla kuMcunukelwa? (2)
15.9 'Awu! NomaMpondomise Jola, yintoni le uyithethayo ngoku.' (Kumgca 9).
Yiyiphi imvakalelo evuselelwa ngala amazwi kaMcunukelwa angasentla? (2)
15.10 Uloluphi udidi lomlinganiswa uMcunukelwa? Xhasa impendulo yakho. (2)
15.11 'Ukundibuza kwakho kufana nje nokugxwal'emswaneni.' (Kumgca 17–18)
Chaza ukuba avuselela yiphi ingcinga amazwi abhalwe ngqindilili athethwa
nguNomaMpondomise kuMcunukelwa? (2)
15.12 '… akuncedi nto ukuyakha ngeenkani kuba yokuphoxa sowuhlala kuyo, …'
(Kumgca 26–27).
Ngqina ubunyani bala mazwi ngokubhekiselele kumtshato kaGugulethu
noThobeka. (2)
15.13 Likweliphi inqanaba lesakhiwo ibali kule ndawo? Xhasa impendulo yakho. (2)
[25]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 27 DBE/Februwari–Matshi 2018
NSC
UMBUZO 16 (UMBUZO OSINCOKO SONCWADI)
INDLAL' INAMANYALA – M Lamati
Ingaba umbhali uyisebenzise njani ingxoxo ukuzoba isimo sikaMaGatyeni? Xhasa
izimvo zakho ngokucaphula kwiziganeko ezisebalini.
Ubude bempendulo ecwangciswe ngokukuko mabube ngamagama angama-340–390
(2–2½ amaphepha). [25]
UMBUZO 17 (UMBUZO OMFUTSHANE)
INDLAL' INAMANYALA – M Lamati
ISICATSHULWA K
SIPHOKAZI: Umsebenzi lo wona ndiyawufuna kuba ndixakekile.
MAQHIKIZANE: Isandla sihlamba esinye ke ntombazana. Nam kaloku andinakho.
Ukukwenzela ububele xa wena ungafuni nobakho ububele kum.
SIPHOKAZI: Uthetha ukuthi ke daddy ungade ube ngaka kanti awukabi namfazi?
MAQHIKIZANE: Enyanisweni wena nkosazana entle, ndandinaye umfazi, kodwa sele 5
waba kwelemimoya ndithetha nawe nje.
SIPHOKAZI: Ndingalunga ke mna ukwendela esithenjini ndisemncinci kangaka?
MAQHIKIZANE: (Athinte isikhohlela.) Hayi wena sithandwa abantwana bam sele
bebadala noko. Bona baza kuzihlalela bodwa kula mzi wam
usezilalini. Mna nawe ke siza kuhlala kulo ulapha edolophini. 10
(Athinte isikhohlela.) Siyevana ke sweetie?
SIPHOKAZI: Yeha ke sithandwa nosweetie. Ndiyawoyika ubona nje mna la
magama undibiza ngawo Mnumzana Maqhikizane.
MAQHIKIZANE: Masivane kaloku Sphosh.Yintoni ngoku lovey?
SIPHOKAZI: Ndixakwa nje kukuba umsebenzi lo wona ndiyawufuna. Kodwa le 15
nto uyithethayo yona andiyiqondi tu.
MAQHIKIZANE: Akukho kwanto unokuyisokola xa unokuthandana nam.
SIPHOKAZI: Yeha ke bawo ubungathethi ngomtshato na kuqala? Kutheni ngoku
ndakuva sele uthetha ngokuthandana?
MAQHIKIZANE: Yinto enye kaloku leyo andinakukutshata ndingakuthandi. 20
Andithi kunjalo?
SIPHOKAZI: Ewe kunjalo khona daddy.
MAQHIKIZANE: Ndizakwenzela yonke into oyifunayo, maan. Uthini ke?
SIPHOKAZI: Njengokuba umnini walo msesana ndiwunxibileyo sele endingejile
nje ndingayithini loo nto? 25
MAQHIKIZANE: Ungatshata naloo mfenana yakho, kodwa wona umsebenzi
uwuncame.
SIPHOKAZI: Ndiza kukhe ndiyicinge le nto daddy.
[Indima 2, umboniso 3]
17.1 'Isandla sihlamba esinye ke ntombazana.' (Kumgca 2)
Ingaba sithetha ukuthini esi sithethi ngokwale ntetho ingentla? (2)
17.2 '(Athinte isikhohlela.)' (Kumgca 8)
Cacisa ukuba ukuthintwa kwesikhohlela kubonisa isithethi njengomlinganiswa
onjani? (2)
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 28 DBE/Februwari–Matshi 2018
NSC
17.3 'Akukho kwanto unokuyisokola xa unokuthandana nam.' (Kumgca 17)
Ucinga ukuba sinyanisile esi sithethi xa sitshoyo? Xhasa impendulo yakho. (2)
17.4 'Ungatshata naloo mfenana yakho, kodwa wona umsebenzi uwuncame.'
(Kumgca 26–27).
Chaza ukuba loluphi ulwaphulo-mthetho oluvezwe yintetho yesithethi kula
mazwi angentla? (2)
17.5 Uloluphi udidi lomlinganiswa uMaqhikizana? Xhasa impendulo yakho. (3)
17.6 'Ndiza kukhe ndiyicinge le nto daddy'. (Kumgca 28)
Tyhila ukuba la mazwi amveza njengomlinganiswa onjani uSiphokazi. (2)
KUNYE
ISICATSHULWA L
UMAGATYENI: Andiyazi ke le nto isuke yandenza amanwele namhlanje.
UMAQHINEBE: Amanwele antoni na Magatyeni? Wena unentliziyo yentaka.
UMAGATYENI: Ungathethi loo nto MaQhinebe emva koko sibanjwe apha.
UMAQHINEBE: Sizakubanjwa yintoni?
UMAGATYENI: Ngamapolisa. Unani lo mfazi? 5
UMAQHINEBE: Kufuneka ukhe uphekwe NguMagrazula ngokwakhe ngoku. Isekho
indawana yobugwala esaseleyo apha kuwe.
UMAGATYENI: Hayi ndincede wethu mna.Ndingangokabani kula mayeza aluma
kangaka?
UMAQHINEBE: Kanti ndiza kumxelela uMagrazula akuphinde ngokwakhe. 10
UMAGATYENI: Hayi bendincokola nje wethu Qhinebe. Andinamanwele mna.
UMAQHINEBE: Kufuneka ufane nathi aba maan. Uyasibona thina noDlezinye?
Sakhutshwa amaxhala kudala.
UMAGATYENI: Hayi bendincokola wethu.
UMAQHINEBE: Endaweni yokuba ucinge ngobutyebi obu uza kubufumana, ulibele 15
ngamanwele.
UMAGATYENI: Kodwa amanwele la wona andiphethe.Kubi ukuxoka. (Usana lukhale
kakhulu.)
UMAQHINEBE: Hayi wethu! Ngamanwele antoni na la undimele ngawo, nam uza
kude undoyikise nje mfazindini? 20
UMAGATYENI: Ibingezo njongo zam ukukoyikisa wethu Qhinebe. Ndixela into
endiyiva apha kum mna.
UMAQHINEBE: Uyazi ukuba nam ngoku ndisuka ndanala manwele akho, ngenxa
yakho?
UMAGATYENI: Makhe sisuke kule ndawo. 25
UMAQHINEBE: Siye phi?
UMAGATYENI: Makhe siye kuhlala kwenye indawo. Sakubuya xa seyilixesha
lokuphuma kwebhasi.
UMAQHINEBE: Hay kulungile masihambe.Nam ndisuka ndoyika ngoku.
UNTAMO: Khawothule lo mntwana kudala ekhala emqolo mama. Ndimbukele, 30
ungamhoyanga nakancinci ke loo nto.
UMAQHINEBE: Hayi hayi wena polisa …
[Indima 5, Umboniso 7]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 29 DBE/Februwari–Matshi 2018
NSC
17.7 'Kufuneka ukhe uphekwe nguMagrazula ngokwakhe ngoku.' (Kumgca 6)
Cacisa ukuba yintoni edibanisa esi sibini noMagrazula. (2)
17.8 'Hayi bendincokola nje wethu Qhinebe. Andinamanwele mna.' (Kumgca11)
Chaza ukuba avuselela yiphi ingcinga la mazwi angasentla. (2)
17.9 'Ibingezo njongo zam ukukoyikisa wethu Qhinebe.' (Kumgca 21)
Wanyanzeliswa njani uMaGatyeni nguMamQhinebe ukuba angene kweli
shishini lokuba abantwana? (2)
17.10 Likweliphi inqanaba lesakhiwo ibali kule ndawo? Xhasa impendulo yakho. (2)
17.11 'Khawothule lo mntwana kudala ekhala emqolo mama.' (Kumgca 30)
Chaza injongo yokubiwa komntwana okhala emqolo? (2)
17.12 Sesiphi isiganeko esalandelayo emva kwesi sicatshulwa? (2)
[25]
AMANQAKU ECANDELO C: 25
AMANQAKU EWONKE: 80
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha
Recommended for this subject
Published documents with matching subject and grade metadata.
Related documents
Matched using subject, grade, language, document type and exam metadata.

Question paper
IsiXhosa HL P3 Feb-March 2018_hlayiso.com_.pdf

Question paper
IsiXhosa HL P2 Nov 2018_hlayiso.com_.pdf

Memorandum
IsiXhosa HL P2 May-June 2018 Memo_hlayiso.com_.pdf

Memorandum
IsiXhosa HL P2 Nov 2018 FINAL Memo_hlayiso.com_._hlayiso.com_.pdf

Question paper
IsiXhosa HL P1 May-June 2018_hlayiso.com_.pdf

Question paper
IsiXhosa HL P3 Nov 2018_hlayiso.com_.pdf
More from Grade 12 Isixhosa Hl
Explore more published documents in this catalogue.







