Agricultural Sciences Grade 11 P2 2023 Memo (Afr)

NASIONALE SENIORSERTIFIKAAT GRAAD 11 NOVEMBER 2023 LANDBOUWETENSKAPPE V2 NASIENRIGLYN PUNTE: 150 Hierdie nasienriglyn bestaan uit 9 bladsye.

2 LANDBOUWETENSKAPPE V2 (EC/NOVEMBER 2023) AFDELING A VRAAG 1 1.1 1.1.1 C ✓✓ 1.1.2 A ✓✓ 1.1.3 A ✓✓ 1.1.4 C ✓✓ 1.1.5 B ✓✓ 1.1.6 C ✓✓ 1.1.7 B ✓✓ 1.1.8 D ✓✓ 1.1.9 D ✓✓ 1.1.10 B ✓✓ (10 x 2) (20) 1.2 1.2.1 F ✓✓ 1.2.2 D ✓✓ 1.2.3 A ✓✓ 1.2.4 J ✓✓ 1.2.5 C ✓✓ (5 x 2) (10) 1.3 1.3.1 Transpirasie trek ✓✓ 1.3.2 Landboukalk ✓✓ 1.3.3 Geïntegreerde Plaagbeheer ✓✓ 1.3.4 Biotegnologie ✓✓ 1.3.5 Grondopmeting/Grondopname ✓✓ (5 x 2) (10) 1.4 1.4.1 Bevrugting ✓ 1.4.2 Suurstof ✓ 1.4.3 Monokultuur ✓ 1.4.4 Peulgewasse ✓ 1.4.5 Braak ✓ (5 x 1) (5) TOTAAL AFDELING A: 45 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

(EC/NOVEMBER 2023) LANDBOUWETENSKAPPE V2 3 AFDELING B VRAAG 2: PLANTSTUDIES (VOEDING) 2.1 2.1.1 Proses wat in die diagram getoon word Fotosintese ✓ (1) 2.1.2 Identifikasie van produk Suiker ✓ (1) 2.1.3 Bergingsorgane vir produkte van fotosintese • Wortels✓ • Stingels ✓ • Blare ✓ • Sade ✓ (Enige 2 x 1) (2) 2.1.4 Faktore wat die tempo van fotosintese beïnvloed • Lig intensiteit ✓ • Temperatuur ✓ • Koolstofdioksied-konsentrasie ✓ • Water ✓ (Enige 2 x 1) (2) 2.1.5 Metodes om fotosintese te optimaliseer • Gebruik van ʼn kweekhuis / -tonnel ✓ • Plantdigtheid ✓ • Trelliserende plante ✓ • Snoei ✓ (Enige 2 x 1) (2) 2.1.6 Gevolge van die afwesigheid van fotosintese • Plante en diere sal weens ʼn gebrek aan suurstof sterf ✓ • Diere sal van honger vrek ✓ • Aardverwarming ✓ as gevolg van afwesigheid van plante wat koolstofdioksied absorbeer ✓ (Enige 2 x 1) (2) 2.2 2.2.1 Identifikasie van prosesse A en B A – Osmose ✓ B – Transpirasie ✓ (2) 2.2.2 Belangrikheid van waterbeweging in plante • Vervoer van voedingstowwe ✓ • Temperatuur regulering ✓ • Opname van voedingstowwe ✓ (Enige 2 x 1) (2) 2.2.3 Maniere wat plante gebruik om waterverlies deur transpirasie te verminder • Wasagtige kutikula ✓ • Harige blare ✓ • Klein blare ✓ • Stomata aan onderkant van blare ✓ (Enige 2 x 1) (2) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

4 LANDBOUWETENSKAPPE V2 (EC/NOVEMBER 2023) 2.3 2.3.1 Etikette B – Mikro ✓ C – Kalium ✓ D – K+-ione ✓ E – NO3- / NH4+ ✓ F – Vertraagde groei / Blaarchlorose ✓ G – Makro ✓ (6 x 1) (6) 2.3.2 Metodes wat gebruik kan word om die voedingstatus van gronde te bepaal • Grondontleding ✓ • Plantontleding ✓ (2) 2.4 2.4.1 Verskil tussen passiewe en aktiewe minerale opname Passiewe opname Aktiewe opname • Voedingstowwe beweeg teen • Voedingstowwe beweeg teen die konsentrasiegradiënt af ✓ die konsentrasiegradiënt ✓ • Geen energie benodig nie ✓ • Energie in die vorm van ATP benodig ✓ • Draermolekule nie nodig nie ✓ • Draermolekule benodig ✓ (Enige 4 x 1) (4) 2.4.2 Faktore wat die beskikbaarheid van voedingstowwe beïnvloed Grondtekstuur ✓ Grond pH ✓ (2) 2.5 2.5.1 Klassifikasie van kunsmisstowwe Boer A – Organiese bemesting ✓ Boer B – Anorganiese bemesting ✓ (2) 2.5.2 Omgewingseffekte van anorganiese bemestingstowwe • Kan tot eutrofikasie lei ✓ • Grondversuring ✓ • Berging en toediening van stikstofhoudende kunsmisstowwe gee kweekhuisgasse uit ✓ • Kan grondvoedselwebbe vernietig ✓ (Enige 2 x 1) (2) 2.5.3 ʼn Voorbeeld van ʼn stikstofhoudende kunsmis Kalk ammoniumnitraat / Ammoniumnitraat ✓ (Enige 1 x 1) (1) [35] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

(EC/NOVEMBER 2023) LANDBOUWETENSKAPPE V2 5 VRAAG 3: PLANTREPRODUKSIE EN BESKERMING 3.1 3.1.1 Byskrifte vir diagramme 1 en 2 Diagram 1 – Meeldraad / andresium ✓ Diagram 2 – Stamper / gynesium ✓ (2) 3.1.2 Funksie van Deel C in diagram 2 Versmelt met die manlike gameet ✓ (1) 3.1.3 Identifikasie van blomdele B – stempel ✓ D – eierstok / vrugbeginsel ✓ (2) 3.1.4 Naam van proses Bestuiwing ✓ (1) 3.1.5 Voorbeelde van bestuiwingsmiddels • Insekte ✓ • Voëls ✓ • Water ✓ • Wind ✓ (Enige 2 x 1) (2) 3.1.6 Letter van ʼn deel wat sal ontwikkel in: (a) – D ✓ (b) – C ✓ (2) 3.2 3.2.1 Identifisering van prosesse A – Partenokarpie ✓ B – Ablakasie ✓ (2) 3.2.2 Tipes van proses A • Vegetatiewe partenokarpie ✓ • Stimulatiewe partenokarpie ✓ (2) 3.2.3 Faktore wat die proses B beïnvloed • Sterk winde ✓ • Lae temperature / ryp ✓ • Mineraaltekorte ✓ • Te veel vrugte ✓ • Insekplae ✓ • Misvormde blomme ✓ (Enige 2 x 1) (2) 3.3 Identifikasie van die proses 3.3.1 Ontkieming ✓ (1) 3.3.2 Naam van die proses Dormansie ✓ (1) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

6 LANDBOUWETENSKAPPE V2 (EC/NOVEMBER 2023) 3.3.3 Strategieë om dormansie te oorkom • Week sade ✓ • Insnyding ✓ (Enige 2 x 1) (2) 3.3.4 Vereistes vir saadontkieming • Gunstige temperatuur • Voldoende watervoorsiening • Beskikbaarheid van suurstof (Enige 1 x 1) (1) 3.4 3.4.1 Naam van dele A en B A – Ent/steggie/spruit ✓ B – Wortelstok ✓ (2) 3.4.2 Klassifikasie van reproduksie tipe Ongeslagtelike voortplanting ✓ (1) 3.4.3 Regverdiging van antwoord op VRAAG 3.4.2 Behels nie die samesmelting van gamete nie ✓ (1) 3.4.4 Voordele van ongeslagtelike voortplanting • Bevrugting hoef nie plaas te vind nie ✓ • Vermy oorbevolking van plante ✓ • Wortelaftreksel en boontjie kan van verskillende variëteite wees ✓ • Kan gebruik word waar saadvermeerdering nie prakties is nie ✓ • Produseer vrugte wat volgens tipe is ✓ • Wanneer nuwe kultivars bekendgestel word, is dit nie nodig om die ou bome te verwyder en met jong bome te vervang nie ✓ (Enige 2 x 1) (2) 3.5 3.5.1 Identifikasie van die rol van onkruide in plantsiekte-uitbrake Hulle dien as gashere vir patogene ✓ (1) 3.5.2 Voorbeelde van meganiese onkruidbeheermetodes • Vuur ✓ • Verbouing ✓ • Sny ✓ (Enige 2 x 1) (2) 3.5.3 Bydraes van die staat tot plantbeskerming • Kwarantyndienste ✓ • Saad sertifisering stelsels ✓ • Wetgewing ✓ • Navorsing ✓ • Bewaarplekke ✓ (Enige 3 x 1) (3) 3.5.4 Voorbeelde van gestoorde graanplae • Rys / Mieliekalander ✓ • Graankewer ✓ • Graan / Meel-mot ✓ • Meelkewer ✓ (Enige 2 x 1) (2) [35] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

(EC/NOVEMBER 2023) LANDBOUWETENSKAPPE V2 7 VRAAG 4: OPTIMALE HULPBRONBENUTTING 4.1 4.1.1 Identifikasie van boerderystelsel Presisieboerdery ✓ (1) 4.1.2 Sleuteltegnologieë wat in presisieboerdery gebruik word • Globale posisioneringstelsel / GPS ✓ • Geografiese Inligtingstelsel / GIS ✓ (2) 4.1.3 Doelwitte van presisieboerdery • Om die boer in staat te stel om meer presiese beheer oor natuurlike variasie in grond op die plaas te hê ✓ • Om die boer in staat te stel om insette slegs toe te pas soos nodig en waar nodig om optimale produksie te verseker ✓ (2) 4.2 4.2.1 Vergelyking tussen die blaargrootte van spinasie wat in ʼn kweekhuis en in ʼn oop veld gekweek word. • Korrekte opskrif met beide veranderlikes ✓ • Korrekte grafiektipe ✓ • Eenhede (Weke / cm2) ✓ • Y-as: Korrekte etikettering en kalibrasie ✓ • X-as: Korrekte etikettering en kalibrasie ✓ • Korrekte plot (80% en meer korrekte plot) ✓ (6) 4.2.2 Gevolgtrekking wat gemaak kan word uit die inligting in die grafiek Plante wat in kweekhuise gekweek word, het groter blare ✓ as dié wat oor 4 weke in ʼn oop veld gekweek is. ✓ (2) 4.2.3 Verduideliking vir die verskille in blaargroottes Plante wat in die kweekhuis gekweek word, groei vinniger omdat temperature hoër ✓ in die kweekhuis is wat lei tot hoër fotosintetiese tempo’s ✓ (2) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

8 LANDBOUWETENSKAPPE V2 (EC/NOVEMBER 2023) 4.3 4.3.1 Doelwitte van grondbewerking • Begrawe plantreste ✓ • Voeg kunsmis en kalk in die grond ✓ • Beheer onkruid ✓ • Om grondkorse op te breek ✓ • Maak die grond los om wortelpenetrasie en infiltrasie makliker te maak ✓ (Enige 2 x 1) (2) 4.3.2 Verskille tussen primêre en sekondêre bewerking Primêre bewerking sny en breek die grond met diep penetrasie gereedskap om ʼn growwe oppervlakafwerking te produseer ✓ terwyl sekondêre bewerking daarop gemik is om die boonste deel van die grond gelyk en ferm te maak om ʼn gladder oppervlakafwerking te lewer ✓ (2) 4.3.3 Gereedskap wat in primêre en sekondêre verbouing gebruik word Primêre verbouing • Ploë ✓ • Rippers / Oopskeurder / Oopsnyer ✓ Sekondêre bewerking • Egte / Kapploeg ✓ • Kultiveerders ✓ (Enige 2 x 1) (2) 4.3.4 Omgewingsvriendelike verbouingstelsels • Minimum bewerking ✓ • Geen bewerking ✓ • Deklaagmetode ✓ (Enige 2 x 1) (2) 4.4 4.4.1 Identifikasie van proses Wisselbou ✓ (1) 4.4.2 Beginsels van wisselbou getoon in die tabel • Gewasse wat dieselfde voedingstowwe benodig, moet nie op mekaar volg nie ✓ • Gewasse wat deur dieselfde plae en siektes aangetas word, moet nie op mekaar volg nie ✓ • Vlakwortelgewasse moet gevolg word deur diepwortelgewasse ✓ (Enige 2 x 1) (2) 4.4.3 Redes vir die aanbeveling van wisselbou • Beskerm die boer teen totale oesmislukking ✓ • Handhaaf grondvrugbaarheid ✓ • Verbeter grondstruktuur ✓ • Beheer plae en siektes ✓ • Verhoog grond stikstofinhoud ✓ (Enige 2 x 1) (2) 4.5 4.5.1 Identifikasie van verbouingstelsel Hidroponika ✓ (1) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

(EC/NOVEMBER 2023) LANDBOUWETENSKAPPE V2 9 4.5.2 Verskil tussen hidroponika en oopveldstelsel Hidroponika behels die groei van plante in ʼn water-gebaseerde voedingsoplossing ✓ terwyl die oop veld die verbouing van gewasse direk op die grond behels. ✓ (2) 4.5.3 Voorbeelde van groeimedia wat in hidroponika gebruik kan word Vermikuliet ✓ Perlite ✓ (2) 4.5.4 Voordele van die geslote hidroponiese • Eenvormige besproeiing ✓ • Besparing op water en kunsmis ✓ • Geen groeimedium is nodig nie ✓ (Enige 2 x 1) (2) [35] TOTAAL AFDELING B: 105 GROOTTOTAAL: 150 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief