Afrikaans HL P2 Nov 2022 MG hlayiso.com

Downloaded from hlayiso.com GRAAD 12 NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT GRAAD 12 AFRIKAANS HUISTAAL V2 NOVEMBER 2022 NASIENRIGLYNE PUNTE: 80 Hierdie nasienriglyne bestaan uit 67 bladsye. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 2 DBE/November 2022 NSS – Nasienriglyne RIGLYNE VIR NASIENERS 1. Indien 'n kandidaat meer as die verlangde getal vrae gedoen het, word net die eerste antwoord/respons nagesien. (Die kandidate mag nie die opstelvraag en die kontekstuele vraag oor dieselfde genre beantwoord nie.) 2. Indien 'n kandidaat in AFDELING A al vier vrae oor die gesiene gedigte beantwoord het, word die eerste twee gedigte se antwoorde nagesien. 3. Indien 'n kandidaat in AFDELING B en C twee kontekstuele vrae of twee literêre opstelle beantwoord het, word die eerste antwoord nagesien en die tweede antwoord word geïgnoreer. Indien 'n kandidaat al vier die vrae in AFDELING B en C beantwoord het, word die eerste antwoord in elke afdeling nagesien mits een kontekstuele vraag en een opstelvraag beantwoord is. 4. Indien 'n kandidaat twee antwoorde gee en die eerste antwoord is verkeerd, maar die tweede antwoord is reg, word die eerste antwoord nagesien en die tweede antwoord word geïgnoreer. 5. Indien antwoorde verkeerd genommer is, word die antwoorde volgens die nasienriglyne nagesien. 6. Taalfoute by kontekstuele vrae word nie gepenaliseer nie. Indien 'n spelfout die betekenis van die antwoord beïnvloed, word dit verkeerd gemerk. Indien die spelfout nie die betekenis van die antwoord beïnvloed nie, word dit as korrek beskou. 7. Opstelvrae: Indien die literêre opstel korter as die verlangde lengte is, word die kandidaat nie gepenaliseer nie omdat hy/sy, hom-/haarself gepenaliseer het. Indien die literêre opstel te lank is, assesseer dit op meriete en bespreek dit met die senior nasiener. Die nasienriglyne is slegs 'n riglyn, daarom moet ander relevante inhoud as korrek beskou word. Gebruik die aangehegte rubrieke om die opstelvrae na te sien. 8. Kontekstuele vrae: Indien 'n kandidaat nie aanhalingstekens gebruik waar 'n vraag dit vereis nie, word die kandidaat nie gepenaliseer nie. 9. Vir oop vrae word geen punte toegeken vir JA/NEE/EK STEM SAAM/EK STEM NIE SAAM NIE. Die rede/motivering moet oorweeg word. 10. Geen punte word vir WAAR/ONWAAR of FEIT/MENING toegeken nie. Die rede/motivering/bewys verdien die punt. 11. Moenie woorde nasien nie; sien betekenis na. 12. Vir hierdie eksamen geld die volgende eksamenriglyne vir die opstelvraag:  Lees die opstelvraag die eerste maal en toon die reeks treffende argumente met die ooreenstemmende kode aan.  'n Reeks treffende argumente is stellings wat met: o relevante verduideliking gemotiveer word./ o korrekte, gepaste aanhalings uit die roman/drama/gedig gemotiveer word./ o geparafraseerde aanhalings uit die roman/drama/gedig gemotiveer word.  'n Treffende argument is nie noodwendig in die formaat punt, verduideliking én illustrasie nie.  Lees die opstelvraag 'n tweede maal om die struktuur en taal te assesseer. Taalfoute word met onderstreping aangedui. Die aantal kodes in die opstelvraag word nie getel om 'n bepaalde punt by inhoud toe te ken nie. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 3 DBE/November 2022 NSS – Nasienriglyne AFDELING A: GEDIGTE VRAAG 1: LITERÊRE OPSTEL Hierdie vraag word aan die hand van die aangehegte ASSESSERINGSRUBRIEK VIR LITERÊRE OPSTEL – HUISTAAL: POËSIE nagesien. LET WEL:  Dis 'n breë raamwerk van feite.  Al die feite hoef nie genoem te word nie.  Nasienriglyn by Vraag 1: o Vir uitsonderlike inhoud sal die kandidaat minstens 1 van elk aanbied, m.a.w. minstens 1 stylfiguur, 1 retoriese middel en 1 tipografiese middel. o Kandidaat kan die aspekte in enige volgorde aanbied. ARGUMENTE WORD AANGEBIED EN ONDERSTEUN OF GEïLLUSTREER DEUR NA DIE TEKS TE VERWYS. ARGUMENT ONDERSTEUNENDE BEWYS OF AANHALING/PARAFRASE Die kandidaat bied 'n gepaste inleiding aan. Stylfigure: 'n Sinekdogee aan die begin Die spreker verwys na die Versreël 3: Djulle het so van die gedig plaas die gewone mens(-e) wat "so baie baie bek oorie poet, ma soeklig op die wanopvatting bek oorie poet" het, om aan te wié's hy? oor digters. toon hoe maklik verkeerde inligting/kritiek oor digters ver- sprei word./Baie meer as net hulle "monde" word bedoel. Ook in versreël 13 word 'n Terwyl mense onder die Versreëls 13 tot 15: ... sinekdogee gebruik om die wanindruk verkeer dat digters ennie gladde bek verkoep klem te laat val op "gladde agter toe deure in spesifieke ma die dinge sien en bek" wat "verkoep" word, plekke sit en gedigte uitdink, soema net daa God tien waarmee die spreker ten beklemtoon die spreker dat hulle roep! doel het om die kontras gewone mense digters is, want tussen die maklike manier hulle kan so maklik praat/ waarop die gewone mense stories met ander deel én dig/aktuele sake bespreek en verkeerde sake in die die sogenaamde digters te gemeenskap uitlig. stel. Kontras word aan die begin Die spreker stel dit duidelik dat Versreëls 8 tot 10: Nai, van strofe 2 gebruik om die mense verkeerd dink oor djulle is mistaken, nie hy wanpersepsie oor digters uit digters: hy gebruik die woorde nie die weg te ruim. "Nai", "mistaken" en "nie hy nie" om die wanpersepsie met die waarheid/werklikheid te kontrasteer. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 4 DBE/November 2022 NSS – Nasienriglyne Die spreker gebruik ook die Versreëls 8 tot 11: Nai, woord "ma" om die verkeerde djulle is mistaken, nie hy nie indruk oor digters reg te stel: ma djúlle is die poets, ... hy/sy kontrasteer die tradi- sionele opvatting "nie hy nie" met "ma djúlle is die poets" om sodoende aan die regte "poets"/digters erkenning te gee./Die spreker stel dus telkens die verkeerde indruk teenoor dit wat die ware toedrag van sake is. Retoriese middel: Die herhaling van die Die spreker herhaal die vraag Versreëls 1 tot 4: Die poet, retoriese vraag "wie's hy?" "wie's hy?" om te beklemtoon wie's hy? Djúlle het so baie word gebruik om die dat die gewone mens se bek oorie poet, ma wie's hy? wanpersepsies van die indruk van die digter foutief is. digterskap in te lei. Herhaling word in die gedig Die herhalende gebruik van 'n Versreël 5: Is hy rêrag soes gebruik om die verkeerde enkele woord soos "Djúlle" in djulle dink ... indruk wat mense van dig- versreëls 5, 9, 11 en 12 wil Versreël 9: djulle's mistaken ters het, te verander. die wanpersepsie wat mense Versreël 11: ... ma djúlle is het, reg stel. die poets ... Tipografie Die gediginhoud word in In die eerste strofe beklemtoon Versreëls 5 tot 7: Is hy rêrag twee strofes aangebied so- die spreker die wanopvatting soes djulle dink die ou dat die wanpersepsie teen- oor digters, terwyl die tweede moerie pen ennie ink wat in oor die waarheid/ware toe- strofe beklemtoon dat gewone sy study sit en poems dink? drag van sake gestel word. mense in werklikheid die Versreël 11: ... ma djúlle is digters is. die poets ... Die regstelling van die wan- Die spreker sê pertinent in Versreël 8: "Nai," persepsie word deur die versreël 8 "Nai," wat geïso- alleenplasing van versreël 8 leer/alleen geplaas is om te beklemtoon. beklemtoon hoe verkeerd die mense se indruk is. Die spreker maak van kort In die eerste strofe vra die Versreël 2: "wie's hy?" reëls gebruik om die wan- spreker twee vrae in versreël 2 Versreël 4: "ma wie's hy?" persepsie uit te lig. en 4 en in versreël 10 word die Versreël 10: "nie hy nie" antwoord in 'n baie kort vers- reël beantwoord. Die gedig is in vrye Die afwisselende versreël- Versreël 12 tot 15: versvorm geskryf om aan te lengtes, asook die afwesig- "djulle wat innie straat in loep sluit by die gedagte dat die heid van leestekens versterk ennie gladde bek verkoep werklike digter nie in die die gedagte dat die werklike ma die dinge sien tradisionele sienswyse digter die gewone man/die en soema net daa God tien vasgevang kan word nie. informele digters is. hulle roep!" Die kandidaat bied 'n gepaste slot aan. [10] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 5 DBE/November 2022 NSS – Nasienriglyne VRAAG 2: KONTEKSTUELE VRAAG " 'n brief van hulle vakansie" – Breyten Breytenbach Vraag Antwoord Punt 2.1 "uitgeswel van lyf"  1 2.2 Die fokus verander van sy huislike situasie in die verlede na Stilbaai./die vakansie by die see./ Die fokus verander van die "ek"/spreker (versreëls 1 tot 8) na die pa.  1 Die kandidaat moet na BEIDE kante van die verandering verwys. EN Die versreëls handel oor die ouers se vakansie (soos in die titel genoem)./Die gedagte van 'n brief word verklaar in die versreëls (naamlik dat die ouers met vakansie is/dat die spreker dus ver van hulle is).  1 2.3 Metafoor  1 EN "(die plaas van hul) jong liefde"/ "plant die saad"  1 Die kandidaat bied 'n antwoord vir EEN punt aan. Die kandidaat kan ook die KERN van die kontrasterende beeld omskryf. Die antwoorde moet onafhanklik van mekaar nagesien word. 2.4 Die spreker se ma het (saam met die pa) vir hom gebid./ Sy ma het hom versorg/verpleeg toe hy siek was./ Sy ma het vir hulle perskes ingelê./ Sy ma bly die pa bemin tot die einde./ Die ma versorg die lieflinghond.  1 Die kandidaat bied 'n antwoord vir EEN punt aan. Die kandidaat moet ‘n aksie/handeling van die ma uitlig. 2.5 Die slotreël verwys na die spreker se pa  die "oubaas" in die subtitel./ Albei verwys na die pa.  1 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 6 DBE/November 2022 NSS – Nasienriglyne 2.6 Die mens word heeltyd herinner aan sy/haar verganklikheid../ Die mens is uitgelewer aan die dood./ Die mens se liggaam word as gevolg van ouderdom afgetakel.  1 EN Ja Herhaling van frases wat op hartseer dui, byvoorbeeld "kan ek treur" in versreël 1/ "kan ek huil" in versreël 5/"treur ek" in versreël 30 versterk die gedagte/idee (dat hy hartseer oor sy ouers se aftakeling (as gevolg van ouderdom) is)./ Die herhaling van woorde met "stil" as kern in versreëls 9, 22, 27 en 32 sluit by die gedagte (van die naderende dood) aan./ Die herhalende verwysing na die vrugtebeeld met woorde soos "uitgeswel van lyf" in versreël 1 as "ongenaakbaar skil" in versreël 30 versterk die gedagte (dat die mens aan die naderende dood uitgelewer is)./ Die herhaling van “noudat” dui op tydsverloop, wat verwys na die aftakelingsproses. 2  Die kandidaat bied TWEE antwoorde vir EEN punt elk aan. Die kandidaat kan nie 'n NEE-antwoord aanbied nie. Die twee dele van die vraag word onafhanklik van mekaar nagesien. [10] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 7 DBE/November 2022 NSS – Nasienriglyne VRAAG 3: KONTEKSTUELE VRAAG "besoekersboek" – Fanie Olivier Vraag Antwoord Punt 3.1. Letterlik: 'n boek waarin besoekers hul name skryf om te bewys dat hulle 'n spesifieke plek besoek het.  1 Figuurlik: 'n (denkbeeldige) boek/plek waarin 'n mens wil aantoon/skryf dat hy/sy 'n tyd lank op die aarde was.  1 3.2.1 Isolering van die woord (ná die dubbelpunt)/ Hakies/parentese/ Die woorde tussen hakies staan voor in die reël/voorplasing/ Gebruik van die dubbelpunt(-e)/Dit staan direk na die :/dubbelpunt.  2 Die kandidaat bied enige TWEE antwoorde vir EEN punt elk aan. 3.2.2 Ja Die verandering van die woord beklemtoon dat die spreker se aksie meer blywend is./meer energie verg./Die spreker wil met die verandering uithef dat die inkrapaksie permanenter gevolge het./Die woord "uitgekrap" kan misleidend wees – die verandering skakel verwarring uit.  1 Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan. Die kandidaat kan nie 'n NEE-antwoord aanbied nie. 3.3 Die idee van "stap" sonder stop word uitgehef./ Die stapritme word uitgelig./ Die aaneenlopendheid/vloeiendheid/haastigheid van die stapproses word uitgelig./ Die afwesigheid van leestekens aan die einde van versreël 3 dui aan dat die versreëls tot 'n eenheid gebind word./aan die volgende versreël bind.  1 Die kandidaat bied 'n antwoord vir EEN punt aan. 3.4 Baie mense probeer om hulle onsterflikheid te verseker deur hulle name in die Gideonsbybel te skryf, maar om dit net in te skryf is bloot 'n poging./verseker nie hulle onsterflikheid nie.  1 Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan. Die kandidaat bied albei dele van die ironie vir EEN punt aan. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 8 DBE/November 2022 NSS – Nasienriglyne 3.5 "duskantse verblyf"  1 EN Die herhaling beklemtoon die duskantse verblyf./aardse verblyf./tydelikheid./ sy verganklikheid./verganklikheid van die aardse bestaan./vestig aandag op die plek waar die spreker sy/haar naam in die figuurlike "besoekersboek" skryf.  1 Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan. Die twee dele van die antwoord word onafhanklik van mekaar nagesien. 3.6 Ja Die afwesigheid van die hoofletters versterk die tema van nietigheid/ sterflikheid/identiteitloosheid van die mens se bestaan./dui daarop dat die mens nie daarin slaag om hom/haar teen sterflikheid te verskans nie.  1 Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan. Die kandidaat kan nie ‘n NEE-antwoord aanbied nie. [10] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 9 DBE/November 2022 NSS – Nasienriglyne VRAAG 4: KONTEKSTUELE VRAAG "Twee kleuters in die Vondelpark" – Elisabeth Eybers Vraag Antwoord Punt 4.1.1 Die kleuters staan letterlik "hand-in-hand".  1 4.1.2 Daar word geïmpliseer dat hier harmonie tussen mens en natuur/droom en werklikheid heers.  1 Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan. 4.2 "dubbelswaan"/"dubbelhals"/"dubbelvlerk"/"gesplete (hart)"  1 Die kandidaat bied 'n antwoord vir EEN punt aan. 4.3. Klanknabootsing/onomatopee  1 EN Ja Die klanknabootsende woord gee klankmatig die geluid van die stadsgeraas./verdring die harmonie met die natuur./die stilte./ Die klanknabootsende woord skakel versreël 12 met die volgende strofe./verteen- woordig die man se wêreld.  1 Die kandidaat bied 'n antwoord vir EEN punt aan. Die kandidaat kan nie 'n NEE-antwoord aanbied nie. 4.4 In hierdie versreëls is daar 'n rustige/vreedsame/kalm stemming.  1 EN "pluk hy – die seuntjie – plotseling aan haar hand"/ "vir verdergaan, sleep haar tot ewewig"/ "as sy nog strompelend omkyk na die swaan."/ "Verby die bome druis die straatrumoer." 1 Die kandidaat bied 'n antwoord vir EEN punt aan. 4.5.1 Ja Daar heers onsekerheid oor die toekoms van die kleuters.  1 Die kandidaat kan nie 'n NEE-antwoord aanbied nie. 4.5.2 Die retoriese vrae (versreëls 19 tot 24)/verskeie moontlikhede van toekomsplanne/beroepe vir die kinders versterk die suggestie van onsekerheid.  1 EN Terwyl die mens se ontwikkeling onseker is, bly die balans/harmonie in die natuur onverstoorbaar.  1 [10] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 10 DBE/November 2022 NSS – Nasienriglyne EN VRAAG 5: KONTEKSTUELE VRAAG "Ek skryf ..." – Pieter-Louis Myburgh Vraag Antwoord Punt 5.1 koeplet/koeplette  1 5.2 "sakeman": rykdom/geldmag/mense met geld/bevoorregtes  "bergie": armoede/mense sonder huise  "perlemoenstroper": misdaad/mense wat op 'n onwettige manier 'n inkomste genereer  3 Die kandidaat bied DRIE soortgelyke antwoorde vir EEN punt elk aan. 5.3 Die skrywer se doel is om mense te vermaak./'n (ernstige) boodskap op 'n grappige wyse oor te dra (soos 'n sirkusnar).  1 Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan. 5.4 s-alliterasie/alliterasie  1 EN Die allitererende woorde beklemtoon die negatiewe onderwerpe ("samelewing"/ "sukkel"/"stroop") waaroor hy skryf./ Die allitererende woorde bind die skryfaksie en die negatiewe onderwerpe waaroor hy skryf tot 'n eenheid./ Die allitererende woorde voltooi die titel deur die onderwerpe waaroor hy skryf te gee.  1 Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan. 5.5 Ja In versreël 5 staan daar dat hy "stroop" net soos die perlemoen gestroop word.  1 Die "ek"/skrywer maak geld deur bundels te verkoop wat oor ander mense se kwessies/probleme handel./Die "ek"/skrywer maak geld uit kwessies wat nie syne is nie (nes die perlemoenstroper).  1 Die kandidaat bied TWEE soortgelyke antwoord vir EEN punt elk aan. Die kandidaat kan nie 'n NEE-antwoord aanbied nie. 5.6 Herhaling (van "ek skryf"/"Ek skryf")  1 [10] TOTAAL AFDELING A: 30 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 11 DBE/November 2022 NSS – Nasienriglyne AFDELING B: ROMAN Beantwoord EEN vraag. VRAAG 6: DIE KWART-VOOR-SEWE-LELIE – OPSTELVRAAG Hierdie vraag word aan die hand van die aangehegte RUBRIEK VIR DIE NASIEN VAN DIE OPSTELVRAAG VIR DIE ROMAN EN DRAMA nagesien. LET WEL:  Dis 'n breë raamwerk van feite.  Al die feite hoef nie genoem te word nie. Stelling ONDERSTEUNENDE bewys OF aanhaling/parafrase Die kandidaat bied 'n gepaste inleiding aan. Stelling Stelling/Argument Aanhaling Iris is onseker van haar Sy is reeds van geboorte af Bl. 9: Niemand het ooit regtig posisie in haar gesin, wat onseker, want sy was na my geluister nie. haar optrede en gedagtes/ onbepland./haar gesin skep menswees beïnvloed. die indruk dat sy in die pad is Bl. 14: Uit die aard van die en nie by die gesin inpas nie. saak was ek dus 'n alleenloper en, soos Polder, iemand wat op oorskietkos geleef het ... ek het die speelgoed en dikwels die klere gekry waarvoor my susters moeg was. Sy voel minderwaardig/ Bl. 20: "Stil Iris," het Pa kwaad onseker, want sy neem kennis gesê. "Jou susters veroorsaak van haar susters se meer as genoeg moeilikheid. verskillende uitsprake/ Aan jou stuiwer het ons nie sienings, maar word nie nou 'n behoefte nie." toegelaat om haar mening daaroor te lug nie. Bl. 34: Dit was altyd dieselfde ou storie. Ek was te jonk. Ek kon nog nie saampraat nie. Ek het nie geweet waarvan ek praat nie. Van ek die dag gebore is, was dit so. Iris ervaar dat haar ervarings Bl. 25: En die ergste: elke keer nooit so goed/nuut/ dat ek deur 'n krisis of oorspronklik soos haar susters interessante stadium gegaan s'n was nie, gevolglik is sy het, was my susters my voor, onseker oor haar eie het hulle die kalklig gesteel handeling. deur iets meer dramaties te doen. Bl. 34: Wat ek ook al gedoen het, was reeds deur hulle gedoen. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 12 DBE/November 2022 NSS – Nasienriglyne Iris worstel met haar naam, Sy dink dat, as sy sou uitvind Bl. 10: Waarom my ma my Iris omdat sy minderwaardig hoekom sy die naam Iris gekry wou noem, het ek nooit teenoor haar susters, wat het, dit haar spesiaal sou laat uitgevind nie. My twee mooi familiename gekry het, voel. voel, maar haar gesin verstaan susters was toe reeds na nie haar rede vir haar sowel vaders- as moederskant onsekerheid/soeke nie. vernoem. Bl. 10: My pa het somtyds gespot en gesê die Iris was van pas omdat ek perserig was by geboorte ... Bl. 13: "Pragtig," het sy saam- gestem ... "So 'n mooi blom. Ek vind dit so jammer dat hulle net in die lente blom." Dis wat ek bedoel. Sy het my nie gehoor nie. Iris besluit om self betekenisse Bl. 10: Die iris was tog ook van haar naam op haar van deel van die oog, en in daardie toepassing te maak ten einde stadium het ek myself nie haar selfbeeld te versterk. Die slegs as diepsinnig beskou iris in die oog motiveer haar nie, maar as ook besonder om diepdenkend en fyn skerpsinnig. oplettend te wees. Dit is eers wanneer sy vir Bl. 36: "Die Griekse godin van Peter ontmoet en hy aan haar die reënboog," het hy gesê ... noem dat haar naam na die "Die iris is 'n embleem wat Griekse godin van die deur die eeue gebruik is ... reënboog verwys, dat sy weer Veral in die dekoratiewe kuns 'n gevoel van eiewaarde oor ... 'n Naam vol ryke haar naam verkry. assosiasies." Vanweë haar onsekerheid Sy ontvlug vanuit die Bl. 17: ... maar dit was nie lank oor waar sy in die lewe ongewenste teenwoordigheid voor ek uitgekuier was vir sy inpas, besluit Iris om vir van Riekie deur 'n towerbeeld, sweterige hande, sy haar fantasiekarakters (met Richard, te skep en selfs met onbeteuelde aanvalle nes ons wie sy kan identifiseer) te toe oë poog sy om Riekie se alleen in sy motor was ... of sy skep. teenwoordigheid weg te wens. benoude asem nie. Ek het hom oorgeskryf tot iets meer na my sin ... Richard, uitgespreek Rigardt ... Die fantasiekarakters neem Bl. 22: Riekie was vanself- stelselmatig haar werklikheid sprekend strooijonker ... het sit oor en sy word self Greta, die en borduur aan die storie in my hoofkarakter./word iets of kop ... Ek het die grootste iemand wat betekenis/'n rol in gedeelte van die diens bestee die samelewing het. aan sy naam en was so weg- gevoer dat Elsa moes sis toe ek die ruiker by haar moes vat ... Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 13 DBE/November 2022 NSS – Nasienriglyne Bl. 29: Miskien was sy selfs 'n skryfster. (Sy was my alter ego en ek was altyd besig om stories te versin.) Iris weet nie hoe om op te Sy wil die verhouding met Bl. 18: Dit was baie duidelik dat tree in 'n verhouding nie, Riekie verbreek, maar weet nie sy my weer eens nie gehoor daarom vra sy hulp. hoe nie en vra haar ma se het nie. Ek het tot die punt hulp. gekom. "Ek wil hê julle moet my verbied om hom weer te sien." Iris se onsekerheid oor hoe Haar onsekerheid oor hoe sy Bl. 39: Toe ek ná die partytjie sy in sekere situasies moet moet optree, dra daartoe by deur die donker, besadigde reageer, dra daartoe by dat dat sy op die eerste dag wat sy strate huis toe ry, het ek my sy impulsief optree. Peter ontmoet, by hom slaap. verwonder dat ek my maag- delikheid so vinnig, so maklik en so ondeurdag aan Peter afgegee het. Ten spyte van haar familie se Bl. 79: ... in my etensuur het ek kritiek, besluit sy impulsief om my plek gaan bespreek. Peter in New York te ontmoet. Bl. 85: Elsa het my voor- nemende reis afgekeur. Bl. 86: Ek weet wat ek doen en ek wou buitendien altyd oorsee gegaan het. Iris bly onseker oor die Bl. 114: "Wil jy regtig kom?" het korrektheid van haar keuses. ek vir Peter gevra toe hy later bel. Iris beleef onsekerheid of sy Bl. 140: "Ek is self nie seker of saam met Peter na Vermont ek die regte ding gedoen het moet gaan of haar nie." blomoomblik moet najaag. Iris is as gevolg van haar Juis as gevolg van haar Bl. 92: Ek het onthuts besluitloosheid afhanklik onsekerheid het sy 'n omgedraai om te sien wie van ander se goedkeuring./ klankbord nodig./volg die gepraat het en in die leiding wat sy hoofsaaklik Engel se raad as sy in opgestoomde ruit het ek die by die Engel kry. Frankryk by Kara kuier. vae omlyning van 'n Engel gesien. Sy roep die Engel se hulp in Bl. 177: "Ek is 'n jong vrou in 'n om haar vrae oor die wêreld vol konflikte en ek voel huwelik./die kwessie van haar jy behoort dit vir my op te klaar. blomtyd te help oplos. Jy moet my vrae kan beantwoord ... Wat moet ek byvoorbeeld doen omtrent Peter en Frederik?" Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 14 DBE/November 2022 NSS – Nasienriglyne Haar onsekerheid lei daartoe Bl. 187: "Die lewe is nie 'n dat sy nie self tot insig kan storieboek nie." kom nie, maar die Engel se "En 'n naam is net 'n naam." hulp moet inroep om tot sekere insigte te kom. Hy help haar om te verstaan dat die lewe nie 'n storieboek is nie./dat haar naam net 'n naam is./dat die betekenis daarvan nie haar hele lewe moet beïnvloed nie. Sy weet nie wat haar te doen Bl. 133: "Sien jy?" het die staan rakende die model- Engel gesê. "Jou dom aap." kontrak nie, want die Engel moet haar help besluit. Hy gee vir haar leiding ten Bl. 195: "Party mense blom opsigte van haar kwelvrae./ ongesiens," het hy gesê. "So soeke na haar identiteit. onverwags dat niemand dit eers opmerk nie." Iris het 'n kenmerkende Iris gaan werk by dr. Anders Bl. 42: Ek wou nie 'n werk hê moedswilligheid as gevolg aangesien sy onseker is of sy wat my gedagtes in beslag sou van haar onsekerheid; sy wil werklik die beroep wil beoefen neem nie ... My kop sou haar bewys. waarin sy studeer het./eerder onbetrokke bly. op haar fantasieë wil fokus. Sy weet nie hoe om die vraag Bl. 94: "Ons is die rassiste," van die taxibestuurder te het ek behulpsaam genoem. hanteer nie en lok daarom Dié keer het hy behoorlik reaksie uit met haar uitgeswenk en stilgehou. moedswillige antwoord. Haar onsekerheid oor haarself Bl. 108: Ek het nader gestap. in die vreemde, veroorsaak dat "Jy pla my. Ek is vreemd hier, sy die klerk by ontvangs oor sy soos ongetwyfeld die meeste onvriendelikheid konfronteer. van jou gaste. Jy kan ons help deur vriendeliker te wees, meer tegemoetkomend." "Is dit so?" Hy het effens geglimlag. In 'n poging om begrip/ Bl. 104: "Wat is jou naam? Het aanvaarding in die vreemde te ek gevra omdat ek gevoel het kry gesels sy met Billy/die taxi- 'n mens kan nie jou bestuurder in New York, omdat lewensfilosofie sit en hy bereid is om na haar te verduidelik aan iemand wie se luister. naam jy nie eers ken nie." Niemand luister na haar nie en Bl. 111: "Seker," het ek gesê om die onsekerheid in haar te en sy het haarself ingewurm besweer gesels sy openlik met tussen die aangrensende die vrou van Honduras./die tafeltjies en hulle insittendes." vuurhoutjieman. Bl. 124: Ek het weggeruk. "Nee! Dis buite die kwessie. Ek behoort eerder vir u te betaal." Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 15 DBE/November 2022 NSS – Nasienriglyne Iris is onseker oor haar eie Haar ouers se niekommu- Bl. 82: "Trou?" het ek gevra. huwelik as gevolg van die nikatiewe huwelik/Elsa se "Ek wil nie trou nie." My redes voorbeeld van haar ouers en koue, saaklike troue dra was moeilik verklaarbaar, selfs Elsa se huwelike. daartoe by dat sy aan 'n aan myself. Die onwilligheid huwelik met Peter twyfel. was nie net vanweë my eie ouers se huwelik nie; ... Dit was ook nie te wyte aan Elsa en Hannes se saaklike, geordende huwelik of Kara se impulsiewe simboliese trek, kaalvoet oor die berge ... Ek het net geweet dat ek nie vasgevang wou word nie. Selfs na haar huwelik is sy Bl. 209: "Dink jy ek het die steeds onseker en vra die regte ding gedoen?" Engel of sy die regte ding gedoen het. Sy besweer haar eie Bl. 209: "Nee. Sonder Peter onsekerheid met die wete dat kan ek tog nie werklik Peter vir haar sekuriteit vir die klaarkom nie." toekoms bied. Haar onsekerheid oor wie sy Sy het 'n beheptheid met haar Bl. 87: 'n Iris blom net een keer is./haar doel in die lewe blomoomblik, want haar blom- per jaar. Ek is aan die oud noop haar om haar hele oomblik moet definieer wie en word en dis tyd dat ek blom. lewe in afwagting van haar wat sy is. Bl. 104: Ek glo al sedert my groot blomoomblik te leef. skooldae dat ek, soos my botaniese naamgenoot, die een of ander tyd moet blom. Bl. 140: Elke mens moet ook een keer in sy lewe die regte ding op die regte tyd doen en so 'n moment van volmaakte sintese beleef. Sy glo sy moet sy altyd gereed Bl. 140: En dit is miskien ook wees./mag nooit 'n nuwe een van die redes waarom ek aanbod van die hand wys of nie altyd nee sê as ek dit 'n potensieel opwindende behoort te doen nie ... en te situasie onbenut laat nie. alle tye gereed moet wees en nooit 'n nuwe aanbod van die hand mag wys nie ... Die kandidaat bied 'n gepaste slot aan. [25] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 16 DBE/November 2022 NSS – Nasienriglyne VRAAG 7: DIE KWART-VOOR-SEWE-LELIE – KONTEKSTUELE VRAAG Vraag Antwoord Punt 7.1 Ma het reeds bewys dat sy die geboorteproses sonder teëspoed kon afhandel./ Dit was in daardie tyd nie die gebruik/gewoonte om geboortes by te woon nie./ Pa moes werk.  1 7.2.1 Ja Iris is reeds met haar geboorte as die donker enetjie beskryf./het reeds met geboorte anders as haar susters gelyk. OF Nee Alle kinders is uniek en moet as sodanig grootgemaak word. 'n Mens moet nie aan jou voorkoms geoordeel word nie./ Ouers se bevooroordeling kan tot 'n sielkundige probleem by kinders aanleiding gee.  1 Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan. 7.2.2 Sy skep vir haar 'n fantasiewêreld.  1 7.2.3 Sy twyfel nie meer oor Peter nie./trou met Peter./ Sy en Peter vestig hulle in 'n gewone voorstedelike huis./ Sy kies Peter bo die fantasie./ Iris se beheptheid met 'n/haar fantasie verdwyn./ Slegs die Engel bly (op „n afstand) oor.  1 Die kandidaat bied 'n antwoord vir EEN punt aan. 7.3.1 Iris se obsessie/begeerte om eendag te blom/om iemand besonders te wees/werklik iets te bereik in die lewe  1 Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan. 7.3.2 Iris se naam het 'n belangrike invloed op haar denke oor haar lewe en toekoms./ Iris is van die begin af bekommerd oor die feit dat die lelie net een keer per jaar blom./ 1 Iris bly innerlik bevrees dat haar blomtyd sal verbygaan.  Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan. 7.3.3 Peter meen haar ouers moes haar nooit Iris gedoop het nie.  1 EN Peter sê vir haar dat, as haar ouers haar nie Iris genoem het nie, sy nie sulke spesiale verwagtinge sou gehad het nie./ Peter stel Iris voor 'n ultimatum om tussen hom of die modelkontrak te kies, omdat hy moeg is vir haar soeke na 'n blomoomblik.  1 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 17 DBE/November 2022 NSS – Nasienriglyne 7.4 Dit sluit aan by haar gevoel dat sy anders/die buitestander is./ Sy voel minderwaardig teenoor haar twee susters./ Dit toon haar beheptheid met name. 2 Die kandidaat bied TWEE soortgelyke antwoord vir EEN punt elk aan. 7.5 Ja Haar naam veroorsaak dat sy aanvanklik dink sy is net 'n dienares/minderwaardig teenoor haar susters. Haar naam veroorsaak haar soeke na 'n blomoomblik./veroorsaak haar konflik ten opsigte van die modelkontrak./haar troue met Peter./ Haar naam gee aanleiding daartoe dat sy die lewe as 'n fantasie beskou./haarself as 'n Griekse mitologiese godin beskou. OF Nee Iris besef later dat 'n naam net 'n naam is./ Die Engel wys haar daarop dat haar toekoms nie verbind is aan 'n naam nie./ Sy besef dat 'n naam nie jou denke/besluite moet beïnvloed nie./ In die afloop wag sy geduldig op selfverwesenliking./die kwart-voor-sewe-lelie om te blom. 2 Die kandidaat bied TWEE antwoorde vir EEN punt elk aan. 7.6 Peter is meerdimensioneel./Sy vind Peter is snaakser/warmer as haar fantasiekarakters.  1 7.7 Iris beskou die Engel aanvanklik as haar beskermer/raadgewer, terwyl hy aan die einde nie meer dié rolle vervul nie./sy hom nie meer raadpleeg nie./hy net deel van haar lewe is./net in die tuin sweef./nie inmeng met haar keuses nie./haar nie meer van raad bedien nie.  1 Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan. Die kandidaat bied BEIDE kante van die verandering aan. EN Sy het hom nie meer nodig nie, want Peter vervul nou sy rol./haar innerlike konflik is opgelos./sy het tot volwassenheid gegroei.  1 Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan. 7.8 'n Mens verwag dat Iris tevrede sal wees met 'n meer romantiese ruimte soos in Amerika/Vermont, maar sy is tevrede met die voorstedelike ruimte waarin sy haar bevind.  1 Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan. Die kandidaat bied albei dele van die ironie vir EEN punt aan. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 18 DBE/November 2022 NSS – Nasienriglyne 7.9 Sy besluit om by dr. Anders te bly werk./nie te werk in die rigting waarin sy studeer het nie./vir Peter in Amerika te gaan kuier.  1 Sy besluit om nie die modelkontrak te aanvaar nie./om vir Peter Vermont toe te gevolg.  1 Die kandidaat bied TWEE antwoorde vir EEN punt elk aan. 7.10 Johanna sê dat Iris elke dag vir hulle blom, terwyl die Engel sê mense kan soms ongesiens blom.  1 Die kandidaat bied albei dele van die verskil vir EEN punt aan. 7.11 Iris kom tot die besef dat 'n mens se hele lewe 'n blomtydperk kan wees./ 'n geroetineerde voorstedelike bestaan kan net so magies wees soos die beste fantasie./ Dit bevestig Iris se volwassewording./karakterontwikkeling.  1 Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan. EN Ja Iris is in 'n gelukkige/standvastige huwelik met Peter./ Iris besef dat 'n mens nie uit die werklikheid kan ontvlug nie./maak vrede met haar lewe. OF Nee Iris verval in 'n geroetineerde lewe wat haar verlange na die opwindende lewe verdring./ Iris bereik nooit werklik haar blomoomblik nie.  2 Die kandidaat bied TWEE soortgelyke antwoorde vir EEN punt elk aan. 7.12.1 Iris is aanvanklik bekommerd dat die lelie net een keer per jaar blom./bang dat haar blomtyd sal verbygaan, maar ten slotte wag sy geduldig op selfverwesenliking/op die "kwart-voor-sewe-lelie" om te blom.  1 Die kandidaat bied albei dele van die verskil vir EEN punt aan. 7.12.2 Iris ontwikkel van 'n jong meisie met baie onsekerhede oor die lewe/ die huwelik/haar doel in die wêreld/die vrae oor haar blomtyd tot 'n volwasse, getroude vrou wat vrede maak met haar omstandighede./die mense om haar./ Sy ontwikkel van 'n onseker jongmens tot die besef dat sy self verantwoordelikheid vir haar keuses moet aanvaar./ Aanvanklik is Iris verknog aan haar fantasiekarakters, maar ten slotte besef sy die lewe is nie 'n storie nie./dat hulle nie so werklik soos Peter is nie./ Aanvanklik kan sy nie wag om te blom nie/glo sy dat sy te alle tye gereed moet wees om te blom/nooit 'n nuwe aanbod van die hand mag wys nie, maar ten slotte wag sy geduldig op die kwart-voor-sewe-lelie om te blom.  2 Die kandidaat bied TWEE soortgelyke antwoorde vir EEN punt elk aan. [25] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 19 DBE/November 2022 NSS – Nasienriglyne MANAKA PLEK VAN DIE HORINGS – Pieter Pieterse VRAAG 8: MANAKA PLEK VAN DIE HORINGS – OPSTELVRAAG Hierdie vraag word aan die hand van die aangehegte RUBRIEK VIR DIE NASIEN VAN DIE OPSTELVRAAG VIR DIE ROMAN EN DRAMA nagesien. LET WEL:  Dis 'n breë raamwerk van feite.  Al die feite hoef nie genoem te word nie. ARGUMENT ONDERSTEUNENDE bewys OF aanhaling/parafrase Die kandidaat bied 'n gepaste inleiding aan. Baas is, as Chipman-seun, Baas is die vierde geslag Bl. 10: In Maart 1952 word nog van geboorte af bewus van Chipmans wat gebore is. Hy 'n geslag bygevoeg toe Page sy oupagrootjie en Manaka, kry sy oupagrootjie se naam. en Grace Chipman se enigste maar fokus in sy drome op 'n kind gebore word, die vierde boot. geslag Chipmans, met die naam Dennis, ook met die noemnaam Baas. Van kleintyd af skoei Baas sy Baas kan nie genoeg kry van Bl. 10: Op laerskool is dit drome op stories oor sy die stories oor sy oupagrootjie, duidelik dat hy, soos sy oupagrootjie, maar fokus ook Dennis Chipman, nie. oupagrootjie, lank gaan wees, slegs op buffels jag en die Hulle toon ooreenkomste ten rankerig gebou, met breë droom om met 'n boot op die opsigte van hulle voorkoms en skouers wat effens vooroor Zambesi te vaar. lewensdroom. buig – die tekens van 'n sterk man in wording. Hy is ook bootbehep soos sy Bl. 10: Gedurende skoolvakan- oupagrootjie. sies roei hy dae lank met sy selfgemaakte blikskuit op die Ebenezer-dam. In die reën- seisoen toets hy die boot op die sterk kabbelwater van die Bo-Letabarivier. As skoolseun droom hy Vir hom klink die lewe as Bl. 11: Die jong Baas Chipman daarvan om in sy oupa- buffeljagter en booteienaar voltooi sy skoolopleiding op grootjie se voetspore te volg, baie romanties en opwindend. Louis Trichardt ... bevriend hoewel hy nie al die Eers roei hy tydens vakansies raak met die dorps- besonderhede oor die oupa- daglank met sy selfgemaakte bibliotekaresse, wat hom grootjie se lewe ken nie. blikskuit op die Ebenezer-dam. voorsien van leesstof oor ... Later kan hy nie genoeg veral Zambië en die gebiede leesstof oor die Zambezirivier rondom die Zambezi-rivier. kry nie. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 20 DBE/November 2022 NSS – Nasienriglyne As 'n toergids doen hy iets Op pad Zambië toe is hy selfs Bl. 15: Met 'n tas vol kaarte van waaroor hy nie gedroom het ongeduldig om sy oupagrootjie die staatsdrukker in Pretoria, nie, maar dié werk bied aan se droom na te jaag. vat Baas die pad ... Hy kan sy hom die geleentheid om ongedurigheid nie langer nader aan sy oupagrootjie se besweer nie. wêreld, die Zambezi, te kom. Bl. 15: By die groot Suid- Afrikaner ... kry hy ook inligting oor Barotseland. Baas gaan soek die oupa- Op Manaka vind hy die naam Bl. 18: Langs die verwronge grootjie se blyplek in van die Manaka Evangelical stam hang 'n stuk sinkplaat Barotseland omdat dit die Mission, maar nie veel ander met die woorde Manaka plek is wat hy uit die stories bewyse van sy oupagrootjie se Evangelical Mission netjies oor sy oupagrootjie onthou: bestaan nie. Hy besef nie dat daarop geverf. 'n plek met buffelhorings. sy oupagrootjie die oorspronk- like sendeling was wat hierdie Bl. 20: Iemand is redelik kerk gestig het nie. Die onlangs hier begrawe. Indoena sendingstasie is, voorlopig, vir van God? 'n Sendeling hom net 'n middel tot 'n doel. miskien? Baas se enigste droom is om Hy verken dadelik die Zambezi Bl. 18: "Hoe op aarde het – soos sy oupagrootjie – 'n met die oog op 'n toerisme- oupagrootjie Dennis gedink boot op die Zambezi-rivier te bedryf./Hy wonder hoe die gaan hy 'n boot hier verby kry, kry./Hy droom oor 'n boot oupagrootjie gedink het om 'n my honne?" ... "Of het hy ook, wat toeriste sal lok: daarom boot by die Ngonye-waterval soos ons, noordwaarts gedink koop hy onmiddellik 'n boot. verby te kry. en nie suidwaarts, terug na die beskawing toe nie?" Hy begin aktief werk aan sy Bl. 25: Baas vergelyk die notas droom om 'n boot te bou – en wat hy gedurende die dag die droom word uitgebrei met gemaak het met die inligting op die moontlikhede wat so 'n boot die kaarte van die Zambezi ... vir toerisme kan hê. Bl. 28 'n Mens kan dieselfde grootte boot bou met 'n vlakker diepgang. Veel vlakker. Baas se ontmoeting met Nie net gee hy sy laaste Bl. 30: Die pille het haar naar Manuel se gesin beïnvloed malariamedisyne vir die dog- gemaak, maar sy is beter. Hy sy droom oor toerisme en 'n tertjie nie, maar hy vertrou laat haar die volgende vier pille gemaklike, onbetrokke lewe, hulle met inligting oor sy drink. want skielik moet hy sy droom/begin maandeliks vir Bl. 30: Baas vertel dat hy kom droom/lewensmiddele met hulle kos aflewer – alhoewel hy vasstel het tot waar 'n mens mense deel. dink hy wil niks met die mense met 'n groot boot kan vaar, van Barotseland te doen hê want eendag ... Hy wil mense nie. van ander lande kom wys hoe die mense van die Zambezi leef. Bl. 35: Vir Manuel en sy gesin koop hy pakke mieliemeel en suiker ... Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 21 DBE/November 2022 NSS – Nasienriglyne Ook Baas se houding/inge- Hy vermoed dat sy oupa- Bl. 34: Niemand anders as steldheid dat hy net vir sy grootjie die bougainvillea ge- Dennis Chipman kon hierdie honde omgee en by niks plant het./begin dit versorg. ranker geplant het nie ... anders betrokke wil wees Die bougainvillea bewys aan nie, word getoets as hy die Baas (onbewustelik) dat selfs Bl. 36: ... en by die hardeware- bougainvillea se blombotsel- sy oupagrootjie by meer as 'n winkel 'n sakkie kunsmis vir sy tjies raaksien. boot betrokke was. oupagrootjie se bougainvillea. Baas se drome oor die boot Mense stroom na hom vir Bl. 42: "Hier is altyd genoeg word in die wiele gery deur chlorokienpille vir malaria en mense as daar vleis in die die eise/versoeke van die kos. Dit irriteer hom geweldig, kamp is ..." plaaslike mense; Baas raak want die khuta/siekes se eise/ toenemend gefrustreerd, teenwoordigheid/versoeke ver- Bl. 42: "Maar jy weet tog ek het omdat hy nog nie besef dat oorsaak dat hy nie geld/tyd het nie meer pille nie. As ek reg hy ook dáármee in die om aan die boot te werk nie. onthou, is dit jy wat die laaste oupagrootjie se voetspore dosis gevat het." moet volg nie. Bl. 43: Sê vir daardie ouma Essie van jou ek is nie gestuur nie en ek is vir seker nie hier om enigiemand te kom help nie. Baas hou nie rekening met Grace verpleeg hom en tree Bl. 42: Die honde wou haar nie die moontlikheid dat sy namens hom op deur reëlings naby die huis toelaat nie. Sy drome/bootbouery/jagtery te tref om hom by die hospitaal het vir hulle vleis gekoop ... deur malaria in die wiele gery te kry. Sy sorg ook vir sy Hulle was honger. kan word nie. honde. Bl. 42: Sy kon Dinsdag eers in die huis kom. Sy het gesien dat hy van sy bed afgeval het. Bl. 47: By Manaka sien Grace dat Baas nog nie weer sy bewussyn herwin het nie. Sy vat vir hom skoon klere ... Grace, as selfaangestelde Ouma Essie voel dat Baas met Bl.43: My ouma Essie ... het versorger op Manaka, is die 'n ander doel na Manaka gesê sy sal meneer Baas gaan eerste een wat Baas inlig dat gestuur is – nié om 'n boot te roep, want sy weet die tyd het Ouma Essie se siening van bou nie, maar omdat die Here gekom dat iemand gestuur syne verskil. hom soontoe gestuur het om word om die mense van ander te help. Baas is intens Manaka te help. ontsteld, omdat hy steeds droom oor 'n boot./hy steeds Bl. 63: "... Maak dit vir julle niks van siekes en armes wil saak dat ek ook 'n lewe het om weet nie. te leef? Dink jy ek het Barotseland toe gekom om verantwoordelik te voel vir almal se skete en kwale ... ?" Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 22 DBE/November 2022 NSS – Nasienriglyne Baas se lewe op Manaka Sy wys hom daarop dat daar Bl. 63: Miskien moet ek ook word verder gekompliseer belangriker dinge as die boot reguit praat. As die Here daar wanneer Grace haar oor is. by Manaka vir jou kom sê het Baas se koms na Manaka jy gaan nie van hierdie siekte uitspreek: sy glo dat Baas, gesond word nie en daar is net net soos sy oupagrootjie, één ding wat jy nog kan kies Manaka toe gestúúr is. om klaar te maak ... sou jy die boot gekies het?" Sy glo ook dat Baas met 'n Bl. 95: Om my te help om 'n ander doel na Manaka gestuur werk te kry, en om die pad vir is, naamlik om haar te help. die sendelinge oop te maak, is miskien ... waarvoor die Here jou na Manaka toe gestuur het. Grace verwys na Baas se Bl. 95: Miskien is dit ook hoe oupagrootjie as die eerste Hy die eerste sendeling sendeling, die een wat Manaka gestuur het om Manaka te toe gestuur is. begin, lank voor my oupagrootjie se tyd. Grace noem aan Baas dat sy Bl. 93: "... Dit is nie ek wat jou omgeehart van die Here af die oë gegee het waarmee jy al kom. hierdie dinge sien nie ... Ook die ore wat die Here jou gegee het, is gemaak om te hoor wat Hy graag wil hê jy moet hoor …" Ouma Essie plant die saadjie Sy sê indirek vir Baas dat hy, Bl. 117: Die man wat deur die in Baas dat die droom van soos sy oupagrootjie, deur die Here uitverkies en gestuur is die oupagrootjie, wat sy eie Here uitverkies is om na om die saadjie vir Hom te kom droom geword het, deel van Manaka te kom vir 'n ander plant, was 'n jagter. sy roeping op Manaka doel as wat hy najaag. vorm./gee vir Baas interes- Bl. 118: Sy kyk reguit na Baas. sante inligting oor sy oupa- En wie weet of jy nie met die grootjie wat Baas met nuwe oog op 'n tyd soos hierdie verwondering oor sy voor- Manaka toe gestuur is nie. saat vul. Ouma Essie konfronteer Sy probeer hom oortuig dat sy Bl. 122: "Wat wil jy met die Baas oor die feit dat hy sy identiteit geleë is in die drome boot maak?" Ouma Essie menswees rondom sy boot- wat die Here vir sy kinders gee. staan vas teen Baas. Haar droom bou. liggaamshitte is soos sy eie. "Die drome wat die kinders van die Here droom, is die drome wat Hy vir hulle géé om te droom, jongman." Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 23 DBE/November 2022 NSS – Nasienriglyne Baas se stryd oor waarom hy Aanvanklik baklei hy ten Bl. 94: "Ek is nie hiernatoe op Manaka is, word hewiger: sterkste oor die gedagte dat hy gestuur nie. Ek is op my eie hy besef daar is baie Manaka toe gestuur is. hier. Hou nou op met hierdie inligting oor sy oupagrootjie deuntjie ..." waarvan hy nie bewus is/was nie./ Hy voel vasgedruk oor die feit Bl. 94: "Ek moet die sendelinge Hy besef toenemend dat dat al hoe meer mense op hom help om hier op my eie werf in Grace en Ouma Essie reg is staatmaak vir hulp. te trek sodat jy 'n werk kan om ooreenkomste tussen kry ..." hom en sy oupagrootjie uit te wys./ Bl. 95: "Om my te help om 'n Hy ervaar toenemend dat hy werk te kry, en om die pad vir al minder by sy boot uitkom die sendelinge oop te maak, is omdat hy al meer deur miskien party van die werke Manaka se nood/behoeftes/ waarvoor die Here jou na probleme betrek word./ Manaka toe gestuur het. Hy begin al meer inligting Miskien is dit ook hoe Hy die oor sy oupagrootjie inwin. eerste sendeling gestuur het om Manaka te begin ..." Grace se verwysing na Baas Bl. 96: "Wat weet jy van die se oupagrootjie in dieselfde sendeling wat Manaka begin konteks waarna sy na hom het?" ... "My ouma Essie is die verwys, laat hom met meer een wat van hom weet." belangstelling na haar en Ouma Essie se woorde luister. Die teenwoordigheid van die Baas besef nog nie dat hý die Bl. 154: "Wat maak van 'n onwelkome sendelingpaar en aangewese persoon is nie, mens 'n Christen, Grieseltjie?" oom Scholtzie is vir Baas 'n maar begin al meer vrae belangrike aanduiding dat oor Christenskap/geloof vra./ Bl. 155: "Christenskap is nie Barotseland wel 'n behoefte Hoewel Baas niks met goeie werk nie. Christenskap is aan 'n geestelike leier het; godsdiens/geloof te make wou 'n gesindheid, sê ek altyd vir Baas kan Griesel du Pisani hê nie, begin hy tog nadink oor Nanna. Gaan lees jou Bybel ..." nie verdra nie, wat die deur wat hy hoor. vir 'n ander leier ooplaat. Baas begin al hoe meer soek Baas begin lees in sy ma se Bl. 210: Ek het my laat vind na antwoorde totdat hy Bybel asook uiteindelik in deur die wat My nie gesoek het gaandeweg besef waaroor Whitey se Bybel en raak bewus nie, het hy in Whitey se Bybel Ouma Essie se woorde gaan. van 'n groter prentjie vir sy gelees. Ek het verskyn aan die lewe as net dié van 'n boot. wat na my nie gevra het nie. Ouma Essie verduidelik dat Bl. 105: "... Dit is om kos te gee ook die Du Pisani's met 'n doel vir die baie mense wat die na hom gestuur is. Here na jou toe gestuur het." Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 24 DBE/November 2022 NSS – Nasienriglyne Baas beleef toenemend dat Sy noem dat sy en haar muluti Bl. 117: "Die man wat deur die hy onbewustelik na Manaka Joseph nie by Manaka kon Here uitverkies en gestuur is gestuur is, want hy kry al kom werk het as die eerste om die saadjie vir Hom te kom meer van Ouma Essie/Grace/ sendeling nie./die sending- plant, was 'n jagter. My muluti Whitey inligting oor die sen- stasie begin het nie. Joseph Mulambwa se pa én sy dingstasie/sy oupagrootjie/ Gevolglik besef Baas dat sy oupa en die hele familie die rol van die sendingstasie oupagrootjie 'n baie groter rol Mulambwas, vrouens, kinders, in die verlede. in Barotseland vervul het: hy almal ... is op een dag hier by was vir die mense 'n gees- Manaka onder hierdie telike leier, onderwyser, ver- worsboom in hierdie rivier sorger; boonop was Manaka 'n gedoop ..." plek waar samekomste gehou Bl. 118: Sy kyk reguit na Baas. is. "En wie weet of jy nie ... Manaka toe gestuur is nie." Baas kom al hoe meer onder Whitey vertel hom dat die Bl. 174: "... Volgens die stories die indruk van die oupa- oupagrootjie die sendingstasie wat so deur die geslagte grootjie se Christenskap/ begin het en dat die oupa- gekom het ... Hy wou 'n boot ander ooreenkomste wat hy grootjie met 'n Tibelelo getrou bou om die Zambezi te tem ... met sy oupagrootjie het. het. Die oupagrootjie het ook, Toe ontwerp hy 'n kanaal om soos Baas, as "Baas" bekend- die waterval ..." gestaan. Bl. 177: "In al daardie jare het hy glo net een keer terug- gegaan beskawing toe ... Daardie vrou se naam was Tibelelo." Bl. 178: "... Hy was nogal 'n groot ou Christen ook ... Hy het my oumagrootjie eers gedoop voor hy met haar gaan trou ... " As gevolg van al die vertel- Baas soek daadwerklik na Bl. 154: "Wat maak van 'n lings oor die oupagrootjie, antwoorde oor wat van 'n mens mens 'n Christen, Grieseltjie?" val die legkaartstukke vir 'n Christen maak. Nanna en Baas in plek: nie net ontdek Griesel sê dat dit 'n gesindheid Bl. 155: "Christenskap is nie hy wie sy oupagrootjie is, wat nie vir Baas enige goeie werk nie. Christenskap is werklik was nie, maar Baas berusting bring nie. Ouma 'n gesindheid, sê ek altyd vir leer homself beter ken en Essie sê dan dat elke mens 'n Nanna. Gaan lees jou Bybel ..." verstaan. reg het om 'n Christen te wees Bl. 163: "... Deur alles wat ek en sy stuur hom om in die verloor het ... Maar toe ek van Bybel antwoorde te gaan soek. my huis hier by Manaka Die feit dat ouma Essie self weggevat word, en van my deur stadiums van twyfel kerk af ... Toe het ek ... my gegaan het, is vir Baas Bybel in die rivier gegooi, genoegsaam bewys dat hy nog muluti ..." altyd 'n Christen was, al het hy getwyfel. Bl. 202: "Jou reg om 'n Christen te wees maak van jou 'n Christen. ... Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 25 DBE/November 2022 NSS – Nasienriglyne Whitey se woorde dat Baas Baas leer by Whitey dat dit 'n Bl. 178: " ... Ek help mense Manaka toe gestuur is om familiekwaal is om by mense omdat ek daarvan hou om mense te help, plaas Ouma betrokke te raak en mense te hulle te help, nie omdat ek iets Essie se woorde in help. terug verwag nie. Dis 'n perspektief. familiekwaal ..." As Baas in sy ma se Bybel Hy verval toenemend in Bl. 103: Die wysie wat sy sien sy het sy naam en herinneringe aan kerkdienste neurie ... klink vir hom soos geboortedatum daarin ge- en bidure van sy kinderjare in "Bly by my, Heer", een van die skryf, besef hy dat ook sý 'n sy soeke na die antwoord oor kerkliedjies wat hy uit sy ander droom/doel vir hom, wat van 'n mens 'n Christen jeugjare onthou. haar kind, se lewe gehad het. maak./'n oplossing vir sy stryd. Bl. 159: Daar het mense op die plaas gekom. Sy pa het gesê hulle is van die AEB. Hulle het saans bidure gehou. Die bure het ook gekom ... Baas stry nie meer teen die Hy gaan lees Romeine 10, Bl. 210: Ek het My laat vind gedagte van 'n roeping en Ouma Essie se verse, in deur die wat My nie gesoek het Christenskap nie. Hy lê die Whitey se Bybel. nie, het hy in Whitey se Bybel droom van onbetrokkenheid gelees. Ek het verskyn aan die en 'n toerismebesigheid af. wat na My nie gevra het nie. Hoekom het hy nooit gewonder of hy die Bybel glo, tot ouma Essie dit vir hom gevra het nie? Whitey noem aan Baas dat hy Bl. 224: "Mense soos jy, Baas, wonder of die oupagrootjie 'n ek ook, for that matter, ek Christen was voor hy Manaka wonder baie oor ons ... En my toe gekom het en of hy dit op oupagrootjie. Dit tickle my. Sou Manaka geword het – en dit hy 'n Christen gewees het voor laat Baas besef dat die hy Afrika toe gekom het, dink oupagrootjie se droom moont- jy? ... Dis 'n wêreld hierdie wat lik op Manaka verander het. 'n mens maklik 'n Christen kan laat word." Baas se eerste daad as Bl. 226: Baas gee vir hom die sendeling, naamlik om 'n Bybel Bybel. "Vat dit vir jou. Ek het aan iemand te gee, vervul hy nog een," sê hy. deur die oupagrootjie se Bybel aan Whitey te gee. Al die verskillende ervarings op Bl. 234: Die klanke van Nanna Manaka maak skielik vir Baas, se kitaar dryf na hom toe aan. in die groter prentjie van sy Wie weet of jy nie met die oog roeping na Manaka, sin. op 'n tyd soos hierdie Manaka toe gestuur is nie? het ouma Essie gesê ... En hoe 'n kamp- vuur in die nag werk ... waar Manuel ... sit en wag vir iemand om sy siek kind gesond te maak? Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 26 DBE/November 2022 NSS – Nasienriglyne Uiteindelik aanvaar Baas sy Baas aanvaar sy roeping en Bl. 243: "Dankie, ouma Essie," roeping as geestelike leier verantwoordelikheid teenoor sê hy. "Ek het dit nie meer op Manaka, net soos sy die mense van Manaka. Hy nodig nie." oupagrootjie – dit word sy vind homself en besef dat nuwe identiteit. ouma Essie se woorde kosbare Bl. 243: "Meneer Baas kan vir waarheid dra: soos sy ons bid," sê meneer Jos. Die oupagrootjie, moet hy diens- mense om die bed vat hande baar wees. ... Bl. 244: "Die deure en die vensters vir die kerk en vir die huis het gekom," sê Baas. Die kandidaat bied 'n gepaste slot aan. [25] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 27 DBE/November 2022 NSS – Nasienriglyne VRAAG 9: MANAKA PLEK VAN DIE HORINGS – KONTEKSTUELE VRAAG Vraag Antwoord Punt 9.1 Manaka/Barotseland/die sendingstasie  1 9.2 Ja Baas het teen sy sin sy laaste malariapille aan Grace gegee en toe self malaria opgedoen./kan homself nie keer om ander mense te help nie./is so oorval deur mense in nood dat hy nie aanhoudend nee kon sê nie. OF Nee Baas weier aanvanklik om die pille na Grace te neem, maar verander later van plan./maak dit van die begin af duidelik dat hy nie Manaka toe gekom het om mense te help nie en besluit self anders.  1 Die kandidaat bied enige soortgelyke antwoord vir EEN punt aan. 9.3.1 Manuel se dogtertjie  1 EN Baas koop/neem daarna elke maand vir Manuel en sy gesin kos./Baas help daarna ook ander mense in nood.  1 9.3.2 Baas wil nie by die mense van Manaka betrokke raak nie, maar hy kan homself nie keer om mense in nood te help nie./alleen gelos word om sy boot te bou, maar al hoe meer mense kom na hom toe vir hulp.  1 Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan. EN Whitey  1 9.4.1 Ja Baas is siek/het malaria/is koorsig/deurmekaar en kan nie geblameer word vir sy ongeskiktheid nie. OF Nee Grace is die enigste een wat vir Baas in sy siektetoestand help./verdien dat hy dankbaar is vir haar hulp.  1 Die kandidaat bied enige soortgelyke antwoord vir EEN punt aan. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 28 DBE/November 2022 NSS – Nasienriglyne 9.4.2 Die sendelinge/Du Pisani's/Nanna en Griesel (du Pisani)/oom Scholtzie  1 EN Nanna (du Pisani) laat Baas besef dat hy alleen is, net soos die roep van die moerasfiskale hom daaraan herinner dat hy nie 'n maat het nie.  1 Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan. 9.5.1 Grace se noemnaam is dieselfde as Baas se ma se naam.  Grace se stamnaam/Tibelelo is dieselfde as die oupagrootjie se eerste vrou se naam.  2 Die kandidaat bied TWEE antwoorde vir EEN punt elk aan. 9.5.2 Riekert  1 9.6 Aanvanklik is Baas geïrriteerd/ongeskik met Grace/wens dat Grace hom wil uitlos, maar later laat hy haar toe om as voorsiener/verkoper van sy vleis/versorger van hom/sy honde op te tree.  1 Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan. EN Baas besef dat hy vir Grace nodig het as hy nie meer geld het nie./sien dat Grace beter ruilhandel met die Lozi-mense doen./besef dat hy 'n vrou se hand in sy lewe mis./gevoelens vir haar ontwikkel.  1 Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan. 9.7 Sy leer hom dat jy alle mense met respek moet hanteer. Sy leer hom die Lozi-kultuur ken. Sy leer hom dat mense vir mekaar moet sorg (soos sy daar doen).  3 Die kandidaat bied DRIE antwoorde vir EEN punt elk aan. 9.8 Die oupagrootjie se skoonpa/skoonfamilie het sy kind weggevat (na sy vrou se dood) omdat hy nog lobolaskuld gehad het.  1 Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan. EN Baas betaal mnr. Johnnie se uitstaande lobolaskuld (wat dieselfde as die oupagrootjie s'n is) sodat hy sy vrou en kind terug kan kry.  1 Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 29 DBE/November 2022 NSS – Nasienriglyne 9.9 Nee Die man na wie Whitey verwys/Whitey se oupagrootjie/die Kanadees is ook Baas se oupagrootjie./ Baas soek al heeltyd na meer inligting oor die oupagrootjie./het al selfs vir ouma Essie oor hom uitgevra./ Whitey dien as bron van inligting oor die ontbrekende inligting oor die oupagrootjie wat Baas nie weet nie./ Baas besef dat hy ook oor inligting oor die oupagrootjie beskik wat hy vir Whitey kan vertel.  2 Die kandidaat bied TWEE soortgelyke antwoorde vir EEN punt elk aan. Die kandidaat kan nie JA as antwoord aanbied nie. 9.10 Whitey gee vir Baas (en Grace) 'n gratis geleentheid terug Manaka toe (met sy houtlorrie).  1 9.11 Ubuntu/Die wat het, help diegene wat nie het nie.  1 9.12 Grace dra kos aan vir Baas en sy honde./kook kos vir Baas en sy honde./maak seker daar is kos vir hom deur sy ruilhandel/verkope te behartig./Grace voorsien Baas van die nodige inligting oor die khuta./tradisies van die Lozistam.  Whitey voorsien Baas van die nodige inligting oor die oupagrootjie./houtplanke vir die houtbankies onder die worsboom. 2 Die kandidaat bied TWEE soortgelyke antwoorde vir EEN punt elk aan. [25] TOTAAL AFDELING B: 25 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 30 DBE/November 2022 NSS – Nasienriglyne VATMAAR – AHM SCHOLTZ VRAAG 10: VATMAAR – OPSTELVRAAG Hierdie vraag word aan die hand van die aangehegte RUBRIEK VIR DIE NASIEN VAN DIE OPSTELVRAAG VIR DIE ROMAN EN DRAMA nagesien. LET WEL:  Dis 'n breë raamwerk van feite.  Al die feite hoef nie genoem te word nie. ARGUMENT ONDERSTEUNENDE BEWYS OF AANHALING/PARAFRASE Die kandidaat bied 'n gepaste inleiding aan. Tant Wonnie In die roman is dit uit die Tant Wonnie sê dat hulle nie Bl. 33: Ons kan nie verwag om staanspoor duidelik dat Tant die kerksaal verniet moet die kerksaal en sy staanplek Wonnie volgens vaste verwag nie, hulle moet verniet te kry nie. Ons is nie beginsels lewe. daarvoor werk. daaraan gewoond om dinge vir niks te kry nie. Ons het nog altyd gewerk vir wat ons wil hê. Tant Wonnie besluit dat die Bl. 33: Sy het twee aangewys: kerkerf gekoop moet word en Loop by elke huisgesin langs vaardig 'n seuntjie en dogtertjie en hulle sal iets in die sakkie af om geld by die mense te sit. Mense, gee met 'n goeie kollekteer. hart, het sy gesê, dit maak nie saak hoe min dit is nie. Indien 'n huisgesin nie kan gee Bl. 33: as daar 'n gesin is wat nie, moet hulle slegs hul hand niks het om in die twaksakkie op die sakkie sit, want dit sal te sit nie, sê dan vir die tante hul seën bevestig. of die oom om net aan die sakkie te raak sodat ons hulle seëning kan hê. Tant Wonnie het alles in Tant Wonnie woon in 'n kamer Bl. 110: ... , moes Tant haar vermoë gedoen om van 'n huis wat sy aan Mister Wonnie die groot huis aan huisvesting vir haar en haar Wingrove verkoop het – leef Mister Wingrove verkoop. Sy twee dogters te kry, al moes op ander se genade. het net die buitekamer sy haar trots in haar sak uitgehou en gesê een kamer is steek. beter as geen kamer nie. Tant Wonnie glo sy moet Tant Wonnie deel met die Bl. 111: ... , sal die water deel soos in die geval met armes van Vatmaar, sy kon lewenslank aan Tant Wonnie water en vleis. water gee soos sy wil en as behoort. Sy kon dit weggee daar 'n slagding is, het sy vleis soos sy wou. En soos dit gaan ook gedeel. met mense wat regtig arm is, is die water en die meeste van die bulletjie se vleis met die mense gedeel. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 31 DBE/November 2022 NSS – Nasienriglyne Tant Wonnie vra nie 'n vaste Mense betaal soms met sout Bl. 111: Tant Wonnie wou prys vir haar medisyne wat vir hul medisyne, omdat Tant nooit sê hoeveel die medisyne sy aan die inwoners Wonnie sê hulle kan gee wat kos nie, ook al het hulle haar voorsien nie. hulle wil. reguit gevra. Sy het net gesê: Gee wat jy wil. Tant Wonnie is onwrikbaar Tant Wonnie se behoefte aan Bl. 112: Tant Wonnie was uit- in haar geloof – sy glo God se Woord is deurlopend gehonger na die Woord van sonder om te twyfel. en sy het geglo; sonder twyfel God. Sy het dit geglo soos sy dit gehoor het en nooit enige vrae gevra nie. Tant Wonnie skroom nie om Tant Wonnie praat reguit met Bl. 113: ... ek gaan jou nou vir Suzan die waarheid te Suzan en sê vir haar dat die vertel wat my ma vir my vertel vertel wat die Venter-seuns seuns seks met haar wil hê, het toe ek so oud soos jy was. met haar probeer nie. netso sal ouer mans ook alles Mans, het sy gesê, sal alles probeer om 'n jong meisie vir doen om 'n jong meisie soos jy dieselfde doel aan te keer. in die hande te kry, veral ouer mans. Hulle verkies om by jong meisies te slaap want hulle sê dit laat hulle jonger voel. Jy weet wat ek bedoel met slaap? Tant Wonnie begin skoon Die buitekamer is gestroop Bl. 136: Sy en Suzan het 'n toe sy van Sannah se daarom besluit Tant Wonnie nuwe lewe in armoede begin, begrafnis kom en haar om met die geld tot haar met net Kaaitjie se tien buitekamer is geplunder. beskikking die buitekamer sjielings 'n maand wat sy by weer op te knap. Mevrou Bosman verdien het. Tant Wonnie vlek in die hof Tant Wonnie verklaar in die Bl. 179: Mineer, het sy gesê, haar geskiedenis van haar hof dat sy die eerste keer praat dit is die eerste keer lat ek met en haar man oop. oor haar "huwelik". iemand van my troue praat. Kaaitjie Kaatjie en haar ma het 'n Kaaitjie het in die Pan gewerk Bl. 111: Tant Wonnie en goeie verhouding met en het seker gemaak sy kom Suzan het goed klaar gekom. mekaar, alhoewel sy in die net een keer 'n maand op 'n Sy en Kaaitjie, haar oudste Pan gewerk het. Sondag kuier. dogter, ook, maar Kaatjie het in die Pan by Miesies Bosman gewerk en net een Sondag elke maand kom kuier. Kaaitjie is pligsgetrou, want Kaaitjie laat Suzan wag; sy wil Bl. 146: Hou nou op, my toe Suzan onverwags eers die kinders was voordat suster, daar is nie nou tyd om opdaag, wil sy eers haar hulle kan gesels. te praat nie, sê Kaatjie. Sit hier werk klaarmaak, alvorens op die klip. Ek moet net gou hulle kan praat. die kinders gaan was. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 32 DBE/November 2022 NSS – Nasienriglyne Kaaitjie doen die regte ding Kaaitjie neem nie net aan dat Bl. 147: Ek het die miesies deur mevrou Bosman sy daar mag slaap net omdat gevra of my suster vanaand by toestemming te vra as Suzan haar suster is nie; my mag slaap. Suzan onverwags opdaag. Kaaitjie tree reg op om toestemming te vra. Kaaitjie doen haar tekort om Kaaitjie gee haar kos vir Bl. 147: Ek het nie kos vir jou haar bord kos vir Suzan te Suzan sonder om twee keer te suster ook nie. Dankie, gee. dink toe Mevrou Bosman sê Miesies. Kaaitjie het die bord sy het nie nog kos vir die voor Suzan gesit. Eet jy maar. suster nie. Kaaitjie gee haarself met Kaaitjie weet presies watter Bl. 148: ... : Kan ek inkom? hart en siel in haar tyd Kenneth kom kuier, Kaaitjie het stil bly staan en verhouding met Kenneth. derhalwe is woorde nie nodig sonder om 'n woord te sê haar wanneer hulle herenig nie. arms oopgemaak. Hy het oor die drumpel gestap en hulle het mekaar styf vasgehou. Kaaitjie tree in haar handel Kaaitjie reageer positief toe Bl. 150: Ek wil graag vir jou en wandel so op dat sy nie Kenneth sê as hy vir haar kom kuier. Ek belowe jou, ander mense ontstel nie. gaan kom kuier, gaan hy hom Kaaitjie, ek sal my gedra. ... Ek gedra, waarop Kaaitjie sê dat sal myself ook gedra, Mineer, sy haar ook sal gedra. het sy geantwoord. Suzan Suzan en haar ma staan in Wanneer Suzan en haar ma in Bl. 111: Tant Wonnie en Suzan 'n goeie verhouding en hulle mekaar se teenwoordigheid is, het goed klaar gekom. ... Tant teenwoordigheid bymekaar is woorde nie nodig om hulle Wonnie en Suzan het soms het nie woorde nodig nie. bewus te maak van mekaar ure lank saam gesit sonder om nie. 'n woord te sê. Suzan leef haar geloof uit Suzan dank God vir elke nuwe Bl. 112: ... die twee op hulle se deur te bid vir elke nuwe dag en die ete – al eet hulle knieë gegaan en God gedank dag en die kos wat hulle eet. net een keer 'n dag. vir die koms van die dag. Hulle het gewoonlik net een keer 'n dag geëet, en dan het die twee bymekaar gestaan, ... en gesê: Dankie Vader ... Suzan is die vriendelikheid Suzan se vriendelikheid het Bl. 112: Suzan het almal met 'n self; sy het almal met 'n gemaak dat haar ma haar aan glimlag gegroet, wat meer as glimlag gegroet. almal aanbeveel het, indien woorde gesê het. ... As daar iets gedoen moet word. enigiemand iets gedoen wou hê, is daar altyd gesê: Gaan vra vir Suzan. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 33 DBE/November 2022 NSS – Nasienriglyne Suzan is 'n broodwinner en Almal vra Suzan as hulle iets Bl. 113: Suzan was haar ma se werk oral waar daar iets is gedoen wil hê. Sy werk by broodwinner. Sy het gereeld om te doen. Oom Chai en melk Antie Oom Chai se huis aan die kant Venter se koeie. gemaak, maar soggens vroeg moes sy eers na die Venters toe om hulle troppie Switserse en ander melkbokke te melk. Suzan wil nie lastig wees of Suzan wil nooit Auntie Venter Bl. 113: Sy het Antie Venter mense pla nie. vroeg wakker maak vir die gevra om dit die vorige dag al melkemmers wat sy gebruik daar neer te sit sodat sy hulle wanneer sy die koeie gemelk nie so vroeg hoef wakker te het nie, maar het liewer gevra maak nie. dat dit al die vorige middag uitgesit moet word. Suzan steek niks weg vir Toe die Venter-seuns gedurig Bl. 113: Hulle wou altyd aan haar ma nie. aan Suzan vat, aan haar hare Suzan vat en het aanmekaar en wange, wonder sy en vra probeer om aan haar hare en haar ma een aand. haar wange te raak. Hoekom? Een aand het sy dit vir haar ma gevra. Die kandidaat bied 'n gepaste slot aan. [25] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 34 DBE/November 2022 NSS – Nasienriglyne VRAAG 11: VATMAAR – KONTEKSTUELE VRAAG Vraag Antwoord Punt 11.1 Vir die inwyding van die kerk  1 11.2.1 Die Vatmaar-mense het respek/waardering/agting vir die dames (se lewenswaardes). 1 Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan. 11.2.2 Nee Sus Bet het, anders as Vatmaar se mense, haar besittings opgepas./geglo die kultuurerfenis moet behoue bly./was die enigste een wat Ta Vuurmaak tot die einde versorg het. Tant Wonnie was, anders as Vatmaar se mense, trots./het geglo jy moet werk vir wat jy wil hê./haar godsdienstige waardes uitgeleef./het skoon volgens haar waardes geleef./ Tant Wonnie was altyd dankbaar./nie haatdraend of wrokkig nie./ Haar innerlike waardes het by haar uitgestraal sodat mense vir haar respek gehad het./sy het geglo geld kan nie alles koop nie. OF Ja Sus Bet: het geglo 'n mens moet skelm-slim wees./nie uitgevang word as jy skelm is nie (net soos Vatmaar se mense). 1 Tant Wonnie: het omgegee/naasteliefde uitgeleef soos Vatmaar se mense.  1 Die kandidaat mag 'n JA-antwoord by een karakter en 'n NEE-antwoord by die ander karakter gee. Die kandidaat MOET na albei karakters AFSONDERLIK vir een punt elk verwys. 11.3.1 Ja Tant Wonnie sê aan hulle dat hulle moet werk vir dit wat hulle wil hê. OF Nee Daar is vir Du Toitspan 'n terrein vir 'n kerk opsy gesit.  1 Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan. 11.3.2 Een van die ouderlinge van die moedergemeente moet Oom Chai ontmoet (om die mense van Vatmaar te leer ken).  Oom Chai sal die ouderling van die kerk wees wat moet toesien dat alles op 'n Christelike manier gedoen word.  As daar nie 'n ouderling van die moedergemeente beskikbaar is nie, moet oom Chai vir die diens sorg.  3 Die kandidaat bied DRIE antwoorde vir EEN punt elk aan. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 35 DBE/November 2022 NSS – Nasienriglyne 11.4 Oom Chai het die bruikbare items van die afgebrande huise gevat.  Oom Flip het diamante gevat.  2 EN Vat wat jy nodig het.  1 11.5 Die mense van Vatmaar dra die beste klere wat hulle besit uit respek vir die kerk.  1 Die mense van Du Toitspan het deftig/spoggerig aangetrek as teken van hulle welvaart.  1 Die kandidaat bied TWEE antwoorde vir EEN punt elk aan. 11.6 Ouma Lewies  1 EN Ja Haar man/Oupa Lewies was betrokke by die onderhandelings van die oprigting van die kerk.  1 Die kandidaat kan nie 'n NEE-antwoord aanbied nie. 11.7 Na Kenneth se ouerhuis/Kimberley  1 EN Hy het gewroeg met die onsekerheid of sy ouers vir hom en Suzan gaan aanvaar of wegjaag./ Hy is lief vir Suzan, alhoewel sy ongeletterd is, maar hy weet sy ouers wil hê dat hy met 'n geleerde vrou trou.  1 Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt elk aan. 11.8 'n Mens sou verwag dat iets waarop jy trots is, voordelig sal wees, maar nou bring dit hartseer./dakloosheid.  1 Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan. Die kandidaat bied albei dele van die ironie vir EEN punt aan. 11.9 Tant Wonnie se kinders is nooit weer gesien nie.  Alles wat sy verteenwoordig het, is weg.  2 Die kandidaat bied TWEE antwoorde vir EEN punt elk aan. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 36 DBE/November 2022 NSS – Nasienriglyne 11.10 Kenneth bou 'n kliniek wat na Kathrina se dood na haar vernoem is./ Hy bou die kliniek ter nagedagtenis aan Kaaitjie.  1 Die kandidaat bied 'n antwoord vir EEN punt aan. EN Die baba/Heinrich is Kaaitjie se kind. 1 11.11.1 Hulle albei gee om vir ander mense./ Hulle is hulpvaardig./ Hulle is vriendelik./ Hulle is mededeelsaam./ Hulle is diep gelowig./ Hulle is dankbaar.  2 Die kandidaat bied TWEE antwoorde vir EEN punt elk aan. 11.11.2 Ja Aangesien Tant Wonnie Kenneth as die pa van die baba aanvaar, is dit vir Suzan makliker om met hom te assosieer.  1 Die kandidaat kan nie 'n NEE-antwoord aanbied nie. [25] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 37 DBE/November 2022 NSS – Nasienriglyne NDERWÊRELD – Fanie Viljoen VRAAG 12: ONDERWÊRELD – OPSTELVRAAG Hierdie vraag word aan die hand van die aangehegte RUBRIEK VIR DIE NASIEN VAN DIE OPSTELVRAAG VIR DIE ROMAN EN DRAMA nagesien. LET WEL:  Dis 'n breë raamwerk van feite.  Al die feite hoef nie genoem te word nie. ARGUMENTE WORD AANGEBIED EN ONDERSTEUN OF GEÏLLUSTREER DEUR NA DIE TEKS TE VERWYS. ARGUMENT ONDERSTEUNENDE BEWYS of AANHALING/PARAFRASE Die kandidaat bied 'n gepaste inleiding aan. Eckardt se valsheid teenoor Greg glo dat Eckardt 'n Bl. 53: Kan jy nou meer? In ons Greg begin wanneer hy hom nuweling by die skool is sonder laaste jaar. Sy pa moet onder 'n valse identiteit by om dit werklik te bevraagteken connections uit 'n ander wêreld die skool inskryf en reeds op dat Eckardt as 'n nuwe leerder hê. die eerste dag 'n invloed op in sy matriekjaar by die skool Greg het. aansluit. Greg word dadelik berekend Bl. 53: Moeilikheid, sien ek. deur Eckardt uitgedaag deur Hierdie ou soek moeilikheid ... die boodskap wat hy met sy Ek frons, weet nie wat hy houding uitstuur, naamlik dat bedoel nie. Ek kan sien hy hy hom nie gaan onderwerp weet dit ... Hy kan nou aan die skool se tradisionele wegloop, dink ek, maar ons sal manier van doen nie. mekaar weer sien ... Hy moet nie dink hy kan hier aankom met 'n houding nie. Ek en 'n paar van my pelle sal hom gou uitsort. Nes ons die graadagts gaan uitsort. Hardegat word sagtegat. Tydens die Trapper-oriëntasie Bl. 61: Daardie manier van sy word Greg weer eens deur gesig draai, die uitdrukking in Eckardt se kyk, wat hom aan sy oë. Alles presies net soos John herinner, gemanipuleer, my broer s'n. sodat Greg nie vir Eckardt in die tonnel afstuur nie – en so Bl. 63: Ek sien die fronse op begin hy om sy jaargroep van die ander ouens se gesigte. hom te vervreem. Maar ek gee nie om nie. Ek moes dit doen. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 38 DBE/November 2022 NSS – Nasienriglyne Eckardt begin 'n valse Greg word verblind deur Bl. 69: "Ek kom jou help," sê vriendskap met Greg smee; Eckardt se valse aanbod as hy die ou. Dis Eckardt. uiteindelik het dit Greg kamtig gaan help om die verreikende gevolge vir verlore Trappers te soek; Bl. 119: Hy is iemand met wie Greg. daardeur probeer hy 'n valse jy kan praat as dinge by die vriendskap met Greg kweek. skool pla. Die ander ouens Uiteindelik word Eckardt Greg maak alles af as 'n grap. Of se klankbord. hulle gee nie om nie. Eckardt sal luister as ek hom vertel van Nicole en hoe ek oor haar voel. Oor my pa ... En my ma wat huilend gebel het en ek wat niks daaraan kan doen nie. Bl. 174: Ek gee die woorde kans om in te sink. Ken Eckardt my dan só goed, ná net 'n paar maande? Vrek, ek dink nie eens Nicole het dit al eens besef nie, ... Eckardt gee voor om sy vriend Bl. 71: Ek weet ek is veronder- te wees, maar begin deur vir stel om so iets te rapporteer, hom 'n bier aan te bied wat maar ek besluit: what the hell, daartoe lei dat Eckardt die 4x4's kan mos nie net altyd eerste stap in die onderwêreld veilig op die teerpad bly nie, van opstand gee: hy begin hulle moet af en toe rowwe reëls oortree. terrein aandurf. Greg word onder die indruk Bl. 118: "My pa-hulle is gelaat dat Eckardt nie 'n plek Switserland toe. Henno en het waarheen hy die vakansie Janita is by hulle pelle. Ek sal kan gaan nie, en dit veroorsaak seker by die huis wees. 'n dat Eckardt hom by Greg se Bietjie stilte sal goed wees." gesin inwurm. Greg is selfs verbaas hoe gemaklik Eckardt Bl. 119: Die Vrydagoggend toe met Greg se pa oor die weg die skool sluit, is Eckardt se kom, maar hy is van die begin tasse gepak. En ek het nie sy af jaloers op hoe Eckardt en toptienlysie gekry nie, wat Nicole na mekaar kyk. beteken hy kom saam. Bl. 146: My mond hang behoorlik oop toe ek die vakansie sien hoe goed my pa en Eckardt oor die weg kom ... Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 39 DBE/November 2022 NSS – Nasienriglyne Bl. 147: “Nicole? Sy is ongelooflik. Jy is baie gelukkig om haar te hê." "Jy moet vir jou ook 'n meisie kry. Net nie myne nie. Kry jou eie. Hier's baie." Bl. 148: ... maar hoekom pla iets my? Miskien is dit omdat Nicole se oë op daardie oomblik meer oor Eckardt se bruingebrande lyf val as oor myne ... Eers toe Nicole tussen ons kom sit op haar handdoek, krul 'n effense glimlag om Eckardt se mondhoeke. Hierdie vakansie word Bl. 121: Drie dae later besluit uiteindelik ook 'n middel tot 'n die girls om te gaan shopping doel omdat Eckardt vir Greg doen … "Het ek jou al vertel van sosiale manipulasie tydens van social engineering?" hierdie tyd leer en Greg ongemaklik daaroor voel. Greg begin Eckardt sien as Bl. 120: Dis eers later dat ek dit plaasvervanger vir John. Greg besef; ek het onbewustelik gee selfs John se kamer aan John se kamer vir Eckardt Eckardt tydens hulle vakansie. gegee. Bl. 56: Ek het gesien hy is eintlik 'n cool ou. Of liewer, dit was meer as dit. Ek het iets anders in hom gesien. Iets van my broer, John. Eckardt skep 'n valse gesin Eckardt skep die indruk dat hy Bl. 90: Een van die met dieselfde agtergrond as 'n doodnormale gesin het om duimspykers gly uit en 'n foto Greg s'n en Greg val Greg verder te manipuleer, dwarrel grond toe. Ek tel dit op. daarvoor. sodat Greg al hoe meer met Dit is van 'n man, vrou en twee hom kan assosieer. kinders. "Jou pa-hulle?" vra ek. Bl. 91: "Wat doen jou pa?" "Hy voer staal in van Japan en Switzerland. Hier verkoop hy dit ten duurste ..." "So, min of meer die standaard high-living family tipe ding," sê ek. "Jip, soos die res van die ouens hier. Die clones." Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 40 DBE/November 2022 NSS – Nasienriglyne Aangesien Greg verkeerdelik Bl. 70: "So, het jy ook een van die indruk kry dat Eckardt daardie pa's?" "Jy ook?" begrip het vir sy Eckardt trek sy skouers op. omstandighede en die druk wat "Seker nie so erg nie. Maar wat sy pa op hom plaas, begin hy dink jy maak ek hier? Clones, Eckardt al hoe meer vertrou en hè, almal van ons – clones van glo. ons pa's. Dis wat hulle hier met ons doen, issit nie? Hulle breinspoel ons sodat ons mooi kan glimlag, die regte dinge doen en sê." "En in pappa se voetspore kan volg," voltooi ek die sin. "Ek sien jy weet," sê Eckardt. Bl. 119: Eckardt sal luister as ek hom vertel van Nicole en hoe ek oor haar voel. Oor my pa ... En my ma wat huilend gebel het en ek wat niks daaraan kan doen nie. Eckardt skep die indruk dat hy Bl. 99: "Tja, die skole toets jou Greg se vriend is, maar kry dit kamtig, gee raad. Maar op die baie subtiel reg dat hy vir Greg ou einde is die besluit joune. teen sy pa se oorheersing en Ek dink jy moet luister na wat ten opsigte van sy jou hart sê." "... Maar ek sien al toekomsplanne opstook. Die hoe sit dit my pa se stress fyn, listige suggesties het ten levels in die rooi." "Jeez, Greg, doel om Greg teen sy pa te laat jou pa kan nie vir jou besluit rebelleer – en Greg rebelleer nie," sê Eckardt. nie net teen sy pa nie, maar ook die skoolhoof. Bl. 99: Ek wonder skielik wat John sou geswot het. Sou my pa hom steeds in 'n rigting gedruk het waar hy nie wou wees nie? Bl. 105: "Watse snert is dit?" vuur my pa nog 'n rondte af. "Van wanneer af besluit jy om jou skoolhoof se gesag te ondermyn?" "... Ek is teleurgesteld in jou, Greg." "Dan is ek ten minste nie die eerste kind wat jou teleurstel nie, Pa!" Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 41 DBE/November 2022 NSS – Nasienriglyne Eckardt begin om onder Aanvanklik prikkel Eckardt net Bl. 70: "Hoop nie jy is op die valse voorwendsels vir Greg Greg se belangstelling, maak porn sites nie?" "Sal dit nie by kuberkrakery te betrek. of hy besorg is oor Greg se waag nie. Nie by dié skool veiligheid, skep die indruk by nie, ..." Greg dat daar inligting oor kuberkrakery is wat Greg nie Bl. 70: "Baie gevaarlik wat jy weet nie – en slaag daarin dat nou doen, nè?" sê Eckardt. Greg hom uiteindelik vra om hom te leer hack. Bl. 70: "Het jy tyd, dan gaan wys ek jou 'n paar ander goed?" Bl. 70: "Nee, genuine. En selfs al was daar 'n slot, beteken dit ook nie jy surf veilig nie." Bl. 71: "Sê my, Greg," vra hy toe ek een van die biere na hom toe uithou, "het jy al 'n computer try hack?" Bl. 81: "Oukei," sê ek. "So daar is die good guys en die bad guys in die hacking-onderwê- reld." ... "Sal jy my leer?" vra ek toe Eckardt weer agteroor lê in sy stoel. Eckardt kry dit reg dat daar 'n Bl. 89: Ek maak soos hy sê. fyn balans is tussen die Die skerm verander. Die eerste volgende uitdagings vir Greg Basic Web challenge: "The ten opsigte van kuberkrakery idiot test". en sy belewenis dat hy suksesvol in hierdie uitdagings Bl. 90: "Nee wag. Voor jy gaan, is – en so iets van die wil ek jou iets wys." Eckardt adrenalien rush wat hy saam druk my terug in die stoel. "Ek met John ervaar het, beleef. is seker jy weet teen dié tyd al Maar selfs hierdie sogenaamde genoeg om die eerste sukses wat hy aanvanklik challenge agter die rug te kry beleef, vind plaas met Eckardt ... Ek scroll af deur al hierdie se hulp, net om seker te maak kodes. En daar, soos 'n groen Greg raak nie moedeloos nie. juweel tussen die ander source codes, sit die antwoord: Geluk, G-4ce. Nou's jy ook nie meer 'n tegnologiese Trapper nie, of hoe?" Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 42 DBE/November 2022 NSS – Nasienriglyne Bl. 78: "Maak toe die kamerdeur. Cyberspace se onderwêreld wag …" Donker woorde, stikvol opwinding. Onderwêreld. Net die klank daarvan laat my hoendervleis kry. Asof dit John is wat aankondig: "Hei, boet, ons gaan 'n nuwe extreme sport try." Hierdie bekendstelling aan en Bl. 70: Ja, sure. Het tog nie selfs inlok in die onderwêreld nou lus vir huiswerk nie." van kuberkrakery het 'n negatiewe invloed op Greg se Bl. 99: Twee aande later crack akademie. ek Challenge 4. En drie dae later pluk ek vir die heel eerste keer in my lewe 'n wiskundetoets. Greg se toenemende Bl. 104: Die ouens is terug van betrokkenheid by kuberkrakery die kerk. Plank en TJ kom onder die valse voorwendsel maak 'n draai, gesels oor iets van Eckardt dat hy hom vir die wat op die bus gebeur het. Ek lekkerte en/of veiligheid luister skaars. Maak later 'n daarvan leer, beïnvloed sy stupid verskoning oor 'n verhouding met sy hoofpyn sodat hulle my alleen medematrieks negatief. kan los. Bl. 106: Ek sit net daar voor my lessenaar. Iemand kom klop aan my oop kamerdeur. Ek spring vinnig op, klap die deur met 'n slag toe en skree: "Los my uit!" Bl. 123: "Is dit hoekom jy gister so weird was?" vra TJ. "Ek was nie weird nie." "Sê jy. Hoekom was jou kamerdeur gesluit?" ... "Ek is nie honger nie," antwoord ek net vinnig en staan op. "Sien julle – " "Sit!" ... " ... Dis flippen ongeskik om net te loop." Onder die valse voorwendsel Bl. 111: "Ag, jy worry verniet, dat dit net praktiese opleiding Greg. Niemand sal eens weet is, wys Eckardt vir Greg hoe ons was hier nie. Trust me. om by die skool se Anyway, jy is in hierdie skool netwerkkamer in te breek sodat om kwaliteitopleiding te kry, en Greg dit later op sy eie ook dis mos waarmee ons nou probeer doen. besig is!" Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 43 DBE/November 2022 NSS – Nasienriglyne Bl. 126: Die hoofgebou is voor my. Dis waarheen Eckardt my gevat het die aand toe ons vir die terreinbestuurder gelieg het oor die skooltaak. Dis waar die netwerkkamer is. Onder Eckardt se invloed Bl. 56: Toe hy uit is by die verwaarloos Greg toenemend deur, begin die gesprekke oor sy pligte as hoofseun en en weer vlieg. 'n Stoeigeveg oortree ander skoolreëls. breek voor in die klas uit. Ek steur my nie daaraan nie, al weet ek dit gaan later voor my kop gegooi word: "Greg, jy is hoofseun en jy het dit nie gekeer nie." Bl. 89: Dit was ure terug al ligte uit. So much vir my dissipline- preek vir die VRL's. Eckardt sleep Greg by die Bl. 138: Ek is in vet onderwêreld van kuberkrakery moeilikheid. Goed ... weet nie in sonder dat hy hom inlig oor van die hacking nie. Maar wat die onwettigheid daarvan – en as hulle uitvind? Ek kan hulle maak van Greg 'n misdadiger nie alles vertel ... sonder om in die oë van die wet. myself ook by die ding in te sleep nie. Eckardt beplan sy valse Dit veroorsaak dat hy so fokus Bl. 97: Kommer oor my verdwyning, wat 'n verdere op kuberkrakery dat hy sy skoolwerk knaag aan my invloed op baie fasette van skoolwerk nog verder gewete. Die jaar het skaars Greg se lewe het. afskeep./Greg se akademie begin en ek laat slap lê … My gaan met rasse skrede binnekant krimp sommer ineen. agteruit. Ek weet my pa sou nie hiermee tevrede wees nie. Ek sal my agterent in rat moet kry … Maar dis makliker gesê as gedaan as die onderwêreld jou naam ken en jou roep om te kom speel. Greg se verhouding met Bl. 76: Magteloos. Dis hoe ek Eckardt laat hom eerlik nou voel teen die skool en teen selfondersoek doen ten opsigte Dok Pienaar ... Nie een van die van sy eie leierskapsvermoë; ander ouens het saam met my desnieteenstaande skeep hy gestaan teen Dok nie. Is ek toenemend sy leierskapspligte dan hulle leier? af. Bl. 85: "Kom, ouens, vinniger!" por ek hulle aan. "Loser," kap een sag. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 44 DBE/November 2022 NSS – Nasienriglyne Bl. 102: Skielik onthou ek van die busse vol leerders wat kerk toe aangery moet word. Van die ouens het al hulle skoolklere aan. Ek draai terug na Kwanele. "Sal jy vir my kerkdiensbeurt instaan?" "Why?" "Daar is iets wat ek moet doen vanoggend." Bl. 165: Selfs Kwanele is minder op my case. Hy het al omtrent die VRL oorgeneem, dink ek. Dis in elk geval wat hy wou hê. Ek gee tog nie meer om nie. Greg se verhouding met sy pa Bl. 105: Small talk. Dis hoe dit gaan agteruit, want hy begin al altyd begin. Ek moet my pa hoe meer lieg vir sy pa. vertel hoe goed dit gaan met die skoolwerk. Met die rugby ... die gesensorde weergawe, natuurlik. Bl. 165: "Die huiswerk is baie. Die werk is moeilik, maar ek druk deur, Pa moenie worry nie." ... 'n Leuen, ek weet al die trein is aan die ontspoor wat die onderskeidings betref ... Weer 'n leuen. Daar is niemand wat vir my wag nie. En ek gaan ook nie rugbyoefening toe nie. Eckardt se valse inskripsie in Bl. 124: Sy staan op en gaan sy onderwêrelddagboek dat maak vir haarself 'n koppie. Ek "hulle" van hom weet/Greg se spring ook vinnig op, gaan kyk vermoede dat Dok Pienaar iets waarmee sy so druk besig was met Eckardt se verdwyning te op die rekenaar ... Langs Joan doen gehad het, veroorsaak se keyboard lê haar dagboek dat Greg sosiale manipulering oop ... Die dagboek word aan op Joan/die ander die bokant oopgehou met 'n sekretaresse toepas./'n RAT op skuifspeld en 'n kleiner stukkie Dok Pienaar se rekenaar papier. installeer. Bl. 124: "Goeiemiddag, mevrou," sê ek, "meneer Cloete hier. Ek moet vir Dok kom spreek oor iets ..." Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 45 DBE/November 2022 NSS – Nasienriglyne Bl. 125: Bel weer, maar dié keer een van die ander PA's. Bl. 145: Ek vergeet gerieflik- heidshalwe om vir haar te sê om die virusprogram weer te enable, al sal dit nie die RAT optel selfs al is dit aangeskakel nie. Bl. 186: Hulle moet my net nie nou uitvang nie, bid ek. Ek moet nog net hierdie laaste hekkie oorkom. Dan sal ek darem iets in my hande kan hou. 'n Bewys dat daar iets anders, iets groters aan die gang is. Dat Eckardt se verdwyning beplan was. Eckardt se gewaande Bl. 82: "Geluk ouens," sê ek verdwyning veroorsaak dat flouerig, skielik spyt dat ek nie Greg homself nog meer van sy deel kon wees daarvan nie. vriende onttrek. Bl. 107: Die dag is lank. Ek kan aan niks anders dink nie ... Ek hou my kamerdeur toe. Plank en TJ kom klop weer. Later Kwanele ook. Ek maak nie die deur oop nie, sê net ek swot. Ek gaan eet nie eens nie. Bl. 154: "Jy't nie lus vir 'n bietjie skaak nie?" vra hy naderhand. "Kan ons dit nie later maak nie? Ek wil net ... daar is iets waarmee ek besig is, sal net so 'n uur of wat vat, dink ek." Greg besef al hoe meer dat hy Bl. 165: Weer 'n leuen ... Loser. self 'n front aan ander voorhou. Daardie woord krap nog en dit voel ál nader aan die werklikheid. En ek moet die skyn voorhou dat alles oukei is. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 46 DBE/November 2022 NSS – Nasienriglyne Eckardt het selfs valslik 'n boek Bl. 56: Skielik vang my oog een oor depressie op sy boekrak van die boeke: Depression. gesit om die moontlikheid van Nou vir wat sal hy só iets wil selfdood ná sy verdwyning te lees? Het hy 'n probleem? ... versterk – en hierdie gedagte Skielik oorval 'n skuldgevoel dompel Greg in 'n emosionele my. Ek was amper die ou wat maalgat, want aan die een kant dinge swaar gemaak het vir beleef hy van vooraf John se hom. dood en aan die ander kant wonder hy of hy bygedra het Bl. 65: 'n Selfmoordbrief ... Ek tot Eckardt se moontlike is in 'n dwaal ... want ou, selfdood. verborge gevoelens kom wys weer gesig. Spoke uit die verlede. Bl. 66: En nou, hier tussen die bome op die grens van die skoolterrein, wonder ek: is dít die les wat wag om geleer te word? Hoe om mens te wees en die lewe aan te durf sonder 'n bulletproof baadjie wat jou beskerm teen pyn en hartseer? Bl. 72: Ek voel hoe woede my lyf oorneem. Dit is so erg dat ek 'n oomblik net eers moet stilstaan en asemhaal. Kalmeer. Bl. 92: Nes John in daardie eerste stormdae ná sy dood. Die dae van verskriklike woede. In my agterkop bly iets net sê: ek hoop Eckardt is oukei, ek hoop nie hy het iets stupids loop en aanvang nie. Eckardt erken sy valsheid as Eckardt spog dat Greg vir sy Bl. 215: ''My pa?'' ''Dis reg, die hy sy wraakplanne openbaar. valsheid geval het en so nie Candlestick-maker is jou pa ... net Dok Pienaar s'n nie, maar Toe jy vir Dok ontmasker het ook sy eie pa se wandade as die Butcher, het jy, sonder onwetend aan die lig gebring dat jy dit weet, ook jou pa vir het. die honde gegooi.'' Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 47 DBE/November 2022 NSS – Nasienriglyne Greg se menswaardigheid Bl. 215: En toe ek sien, is word aangetas deur die Eckardt op die grond. Met my gevoel dat hy verraai is deur vuiste wat hom tref. In die gesig. iemand vir wie hy so baie Bloed oor my hande. omgegee het. Greg se hele lewe word Bl. 200: "Goed, maar dink ook omvergewerp. Sy gesin word oor daardie amazing gevoel wat verwoes as hy die slagoffer jy kry as dinge vir jou begin reg van die grootste sosiale loop, my ou. As jy weet jy is net manipulasie word. 'n paar keystrokes weg van dit wat jy soek … Dit gaan alles oor die challenge … En jy het dit ook al gevoel, nè – daardie flippen weird vibration wat jy in jou voel as jy deur die firewall breek. Bl. 212: "Dis reg ja. Die groot-ste social engineering attack wat jy in jou lewe sal teëkom. En jy was die victim!" Eckardt se valsheid ter Greg is figuurlik platgeslaan Bl. 211: Ek probeer uit-figure wat wille van sy wraakplanne nadat hy uitvind van Eckardt Eckardt vir my probeer sê, maar verneder nie net vir Greg se sosiale manipulasie en dit maak nie sin nie. nie, maar help hom ook dat hy slegs voorgegee het om tot insig oor sy eie hy is Greg se vriend. Bl. 216: Die oomblik is soos 'n menswees te kom. reusegolf wat my alleen op 'n strand kry, oor my breek, my platvee, uitmekaarruk." Greg besef uiteindelik dat hy Bl. 66: En nou, hier tussen die toe nie so bulletproof was, bome op die grens van die met ander woorde skoolterrein, wonder ek: is dít onaantasbaar en weerbaar, die les wat wag om geleer te soos hy gedink het nie. word? Hoe om mens te wees en die lewe aan te durf sonder 'n bulletproof baadjie wat jou beskerm teen pyn en hartseer? Bl. 225: "Ek is toe nie so bulletproof soos ek gedink het nie," sê hy sag. 'n Hand op sy skouer. Sy ma s'n. Nou eers kan hy huil. Vir sy pa, en ook vir John. Die kandidaat bied 'n gepaste slot aan. [25] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 48 DBE/November 2022 NSS – Nasienriglyne VRAAG 13: ONDERWÊRELD – KONTEKSTUELE VRAAG Vraag Antwoord Punt 13.1 (Die pa se) studeerkamer/kantoor  1 13.2 Die man is bang./bevrees./ontsteld./wanhopig./gespanne./op die punt om selfdood te pleeg.  1 13.3.1 Hy wil huil oor sy betrokkenheid by die onderwêreld (van korrupsie/ misdaad/geld/magsmisbruik/leuens/emosies/doderyk).  1 13.3.2 Ja Alhoewel die pa willens en wetens die wet oortree het,/omkoopgeld aanvaar het, wou hy homself daarvan losmaak, maar hy kon nie. OF Nee Hy was 'n regter wat geweet het wat reg en verkeerd is toe hy die omkoopgeld aanvaar het.  1 Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan. 13.3.3 (Hy sien sy pa die eerste keer huil) toe sy pa erken dat John pille van PlusUltraMed (vir sy selfdood) gebruik het.  1 13.4.1 Nee OF Ja 1 13.4.2 Greg se pa is die Candlestick-maker./deel van Dok Pienaar se onwettige betrokkenheid by die voëlgriepepidemie./ Greg se pa is bewus daarvan dat Dok Pienaar van die regter ontslae geraak het./ Greg se pa se mediamaatskappy/Turret-Media is in 'n finansiële verknorsing./ Greg se pa en Dok Pienaar is in die verlede van 'n misdaad aangekla./ Greg se pa het die pille van PlusUltraMed huis toe gebring waarmee John selfdood gepleeg het.  3 Die kandidaat bied enige DRIE antwoorde vir EEN punt elk aan. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 49 DBE/November 2022 NSS – Nasienriglyne 13.5 Die weerklank van sy pa se stem verwys na die eggo in sy naam. Sy naam wat oplos in die donker/verdwyn verwys na die seun wat verdwyn./ sy niksbeduidendheid./onbelangrikheid./sy skuilnaam./identiteitloosheid./ Die 0 sinspeel op niks./weg./dat Eckardt verdwyn.  2 Die kandidaat bied enige TWEE soortgelyke antwoorde vir EEN punt elk aan. 13.6 Nee Hy het homself as kuberkraker bekwaam om wraak te neem./om Greg sosiaal te manipuleer./ Hy het hom/Tom by Lawson Kollege ingewurm./ Eckardt het baie fyn beplan hoe hy wraak gaan neem./vir Dok Pienaar en Greg se pa aan die kaak gaan stel./ Hy het deur internetspeurwerk self die antwoorde opgediep.  2 Die kandidaat bied TWEE antwoorde vir EEN punt elk aan. Die kandidaat kan nie 'n JA-antwoord aanbied nie. 13.7.1 Hy wil vertel dat Eckardt self sy verdwyning beplan het./ Hy wil haar inlig dat Eckardt Wilken nie sy werklike naam is nie./ Hy wil sê dat Eckardt die seun van die verdwene regter is./ Hy wil dit onder sy aandag bring dat Eckardt se kuber-/hacker-skuilnaam Ekk-0 is./dat Eckardt hom sosiaal gemanipuleer het om inligting oor Project Nursery Rhyme uit te vind.  2 Die kandidaat bied TWEE antwoorde vir EEN punt elk aan. 13.7.2 Aanvanklik het Greg vir Eckardt probeer beskerm/was Greg lojaal teenoor Eckardt/geglo dat Eckardt onskuldig in die hande van die "hulle" geval het, maar nou wil Greg hom aan die polisie oorlewer.  1 Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan. Die kandidaat bied albei dele van die verandering vir EEN punt aan. EN Dit is te verstane, want Greg is ontnugter oor die inligting dat hy die slagoffer van sosiale manipulasie is./omdat Eckardt sy vriendskap misbruik het./besef hy is verraai.  1 Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt elk aan. 13.8 Dit sluit aan by die rekenaartaal./kuberkrakertema./ Dit suggereer die einde van die een hoofstuk/van die intrige soos wanneer 'n rekenaar afskakel word./ Dit verleen 'n egtheid aan die kuberkrakermilieu.  1 Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 50 DBE/November 2022 NSS – Nasienriglyne 13.9.1 Toe Greg gedink het dat Eckardt verdwyn het, wou hy joernaliste manipuleer om die inligting te lek, maar noudat hy die fokuspunt van die joernaliste is, is hy met hulle geïrriteerd./nou verwag hy dat dieselfde joernaliste oor hom/sy pa/die Owen-gesin moet swyg./ Toe hy mediadekking nodig gehad het, het hy na die joernaliste uitgereik, maar noudat hulle hom nodig het, weier hy dit.  1 Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan. Die kandidaat moet na albei kante van die ironie verwys vir EEN punt. 13.9.2 Sy pa was die regter wat Dok Pienaar/Greg se pa se insider trading-saak hanteer het./ Dok Pienaar was verantwoordelik vir die regter se verdwyning./ Hulle gaan uitvind dat Eckardt/Ekk-0 Greg gemanipuleer het/wraak geneem het om sy uiteindelike doel te bereik./deur sy eie verdwyning te beplan./uit te voer./ 2 Hulle gaan uitvind dat nóg Eckardt, nóg Ekk-0 sy regte naam is. Die kandidaat bied TWEE soortgelyke antwoorde vir EEN punt elk aan. 13.10 Hy wroeg met die wete dat hy Dok Pienaar wou uitlewer, maar nou verteer skuld hom, want hy het sy pa onwetend uitgelewer./hy gaan sy pa (soos John) ook verloor./ Na John se dood het hy sy pa kwalik geneem dat hy nie mag huil oor John nie, maar nou sukkel hy met die wete dat John PlusUltraMed se pille gedrink het vir sy selfdood./verwyt hy sy pa wat "aandadig" is aan John se dood. Hy worstel met die wete dat hy, wat gedink het hy is "bulletproof", besef hy kan self 1 ook seerkry./glad nie weerbaar is nie.  Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan. Die kandidaat dui albei dele van die konflik vir EEN punt aan. 13.11.1 Dit is die bose/onderwêreld van misdaad/korrupsie/geheime/onsekerheid wat oor die gesin/skool/Greg se toekoms neersak.  1 Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan. 13.11.2 Eckardt is haatdraend./onvergewensgesind./genadeloos./vals./selfsugtig.  1 Meneer Owen is selfsugtig./snobisties./hardvogtig./vals./korrup./selfgeldend./ geldgierig.  1 Die kandidaat kan die karaktereienskap omskryf. Die kandidaat mag na ALBEI die karakters punte (mits die karaktereienskap korrek is) vir TWEE punte verwys. [25] TOTAAL AFDELING B: 25 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 51 DBE/November 2022 NSS – Nasienriglyne AFDELING C: DRAMA Beantwoord EEN vraag. KRISMIS VAN MAP JACOBS – Adam Small VRAAG 14: KRISMIS VAN MAP JACOBS – OPSTELVRAAG Hierdie vraag word aan die hand van die aangehegte RUBRIEK VIR DIE NASIEN VAN DIE OPSTELVRAAG VIR DIE ROMAN EN DRAMA nagesien. LET WEL:  Dis 'n breë raamwerk van feite.  Al die feite hoef nie genoem te word nie. ARGUMENTE WORD AANGEBIED EN ONDERSTEUN OF GEÏLLUSTREER DEUR NA DIE TEKS TE VERWYS. ARGUMENT ONDERSTEUNENDE BEWYS of AANHALING/PARAFRASE Die kandidaat bied 'n gepaste inleiding aan. Miss Africa: Miss Africa speel 'n Map beskou Miss Africa as Bl. 9: ... Die social worker het positiewe rol gedurende Map vriendelik; hulle kommunikeer weer moet my gepraat, sy's se tronkverblyf, want hy gereeld./Miss Africa kom sê vir nogal vrinnelik ... praat gereeld met haar oor Map dat sy parool bekragtig is; Bl. 9: Sy sê parole is nou due die geleenthede wat na dat hy op 7 Desember vir my, ek kom yt op die afloop van sy tronkstraf vir uitkom./vry sal wees. sewende wat nou kom, hom wag. annermaand ... Miss Africa vind vir Map uit Miss Africa is van mening dat Bl. 10: ... miss Africa, sy't moet waar hy 'n werk kan kry, Map 'n werk sal kry wat hom my gepraat, sy meen hulle sál sodat hy self glo dat vryheid positief oor 'n nuwe toekoms vir my 'n kans gee. Ek moet 'n – buite die tronk – vir hom 'n buite die tronk maak./waarop werk kry, sy sê sy's besig om nuwe toekoms sal hy beaam dat hy enige werk vir my yt te vind ... waarborg./Sy help om Map sal aanvaar./Die maatskaplike met moontlike werkgewers in werkster doen alles in haar verbinding te bring in 'n vermoë om Map te help om 'n poging om hom vry te maak aanstelling te kry sodat hy van sy armoedige sinvol met sy lewe kan omstandighede. aangaan. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 52 DBE/November 2022 NSS – Nasienriglyne Miss Africa moedig vir Map Miss Africa wil hê dat Map Bl. 11: ... Miss Africa, sy sê ek aan om die waarheid te vrylik oor die gebeure van moet ytpraat moet iemand, ek praat voor iemand wat hy daardie aand voor iemand wat moet once an' for all vir iemand vertrou, sodat hy werklik hy liefhet moet praat, sodat hy wat ek trust, sê exactly wat gebeur vry kan wees. vergifnis kan kry – wetende het daai nag ... dat dit hom werklik vry sal maak. Miss Africa moedig Map aan Map is van mening dat hy Bl. 12: Sy sê vir my, ek meen miss om die aaklige gebeure van reeds in die hof oor die Africa, die social worker, jy dink sewe jaar gelede te herleef gebeure van sewe jaar gelede jy's ge-bekeer, jy dink jy's ge- deur dit met een van sy gepraat het. Die maat- change, Map Jacobs, en miskien, geliefdes te deel, want sy skaplike werkster beïnvloed ek weet nie, miskien is jy – to tell weet dat Map steeds 'n Map om die gebeure met the truth ... jy sal nooit kan rus gevangene van sy eie skuld iemand vir wie hy baie voorlat jy alles ... ytge-praat, en is – hy kan eers vry wees omgee, te bespreek, sodat hy ge-vertel het vir iemand wat jy wanneer hy ook hierdie van die trauma van die nag werklik liefhet nie. "ytpraat" afgehandel het. ontslae kan raak. Sy weet dit sal hom finaal vry maak en vergifnis bring. Apostel George Apostel George speel in die Onder leiding van Apostel Bl. 10: Ek en die Apostel, ons bid tronk die rol van Map se George vind Map Jacobs die saam hierso binnekant, hy het die geestelike leier wat hom Here in die tronk./Apostel Here vir my gebring ... bystaan/lei om vry te word George leer Map bid, vandaar van sy skuld. dat hulle gereeld saam bid. Apostel George maak dit sy Apostel George het vir Map Bl. 10: Apostel George, hy't vir my werk om voortdurend met tot beter insigte in die tronk gewys, die lig! Ma moet vir my glo, Map te praat oor sy gebring dat hy hom bekeer lat ek 'n kind van die Here Jesus skuld/die Here se vergifnis het./Hy help Map om te glo geword het hierso ... waarin Map kan deel hê, dat totale vergifnis moontlik is, sodat hy ná sy bekering ook maar dat Map eers sal moet vergifnis kan kry om finaal "ytpraat" oor die gebeure van vry te wees. daardie nag toe sy sussie vermoor is. Apostel George maak seker Bl. 11: Die Apostel van die kerk, dat Map op die regte pad bly, Apostel George, hy kom elke want hy besoek Map elke Sondag ... Partykeers ook in die Sondag en kom soms in die week in ... week ook om geestelike gesprekke te voer wat Map motiveer om aan sy bekering vas te hou./"yt te praat". Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 53 DBE/November 2022 NSS – Nasienriglyne Met Apostel George se Bl. 25: ... die kerk moet met die gereelde besoeke aan Map in nuwe bekeerling praat ... Ek die tronk verseker hy dat Map verstaan! Maar die Here sal my weet sy ondersteuning is help! onvoorwaardelik./dat Map nie afvallig raak nie./dat Map weet die Here sal hom op sy nuwe pad help. Apostel George se leiding Bl. 28: Jy kom van die Cape Flats beïnvloed Map só dat hy leer af, broer Jacobs, my nuwe broer. om hom nie te bekommer oor Hoekom bekommer jy jou, die sy herkoms/omdat hy van die Here Jesus het gekom van Kaapse Vlakte af kom nie, Nasaret. want die Here het vir hóm van 'n klein plekkie soos Nasaret gekom. Te danke aan Apostel George Bl. 42: Map staar, stil. se invloed op Map, kan Map die lewe/vryheid buite Bl. 28: Jy moet jou nie worry nie, die tronk aanpak, al kry hy Map Jacobs, Laat los jouselwers nie werk nie. Sy optrede net in die sorg van die wit lig van wys 'n totale verandering: hy die Here ... is nie meer die bendelid/-leier wat in sy soeke na aanvaarding/identiteit verkeerde goed doen nie. Hy weet hy is 'n bekeerde wat aan die Here behoort, gevolglik word hy nie kwaad vir allerhande skinderstories nie. Dít maak Map vry sodat hy weer Johnnie word. Apostel George tree as Apostel George bewerkstellig Bl. 28: Missies Jacobs, die Here versoener tussen Map en sy ook die eerste poging sodat het jou seun aan jou teruggegee ma op, sodat hy vry kan Map en sy ma kan ... Die Here het vir hom gevat en word van sy skuld teenoor versoen./doen moeite om vir hom ge-verander! sy ma. Antie Grootmeisie by Map se Bl. 29: Suster, ontvang jou seun in bevryding te betrek deur met die vrede van God, ontvang hom haar oor Map se bekering te terug by jou ... (Saggies.) Kyk, hy praat./haar te oortuig dat Map het nuwe klere aan! (Sagter.) Hy is verander het./maak seker dat skoongewas ... Map 'n blyplek by sy ma sal hê sodra hy vrygelaat word./dat sy ma hom nie sal verwerp op grond van sy dade nie. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 54 DBE/November 2022 NSS – Nasienriglyne Apostel George oortuig Map Bl.29: ... lat ek moet ýtpraat, om dat hy waarlik vry is; gevolglik die exact waarheid van daarie wil Map openlik praat oor wat aand te vertel, net soes 'it was, en daardie aand gebeur het, 'it was verskriklik, my God, en 'it want Map voel die Here het was vuil, en 'it was afskuwelik, hom vergewe. maar die Here, Hy het my vergewe ... Apostel George is die groot Wanneer hy die waarheid oor Bl. 29: Één ding moet ek nog invloed wat Map tot die gebeure van daardie doen, ek wéét, Apostel, en ek wéét bekering lei, daarom noodlottige aand aan sy ma lat die Here vir my wag ... verseker hy uiteindelik Map vertel, verkry Map finale Bl. 31: Skullag en vuil en vieslik! se totale bevryding – ook vergifnis. Dit maak hom finaal Here, kan jy die merke sien ... van skuld./sy aandeel aan vry! Bl. 33: Toe gee ek in. O God, sy sussie se dood en ma se vergewe my! toestand. Apostel George berei hom Na Map se vrylating sukkel hy Bl. 44: Apostel George, ek wiet jy't voor op die feit dat hy dalk om werk te kry, omdat die my gewarn lat dit so sal wies, maar nie maklik in 'n pos werkgewers hom nie wil ... well ... 'is tough luck, Apostel aangestel sal word/nie oorweeg nie as gevolg van sy George. maklik 'n werk sal kry nie, tronkrekord; /misdaadgeskie- sodat sy aanpassing buite denis; hy is egter nie verras die tronk vir hom nie 'n te nie, want Apostel George het groot skok is nie. hom op dié toedrag van sake voorberei. Apostel George waarsku Om Map voor te berei op die Bl. 45: 'Cause hulle kan sién Map dat sy voor- uitdagings wat hy buite die waarvandaan jy kom, jou history is koms/tatoeëermerke 'n tronk sal moet leer hanteer, op jou arms, op jou lyf, op jou nek, invloed op sy werksituasie berei Apostel George vir op jou gesig even ... jou history en sal hê, omdat werkgewers Map voor op die invloed jou geography, jou ... alles! (lag nie daarvan hou nie. van sy voorkoms: die weer.) Hulle vat ga' vir jou so nie. tatoeëermerke op sy lyf ver- Bl. 45: ... maar dan bly ek stil ... oorsaak dat werkgewers kan banggat wat ek is, dan bly ek stil ... sien waarvandaan hy Dan sê ek, nei, ek is sorry, Sir ... kom./dat hy sy geskiedenis op sy lyf saamdra. Hierdie voorberei-ding op die werklikheid help Map om nie kwaad/moedeloos te word nie; hy maak en breek nie. Hy leef sy bekering en nuwe geloof uit. Die kandidaat bied 'n gepaste slot aan. [25] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 55 DBE/November 2022 NSS – Nasienriglyne VRAAG 15: KRISMIS VAN MAP JACOBS – KONTEKSTUELE VRAAG Vraag Antwoord Punt 15.1 Hy werk by 'n (polonie-)fabriek./in die straat/township waar hy "soft goods" verkoop. 1  15.2 Hulle wil uit die armoede/werkloosheid/misdaad ontsnap./ Hulle is aan beter gewoond.  1 Die kandidaat bied 'n antwoord vir EEN punt aan. 15.3 Hy beskuldig Blanchie dat sy op 'n ander manier ekstra geld verdien./haar lyf vir ekstra geld verkoop.  1 EN Ja Cyril weet Blanchie werk by Lonely Hearts./Cyril weet wat die werk by Lonely Hearts behels.  OF Nee Hy noem dit self "rumours"./Tommy se storie is net op hoorsê gebaseer./ Cyril het die stories by Tommy gehoor. 1 Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan. 15.4.1 Cavernelis besef dat Cyril die waarheid praat./Cavernelis is geskok/ontsteld oor die waarheid./Cavernelis probeer altyd konflik/konfrontasie vermy.  1 15.4.2 Cavernelis en Cyril hou nie van mekaar nie./het nie respek vir mekaar nie.  1 Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan. 15.4.3 Blanchie verwyt Cavernelis vir die feit dat al hulle drome in duie stort.  1 'n Mens sou verwag dat Blanchie die insig sou hê dat Cavernelis alles vir haar beswil gedoen het, maar as hulle planne nie realiseer nie, blameer Blanchie hom.  1 Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan. Die kandidaat bied albei dele van die ironie vir EEN punt aan. 15.5 Cyril suggereer dat daar eintlik nie 'n onderskeid tussen Cavernelis en die res van die gemeenskap is nie./Cavernelis nie op die gemeenskap kan neersien, terwyl hy self so optree/praat nie./ Cyril wil mense doelbewus uitlok./kwaadmaak./seermaak./eintlik vir Cavernelis sê wat die waarheid is.  1 EN Ja Sy optrede toon aan dat hy venynig is.  1 Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan. Die kandidaat kan nie 'n NEE-antwoord aanbied nie. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 56 DBE/November 2022 NSS – Nasienriglyne 15.6 Mister Cavernelis wil genoeg geld bymekaarmaak sodat hy sy gesin uit die township kan uitkoop./wil wegtrek met sy gesin.  1 EN Ja Hy offer selfs sy dogter/Blanchie op om sy droom te bereik. OF Nee Hy wou net die beste vir sy gesin bewerkstellig./was oortuig dat hy vir hulle 'n beter lewe sou skep indien hy hulle wegvat./ Blanchie en Maud, soos Cavernelis,/Hulle as gesin het saamgewerk om 'n beter toekoms vir hulle te verseker; dit was nie net Cavernelis se droom nie.  1 15.7 Hulle vergeet vir 'n oomblik van hulle uitsiglose bestaan deur speletjies te speel./ Aangesien hulle in die straat is, is hulle bevry uit die vasgevangenheid van die klein huisies./ In die straat kan hulle skoor soek met almal; dus ontsnap hulle die afgesonderdheid van hulle huise.  2 Die kandidaat bied TWEE antwoorde vir EEN punt elk aan. 15.8 Tommy vertel vir Map dat Blanchie 'n aborsie gehad het./'n wit man se kind verwag het./ Tommy versprei die storie dat Blanchie se kêrel vir haar klere gee./alles vir haar koop./ Tommy vertel die storie dat Blanchie (vir modelwerk) oorsee gaan./ Tommy sê Cavernelis-hulle is rasend oor geld./ Tommy versprei die skinderstorie dat Map vrygelaat gaan word./dat Map in die tronk 3 bekeer is.  Die kandidaat bied DRIE soortgelyke antwoorde vir EEN punt elk aan. 15.9 "bytekant" verwys na Map se vryheid (na sewe jaar in die tronk).  1 "binnekant" verwys na Map (se sewe jaar) se tronklewe.  1 EN "toughies"/"daarso"/"hel"  1 15.10 Dit skep die indruk dat Tommy na die regte/versagtende woorde soek./huiwerig is om die misdaad by die naam te noem./ Die beletselteken skep afwagting./dra by tot spanning omdat die leser verwag dat Tommy vir Map gaan uitlok.  1 Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt elk aan. 15.11 Die stilte versterk die gedagte dat Map 'n veranderde man is./dat hy hom nie gaan laat uitlok nie.  1 Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 57 DBE/November 2022 NSS – Nasienriglyne 15.12.1 Blanchie ontvang vergifnis by Map vir die lewe wat sy gelei het terwyl hy in die tronk was./die aborsie./haar werk by die salon./Sy verloor haar pa./Sy en haar ma is (finansieel) baie slegter af./Sy werk nie meer by die salon nie./(As gevolg van Map se vergifnis) kom Blanchie tot die insig dat geen oortreding erger as 'n ander persoon s'n is nie./dat sy haarself moet vergewe. 1 Map word vrygelaat./kry dit reg om Cavernelis/Blanchie te vergewe./kry nie werk nie./lewe soos 'n bekeerde./Sy ma vergewe hom./kan weer praat.  1 15.12.2 Blanchie en Map raak versoen.  1 [25] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 58 DBE/November 2022 NSS – Nasienriglyne MIS – Reza de Wet VRAAG 16: MIS – Reza de Wet – OPSTELVRAAG Hierdie vraag word aan die hand van die aangehegte RUBRIEK VIR DIE NASIEN VAN DIE OPSTELVRAAG VIR DIE ROMAN EN DRAMA nagesien. LET WEL:  Dis 'n breë raamwerk van feite.  Al die feite hoef nie genoem te word nie. ARGUMENTE WORD AANGEBIED EN ONDERSTEUN OF GEÏLLUSTREER DEUR NA DIE TEKS TE VERWYS. ARGUMENT ONDERSTEUNENDE BEWYS OF AANHALING/PARAFRASE Die kandidaat bied 'n gepaste inleiding aan. GABRIËL Die afwesige Gabriël veroor- Die las om Gabriël te versorg Bl. 7: MEISIE staan ietwat saak dat Meisie (en haar ma) veroorsaak dat Meisie bevry wil onwillig op en bind die mandjie haar pa moet versorg, wat word, want sy moet daagliks haastig ... vas. onbillike werkseise aan haar kos vir hom ophys./baie hard stel waarvan sy wil ontsnap. werk wat haar na bevryding laat Bl. 19: Meisie, maak nou soos smag. ek sê! Gabriël se slopemmer wat deur Bl. 38: MIEM: Gaan maak dit Meisie skoongemaak moet tog leeg, my kind. En spoel dit word, laat haar na bevryding goed uit. van die mislike bestaan (waarin haar pa haar gedompel het) smag. Gabriël se afwesigheid lei Gabriel se afwesigheid veroor- Bl. 6: MIEM: (sny) Die skêr is al daartoe dat Meisie (en Miem) saak dat Meisie na bevryding weer stomp, Meisie, jy moet dit finansieel aan hulle eie lot smag, omdat sy van 'n normale slyp .... oorgelaat is; gevolglik voer jongmeisielewe ontneem word./ hulle 'n sukkelbestaan wat haar ma daagliks met sleurwerk Bl. 27: MEISIE: En elke dag haar laat smag na bevryding in en om die huis moet help. Sy moet ek was en stryk ... En die van haar armoede./verlang na kom heimlik in opstand teen vensters, elke dag moet ek haar eertydse bevoorregte haar omstandighede./ma./vertel hulle skoonmaak. bestaan. Konstabel van haar begeerte om bloot die sirkus by te woon. Bl. 27: MEISIE: Eers was my hande sag. (Strek haar vingers uit) En nou, eelte op al my vingerpunte! Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 59 DBE/November 2022 NSS – Nasienriglyne Gabriël se afwesigheid Die afwesige vaderfiguur Bl. 5: MEISIE: Ek is bang ... As veroorsaak dat Meisie nie 'n veroorsaak dat sy geen ek opkyk, sien ek sy benerige, rolmodel/sterk vaderfiguur in verhouding met haar pa het wit hand. haar lewe het nie en dit maak nie;/bang vir haar vervreemde Bl. 15: Julle bly so haar ontvanklik vir Konstabel pa is;/maklik van haar pa afgesonderd. Dit kan gevaarlik se aandag. sal wegvlug; gevolglik is wees. Konstabel se aandag/ simpa- Bl. 26: MEISIE: Ek weet nie wat tieke oor/belangstelling vir Mei- om te sê nie. Ek is nie gewoond sie, 'n bevrydende ontsnapping aan mense nie. van haar omstandighede. Bl. 26: MEISIE: ... Laas jaar het Danie Venter kom kuier. Een Sondag. Die wind het ... Bl. 27: KONSTABEL: Maar kom u dan nie uit nie, Juffrou? Die dorp is tog nie ver nie? MEISIE: My ma het my hier nodig. My ma het net vir my. Gabriël se afwesigheid veroor- Bl. 17: MEISIE: (laggie, herhaal saak dat sy baie selde aan 'n sag) Juffrou ... man se geselskap blootgestel Bl. 26: Werklik, Juffrou? Kry u word – Konstabel se aanraking/ nie besoekers nie? woorde/manipulering is vir haar Bl. 27: KONSTABEL: (met verleidelik./Konstabel se toena- innige meegevoel) Ek is dering is gevolglik vir Meisie jammer, Juffrou. opwindend. MEISIE: (skielike laggie) Dis snaaks ... (Weer 'n laggie) Juffrou. Gabriël se afwesigheid Miem neem die rol van die Bl. 8: MIEM: Toe maar, my veroorsaak dat daar nie beskermer in die huis oor wat kind. Ek sal jou beskerm teen manlike beskerming in die veroorsaak dat Meisie meer alle gevaar. huis is nie, wat Meisie se vatbaar is vir Konstabel se Bl. 26: En ... waarom nie? So 'n ontsnapping saam met invloed/praatjies om bevry te aantreklike, jong dame? Konstabel soveel makliker word, want sy het nie 'n goeie maak. verhouding met haar ma nie. Sy erken aan Konstabel dat sy Bl. 26: MEISIE: ... Laas jaar het na enige jongmensgeselskap/ Danie Venter kom kuier. Een geselskap smag. Sondag. Die wind het reg gewaai ... Toe ... (treurig) draai die wind. DIE KONSTABEL Konstabel daag op om hulle Konstabel stel Meisie op die Bl. 15: En ek is hierheen op 'n nag van onheil te kom nag van onheil/gevaar gerus gestuur. Julle bly so "beskerm" wat hom uit die deur sy teenwoordigheid./wen afgesonderd. Dit kan gevaarlik staanspoor as 'n bevryder van meet af aan haar wees. aanvaarbaar maak. vertroue./Hy skep die indruk dat hy in beheer/hulle veilig is. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 60 DBE/November 2022 NSS – Nasienriglyne Konstabel se "blindheid" Hy gee voor dat hy as blinde 'n Bl. 15: Daar heers 'n doodse oortuig vir Meisie dat hy betroubare/suksesvolle konsta- stilte terwyl MIEM, MEISIE en onskuldig/veilig is; dis bel is wat vir uiters moeilike GERTIE hom sprakeloos aan daarom vir haar maklik om situasies gebruik word./kom kyk. hom as 'n geregsdienaar te met 'n wit kierie/dra 'n ronde aanvaar. donkerbrilletjie wat vir Meisie oortuig dat hy blind is. Sy besondere vermoëns as Bl. 16: KONSTABEL: (stop konstabel, ten spyte van sy voor MEISIE. Snuif soos blindheid, verblind Meisie vir voorheen) Jong meisie. die waarheid. Ongetroud. Konstabel vlei haar./word die As Konstabel haar "Juffrou" Bl. 17: MEISIE: (laggie, herhaal vriend wat sy nooit gehad noem, neem hy die eerste stap sag) Juffrou ... het nie – só wen hy haar om haar vertroue as vriend te vertroue, sodat sy later wen, sodat hy haar kan Bl. 27: KONSTABEL: (met maklik saam met hom bevry./Sy voel gevlei wanneer innige meegevoel) Ek is wegloop. Konstabel haar 'n bepaalde jammer, Juffrou. eiewaarde gee (wat sy by haar MEISIE: (skielike laggie) Dis ma nooit ervaar nie) wat snaaks ... (Weer 'n laggie) daartoe lei dat sy Konstabel al Juffrou. meer vertrou./haar diepste gevoelens met Konstabel deel. Wanneer Konstabel aan Konstabel gee Meisie Bl. 27: KONSTABEL: Wel ... ek Meisie 'n identiteit gee deur eiewaarde as hy haar op haar sou verkies om u op u naam te haar op haar naam te noem, regte naam noem./Konstabel noem. Mag ek vra wat u naam wen hy haar guns sodat sy oortuig Meisie om hom van is? sy opdragte in die slot uit- haar moeilike lewe te vertel./Dit voer./Konstabel manipuleer baan die weg na haar begeerte Bl. 27: Jy't 'n mooi naam, vir Meisie op 'n slinkse om haar aannemingsrok aan te Margareta. manier deur haar vertroue te trek. wen. Bl. 26: MEISIE: U ... ruik dit seker ook? KONSTABEL: Dit pla my nie, Juffrou. Aangesien Konstabel vir Konstabel stel Meisie op haar Bl. 28: KONSTABEL: ... Ek hou Meisie verlei om oor haar gemak sodat sy hom vertrou ook van die sirkus. verbode besoek aan die met haar geheime./Konstabel sirkus te bieg, skep dit die speel op haar gevoel./laat Bl. 28: KONSTABEL: (byna perfekte geleentheid vir Meisie glo hy gee werklik vir verleidelik) Maar jy kan tog vir Konstabel om haar aan die haar om/laat haar dink dat hy my sê. Net een keer. Ek is 'n einde van die drama verder die persoon is wat haar uit haar vreemdeling. En blind. te mislei. beklemmende lewe kan bevry./ haar uit haar mislike bestaan Bl. 28: KONSTABEL: (fluister) kan bevry./haar verlange na Niemand sal ooit weet nie. avontuur/die eksotiese/'n nor- male lewe buite die huis kan stil. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 61 DBE/November 2022 NSS – Nasienriglyne Konstabel beraam 'n plan Konstabel streel saggies oor Bl. 38: KONSTABEL: ... Mooi om Meisie met sy aanraking Meisie se gesig as hy voel hoe ... mooi. te manipuleer./Konstabel vra sy lyk sodat sy gemanipuleer Bl. 38: Die KONSTABEL raak om te "sien" hoe Meisie lyk, word deur die sensoriese./Hy saggies aan MEISIE se gesig. sodat sy aanraking haar kan slaag in sy doel, want sy Hy vee sag, met die agterkant verlei om makliker saam met aanraking is vir haar iets van sy vingers, oor haar hom te wil weggaan. nuuts./opwindends. ooglede ... vee met 'n vingerpunt oor haar lippe. Sy hande gly by haar nek af. Konstabel mislei Meisie as Hy bied aan om Meisie te help Bl. 38: KONSTABEL: Laat ek hy hom voordoen as ware om die slopemmer te gaan help. heer sodat hy haar by sy leegmaak wat Meisie laat glo planne kan betrek. dat hy opreg is./iemand is wat sy kan vertrou./haar vriend is. Die geleentheid om die slop- Bl. 50: MEISIE: (kop onder- emmer uit te gooi/as 'n meisie stebo en skaam) ek het gehoor alleen saam met die "heer" hulle gaan slaap. Toe kom ek buite te wees, maak dit vir maar. Jy het gesê my Konstabel en Meisie moontlik aannemingsrok. om planne vir later te beraam. Konstabel transformeer in 'n Konstabel mislei Meisie as hy Bl. 49: Met vinnige, flam- sirkusnar as hy sy uniform hom voordoen as 'n hofnar/ bojante bewegings wat se baadjie omdop; Meisie wil sirkusnar; onder die konstabel herinner aan dié van 'n juis sirkus toe gaan, wat nou se invloed dans Meisie die towenaar wat 'n indruk- baie moontliker is. opwinding van die sirkus buite wekkende toertjie uitvoer, draai die huis tegemoet. hy die binnekant van die baadjie buite toe ... Dit is die baadjie van 'n hofnar ... Konstabel se transformasie Bl. 50: KONSTABEL: Dit is veroorsaak dat Meisie blind is omdat dit so laat is. As dit baie vir alles wat haar ma haar laat word, kan ek altyd sien. geleer het./die feit dat sy verkeerd optree. Konstabel se sjarmante Konstabel se woorde mislei Bl. 50: KONSTABEL: Ja. En ek toneelspel mislei Meisie haar dat sy glo dat hy haar is bly ek kan sien, want nou sodat sy finaal aan sy redder uit die mislike kan ek vir jou sien. En jy is manipulering toegee. omstandighede waarin sy haar baie mooi. bevind, is./Sy besef nie die gevaar waarin sy verkeer nie./Sy dartel uit eie keuse by die deur uit. Konstabel maak die venster/ Bl. 51: KONSTABEL: ... (Maak deur oop sodat Meisie die die venster oop) musiek móét hoor en die vryheid waarheen sy dink dit Bl. 51: Die KONSTABEL maak haar nooi, tegemoet dans. vinnig die deur oop. Die musiek is nou harder. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 62 DBE/November 2022 NSS – Nasienriglyne Konstabel dwing Meisie nie, Bl. 51: Die KONSTABEL sit sy maar hanteer haar saggies./ hande om haar middel. Sy oortuig haar om self 'n keuse verstar. Hy draai haar stadig te maak./op te tree. na hom. Sy laat haar arms sak. Die KONSTABEL neem haar gesig tussen sy hande en kyk na haar. Konstabel bied aan Meisie die Bl. 51: Sy begin nou deur die gewaande geleentheid om uit kamer dans. Haar dans word haar haglike omstandighede uitbundiger. Sy lag en dans om weg te vlug wanneer sy soos 'n en om die tafel ... Voordat sy vlinder by die deur uitdans. oor die drumpel dans, staan sy stil en kyk om na die KONSTABEL. Die kandidaat bied 'n gepaste slot aan. [25] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 63 DBE/November 2022 NSS – Nasienriglyne VRAAG 17: MIS – Reza de Wet – KONTEKSTUELE VRAAG 17.1 Hy lyk soos 'n konstabel (wanneer sy en Gertie deur die sleutelgat loer)./het 'n polisie- uniform aan./Hy oortuig Miem/die vroue met sy voorkoms/woorde/optrede dat hy hulle gaan beskerm./ Die feit dat Wagter nie vir Konstabel geblaf het nie, laat Miem veilig voel./Konstabel vertrou.  1 17.2 Dit dui op die konstabel se huiwering om die regte woorde te vind/om die dames se vertroue te wen./ Die konstabel skep afwagting by die vroue oor wat die rede vir sy koms is./ Dit skep spanning by die leser oor sy motief.  1 Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan. 17.3 Dit is dié aand van 31 Augustus (waarop meisies verdwyn)./Dit versterk die atmosfeer van onheil./ Sannie Koen en Rienie Pieterse het die vorige twee jaar op hierdie datum verdwyn./ Die sirkus is weer op die dorp./was die vorige kere tydens die verdwynings ook op die dorp./ Meisie is jonk genoeg om 'n moontlike teiken te wees./ Miem beskou dit as haar plig om Konstabel volledig oor die feite in te lig.  3 Die kandidaat bied enige DRIE antwoorde vir EEN punt elk aan. 17.4 Hy is 'n leuenaar./manipulerend./slu./geheimsinnig./misleidend./arrogant.  1 Hy het nie geweet dat Gertie die aand daar is nie.  Hy het nie geweet van Gabriël se teenwoordigheid op die solder nie./ Hy maak asof hy nie kennis dra van wie die vroue is./hoe die vroue lyk nie./wat hulle omstandighede is nie./wat die ware feite oor die vorige twee meisies se verdwynings is nie.  2 Die kandidaat bied enige TWEE soortgelyke antwoorde vir een punt elk aan. 17.5.1 Meisie is bang (vir haar ma)./gewoond daaraan dat sy in die moeilikheid is./ senuweeagtig/gespanne oor die moontlike gevaar/onheil van die aand./ Meisie is besig om haarself in te leef in die gesprek oor die verdwynings./het nie verwag haar ma sou haar op daardie stadium aanspreek nie.  1 17.5.2 Hulle verhouding is nie goed nie.  1 17.5.3 Miem se oorheersende houding dra daartoe by dat Meisie besluit om saam met Konstabel te gaan.  1 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 64 DBE/November 2022 NSS – Nasienriglyne 17.6 'n Mens sou verwag dat Miem op hierdie nag van onheil Meisie sal beskerm, maar hier stuur sy haar alleen buitentoe./Indien Miem Meisie wil beskerm, is die verwagting dat Miem vir Meisie binne sal hou, maar sy stuur haar uit./ Miem skep met hierdie woorde die idee dat sy Meisie veilig wil hou, maar sy het reeds vroeër die aand die gevaar in die gedaante van Konstabel in die huis ingelaat het.  1 Die kandidaat moet BEIDE kante van die ironie aandui. EN Nee Konstabel wil haar manipuleer./wil haar guns wen.  1 Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan. Die kandidaat kan nie 'n JA-antwoord aanbied nie. 17.7 Konstabel sê sy moet nadat Miem gaan slaap het, na hom toe kom.  Meisie moet haar wit (aannemings-)rok aantrek.  Meisie moet kaalvoet wees.  3 Die kandidaat bied enige DRIE antwoorde vir een punt elk aan 17.8 Sy het 'n oog op Konstabel./is jaloers op Meisie./wil nie hê Konstabel moet in Meisie belangstel nie.  1 17.9 Miem se vryheid word beperk as gevolg van Gabriël se afwesigheid/deur haar gesondheid./haar armoede.  1 Gertie se vryheid word beperk deur die konserwatiewe lewensuitkyk van haar gemeenskap./Miem se voorskriftelikhheid./die feit dat sy 'n oujongnooi is./deur haar ouderdom.  1 Die kandidaat bied TWEE soortgelyke antwoorde vir EEN punt elk aan. 17.10 Die beskrywing van haar voorkoms versterk die gedagte dat sy onder Konstabel se invloed is./Konstabel haar bekoor.  1 Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan. 17.11 Meisie assosieer sirkusmusiek met bevryding/lewe/die eksotiese/avontuurlike wat sy nie in haar eie huis kan ervaar nie./ Die sirkusmusiek skep 'n kontras met haar armoedige bestaan.  1 EN Ja Sy haal na 'n ruk haar hande van haar ore af./bied nie meer weerstand teen die musiek nie./ Meisie verlaat die huis in die afloop op maat van die musiek./ Die musiek dra by tot haar besluit om voor Konstabel uit te dans. te volg.  1 Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan. Die kandidaat kan nie 'n NEE-antwoord aanbied nie. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 65 DBE/November 2022 NSS – Nasienriglyne 17.12.1 TEKS K verwys na dieremis (wat verpak word ter wille van vir 'n inkomste). 1 TEKS L verwys na ontlasting (van die pa/Gabriël in die slopemmer). 1 17.12.2 Ja Miem hou vir Meisie jonk en onskuldig, daarom mis sy 'n jongmenslewe./ niemand kom daar kuier nie./sy mis mansgeselskap./sy mis die opwinding van die sirkus./ Miem kyk verkeerd na Meisie se ontevredenheid./mis die betekenis van Meisie se optrede./sien nie raak dat Meisie ander behoeftes het nie.  1 Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan. Die kandidaat kan nie 'n NEE-antwoord aanbied nie. [25] TOTAAL AFDELING C: 25 GROOTTOTAAL: 80 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 66 DBE/November 2022 NSS – Nasienriglyne AFDELING A: ASSESSERINGSRUBRIEK VIR OPSTELVRAAG – HUISTAAL: POËSIE [10 PUNTE] Kriteria Uitsonderlik Knap Gemiddeld Elementêr Onvoldoende INHOUD 5–6 4 3 2 0–1 -Diepgaande -Toon begrip van die -Redelike interpretasie -Onbevredigende -Geen begrip van die Interpretasie van interpretasie van onderwerp en het die van die onderwerp. interpretasie van die onderwerp nie onderwerp onderwerp onderwerp goed onderwerp Diepte van argument, geïnterpreteer -Enkele goeie punte -Byna geen punte wat -Geen verwysing na verantwoordbaarheid -Reeks treffende -Respons redelik ter ondersteuning van die onderwerp die gedig nie en insig in teks argumente wat gedetailleerd die onderwerp ondersteun nie behoorlik uit die gedig Enkele deeglike Enkele argumente 6 PUNTE gerugsteun is argumente gegee, word ondersteun, maar maar nie almal ewe bewyse nie altyd goed gemotiveer nie oortuigend nie -Uitstekende begrip -Begrip van genre en -Basiese begrip van -Onvoldoende begrip -Leerder het nie die van die genre en gedig gedig duidelik genre en gedig van genre en gedig genre en gedig onder die knie nie STRUKTUUR EN 4 3 2 1 0–1 TAAL -Samehangende -Duidelike struktuur en -Enkele bewyse van -Struktuur toon tekens -Struktuur swak struktuur logiese vloei van struktuur van swak beplanning Struktuur, logiese vloei argument en aanbieding -Argumente goed -Vloei van argumente -'n Goed -Argumente nie logies Taalgebruik, toon en gestruktureer en daar kan gevolg word gestruktureerde gerangskik nie styl gebruik in opstel is duidelike logiese vloei en ontwikkeling samehang ontbreek in 4 PUNTE die opstel -Taalgebruik, toon en -Taalgebruik is -Geringe taalfoute -Taalfoute beduidend -Ernstige taalfoute styl is volwasse, dit grootliks korrek beïndruk en is korrek -Grammatika, spelling -Toon en styl is -Toon en styl meestal -Toon en styl nie -Foutiewe styl en punktuasie feitlik grootliks korrek gepas geskik nie foutvry Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 67 DBE/November 2022 NSS – Nasienriglyne AFDELING B EN C: ASSESSERINGSRUBRIEK VIR OPSTELVRAAG – HUISTAAL: ROMAN EN DRAMA [25 PUNTE] Kriteria Uitsonderlik Knap Gemiddeld Elementêr Onvoldoende INHOUD 12–15 9–11 6–8 4–5 0–3 -Diepgaande -Toon begrip van die -Redelike interpretasie -Onbevredigende -Geen begrip van die Interpretasie van interpretasie van onderwerp en het die van die onderwerp; nie interpretasie van die onderwerp nie onderwerp onderwerp onderwerp goed alle aspekte in detail onderwerp: byna geen Diepte van argument, geïnterpreteer ondersoek nie aspekte in detail verantwoordbaarheid ondersoek nie en insig in teks -Uitsonderlike respons: -Respons redelik -Enkele goeie punte -Min punte wat die -Swak poging om die 14–15 gedetailleerd ter ondersteuning van onderwerp ondersteun vraag te beantwoord 15 PUNTE Uitstekende respons: die onderwerp 12–13 -Reeks treffende -Enkele deeglike -Enkele argumente -Baie min relevante -Argumente oortuig nie argumente wat argumente gegee, word ondersteun, maar argumente behoorlik uit die maar nie almal ewe bewyse nie altyd roman/drama goed gemotiveer nie oortuigend nie gerugsteun is -Uitstekende begrip -Begrip van genre en -Basiese begrip van -Weinig begrip van -Leerder het nie die van die genre en teks teks duidelik genre en teks genre en teks genre en teks onder die knie nie STRUKTUUR EN 8–10 6–7 4–5 2–3 0–1 TAAL -Samehangende -Duidelike struktuur -Enkele bewyse van -Struktuur toon tekens -Gebrek aan beplande struktuur struktuur van swak beplanning struktuur belemmer Struktuur, logiese vloei vloei van argumente en aanbieding -Argumente goed -Logiese vloei van -Logika en samehang -Argumente nie logies -Taalfoute en foutiewe Taalgebruik, toon en gestruktureer en daar argument is duidelik, maar met gerangskik nie styl laat hierdie styl gebruik in opstel is duidelike foute skryfstuk misluk ontwikkeling 10 PUNTE -Uitstekende inleiding -Inleiding, slot en -Paragrafering meestal -Paragrafering foutief -Paragrafering foutief en slot ander paragrawe korrek samehangend georganiseer -Taalgebruik, toon en -Taalgebruik, toon en -Enkele taalfoute; toon -Taalfoute beduidend -Styl en toon nie styl is volwasse, dit styl is grootliks korrek en styl meestal gepas Toon en styl nie geskik geskik nie beïndruk en is korrek nie VERSPREIDING VAN 20–25 15–19 10–14 5–9 0–4 PUNTE Kopiereg voorbehou