Downloaded from hlayiso.com
NASIONALE
SENIOR SERTIFIKAAT
GRAAD 11
NOVEMBER 2017
EKONOMIE V2
NASIENRIGLYN
PUNTE: 150
Hierdie nasienriglyne bestaan uit 18 bladsye.
Skip to contentAll 2017 papers %20June%202017%20Possible%20Answers_hlayiso.com_--5975bf34-03af-4bd2-bcb3-da6ecc7ce502/v1-87626b6327ce78e8e67a/card.webp)
%20November%202017%20Possible%20Answers_hlayiso.com_--118e2889-ffbc-4cbb-87a4-9de967bed5e1/v1-770f6a3dad5fae38d9da/card.webp)




View all


%20June%202024%20Question%20Paper_hlayiso.com_--286fd14c-e55e-40fd-bc7c-063349f9423e/v1-d5ff446b5035b70da9db/card.webp)


Economics Grade 11 P2 Eastern Cape November 2017 Memo (Afr)
Grade 11 Economics Paper 2 memorandum from the Eastern Cape November 2017 (Afrikaans), 18 pages. Read online or download the free PDF.
Economics · Grade 11 · Eastern Cape November · 2017 · Afrikaans. Memorandum, 18 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Economics
- Grade
- Grade 11
- Language
- Afrikaans
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2017
- Exam period
- Eastern Cape November
- Paper
- 2
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 18
- File size
- 1.0 MB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 18
This exam
Eastern Cape November 2017
- Paper 1Memo
- Paper 2Question paper · EngQuestion paper · AfrMemo · EngMemo · Afr
- Other filesMemo
Questions in this paper
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
2 EKONOMIE V2 (EC/NOVEMBER 2017)
AFDELING A (VERPLIGTEND)
VRAAG 1
1.1 MEERVOUDIGEKEUSE-VRAE
1.1.1 B Inkomste-elastisiteit
1.1.2 A absoluut
1.1.3 A oligopolieë
1.1.4 C totaal
1.1.5 C swartmark
1.1.6 B Frankryk
1.1.7 A kapitalisme
1.1.8 B ultravioletstrale (8 x 2) (16)
1.2 PASITEMS
1.2.1 H (die verwantskap tussen prys van die een produk en die
gevolglike verandering in die hoeveelheid gevra van ʼn ander
produk.)
1.2.2 A (produk wat in samewerking met ʼn ander gebruik word)
1.2.3 G (maak soveel wins as moontlik)
1.2.4 B (tydperk waarin ʼn produsent al sy produksiefaktore kan
verander)
1.2.5 C (moeilikheid ervaar deur mense om te oorleef)
1.2.6 D (ʼn belasting gehef op invoere)
1.2.7 E (die permanente vernietiging van boslande)
1.2.8 F (koste van voordeel van ʼn produk of diens wat nie na derde
partye verander word nie) (8 x 1) (8)
1.3 1.3.1 Eenheidelastisiteit
1.3.2 Integrasie
1.3.3 Samespanning
1.3.4 Volhoubaarheid
1.3.5 Buitelandse direkte investering
1.3.6 Vryhandel (6 x 1) (6)
TOTAAL AFDELING A: 30
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBER 2017) EKONOMIE V2 3
AFDELING B
VRAAG 2: MIKRO-EKONOMIE
2.1 2.1.1 Lys enige TWEE eienskappe van nut.
Dit is abstrak.
Dit is subjektief
Verskil van persoon tot persoon
Verskil van een situasie tot ʼn ander (2 x 1) (2)
2.1.2 Hoe gebeur onvolmaakte markstrukture?
Onvolmaakte markte gebeur wanneer een van die toestande van
volmaakte markte nie bereik word nie.
(Aanvaar enige relevante antwoord.) (2)
2.2 Datarespons
2.2.1 Identifiseer ʼn private monopolie uit die uittreksel.
Suid-Afrikaanse Brouery (1)
2.2.2 Identifiseer EEN eienskap van ʼn monopolie uit die uittreksel.
Daar is een verkoper / verskaffer van die produk. (1)
2.2.3 Verduidelik kortliks ʼn natuurlike monopolie.
ʼn Monopolie wat met hoë kapitaalkoste/geografiese ligging /
geen nabye plaasvervangers het nie. (2)
2.2.4 Wanneer word ʼn produk ʼn substituutproduk genoem?
Is wanneer ʼn substituutproduk in die plek van ʼn ander produk
gebruik word. (2)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
4 EKONOMIE V2 (EC/NOVEMBER 2017)
2.2.5 Hoe word mededingers verhoed om hierdie mark te betree?
Hulle word verhoed deur:
Natuurlike struikelblokke soos alleeneienaarskap van natuurlike
hulpbronne soos die besit van ʼn diamantmyn.
Ekonomiese skaal voordele wat groot voordele vir bestaande
maatskappye bied. Groot maatskappye het natuurlike voordeel
teenoor klein ondernemings.
Regering kan toetrede tot mark verhoed deur lisensiëring.
Patentregte wat die innoveerder eksklusiewe regte gee om ʼn
produk te vervaardig solank die patentregte geldig is.
(2 x 2) (4)
2.3 Datarespons: grafiek
2.3.1 Voorsien byskrifte vir die kurwes ‘a’ en ‘b’
A – totale inkomste
B – gemiddelde inkomste (2)
2.3.2 Verduidelik kortliks die term marginale inkomste.
Dit is die ekstra inkomste ontvang deur een ekstra eenheid te
verkoop. (2)
2.3.3 Hoe word die waarde van ‘b’ bereken?
Totale inkomste
Gemiddelde inkomste =
Hoeveelheid verkoop (2)
2.3.4 Wat is die verhouding tussen kurwe ‘a’ en marginale inkomste?
Wanneer grenskoste positief is, sal die totale inkomste styg,
wanneer die grensinkomste-kurwe die horisontale as sny, is
MI = 0, wanneer MI negatief is, sal TI begin daal. (4)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBER 2017) EKONOMIE V2 5
2.4 Verduidelik interafhanklikheid van firmas en nie-prysmededinging as
eienskappe van ʼn oligopolie.
Wedersydse afhanklikheid
Een verkoper se aksie sal die ander verkoper se aksie beïnvloed.
Elke firma is bewus van die ander se aksie omdat die mark deur ʼn paar
firmas beheer word bv. motors. (4)
Nie-prysmededinging
Oligopoliste is huiwerig om pryse te verander, dit is om prysoorloë te
voorkom.
Hulle maak gebruik van ander maatreëls om kliënte te lok en hul
markaandeel te verhoog, byvoorbeeld naverkoopdiens, bou
handelsmerklojaliteit ens. (4) (8)
2.5 Verduidelik met behulp van ʼn grafiek die verband tussen toename in
verbruik, totale nut en grensnut.
Nut/Utiliteit
90
80 TI
70
60
50
0 1 2 3 4 5 6 7
Hoeveelheid verbruik
GN
Maks. 4
Verduideliking van grafiek
Aangesien die eenhede vermeerder word, neem die totale nut teen ʼn
laer koers toe terwyl marginale nut teen ʼn vinnige koers
verminder.
Die totale nutkurwe se helling is opwaarts en die totale marginale nut
kromme is afwaarts.
Soos verbruik aanhou tot by eenheid 5, word marginale nut negatief
terwyl totale nut verminder.
(Aanvaar enige relevante korrekte verduideliking.) Maks. 4 (8)
[40]
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
6 EKONOMIE V2 (EC/NOVEMBER 2017)
VRAAG 3
3.1 3.1.1 Lys enige TWEE lidlande van die SAOG.
Angola; Botswana; Demokratiese Republiek van die Kongo;
Lesotho; Madagaskar; Malawi; Mauritius; Mosambiek;
Namibië; Seychelle; Suid-Afrika; Swaziland;
Verenigde Republiek van Tanzanië; Zambië; Zimbabwe
(2 x 1) (2)
3.1.2 Watter impak het MIV/Vigs op armoede?
MIV/Vigs affekteer mense wie nog steeds werk tussen die
ouderdom van 20–45. Dit lei tot ʼn drastiese daling in inkomste, wat
lei tot armoede.
(Aanvaar enige korrekte antwoord.) (2)
3.2 Datarespons
3.2.1 Vanuit die spotprent identifiseer TWEE voorwaardes wat ryk
lande kan verbind om wêreld-armoede te verminder.
Moet niks verander nie.
Moenie verhoed dat die ryk wêreld die globale ekonomie
domineer nie. (2)
3.2.2 Verduidelik kortliks relatiewe armoede.
Relatiewe armoede is wanneer iemand relatief arm is in
vergelyking met die wat meer het in die gemeenskap waarin hy
woon. (2)
3.2.3 Verduidelik werkloosheid as ʼn oorsaak van armoede.
Sonder ʼn redelike inkomste, kan mense nie hulle basiese
behoeftes bevredig nie, kinders kan nie skool bywoon nie, en
hierdie gebrek aan inkomste veroorsaak meer armoede.
(Aanvaar enige redelike korrekte antwoord.) (2)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBER 2017) EKONOMIE V2 7
3.2.4 Hoe dink jy kan armoede verlig word?
Armoede kan verlig word deur:
Voorsien gratis onderwys en beurse aan die armes omdat
onderwys ʼn magtige instrument is om armoede te verlig.
Voorsien basiese dienste en ander nie-finansiële oordragte in
die vorm van maatskaplike lone en toelaes.
Voorsien toegang tot grond, behuising en kapitaal, insluitend
openbare infrastruktuur.
Ekonomiese geleenthede moet geskep word om te verseker
dat die ekonomie geleenthede vir arm huishoudings genereer
om beter inkomste te verdien.
(Aanvaar enige relevante korrekte antwoord.) (2 x 2) (4)
3.3 Datarespons
3.3.1 Identifiseer TWEE faktore wat die meeste tot gronderosie
bydra.
Oorbeweiding
Ontbossing (2)
3.3.2 Hoe kan tegnologiese innovasie gebruik word om die
omgewing te beskerm?
Vervang fossielbrandstowwe met volhoubare energiebronne
soos wind-getybeweging, golfbewegings, son-energie, hidro-
energie
Ontwikkel stelsels om afval in alle vorme te verminder, soos
herwinning of die produksie van by-produkte.
Voorsien spesifikasies aan produkontwikkelaars om substituut-
produkte wat omgewingsvriendelik is te produseer. (2 x 2) (4)
3.3.3 Hoe kan landbou tot grondagteruitgang bydra?
Deur die land oor en oor te gebruik sonder enige rusperiodes
tussenin.
Wanneer die plaasgrond geploeg word, word die blootgestelde
boonste grond dikwels deur die wind weg gewaai of deur
reën weggespoel.
(Aanvaar enige relevante korrekte antwoord.) (4)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
8 EKONOMIE V2 (EC/NOVEMBER 2017)
3.4 Verduidelik die verbetering van kommunikasie en tegnologie as ʼn
oorsaak van globalisering.
Verbetering van kommunikasie en tegnologie
Die ontwikkeling van kommunikasie en tegnologie het lande regoor die
wêreld in staat gestel om verbind te wees.
Internet en mobiele tegnologie het toegelaat dat verskillende lande meer
kan kommunikeer
Dit vind plaas deur die gebruik van landlyne, satelliete en kabels onder
water.
Die spoed waarteen hierdie inligting versprei word het ook verbeter.
Die gebruik van moderne tegnologie soos Skype maak dit moontlik vir
mense in verskillende lande om mekaar op die skerm van die rekenaar
te sien.
Inligting Kommunikasie Tegnologie het die wêreld klein gemaak
(Aanvaar enige relevante korrekte antwoord.) (2 x 4) (8)
3.5 Watter uitdagings sal die samelewing in die gesig staar as die
regering nie ingryp om armoede te verlig nie?
Die gemeenskap sal die volgende uitdagings in die gesig staar
Baie mense sal nie hulle basiese behoeftes kan bevredig nie.
Min mense sal opgevoed word
Dit sal veroorsaak dat die land nie genoeg vaardighede het vir die groei
en ontwikkeling van die ekonomie nie.
Daar sal meer misdaad wees.
(Aanvaar enige relevante antwoorde.) (8)
[40]
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBER 2017) EKONOMIE V2 9
VRAAG 4
4.1 4.1.1 Lys enige TWEE voorbeelde van hernieubare hulpbronne
Woude
Visse
Herwinbare water
Suurstof
(Aanvaar enige relevante korrekte antwoord.) (2 x 1) (2)
4.1.2 Waarom is die hoeveelheid wat aangevra word van gewoonte-
artikels, prys-onelasties?
Dit is omdat verbruikers gewoond is om hierdie produkte te gebruik
en hulle glo dat hulle nie sonder dit kan oorleef nie.
(Aanvaar enige relevante korrekte antwoord.) (2)
4.2 Datarespons: Spotprent
4.2.1 Gee TWEE kontinente in die uittreksel genoem.
(Wes-) Europa
Afrika (2)
4.2.2 Verduidelik kortliks die term per capita inkomste
Dit is inkomste per kop in die bevolking OF
Is die nasionale inkomste van ʼn land gedeel deur sy bevolking (2)
4.2.3 Onderskei tussen ryk en arm lande in terme van die vlak van
ontwikkeling.
Ryk lande is ontwikkelde lande terwyl arm lande minder ontwikkeld
is of ontwikkelende lande is. (2)
4.2.4 Hoe dink jy kan ongelykhede tussen ryk en arm lande verminder
word?
Ongelykhede kan verminder word deur:
Nooi ryk lande uit om in arm lande te investeer
Deel van inligting oor onderwys en gesondheidskwessies
Bevorder industrialisering in ontwikkelende lande
Die bekendstelling van beleide soos uitvoerbevordering en invoer
vervanging
(Aanvaar enige korrekte relevante antwoorde) (2 x 2) (4)
4.3 Datarespons: Grafiek
4.3.1 Voorsien die korrekte byskrif vir kurwe ‘a’
Vraagkurwe (1)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
10 EKONOMIE V2 (EC/NOVEMBER 2017)
4.3.2 As die prys sou styg van 10 tot 15, wat is die hoeveelheid
goedere wat aangevra sou word?
50 eenhede (1)
4.3.3 Verduidelik kortliks pryselastisiteit van vraag vir luukse
goedere
Luukse goedere is pryselasties omdat hulle op
prysveranderinge reageer.
ʼn Prysstyging in luukse goedere sal tot ʼn groot daling in
hoeveelhede lei omdat dit nie noodsaaklik is nie (2 x 2) (4)
4.3.4 Gebruik die inligting vanuit die grafiek, bereken en dui aan die
soort pryselastisiteit van vraag
PEV = % verandering in hoeveelheid aangevra
% verandering in prys
= 50/50 x100 = 100
5/15 x 100 33,3
= 3 Relatiewe elastiese vraag (4)
4.4 Bespreek tyd en beskikbaarheid van arbeid as faktore wat
pryselastisiteit van aanbod bepaal
Tyd wat geneem word om te produseer
Die kapasiteit van produsente is vasgestel op die korttermyn.
Hulle kan nie meer produkte oornag vervaardig nie.
Daarom is die aanbod meer onelasties op die korttermyn. (Enige 2)
Beskikbaarheid van arbeid
As produsente ongeskoolde arbeiders gebruik is dit maklik vir hulle
om by prysveranderinge aan te pas.
As produsente produksie wil verhoog sal dit makliker wees om
ongeskoolde arbeiders aan te stel as geskoolde werkers.
Daarom is aanbod meer elasties as produksie ongeskoolde arbeid
benodig aangesien daar ʼn tekort aan geskoolde arbeid in Suid Afrika
is.
(Enige 2) (8)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBER 2017) EKONOMIE V2 11
4.5 Watter probleme sal ervaar word in die ekonomie as niehernieubare
hulpbronne oormatig gebruik word?
Baie probleme sal ervaar word as nie-hernieubare hulpbronne oormatig
gebruik word:
Niehernieubare hulpbronne is meesal natuurlike hulpbronne wat nie
meer as een keer gebruik kan word nie bv. olie, steenkool, minerale,
natuurlike gas.
Word meesal deur die sekondêre sektor vir vervaardiging gebruik.
Die oorgebruik van hulpbronne sal:
Lei tot uitputting van hierdie hulpbronne en daarom die
vervaardigingsektor negatief affekteer.
Lei tot afname in ekonomiese aktiwiteite.
Lei tot aflegging en werkverliese wat in die ekonomie ervaar word
Oormatige lugbesoedeling veroorsaak as gevolg van ontginning van
hulpbronne.
Suurreën veroorsaak wat tot globale verwarming lei. (8)
[40]
TOTAAL AFDELING B: 80
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
12 EKONOMIE V2 (EC/NOVEMBER 2017)
AFDELING C
Beantwoord enige EEN van die twee vrae uit hierdie afdeling in die
ANTWOORDEBOEK.
STRUKTUUR VAN OPSTEL PUNTE-
TOEKENNING
Inleiding Maks. 2
Liggaam
Hoofgedeelte: Bespreek in detail/In-diepte
bespreking/Ondersoek/Bespreek krities/Analiseer/
Vergelyk/Evalueer/Onderskei/Verduidelik/Assesseer/
Debatteer Maks. 26
Addisionele gedeelte: Gee eie opinie/Bespreek krities/
Evalueer/Evalueer Krities/teken ʼn grafiek en verduidelik/
Gebruik ʼn grafiek en verduidelik /Voltooi die gegewe
grafiek/Bereken/Lei af/Vergelyk/Verduidelik/Onderskei/
Interpreteer/Debatteer kortliks Maks. 10
Slot Maks. 2
TOTAAL Maks. 40
VRAAG 5: MIKRO-EKONOMIE 40 PUNTE – 40 MINUTE
Een van die belangrikste funksies van ʼn mark is om te verseker dat die
regte produk op die regte tyd geproduseer word.
Met verwysing na die bogenoemde stelling, verduidelik die vraagkant
verhoudinge met behulp van grafieke en voorbeelde.
Waarom is dit belangrik dat die produktemark oorweeg wat daar in die
faktormark gebeur?
INLEIDING
ʼn Vraagverhouding vind plaas wanneer twee of meer goedere en dienste op
dieselfde tyd gevra word omdat hulle saam gebruik word.
(Aanvaar enige relevante inleiding.)
LIGGAAM
Daar is twee soorte vraag verhoudings: substituut en komplementêre.
Substituut
ʼn Substituutproduk is ʼn produk wat gebruik word in die plek van ʼn ander
produk.
Sekere produkte het spesifieke verhoudings wat vraag gaan beïnvloed.
Byvoorbeeld: as jy beesvleis wil koop maar dit is te duur, dan sal jy geneig
wees om die goedkoper alternatief te koop, bv. hoender. In hierdie geval is
die hoender die substituutproduk.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBER 2017) EKONOMIE V2 13
PRYS VAN BEESVLEIS VRAAG NA HOENDER
Prys Prys
V A1 V1 A
A V
P1 P1
P V1
P A1 V
A V
A
H1 H H H1
Hoeveelheid beesvleis Hoeveelheid hoender
Maksimum 4 punte vir elke grafiek (Kyk na regmerkies)
VERDUIDELIKING VAN DIE GRAFIEK
Prys van beesvleis
Die prys van beesvleis sal van P tot P1 styg a.g.v. ʼn daling in aanbod (aanbodkurwe
sal skuif van AA na A1A1).
Dit lei tot ‘n daling in die hoeveelheid en vraag na beesvleis van H na H1.
Vraag na hoender
Die vraag na die substituutproduk, naamlik hoender, styg vanaf VV na V1V1.
Omdat daar ‘n toename in vraag is, sal die prys ook van P na P1 styg.
Dit impliseer dat ‘n toename in die prys van een produk sal lei tot ‘n toename in die vraag na
substituutprodukte.
Maks 13
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
14 EKONOMIE V2 (EC/NOVEMBER 2017)
Komplementêre
Produkte is komplementêre produkte wanneer hulle saam gebruik word om ʼn behoefte
te bevredig bv. tee en melk.
PRYS VAN TEE DIE VRAAG NA MELK
Prys
Prys A1 A
V A
V1 V
P1 P
P A1 P1
V V
A A V1
H1 H H1 H
Hoeveelheid tee Hoeveelheid melk
Puntetoekenning (Maksimum 4 vir elke grafiek)
VERDUIDELIKING VAN DIE GRAFIEK
Prys van tee
Die prys van tee styg as gevolg van ʼn daling in die aanbod.
Aanbodkurwe sal skuif van AA tot A1A1, Die prys van tee styg van
P tot P1,
Hoeveelheid aangevra vir tee daal van H tot H1,
Die vraag na melk
Die styging in die prys van tee sal ʼn daling in die vraag na melk
veroorsaak.
Mense gaan minder tee koop, daarom sal hulle minder melk benodig.
Dit veroorsaak dat die vraagkurwe (VV) na links skuif tot by V1V1, en die
hoeveelheid aangevra sal daal van H tot H1 en die prys sal daal van
P tot P1.
Vir komplementêre goedere, wanneer die prys van die een produk styg, sal die
vraag na komplementêre produkte daal. As die prys van een produk daal sal die
vraag na komplementêre produkte styg. (Maks. 13) (26)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBER 2017) EKONOMIE V2 15
ADDISIONELE GEDEELTE
Die faktormark is ʼn mark waar die produksiefaktore gekoop en verkoop
word.
Die produktemark is ʼn mark waar goedere en dienste gekoop en verkoop
word
Die produktemark is afhanklik van die faktormark vir die beskikbaarheid van
die produksiefaktore.
Wanneer die aanbod van een produksiefaktor verander sal dit beide die
faktormark en produktemark beïnvloed.
ʼn Verandering in die aanbod van velle sal die velle mark negatief beïnvloed
omdat daar minder velle aangebied word.
Dit sal skoenvervaardigers beïnvloed en daar sal minder skoene en sakke
beskikbaar wees in die produktemark vir skoene en sakke.
Wanneer die vraag na skoene in die produkmark vermeerder sal die vraag na
produksiefaktore in die faktormark ook styg. (10)
SLOT
Dit is belangrik dat die produk- en faktormark nou saamwerk en mekaar verstaan
omdat hulle afhanklik is van mekaar; die een kan nie sonder die ander bestaan
nie.
(Aanvaar enige relevante korrekte slot.) (2)
[40]
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
16 EKONOMIE V2 (EC/NOVEMBER 2017)
VRAAG 6
Die omgewing is ʼn waardevolle bate waarsonder die ekonomie en die
samelewing nie kan oorleef nie.
Bespreek die verskeie benaderings tot die volhoubaarheid van die
omgewing.
Watter rol kan die regering speel om die omgewing te probeer red van
aardverwarming?
INLEIDING
Die omgewing is al die lewende en nie-lewende organismes wat natuurlik op die
aarde is insluitend die atmosfeer, water, grond, minerale, plante en diere.
Volhoubaarheid beteken om die omgewing op ʼn korrekte manier te bestuur.
(Aanvaar enige relevante inleiding.) (2)
LIGGAAM
Omgewingsbestuur-benaderings
Die Suid-Afrikaanse regering het wette goedgekeur vir omgewingsbestuur as sy
bydrae tot die volhoubaarheid van die omgewing. Sommige van die wette is soos
volg:
Die Wet op Geïntegreerde Kusbestuur,Wet 24 van 2008: wat verantwoordelik is vir
die volhoubaarheid van water en oseane.
Die Wet op Luggehalte, Wet 39 van 2004: die volhoubaarheid van die
atmosfeer.
Die Wet op Beskermde Gebiede, Wet 57 van 2003: die volhoubaarheid van die
grond.
Private eiendomsregte
Mense gee gewoonlik nie om vir dinge wat hulle nie besit nie. Die regering
probeer om hierdie probleem op te los en gee aan hulle eiendomsregte. Dit
verander mense se houding en hulle gebruik die grond versigtig en effektief.
Fokus op eksternaliteite
Eksternaliteite is wanneer die koste of voordele van ʼn aktiwiteit oorgaan na derde
partye, bv. wanneer kinders naby ʼn steenkoolkragstasie asma kry as gevolg van
die rook.
Dit bring addisionele sosiale koste vir die inwoners wat nou mediese koste betaal
vir die negatiewe eksternaliteite (rook).
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBER 2017) EKONOMIE V2 17
Oordrag en beheerstelsels
Hierdie strategie handel oor die omgewingkwessies wat staatmaak op wetgewing,
voorgeskrewe wetgewing en streng handhawing van nakoming, bv. laat sekere
vlakke van gasvrystellings toe.
Vrywillige omgewingsooreenkomste:
Hierdie benadering laat organisasies toe om omgewingswette en regulasies
vrywilliglik na te kom. ʼn Organisasie wat omgewingsbestuurstelsels ontwerp en
implementeer. Dit word gesertifiseer deur die beherende liggaam en word
gereeld geouditeer om seker te maak dat hulle aan omgewingsregulasies
voldoen.
Omgewingskostes, -belasting en -subsidies Hierdie benadering gebruik die
markmeganisme se ekonomiese inisiatiewe om hulle doelwitte in die
omgewingsbestuur te bereik. Plaaslike owerhede in Suid-Afrika implementeer
omgewingskoste op verbruikers, besighede en ander organisasies op riool-
verwydering en rommelversameling.
Ekostelselbenadering
Hierdie benadering poog om die hele stelsel in besluitneming te oorweeg in plaas
van om te reageer op spesifieke kwessies en uitdagings. Die
besluitnemingsproses sal ʼn kollektiewe benadering wees wat belanghebbendes
van die regerings- departemente, verteenwoordigers van industrieë en
omgewingsgroepe en gemeenskappe.
Opvoeding
Mense hou daarvan om tot die beskerming van die omgewing by te dra as hulle
meer weet van die gevolge van hulle aksies en die vernietiging wat deur die
omgewings-agteruitgang veroorsaak sal word.
Bestuur van menslike verbruik benadering
Mense is die grootste bydraer tot omgewingsagteruitgang Die verbruikers sal
minder hulpbronne gebruik wat tot minder produksie-uitsette lei en minder
afval. Hierdie benadering sluit die opvoeding van mense in om hulle individuele
leefstyl en verbruikspatrone te verander. (26)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
18 EKONOMIE V2 (EC/NOVEMBER 2017)
ADDISIONELE GEDEELTE
Gemeenskappe kan die volgende doen:
Leer oor globale verwarming. Dit is belangrik om bronne te vind en te gebruik
wat nie die omgewing gaan besoedel nie
Vermy veldbrande omdat dit lei tot die vrystelling van CO2.
Erken die gevolge van globale verwarming en inspireer veranderinge
Spaar krag, bv. skakel die ligte af as daar niemand in die vertrek is nie.
Elimineer verkwistende aktiwiteite gedurende tuinmaak
Speel die rol van ʼn omgewingsaktivis.
Oorreed mense naby jou om krag te spaar bv. herwin; dit spaar krag in
vervaardiging. (10)
SLOT
Beskerming van die omgewing teen globale verwarming is ʼn onselfsugtige en
edele daad. Dit is baie belangrik sodat toekomstige generasies ook die omgewing
kan geniet wat ons nou geniet en selfs beter.
(Aanvaar enige relevante slot.) (2)
TOTAAL AFDELING C: 40
GROOTTOTAAL: 150
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Study this subject
Recommended for this subject
%20June%202017%20Possible%20Answers_hlayiso.com_--5975bf34-03af-4bd2-bcb3-da6ecc7ce502/v1-87626b6327ce78e8e67a/card.webp)
Memorandum
Economics Grade 11 P2 Gauteng June 2017 Memo (Afrikaans)
%20November%202017%20Possible%20Answers_hlayiso.com_--118e2889-ffbc-4cbb-87a4-9de967bed5e1/v1-770f6a3dad5fae38d9da/card.webp)
Memorandum
Economics Grade 11 P2 Gauteng November 2017 Memo (Afrikaans)

Memorandum
Economics Grade 11 P2 Eastern Cape November 2019 Memo (Afr)

Memorandum
Economics Grade 11 P2 Eastern Cape November 2018 Memo (Afr)

Question paper
Economics Grade 11 P2 Eastern Cape November 2022 QP (Afr)

Question paper
Economics Grade 11 P2 Eastern Cape November 2018 QP (Afr)
More from Grade 11 Economics

Question paper
Economics Grade 11 P2 Eastern Cape November 2025 QP (Afr)

Question paper and memo
Economics Grade 11 Limpopo March Test 2025 Paper & Memo

Question paper
Economics Grade 11 P2 Eastern Cape November 2024 QP (Afr)
%20June%202024%20Question%20Paper_hlayiso.com_--286fd14c-e55e-40fd-bc7c-063349f9423e/v1-d5ff446b5035b70da9db/card.webp)
Question paper
Economics Grade 11 P2 Gauteng June 2024 Question Paper (Afr)

Question paper
Economics Grade 11 P2 North West November 2024 QP (Afr)

Question paper