Afrikaans HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2017 Memo

Downloaded from hlayiso.com SENIORSERTIFIKAAT-EKSAMEN AFRIKAANS HUISTAAL V1 2017 NASIENRIGLYNE PUNTE: 70 Hierdie nasienriglyne bestaan uit 9 bladsye. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 2 DBE/2017 SSE – Nasienriglyne AFDELING A: LEESBEGRIP Nasien van die leesbegrip: • Die fokus is op die begrip van die leesteks. Spel- en taalfoute word nie nagesien nie tensy dit die begrip/verstaan van die teks beïnvloed. (Taal- en spelfoute moet wel aangetoon word.) • Vir oop vrae word geen punte toegeken vir JA/NEE/EK STEM SAAM/EK STEM NIE SAAM NIE. Die rede/motivering moet oorweeg word. • Vrae wat aanhalings uit die leesstuk verg, word nie gepenaliseer indien die aanhalingstekens ontbreek nie. • Waar eenwoord-antwoorde gevra word en die kandidaat 'n volsin gee, is dit korrek mits die korrekte woord onderstreep of op een of ander wyse uitgelig word. • Wanneer twee of drie feite/punte vereis word en die kandidaat gee 'n hele reeks, word slegs die eerste twee of drie feite/punte nagesien. • Indien die kandidaat woorde uit 'n ander taal gebruik as die taal waarin die vraestel verskyn, word die vreemde woorde geïgnoreer. Indien die antwoord sonder die vreemde woorde sinvol is, word die kandidaat nie gepenaliseer nie. Indien die vreemde woord in die antwoord vereis word, word dit aanvaar. • Aanvaar dialektiese variasies. VRAAG 1 (Sien binne konteks na; sien betekenis na, nie woorde/taalgebruik nie.) Vraag Antwoord Punt 1.1 (Die ontdekking van) die gloeilamp √ 1 1.2 Sy was self die slagoffer van min slaap./ As navorser/skrywer/kenner is sy bekend met slaappatrone./slegte slaap- gewoontes. √ 1 1.3 Edison glo dat baie slaap tot onproduktiwiteit lei terwyl Huffington glo dat jy deur slaap beheer oor jou lewe neem. √ 1 Edison glo dat slaap tydmors is, maar Huffington glo dat goeie slaaphigiëne juis 'n belegging in jou gesondheid is. √ 1 1.4 Die (vinnige) tempo van die nywerheidsrewolusies het tot minder slaap gelei. √ Die ontdekking van die gloeilamp (tydens die tegnologierewolusie) het langer werksdae./meer werksure per dag tot gevolg gehad. √ As gevolg van die digitale era is mense 24 uur aan die gang./werk mense oral./ permanent. √ 3 Die kandidaat moet die gevolg van elke rewolusie beskryf. 1.5 Die paragraaf gee die rede vir slaapskuld./ Die paragraaf verskaf 'n verduideliking van wat met slaapskuld bedoel word./ Die titel word in die paragraaf herhaal./ Die kundige se uitsprake verleen geloofwaardigheid aan die titel./ondersteun die titel. √ 1 1.6 Sekere noodsaaklike liggaamsprosesse kan nie plaasvind nie. Die afskeiding van groeihormone kan nie plaasvind nie. Die geheue word nie verfris nie. Leervermoë verbeter nie. 2 Die geheue word nie gerangskik nie. √√ Die kandidaat bied enige TWEE gepaste negatiewe gevolge vir EEN punt elk aan. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 3 DBE/2017 SSE – Nasienriglyne 1.7 Dr. King glo slaap is noodsaaklik (om van gifstowwe in jou liggaam ontslae te 1 raak). √ EN Mediese studente wat min slaap maak meer foute. √ Moegheid by skofwerkers/nagskofwerkers het al tot groot rampe/ nywerheidskatastrofes/kernkragongelukke/by Tsjernobil/Three Mile Island gelei. √ 2 EN ''wêreldwye'' √ 1 1.8 Dit verseker dat jou brein optimaal funksioneer. √ 1 Jou brein moet geleentheid kry om te rus. √ 1 1.9 Ja Die digitale tydperk waarin ons leef, veroorsaak dat mense nie genoeg slaap nie. Tegnologiese vooruitgang maak dit makliker om snags te kommunikeer/werk. Die tegnologiese era veroorsaak verhoogde werksdruk wat lei tot strenger spertye en dus minder slaap. OF Nee Daar is baie mense wat met minder as ses uur se slaap normaal kan funksioneer. Daar is ouer mense en jong kinders wat genoeg slaap en nie slaapskuld het nie. Nie alle mense het toegang tot tegnologie wat hulle uit die slaap hou nie. Afgetrede persone het gewoonlik goeie slaapgewoontes hoewel 'n mens minder slaap wanneer jy ouer word. √√√ 3 Die kandidaat bied enige soortgelyke DRIE motiverings vir EEN punt elk aan. 1.10 Ja (Dr. Jeff King meld dat) genoeg slaap gifstowwe uit die liggaam verwyder (wat 'n gesonder liggaam/langer lewe verseker)./(Ander navorsers bevind) genoeg slaap verminder jou risiko op vetsug./diabetes./hoë bloeddruk./hartsiektes./depressie./ eietydse siektes. OF Nee Daar is nie voldoende mediese navorsing as bewys nie./ Bewyse is beperk tot afleidings van 'n kardioloog./ Die studies/navorsing is nie wêreldwyd gedoen nie. √ 1 Die kandidaat bied enige soortgelyke antwoord vir EEN punt aan. 1.11 Selfone/televisie/alle vorme van media/stimulante/kafeïen/suiker √√√ 3 Die kandidaat bied DRIE antwoorde vir EEN punt elk aan. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 4 DBE/2017 SSE – Nasienriglyne 1.12 Ja Tieners besef nie dat te min slaap so gevaarlik kan wees nie. OF Nee Die artikel spreek hoofsaaklik volwassenes wat al werk aan. Die teikengroep vir hierdie teks is volwassenes, dus sal tieners nie die teks lees nie.√ 1 Die kandidaat bied enige soortgelyke antwoord vir EEN punt aan. 1.13 Die hond verstaan die man wat hom skel./reageer op die man se aanval./ Die hond neem 'n aggressiewe houding teenoor die oumense in./ Die gesigsuitdrukking(bek/tande)/strepies/uitroeptekens om die hond se kop dui aan dat hy hard blaf./vies is./kwaad is./ Die hond staan regop teen die draad. √ 1 EN Die man wys met 'n reguit vinger na die hond./ Hy kla by sy vrou dat die hond hom pla./ Sy gesig dui op beswaardheid/frustrasie./ Sy mond hang van ontevredenheid. Hy beledig die hond. √ 1 Die kandidaat bied EEN bewys by die hond en EEN bewys by die man aan. 1.14 Ja Dit beklemtoon die ironie/feit dat die man glad nie rus kry nie./ Dit beklemtoon dat die bure se hond hom nie rus toelaat nie./ondersteun die woorde van die man dat die hond nie sy versoek verstaan het nie./nie opgehou blaf het nie. OF Nee Die straatnaam het niks met die straatbewoners te make nie./ Daar is 'n onderonsie/geblaf/geskree/gevloek tussen die man en die hond (wat veroorsaak dat daar nie 'n soete rus in die straat is nie). √ 1 Die kandidaat bied EEN soortgelyke antwoord vir EEN punt aan. 1.15 Albei tekste verwys na die knorrigheid van mense wanneer hul bure/ander faktore die oorsaak is dat hulle min slaap./ In TEKS A lei die bure se partytjies in die nag tot knorrigheid en min slaap terwyl die hond se aanhoudende geblaf in TEKS B die oorsaak is van knorrigheid en te min slaap. √ 1 1.16 Die man is uitgeput omdat die hond hom uit die slaap gehou het, terwyl skofwerkers uitgeput is vanweë nagtelike werksure./ Die man se oordeel is aangetas, terwyl die nagtelike skofwerkers se oordeel hul in die steek laat wat werksfoute tot gevolg het. √ 1 Hartsiektes/hoë bloeddruk/diabetes/depressie/vetsug √ 1 30 TOTAAL:AFDELING A: [30] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 5 DBE/2017 SSE – Nasienriglyne AFDELING B: OPSOMMING VRAAG 2 Nasien van die opsomming • Opskrif/titel: Daar word nie van kandidate verwag om die leesstuk van 'n opskrif/titel te voorsien nie. • Kandidate moet die opsomming in hul eie sinne, in enige volgorde skryf. • Slegs wenke wat in volsinne aangebied word, verdien punte. • Rofwerk/beplanning moet duidelik aangedui word. Indien dit nie die geval is nie, word die eerste opsomming nagesien. • Kandidate moet die korrekte getal woorde aandui. • Punte word soos volg toegeken: o 7 punte vir 7 feite (1 punt vir elke feit) o 3 punte vir taal o Puntetotaal: 10 • Verspreiding van punte vir taal wanneer die kandidaat nie woordeliks aangehaal het nie: o 1–3 feite korrek: ken 1 punt toe. o 4–5 feite korrek: ken 2 punte toe. o 6–7 feite korrek: ken 3 punte toe. • Verspreiding van punte vir taal wanneer kandidaat woordeliks aangehaal het. o 6–7 direkte aanhalings: ken geen punte vir taal toe nie. o 1–5 direkte aanhalings: ken 1 punt vir taal toe. LET WEL: • Tel van woorde: o Nasieners moet die aantal woorde wat gebruik is, tel. o Geen punte word afgetrek as die kandidaat nie die getal woorde aangedui het of as die getal woorde wat gebruik is, verkeerd aangedui is nie. o As die getal woorde oorskry is, lees tot by die laaste sin waarin die getal woorde oorskry word en ignoreer die res van die opsomming. o Korter opsommings wat die vereiste wenke bevat, mag nie gepenaliseer word nie. Identiteitsinligting moet so veilig moontlik gehou word en persoonlike inligting moet nooit op sosiale media beskikbaar gestel word nie. Moenie jou persoonlike dokumente in die vullisdrom gooi nie, verbrand dit eerder. Vermy ook e-posversoeke waarin jy persoonlike inligting moet bevestig. Wees bedag op die ''419''-foefies en moenie aanlyn vriendskappe met vreemdelinge aanknoop nie. Registreer 'n ''beskermde registrasie'' op jou ID om sodoende jou identiteit te beskerm. Getal woorde: 67 OF Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 6 DBE/2017 SSE – Nasienriglyne AANHALING UIT TEKS MOONTLIKE BEWOORDING 1 Jy moet jou identiteitsinligting in A Identiteitsinligting moet veilig gehou veilige bewaring hou. word. 2 Wees daarom versigtig watter inligting B Moenie inligting op sosiale media jy op sosiale media beskikbaar stel. beskikbaar stel nie. 3 Verbrand persoonlike dokumente C Moenie persoonlike dokumente in die wanneer jy dit wil vernietig eerder as om drom gooi nie, maar verbrand dit. dit in die vullisdrom te gooi. 4 Wees boonop bedag op ongevraagde e- D Vermy e-posversoeke/sms’e waarin jy posversoeke wat jou vra om jou bankbesonderhede moet bevestig. bankbesonderhede te bevestig. ''Hier word die persoon via SMS of e-pos gekontak … 5 Die SABVD sê mense moet bedag wees E Wees bedag op die ''419''-foefies. op sogenaamde ''419''-foefies. 6 Moenie hierdie ''aanlyn vriendskappe'' F Moenie sulke vriendskappe met met vreemdelinge aanknoop nie! vreemdelinge aanlyn aanknoop nie. 7 Roy beveel aan dat mense by die G Registreer 'n ''beskermde registrasie'' op SABVD 'n ''beskermde registrasie'' op jou ID. hul ID laat registreer. Getal woorde: 53 TOTAAL AFDELING B: 10 AFDELING C: TAALSTRUKTURE EN -KONVENSIES Nasien van hierdie afdeling: • Spelling: o Eenwoord-antwoorde word nie gepenaliseer nie, al is die spelling nie korrek nie, tensy die spelling die betekenis van die woord beïnvloed en/of spelling die aspek is wat geassesseer word. o In volsin-antwoorde word verkeerde spelling net gepenaliseer indien die fout in die taalstruktuur getoets word. o Waar afkortings getoets word, behoort die punte op die regte plek te wees. • Sinskonstruksies moet taalkundig korrek wees en in volsinne aangebied word soos in die instruksie aangedui. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 7 DBE/2017 SSE – Nasienriglyne VRAAG 3: ADVERTENSIE Vraag Antwoord Punt 3.1 Koop, verkoop √ 1 Indien die antwoord in 'n sin aangebied word, moet die twee kontrasterende woorde uitgelig word d.m.v. onderstreping of op 'n ander wyse. 3.2 maar/en/of/dog √ 1 3.3 Die visuele voorstelling van blare/takkies waarop die letters staan, sluit by die tuingereedskap op die kruiwa aan. √ 1 3.4 Dit lyk (vir my) of daar nét tuinboubenodigdhede/-gereedskap verkoop word./of net vroue tuingereedskap aankoop./in die tuin werk. √ 1 3.5 Die hemel span wyd oor ons oop. √ 1 Die kandidaat bied 'n eie sin met hierdie bywoord aan. 3.6 Oorreding/Beïnvloeding om die leser nuuskierig te maak (sodat hy/sy gaan kyk)/bewus te maak van die goedkoper opsie wat gebied word./ Manipulering om tot aksie oor te gaan. √ 1 EN Ja Die koper het meer tuingereedskap aangekoop (want die kruiwa is swaar gelaai) as waarop sy gereken het./Beklemtoon die bekostigbaarheid van die tuingereedskap. √ 1 3.7 ... koop ons (graag wéér) by jou .../ Ons koop (graag wéér) by jou ... √ 1 3.8 Die man sit op die bank terwyl hy televisie kyk. Die bank van die rivier het tydens die vloed oorstroom. √ 1 Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord met ''bank'' as homoniem aan. 3.9 Klankverspringing/Metatesis √ 1 10 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 8 DBE/2017 SSE – Nasienriglyne VRAAG 4: SPOTPRENT Vraag Antwoord Punt 4.1 lewensbelangrik √ 1 Die woord moet korrek gespel word. 4.2 Die verskil tussen 'n ware heer en 'n barbaar word daardeur/hierdeur gemaak./ Daardeur/hierdeur word die verskil tussen 'n ware heer en 'n barbaar gemaak. √ 1 4.3 wáre √ 1 4.4 Sy wil hom (taktvol maniere) leer./ Sy wil die pa beïnvloed ten opsigte van goeie maniere./ Sy wil hom met behulp van rympies (maniere) leer. √ 1 4.5.1 Waarom/Hoekom/Waarvoor moet 'n Viking sulke snert leer? √ 1 4.5.2 Net konings het goeie maniere./hoef goeie maniere te hê. Hy moet soos 'n tipiese Viking optree. √ 1 4.6 Ons skryf volgende week eksamen in ons hoofvak, naamlik Afrikaans. √ 1 Die kandidaat bied 'n soortgelyke sin van sy/haar eie aan met die korrekte gebruik van die afkorting voluit as 'n woord geskryf. 4.7.1 Helga skree baie hard vir/op Hägar (sodat hy sommer platval/op die tafel gaan lê wat haar mag/die mag van haar woorde aantoon)./ Sy sê hom baie sleg/beledig hom (wat aantoon dat sy d.m.v. taal mag het). √ 1 4.7.2 Ja Hy ondersteun haar nie./suggereer dat sy seun hom nie aan sy ma moet steur nie. OF Nee Hy het bloot twee vrae gevra sonder om ongeskik te wees./Niemand verdien om 'n buffel genoem te word nie. √ 1 4.8 ... kom jy deur die (ganse) land./ ... stap jy deur die land. √ 1 [10] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 9 DBE/2017 SSE – Nasienriglyne VRAAG 5: ARTIKEL Vraag Antwoord Punt 5.1 Kontaminasie √ 1 5.2 sonder/geen/niks/nie √ 1 5.3 ontwikkelende √ 1 Die woord moet korrek gespel word. 5.4 millennia/millenniums √ 1 Die woord moet korrek gespel word en die antwoord moet in die meervoud aangebied word. 5.5 Die lande waarvan melding gemaak word, is juis nie verarm(-d)/arm/verarmde lande nie./ Die meeste mense wat daar woon, leef armoedig./ Dis 'n gesin sonder lewensmiddele – hulle is behoeftig./ Die kerk sorg vir mense wat armlastig is./ Baie lande van die wêreld is tans hulpbehoewend as gevolg van oorloë. √ 1 Die kandidaat bied 'n eie sin met die antoniem (arm/armoedig/behoeftig/ armlastig/hulpbehoewend) vir EEN punt aan. 5.6 Dit √ 1 5.7 e-we-knie-e/ e/we/knie/e √ 1 Ignoreer die deelteken indien die kandidaat dit wel gebruik. 5.8 Hulle het nóg bedrog, nóg korrupsie geken. √ 1 5.9 in √ 1 5.10 Dit het baie implikasies wat ons nog duur te staan gaan kom./ Dit het baie implikasies waarvan jy later baie sal hoor./ Dit, waarvan jy my nou beskuldig, het baie implikasies. √ 1 Die kandidaat bied 'n eie, gepaste byvoeglike bysin aan. [10] TOTAAL AFDELING C: 30 GROOTTOTAAL: 70 Kopiereg voorbehou