Afrikaans FAL Grade 10 P2 November Mock Exam 2 2026 Memo (Afr)

Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief hlayiso mock exams Oefenreeks: Graad 10 eksamenvoorbereiding WWW.HLAYISO.COM NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT GRAAD 10 AFRIKAANS EERSTE ADDISIONELE TAAL V2 NOVEMBEREKSAMEN 2026 (PROEF) NASIENRIGLYNE PUNTE: 70 Hierdie nasienriglyne bestaan uit 10 bladsye.

Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V2 2 NSS – Nasienriglyne Hlayiso/Proef 2026 ALGEMENE RIGLYNE • Kandidate beantwoord vrae in slegs TWEE afdelings (35 punte elk). Indien ’n kandidaat meer as twee afdelings beantwoord het, word die eerste twee afdelings nagesien. • Spel- en taalfoute word nie gepenaliseer nie, tensy dit die betekenis beïnvloed. • By oop vrae word geen punt vir JA/NEE/WAAR/ONWAAR alleen toegeken nie; die motivering verdien die punt. • Waar ’n antwoord van ’n vorige antwoord afhang (bv. “Motiveer jou antwoord op VRAAG …”), moet die eerste antwoord korrek wees om die punt by die tweede te verdien. • Wanneer TWEE feite vereis word en ’n reeks gegee word, sien slegs die eerste TWEE na. • Waar ’n aanhaling gevra word, moet die kandidaat die woorde uit die teks aanhaal; ’n oorvertelling verdien nie die punt nie. • Aanvaar enige ander antwoord wat sinvol is en deur die teks gesteun word. AFDELING A: ROMAN (NOVELLE) VRAAG 1: STORM VRAAG ANTWOORD PUNT 1.1.1 ses 1 1.1.2 Upington 1 1.1.3 Februarie 1 1.1.4 Naidoo 1 1.2 • Rooi sand • Kameeldoringbome • ’n (Groot) hemel/lug wat nooit ophou nie • Die Kalahari (Enige TWEE) 2 1.3.1 Vergelyking 1 1.3.2 Klanknabootsing/Onomatopee 1 1.4 • Hy was papnat. • Hy was vel en been/baie maer. • Sy linkervoorpoot was vol bloed/beseer. • Hy het gehuil/gebewe. (Enige TWEE) 2 1.5.1 Honde kos (te veel) geld. 1 1.5.2 Dit was baie streng/’n mens kon dit nie verbreek of verander nie. (Of soortgelyk aan bogenoemde) 1 1.6.1 C/kry ’n gewonde hondjie onder ’n ou bakkie 1 1.6.2 A/koop hondekos met haar sakgeld 1 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V2 3 NSS – Nasienriglyne Hlayiso/Proef 2026 1.6.3 B/verbind Storm se seer poot 1 1.6.4 D/kan gewoonlik nie ’n geheim lank hou nie 1 1.7 Sy het hom ná die (donder)storm gekry. (Of soortgelyk aan bogenoemde) 1 1.8 Sy voel skuldig omdat sy vir Pa lieg/sy wil eerlik wees (1) maar sy is bang dat sy Storm sal verloor as sy die waarheid vertel. (1) (Of soortgelyk aan bogenoemde) 2 1.9 “Elke keer as Pa vir haar glimlag, het sy ’n knop in haar maag gevoel.” (Aanvaar ook: “Maar die geheim het swaar op Zoë gelê.” / “Ek lieg vir hom,” het sy gedink.) 1 1.10 Hy het die motorhuisdeur oopgemaak (om ’n moersleutel te soek) en Storm het blaffend uitgestorm. (Of soortgelyk aan bogenoemde) 1 1.11 Omdat Zoë vir hom gelieg het. 1 1.12 Hy wou nie hê dat Storm weggaan (na die SPCA) nie. (Of soortgelyk aan bogenoemde) 1 1.13 A/dringendheid, want Benjamin is in gevaar in die hitte. 1 1.14 D B A C (Een punt vir elke gebeurtenis wat op die korrekte plek is.) 4 1.15 By ’n droë rivierloop/in die skaduwee van ’n rots (1) Hy het sy voet (in ’n gat) verstuit. (1) 2 1.16 Pa koop vir Storm ’n (nuwe) hondekombers en Storm mag in die kombuis slaap/Storm bly by die gesin. (Of soortgelyk aan bogenoemde) 1 1.17 Hy is eintlik bly/hy hou van Storm/is dankbaar (omdat Storm vir Benjamin gekry het), al praat hy streng. (Of soortgelyk aan bogenoemde) 1 1.18 ’n Verhouding/gesin kan nie sterk wees (en mekaar vertrou) as mense vir mekaar lieg nie. (Of soortgelyk aan bogenoemde) 1 1.19 B/dat eerlikheid belangrik is, selfs al is dit moeilik. 1 1.20 Ja, sy wou die gewonde hondjie se lewe red/Pa sou hom weggestuur het. OF Nee, sy moes eerlik gewees het; Pa het haar nie meer vertrou nie. (Enige gemotiveerde antwoord) 1 [35] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V2 4 NSS – Nasienriglyne Hlayiso/Proef 2026 TOTAAL AFDELING A: 35 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V2 5 NSS – Nasienriglyne Hlayiso/Proef 2026 AFDELING B: DRAMA VRAAG 2: DIE GELUKKIGE WENNER VRAAG ANTWOORD PUNT 2.1.1 D/stuur sy ma se kaartnommer aan vreemdes 1 2.1.2 A/bel Ma by die hospitaal 1 2.1.3 C/het al ’n pot by ’n kerkbasaar gewen 1 2.1.4 B/noem drie reëls oor veiligheid 1 2.2 In die kombuis van die Petersens se huis (in Mitchells Plain, Kaapstad) (1) (Op) Donderdagmiddag (1) 2 2.3 Hulle is broer en suster. 1 2.4 • R20 000/twintigduisend rand (1) • ’n (Splinternuwe) slimfoon (1) 2 2.5 • ’n Verwerkingsfooi van R500 betaal. • Ma se bankkaartnommer stuur. • Die drie syfers agterop die kaart stuur. • Binne 30 minute antwoord. (Enige TWEE) 2 2.6 Sodat hy nie tyd het om te dink/met ’n grootmens te praat/uit te vind dat dit ’n swendelary is nie./Om hom onder druk te plaas. (Of soortgelyk aan bogenoemde) 1 2.7.1 agterdogtig 1 2.7.2 Sy sê dadelik dis ’n swendelary/sy glo nie iemand gee R20 000 weg net omdat jou nommer “gekies” is nie. (Of soortgelyk aan bogenoemde) (Die punt word slegs toegeken as 2.7.1 korrek is.) 1 2.8 As ’n aanbod ongelooflik goed lyk, is dit waarskynlik ’n bedrogspul/leuen. (Of soortgelyk aan bogenoemde) 1 2.9 Hy weet dit is verkeerd om Ma se kaart sonder haar toestemming te vat./Hy is bang Ma word wakker./Hy twyfel of die boodskap waar is. (Enige EEN of soortgelyk) 1 2.10 Dylan sê dit nie hardop nie – die gehoor sien (deur sy aksies) dat hy Ma se bankkaart vat; dit bou spanning. (Of soortgelyk aan bogenoemde) 1 2.11 • Ma se bankkaartnommer/drie syfers agterop die kaart (1) • Die kode wat op Ma se foon gekom het (1) (Aanvaar ook die drie syfers agterop die kaart as een van die TWEE, maar ken nie meer as 2 punte toe nie.) 2 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V2 6 NSS – Nasienriglyne Hlayiso/Proef 2026 2.12 R3 000/drie duisend rand (1) By ’n winkel in Johannesburg (1) 2 2.13 Sy het Ma (by die hospitaal) gebel sodat die kaart geblokkeer kon word. (Of soortgelyk aan bogenoemde) 1 2.14.1 Vergelyking 1 2.14.2 Hulle stuur (valse) boodskappe aan baie/duisende mense (soos hoeke met aas) en wag dat een persoon dit glo (“byt”). (Of soortgelyk aan bogenoemde) 1 2.15 Hy wou vir Ma iets moois gee, want sy werk so hard. (Of soortgelyk aan bogenoemde) 1 2.16 Sy het ook gedink die boodskap kan waar wees/sy het nie na Mia geluister nie (en Dylan nie gekeer nie). (Of soortgelyk aan bogenoemde) 1 2.17 • Gee nooit jou PIN, wagwoord of kode vir iemand nie. (1) • Betaal nooit geld om ’n prys te ontvang nie. (1) • As jy twyfel, vra eers ’n grootmens. (1) 3 2.18 B/neerhalend na dankbaar. 1 2.19 Einde van TONEEL 1: opgewonde/hoopvol/senuweeagtig (hy dink hy gaan geld kry) (1) Begin van TONEEL 2: skaam/skuldig/spyt/hartseer (hy sit met sy kop onderstebo) (1) (Of soortgelyk aan bogenoemde) 2 2.20 Dylan dink hy is ’n gelukkige wenner, maar hy het eintlik niks gewen nie – hy is bedrieg en sy ma het geld verloor. (Of soortgelyk aan bogenoemde) 1 2.21 As iets te goed klink om waar te wees, is dit gewoonlik nie waar nie./Moenie persoonlike of bankinligting met vreemdes deel nie./Luister na raad. (Of soortgelyk aan bogenoemde) 1 2.22 Ja, hy het Ma se kaart sonder toestemming gevat. OF Nee, hy het sy les geleer en wou net vir Ma iets goeds doen. (Enige gemotiveerde antwoord) 1 [35] TOTAAL AFDELING B: 35 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V2 7 NSS – Nasienriglyne Hlayiso/Proef 2026 AFDELING C: KORTVERHALE VRAAG 3.1: “DIE LAASTE KILOMETER” VRAAG ANTWOORD PUNT 3.1.1 Sewe kilometer (1) Hy het kaalvoet gehardloop. (1) 2 3.1.2 Die skoolbus het nie tot by sy ouma se huis gery nie. 1 3.1.3 Die skoene was twee nommers te groot. 1 3.1.4 Hy is neerhalend/hy spot met Tumelo/hy dink hy is beter as Tumelo (omdat Tumelo arm is). (Of soortgelyk aan bogenoemde) 1 3.1.5 (a) Personifikasie/Verpersoonliking 1 (b) Die heuwel was (baie) steil/moeilik om teen op te hardloop. (Of soortgelyk aan bogenoemde) 1 3.1.6 Alliterasie/Stafrym 1 3.1.7 Hy het gestruikel/geval en sy enkel beseer. 1 3.1.8 Hy wil die wedloop/die beker wen (die wenpaal is net een kilometer weg)(1) maar hy wil ook vir Jacques help, wat beseer is. (1) (Of soortgelyk aan bogenoemde) 2 3.1.9 “Wat is belangriker – die beker of hy?” 1 3.1.10 Vierde/4de 1 3.1.11 Jacques vra om verskoning/gee vir Tumelo sy ekstra hardloopskoene/noem hom ’n kampioen. (Enige EEN) 1 3.1.12 derdepersoons(verteller) 1 3.1.13 B/sportmanskap. 1 3.1.14 Hy het nie die wedloop gewen nie, maar hy het gewys dat hy ’n goeie mens is/hy het respek en die Sportmanskapbeker gewen. (Of soortgelyk aan bogenoemde) 1 3.1.15 Ja, ’n mens se veiligheid is belangriker as ’n beker. OF Nee, ek sou eers die wedloop klaargemaak en dan hulp gaan roep het. (Enige gemotiveerde antwoord) 1 [18] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V2 8 NSS – Nasienriglyne Hlayiso/Proef 2026 VRAAG 3.2: “DIE VREEMDE BUURVROU” VRAAG ANTWOORD PUNT 3.2.1 Akasiastraat 1 3.2.2 • Dit was (baie) hard – die glas water op sy lessenaar het gebewe. • Hy moes vir sy Wiskunde-eksamen leer/hy kon nie konsentreer nie. • Dit was elke aand (om sewe-uur). (Enige TWEE) 2 3.2.3 Sy kon (amper) nie hoor nie/sy is doof. 1 3.2.4 • Dit is in hoofletters geskryf. (1) • Daar is (drie) uitroeptekens. (1) 2 3.2.5 ’n Bord koeksisters (en ’n briefie). 1 3.2.6 Sodat sy die musiek deur die vloer kan voel (want sy kan amper nie meer hoor nie). 1 3.2.7 (a) Vergelyking 1 (b) Hy was skaam/het skuldig gevoel oor sy kwaai briefie, want hy het nie geweet dat sy amper doof is nie. (Of soortgelyk aan bogenoemde) 1 3.2.8 • Sy speel voortaan om vyfuur (voordat hy begin leer). (1) • Hy kry elke Saterdag ’n gratis (klavier)les. (1) 2 3.2.9 ’n Mens verwag dat iemand wat so lief is vir musiek dit goed moet kan hoor, maar sy kan amper niks hoor nie. (Of soortgelyk aan bogenoemde) 1 3.2.10 Sy sit met haar hand plat op die verhoog om die musiek te voel. 1 3.2.11 Aan die begin: dit was vir hom geraas/hy was kwaad/geïrriteerd daaroor. (1) Aan die einde: dit klink vir hom soos ’n vriendin wat hallo sê/hy geniet dit.(1) 2 3.2.12 B/ons iemand se storie moet ken voordat ons oordeel. 1 [17] TOTAAL AFDELING C: 35 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V2 9 NSS – Nasienriglyne Hlayiso/Proef 2026 AFDELING D: GEDIGTE VRAAG 4.1: “TAXI-OGGEND” VRAAG ANTWOORD PUNT 4.1.1 (Om) vyfuur 1 4.1.2.1 D/metafoor 1 4.1.2.2 A/personifikasie 1 4.1.2.3 E/klanknabootsing 1 4.1.2.4 C/herhaling 1 4.1.3 “byt” (1) “verkluimde” (1) 2 4.1.4 baie vinnig 1 4.1.5 Dit beklemtoon die skielike geluid van die toeter/dit onderbreek die stilte (soos die taxi die stil oggend onderbreek). (Of soortgelyk aan bogenoemde) 1 4.1.6 Vyftien/15 1 4.1.7 • ’n Bouer (met ’n helm) • ’n Ouma (wat gaan skoonmaak) • ’n Verpleegster (wat nog droom) (Enige TWEE) 2 4.1.8 Hy/Sy het (baie) planne/hoop/ambisies vir die toekoms. (Of soortgelyk aan bogenoemde) 1 4.1.9 Johannesburg 1 4.1.10 aabb (Aanvaar: nag/wag; wang/sang – paarrym) 1 4.1.11 B/koud en stil na warm en saamhorig. 1 4.1.12 Al ken die passasiers mekaar nie, is hulle vir die duur van die rit saam/naby aan mekaar, soos ’n familie. (Of soortgelyk aan bogenoemde) 1 4.1.13 Ja, die gedig beskryf ’n taxirit vroeg in die oggend. (Of soortgelyk aan bogenoemde) (Enige gemotiveerde antwoord) 1 [18] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V2 10 NSS – Nasienriglyne Hlayiso/Proef 2026 VRAAG 4.2: “DIE WALVIS BY HERMANUS” VRAAG ANTWOORD PUNT 4.2.1 Die walvis(wyfie) 1 4.2.2 Metafoor/Personifikasie/Verpersoonliking (Aanvaar albei) 1 4.2.3 Van die ys af/Antarktika/duisende kilometers ver (1) Om haar kalf te kry/geboorte te gee (1) 2 4.2.4 (a) Vergelyking 1 (b) Albei is swart./Die stert staan regop uit die water soos ’n vlag (aan ’n paal). (Enige EEN) 1 4.2.5 Om te beklemtoon hoe stadig die stert in die water wegsak. (Of soortgelyk aan bogenoemde) 1 4.2.6 Die leser lees stadiger, net soos die stert stadig wegsak/dit bou spanning (enjambement). (Of soortgelyk aan bogenoemde) 1 4.2.7 • Die walvisroeper blaas sy horing. • Kinders skree. (Honde se blaf is nie ’n geluid wat mense maak nie.) 2 4.2.8 rustig 1 4.2.9 “klein” (1) “lawaaierige” (1) 2 4.2.10 C/ernstig en belowend. 1 4.2.11 Die see 1 4.2.12 Iemand/een van die toeskouers op die kranse by Hermanus (die spreker sê “ons”). (Of soortgelyk aan bogenoemde) 1 4.2.13 Ek sal nie plastiek op die strand los nie/ek sal help om die strand skoon te maak, want plastiek maak seediere dood. (Enige sinvolle manier; ken die punt slegs toe as ’n rede ook gegee word.) 1 [17] TOTAAL AFDELING D: 35 GROOTTOTAAL: 70 Kopiereg voorbehou