NASIONALE
SENIOR SERTIFIKAAT
GRAAD 12
AFRIKAANS HUISTAAL V2
NOVEMBER 2025
NASIENRIGLYNE
PUNTE: 80
Hierdie nasienriglyne bestaan uit 52 bladsye.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Skip to contentAll 2025 papers 





View all

_watermark--eec489ed-a1ac-4f53-9aa0-65544d9ee23e/v1-6626f2dffb06bf128248/card.webp)



Afrikaans HL Grade 12 Paper 2 NSC November 2025 Memo
Grade 12 Afrikaans HL Paper 2 memorandum from the NSC November Exam 2025, 52 pages. Read online or download the free PDF.
Afrikaans Hl · Grade 12 · NSC November Exam · 2025 · Afrikaans. Memorandum. Read online or download the PDF.
- Subject
- Afrikaans HL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Afrikaans
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2025
- Exam period
- NSC November Exam
- Paper
- 2
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 52
- File size
- 1.0 MB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 52
This exam
NSC November Exam 2025
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Question paper
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Afrikaans Huistaal/V2 2 DBE/November 2025
NSS – Nasienriglyne
RIGLYNE VIR NASIENERS
1. Indien 'n kandidaat meer as die verlangde getal vrae gedoen het, word net die eerste
antwoord/respons nagesien. (Die kandidate mag nie die opstelvraag en die kontekstuele
vraag oor dieselfde genre beantwoord nie.)
2. Indien 'n kandidaat in AFDELING A al vier vrae oor die gesiene gedigte beantwoord het, word
die eerste twee gedigte se antwoorde nagesien.
3. Indien 'n kandidaat in AFDELING B en C twee kontekstuele vrae of twee literêre opstelle
beantwoord het, word die eerste antwoord nagesien en die tweede antwoord word geïgnoreer.
Indien 'n kandidaat al vier die vrae in AFDELING B en C beantwoord het, word die eerste
antwoord in elke afdeling nagesien mits een kontekstuele vraag en een opstelvraag beantwoord
is.
4. Indien 'n kandidaat twee antwoorde gee en die eerste antwoord is verkeerd, maar die tweede
antwoord is reg, word die eerste antwoord nagesien en die tweede antwoord word geïgnoreer.
5. Indien antwoorde verkeerd genommer is, word die antwoorde volgens die nasienriglyne
nagesien.
6. Taalfoute by kontekstuele vrae word nie gepenaliseer nie. Indien 'n spelfout die betekenis van
die antwoord beïnvloed, word dit verkeerd gemerk. Indien die spelfout nie die betekenis van die
antwoord beïnvloed nie, word dit as korrek beskou.
7. Opstelvrae:
Indien die literêre opstel korter as die verlangde lengte is, word die kandidaat nie gepenaliseer
nie omdat hy/sy hom-/haarself gepenaliseer het. Indien die literêre opstel te lank is, assesseer
dit op meriete en bespreek dit met die senior nasiener. Die nasienriglyne is slegs 'n riglyn, daarom
moet ander relevante inhoud as korrek beskou word. Gebruik die aangehegte rubrieke om die
opstelvrae na te sien.
8. Kontekstuele vrae:
Indien 'n kandidaat nie aanhalingstekens gebruik waar 'n vraag dit vereis nie, word die kandidaat
nie gepenaliseer nie.
9. Vir oop vrae word geen punte toegeken vir JA/NEE/EK STEM SAAM/EK STEM NIE SAAM NIE.
Die rede/motivering moet oorweeg word.
10. Geen punte word vir WAAR/ONWAAR of FEIT/MENING toegeken nie. Die
rede/motivering/bewys verdien die punt.
11. Moenie woorde nasien nie; sien betekenis na.
12. Vir hierdie eksamen geld die volgende eksamenriglyne vir die opstelvraag:
• Lees die opstelvraag die eerste maal en toon die reeks treffende argumente met die
ooreenstemmende kode aan.
• 'n Reeks treffende argumente is stellings wat met:
o relevante verduideliking gemotiveer word./
o korrekte, gepaste aanhalings uit die roman/drama/gedig gemotiveer word./
o geparafraseerde aanhalings uit die roman/drama/gedig gemotiveer word.
• 'n Treffende argument is nie noodwendig in die formaat punt, verduideliking én illustrasie
nie.
• Lees die opstelvraag 'n tweede maal om die struktuur en taal te assesseer. Taalfoute word met
onderstreping aangedui.
Die aantal kodes in die opstelvraag word nie getel om 'n bepaalde punt by inhoud toe te ken nie.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Afrikaans Huistaal/V2 3 DBE/November 2025
NSS – Nasienriglyne
AFDELING A: GEDIGTE
VRAAG 1: LITERÊRE OPSTEL
"27 april 1994" – Vincent Oliphant
Hierdie vraag word aan die hand van die aangehegte ASSESSERINGSRUBRIEK VIR LITERÊRE
OPSTEL – HUISTAAL: POËSIE nagesien.
V = voorplasing
LET WEL: A = agterplasing
• Dis 'n breë raamwerk van feite. H = halfrym
• Al die feite hoef nie genoem te word nie. R = retoriese middele
• Nasienriglyn by Vraag 1:
Vir uitsonderlike inhoud sal die kandidaat minstens 1 van elk aanbied, m.a.w. minstens
1 voor- en alleenplasing, 1 voorbeeld van halfrym en 1 retoriese middel.
Die kandidaat kan die aspekte in enige volgorde aanbied.
ARGUMENTE WORD AANGEBIED EN ONDERSTEUN OF GEÏLLUSTREER DEUR NA DIE TEKS
TE VERWYS.
ARGUMENT ONDERSTEUNENDE BEWYS OF AANHALING/PARAFRASE
Die kandidaat bied 'n gepaste inleiding aan.
VOOR- EN ALLEENPLASING
Die spreker se afwagting Die woord "uiteindelik" word Versreël 1: "uiteindelik vou ek die
vir sy nuutgevonde vryheid aan die begin van die eerste verlede toe"
word deur voorplasing versreël geplaas om die
uitgehef. spreker se emosionele
verligting en vreugde oor die
einde van apartheid te
beklemtoon.
Ook die afwagting van die Versreël 14: "uiteindelik myself te
spreker vir sy nuutgevonde kan sien"
vryheid word deur die
voorplasing van "uiteindelik" in
versreël 14 uitgelig, wat ook
terselfdertyd die gebruik van
"uiteindelik" in versreël 1
bevestig.
Die vooruitgang na vryheid Versreël 19: “loop deur die ganse
word deur voorplasing van geskiedenis..”
“loop” beklemtoon. Die woord Versreël 20: “loop deur elke
“loop” aan die begin van uithoek” en
versreëls 19-21 beklemtoon Versreël 21: “loop deur my en
die vryheidsgedagte en die jou…”
vooruitgang na en proses na
vryheid, versoening en
eenheid.
Die voorplasing van "sodat" Versreël 8: "sodat my nuutgebore
beklemtoon die gevolge van stem na woorde smag ..."
die stemproses. Versreël 12: "sodat ek vry uit die
vervreemding tree"
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Afrikaans Huistaal/V2 4 DBE/November 2025
NSS – Nasienriglyne
Die spreker se ontsag vir Die alleenstaande woord, Versreël 5: "wonderbaarlik"
hierdie nuwe vryheid word "wonderbaarlik", beklemtoon
deur alleenplasing die buitengewone en amper
versterk. onwerklike aard van die
nuutgevonde vryheid.
Die uiteindelike vervulling Die woord "vry" word alleen in Versreël 6: "vry"
van die spreker se 'n reël geplaas, wat die
vryheidsbegeerte word ervaring van vryheid na 'n
deur alleenplasing hewige onderdrukking
beklemtoon. beklemtoon.
HALFRYM
Die spreker se emosionele Die herhaling van die "v"-klank Versreël 1 en 2: "vou ek die
reis na vryheid word beklemtoon hoe die spreker die verlede toe/knyp sy vlerke"
klankmatig deur alliterasie verlede toevou en hoe die Versreël 7: Die duif van vrede sy
versterk. toekoms, wat deur vryheid blou vlerke sprei"
gekenmerk word, intree.
Die g-alliterasie skep 'n Versreël 3: "tot hy veilig deur 'n
vloeiende en ritmiese effek wat gleuf in die geskiedenis glip"
'n ligte/positiewe toon
bewerkstellig en sodoende die
vryheidstema ondersteun.
Die verbondenheid tussen Die herhaling van die "e"-klank Versreël 13 en 14: "in die oë van
mense en die geskiedenis in woorde soos "vergetenes" en vergetenes en
word deur assonansie "langverlorenes" dra by tot 'n langverlorenes/uiteindelik myself
ondersteun. melancholiese toon, wat die te kan sien"
emosionele diepte van die
nuutgevonde vryheid in die
gedig versterk.
Die bevryding van die Die "s"-alliterasie boots die Versreëls 7 tot 11: "die duif van
stem en identiteit word vloeiende beweging van 'n vlag vrede sy blou vlerke sprei/sodat
deur halfrym geaktiveer. of vlerke na, wat die idee van my nuutgebore stem na woorde
vryheid en oorwinning smag/om 'n lied vir my land/soos
simboliseer. 'n vlag aan die tong te laat
sweef"
RETORIESE MIDDELE
Die herhaling van "vry" Die woord "vry" word herhaal Versreël 6 en 12: "vry"/"sodat ek
beklemtoon die om die kernboodskap van die vry uit die vervreemding tree"
vryheidsgedagte. gedig te versterk – die spreker
is uiteindelik vry en bewus van
sy nuwe identiteit.
Die herhaling van Die woord "uiteindelik" word Versreël 1 en 14: "uiteindelik vou
"uiteindelik" in versreël 14 herhaal om aan te dui dat die ek die verlede toe"/"uiteindelik
sluit aan by die spreker ná 'n lang stryd sy plek myself te kan sien"
afwagtinggedagte van in die samelewing kan inneem
versreël 1. en sy identiteit kan omhels.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Afrikaans Huistaal/V2 5 DBE/November 2025
NSS – Nasienriglyne
Die vryheidsgedagte deur Die herhaling van "loop deur" in Versreëls 18 tot 21: "loop deur
die mens se die slotstrofe wys hoe die mens die eeue/loop deur die ganse
verbondenheid aan deur die geskiedenis geskiedenis/loop deur my en loop
mekaar word beklemtoon onafskeidbaar aan mekaar deur jou"
deur middel van verweef is.
herhaling.
Dié herhaling beklemtoon dat
vryheid ook in die erkenning
van 'n gedeelde menslikheid en
die besef dat mense vanaf een
bloedlyn afkomstig is, lê.
Die kandidaat bied 'n gepaste slot aan. [10]
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Afrikaans Huistaal/V2 6 DBE/November 2025
NSS – Nasienriglyne
VRAAG 2: KONTEKSTUELE VRAAG
"Briefie aan Madiba" – Sandra O'Kelly
Vraag Antwoord Punt
2.1 Kwatryn 1
EN
Paarrym 1
EN
Aangesien daar slegs TWEE persone/die spreker en Madiba in die gedig
betrokke is, is die paarrym waar TWEE versreëls rym, baie effektief om na twee
mense te verwys. 1
2.2.1 Informeel/gemeensaam/kinderlik/vriendelik 1
Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan.
2.2.2 Die aanspreekvorm: "Liewe Madiba"/"Liewe"/"Madiba"
Die gebruik van die informele (persoonlike voornaamwoord) "jy"/ (besitlike
voornaamwoord) "jou"/
Die gebruik van (verklein)woorde bv. "ditjies en datjies" 2
Die kandidaat bied enige TWEE antwoorde vir EEN punt elk aan.
2.3 Gee my jou drome, ek wil dit sien. 1
EN
Die herhaling van hierdie vraag/versoek (in twee afsonderlike strofes) lig hierdie
versoek as die belangrikste uit. 1
2.4 sinekdogee 1
2.5 Versreëls 25 tot 28 is effektief, want:
Die herhaling van dieselfde woorde as dié in versreëls 1 tot 4 versterk die
gedagte van 'n sikliese slot./dat hierdie woorde die hoogtepunt van die gedig
vorm./versterk die gedagte van "Briefie aan Madiba"./die titel van die gedig. 1
Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan.
[10]
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Afrikaans Huistaal/V2 7 DBE/November 2025
NSS – Nasienriglyne
VRAAG 3: KONTEKSTUELE VRAAG
" 'n Paternoster vir Suid-Afrika" – Lina Spies
Vraag Antwoord Punt
3.1 al 1
3.2 Vrees/Magteloosheid/Bekommernis 1
Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan.
EN
Verwondering/blydskap/geluk 1
Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan.
3.3 Waar: In versreël 7 is die "ek" net 'n toekyker./
In versreël 13 is die "ek" die een wat die lootjies uitdeel (dus nie een van
die werkers nie). 1
Onwaar: In versreëls 26 tot 28 het die "ek" en die "donker speelmaat"
saamgespeel. 1
Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan.
3.4 Ja
Daar is progressie van letterlike hande en wat ons daarmee doen na
"liefdevolle hande", met ander woorde hoe ons teenoor mense optree/
verhoudings moet herstel. 1
Die kandidaat moet na beide kante van die progressie vir EEN punt verwys.
Die kandidaat kan nie 'n NEE-antwoord aanbied nie.
Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan.
3.5 Gerusstellend, want God wat liefdevol is, sal self almal beloon, dus vanuit
genade/liefde evalueer.
OF
Waarskuwend, God sal almal na verdienste beloon, dus op grond van hulle
dade oordeel. 1
Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan.
3.6 "laat die name geheilig word"
"vergewe ons, die vergeetagtiges"
"Aan U behoort die land"/
"Gee ons liefdevolle hande, Heer,"/
Die Here word aangespreek. 3
Die kandidaat bied enige DRIE antwoorde vir EEN punt elk aan.
Die kandidaat kan ook die soortgelyke gebedsaspekte omskryf.
[10]
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Afrikaans Huistaal/V2 8 DBE/November 2025
NSS – Nasienriglyne
VRAAG 4: KONTEKSTUELE VRAAG
"Suiwer wiskunde" – NP van Wyk Louw
Vraag Antwoord Punt
4.1 "kantel" 1
EN
"hang roerloos"/"nooit bevrug" 1
4.2 Die kort sin (met die punt aan die einde) is geslaagd, want dit
bevestig/beklemtoon die finaliteit van die gedagte dat tyd tot stilstand kom. 1
Die kandidaat kan nie aandui dat dit nie geslaagd is nie.
4.3 Lewe: "bevrug"/"(sal) saadskiet" 1
EN
Dood: "welk" 1
4.4 Beeldspraak: vergelyking 1
EN
Assonansie (die lang aa-klanke)/(s)-alliterasie 1
EN
Die lang aa-klanke ondersteun die stollingsproses (alles gaan stadiger word as
die tyd sou stilstaan en uiteindelik vries)./
s-alliterasie versterk die gedagte van stilstand. 1
4.5 Die brander bly ook in die lug "hang"./vries in die lug./is met ander woorde
"roerloos". 1
Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan.
4.6 "ewigheid" skakel met uurwerk/tyd-gedagte./
"versuim" skakel met wat gebeur wanneer die uurwerk kantel, dus tyd staan
stil. 1
[10]
EN
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Afrikaans Huistaal/V2 9 DBE/November 2025
NSS – Nasienriglyne
ONGESIENE GEDIG (VERPLIGTEND)
VRAAG 5: KONTEKSTUELE VRAAG
"Ek is my ma se kind" – Danelle Jacobs
Vraag Antwoord Punt
5.1 sien/"sien"/maar/"maar" 1
EN
Die woord "sien" deur middel van die pa se oë dui op 'n letterlike kyk na
dinge/ooreenkoms met die pa se oë, maar in versreël 2 is sprake van 'n figuurlike
"sien", met ander woorde wat die ma se beskouing van die wêreld is.
1
Die letterlike en die figuurlike "sien" moet deur die kandidaat vir EEN punt
omskryf word.
5.2 Dit dui daarop/beklemtoon dat die ma die dogter sagkens/liefdevol versorg het
(wanneer sy seergekry het)./versterk die kontras tussen die seerkry en die ma se
liefdevolle versorging./vertroosting. 1
EN
''dat ek nie dieselfde deurmaak nie.'' / "Sy het vir my die vrede geskep wat sy
nooit kon vind nie." 1
EN
Die dogter het in vrede/sonder seerkry/swaarkry grootgeword, maar haar ma kon
nie vrede vind nie./het seergekry./swaargekry. 1
Die kandidaat moet na beide kante van die verskil vir EEN punt verwys.
5.3 Rebelsheid van tieners/Opstandigheid van tieners/Onverdraagsaamheid teenoor
ouers/Swak ouer-kind-verhoudings 1
Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan.
5.4 Personifikasie/Metafoor 1
EN
Ja
Dit beklemtoon die ma se hartseer./
Dit sluit by die volgende reël waarin hartseer genoem word aan./
Dit versterk die onkeerbaarheid van haar trane (wat aansluit by baie seer./haar
1
omstandighede).
Die kandidaat kan nie 'n NEE-antwoord aanbied nie.
Die twee vrae word onafhanklik van mekaar nagesien.
5.5 A/Herhaling 1
5.6 Die pa en die dogter het nie 'n emosionele band nie. 1
Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan.
[10]
TOTAAL AFDELING A: 30
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Afrikaans Huistaal/V2 10 DBE/November 2025
NSS – Nasienriglyne
AFDELING B: ROMAN
Beantwoord EEN vraag.
VRAAG 6: ONDERWÊRELD – OPSTELVRAAG
Hierdie vraag word aan die hand van die aangehegte RUBRIEK VIR DIE NASIEN VAN DIE
OPSTELVRAAG VIR DIE ROMAN EN DRAMA nagesien.
LET WEL:
I = innerlike konflik
• Dis 'n breë raamwerk van feite.
U = uiterlike konflik
• Al die feite hoef nie genoem te word nie
ARGUMENTE WORD AANGEBIED EN ONDERSTEUN OF GEÏLLUSTREER DEUR NA DIE
TEKSTE TE VERWYS.
ARGUMENT MOTIVERING: VERDUIDELIKING OF AANHALING/PARAFRASE
Die kandidaat bied 'n gepaste inleiding aan.
GREG SE INNERLIKE KONFLIK DRA BY TOT SY GELOOFWAARDIGHEID.
Greg se innerlike konflik Greg ervaar innerlike konflik Bl. 66: Ek het nie gehuil toe John
maak hom geloofwaardig, wanneer hy sy hartseer oor dood is nie. "Jy sal nie!" het my pa
want alhoewel hy sterk wil John moet wegsteek om sy pa beveel, ...
voorkom, rou hy nog oor tevrede te stel en sy ma die Bl. 66: Hoe om mens te wees en
John se dood. bekommernis te spaar. die lewe aan te durf sonder 'n
bulletproof baadjie wat jou
beskerm teen pyn en hartseer?
Bl. 67: "Greg, wat is fout?" vra sy.
"Niks, Ma." ... Ek sug. "Ék het
vandag aan John gedink."
Greg se innerlike konflik oor Bl. 62: 'n See van hande gryp na
John se dood kom na vore Eckardt, anker hom op sy knieë
wanneer hy besluit om nie vir daar voor my. Ek grynslag.
Eckardt tydens die Trapper- Bl. 62: ... die uitdrukking in sy oë.
ritueel in die tonnel te laat sak Alles presies net soos my broer
nie weens die feit dat Eckardt s'n.
hom in daardie oomblik aan sy Bl. 63: Toe trek ek hom self uit die
broer herinner. donker gat.
Greg is geloofwaardig, Greg voel vasgevang tussen sy Bl. 55: As dit nie was dat my pa my
want hy ervaar innerlike pa se verwagting vir hom ten so gedruk het nie, het ek ook nie 'n
konflik wanneer hy sy pa opsigte van sy akademie en die duiwel omgegee vir skoolwerk nie.
tevrede wil stel, maar tog wete dat hy nie meer 'n Maar ek doen dit om hom van my
vasgevang in sy pa se spogstudent is nie. rug af te hou.
verwagtings voel. Bl. 106: "Ek verwag uitstekende
resultate van jou teen die einde
van jou matriekjaar. Ek sal met
niks minder as dit tevrede wees
nie, ..."
Greg ervaar innerlike konflik
wanneer hy nie sy pa se drome Bl. 48: My pa se magtige media-
vir Turret Media deel nie. masjien. Sy lewe draai om die
plek, en hy reken myne moet ook.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Afrikaans Huistaal/V2 11 DBE/November 2025
NSS – Nasienriglyne
Greg se eerlike wroeging Greg se leierskapkonflik word Bl. 58: Julle was almal blote sake-
ten opsigte van leierskap voorspel wanneer Plank hom transaksies, ... Wie se pa kan die
beïndruk die leser. herinner dat leierposisies by skool se budget die grootste
Lawson Kollege gekoop word. hupstoot gee?
Greg ervaar innerlike konflik oor Bl. 76: Nie een van die ander
sy leierskap wanneer niemand ouens het saam met my gestaan
hom ondersteun in sy besluit om teen Dok nie. Is ek dan hulle leier?
aan die rugbywedstryd te
onttrek nie.
Greg twyfel oor sy status as Bl. 85: "Loser," kap een sag.
hoofseun wanneer hy ervaar dat
leerders hom nie respekteer nie.
Greg voel skuldig wanneer hy Bl. 89: Dit was ure terug al ligte uit.
nie die voorbeeld van dissipline So much vir my dissiplinepreek vir
kan stel vir die VRL nie, omdat die VRL's.
sy kuberkrakery al sy aandag in
beslag neem.
Greg se geloofwaardigheid Wanneer 'n stoeigeveg in die Bl. 56 en 57: Ek steur my nie daar-
as hoofkarakter neem toe wiskundeklas uitbreek, weet aan nie, al weet ek dit gaan later
soos sy innerlike stryd Greg dat hy 'n plig het om as voor my kop gegooi word: "Greg, jy
tussen die regte en ver- hoofseun in te tree, maar hy is hoofseun en jy het dit nie gekeer
keerde/goeie en sleg- doen dit nie. Deurdat hy dit nie."
te/verantwoordelike en on- besef, verwerf hy geloofwaar-
verantwoordelike keuses digheid.
tot die voorgrond tree.
Greg is bekommerd oor die Bl. 97: Kommer oor my skoolwerk
opgehoopte skoolwerk, maar knaag aan my gewete. Die jaar het
skeep dit voordurend af weens skaars begin en ek laat slap lê. Die
sy betrokkenheid by eerste toetsreeks is voor die deur.
kuberkrakery en sy ongeërgde Die onderwysers dreig.
reaksie spreek tot die leser. Bl. 99: Twee aande later crack ek
Challenge 4. En drie dae later pluk
ek vir die heel eerste keer in my
lewe 'n wiskundetoets.
Wanneer Greg onder valse Bl. 97: ... nadat ek onder Eckardt
voorwendsels toegang tot die se leiding die eerste hacking
skool se biblioteek verkry, challenge voltooi het, is ek ná
ervaar hy innerlike konflik in sy oorhaastige studiesessies en uit-
oorweging om sy wiskundepunt geruilde toesigdiensbeurte aan-
op sy skoolrekord te verander mekaar besig op hackthissite.
en die leser kan daarmee Bl. 113: Ek het lus om sy hand weg
assosieer. te stamp van die laptop en die punt
te verander. Wie sal weet? Dit sal
my 'n hengse spul verduideliking
spaar later.
Maar dis Eckardt wat sê: "White
hat or black hat?"
En met daardie woorde ruk hy my
terug. Al wil ek ook. Al skree die
rebel binne in my: doen dit net!
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Afrikaans Huistaal/V2 12 DBE/November 2025
NSS – Nasienriglyne
Greg se geloofwaardigheid Daar is innerlike konflik in Greg Bl. 44: Hoe sal ek weet dat sy
as hoofkarakter word wanneer hy enersyds vir Nicole getrou is aan my? Sy is daar in
bevestig wanneer die verdink van ontrouheid en Johannesburg en ek hier in 'n
konflik tussen vertroue en andersyds haar in sy vertroue godverlate skool in die
wantroue in sy neem en oor alles bieg. Drakensberge. Na Jeffreysbaai
verhoudings versterk. se dinge ... hoe weet ek wat sy in
Jozi aanvang?
Bl. 205: "Nicksie, ek is lief vir jou,"
sê ek. En toe vertel ek ook die res.
Greg ervaar teleurstelling Bl. 176: Ná 'n ruk gaan die
wanneer hy sy vriend, TJ, met kantoor-deur oop. Ek kyk op. TJ is
sensitiewe inligting aangaande die eerste een wat uitstap. TJ! Uit
Eckardt se verdwyning vertrou, die manier wat hy vir my kyk, weet
maar dan deur TJ verraai word. ek: Die klein vark het gaan
squeal.
GREG SE UITERLIKE KONFLIK BEELD SY TOENEMENDE VASGEVANGENHEID UIT.
Greg ervaar toenemende Kwanele se verwagtinge van Bl. 50: "Tonight, VRL meeting," sê
vasgevangenheid wanneer Greg as hoofseun lei tot 'n die onderhoofseun, Kwanele
uiterlike konflik weens toenemende gevoel van Twala, en klap my op die rug.
ander se verwagtinge van vasgevangenheid wanneer Greg "Seven o'clock. Don't be late."
hom ontstaan. nie sy pligte wil nakom nie. "Wie het dit gereël?"
"I did," kap hy terug.
"Vir wat? Ek is hoofseun, het jy
vergeet?"
"So why didn't you organise it
then?" Hy loop weg.
Greg voel vasgevang in Nicole se Bl. 184: "Nicksie, ek moet nou
verwagtinge van hulle gaan," keer ek haar in die middel
verhouding, wanneer hy eerder van 'n sin. "VRL-vergadering."
aandag aan die kuberkrakery en Vreemd hoe die leuens nou so
Eckardt se verdwyning wil gee. maklik kom.
Greg ervaar 'n magteloosheid Bl. 159: Ek voel skielik so magte-
wanneer Nicole sy nabyheid in loos ... "Ek wens jy was hier, Greg
haar konfliksituasies vereis. ... Ek wens jy was nóú hier."
Dokter Alec Pienaar laat Greg voel magteloos en vas- Bl. 76: "Ek dink hier is groot fout.
Greg vasgevang voel gevang wanneer hy en Dok En dit is die kollege se plig om iets
wanneer uiterlike konflik Pienaar woorde oor Eckardt se daaromtrent te doen. Nou! En as
weens wantroue ontstaan. verdwyning het voor die rugby- julle nie nou dadelik begin nie, sit
wedstryd. Hy opponeer die ek nie my voet op 'n rugbyveld
skoolhoof openlik en verloor alle nie."
vertroue in die geloofwaardigheid "Greg, laat ons mekaar goed
van hierdie gesagsfiguur. verstaan," sê Dok, nou so kalm
dat dit mens eintlik bang maak.
"Ek gaan nie dat jy my dreig nie."
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Afrikaans Huistaal/V2 13 DBE/November 2025
NSS – Nasienriglyne
Greg voel vasgevang omdat Bl. 125 en 126: "Greg, ek gee vir
Dok Pienaar dink dat hy 'n jou nog 'n kans. Moet dit nie
houvas op hom het nadat hy om opmors nie." ... Ek het gedoen wat
verskoning moes gaan vra vir sy my pa gevra het. My trots vir eers
optrede. in my sak gedruk ... Maar in my
weet ek ek het nie 'n enkele woord
van daardie verskoning bedoel nie.
Uiterlike konflik ontstaan tussen Bl. 203: "Jou klein pes!" skree hy
Greg en Dok Pienaar by die toe hy my sien. Sy gesig is vertrek
polisiestasie, nadat Greg hom van woede. "Wat het jy gedoen?
as die Butcher ontbloot het, wat Ek sal jou kry, Greg. My mense sal
'n verlammende gevoel van jou kry."
vasgevangenheid in Greg tot Nou skielik kom die verlammende
gevolg het. vrae. Was dít wat ek gedoen het
reg? Of moes ek eerder my bek
gehou het?
Uiterlike konflik tussen Greg ervaar dat hy 'n verdagte Bl. 180: "En dan raak hierdie ou
Greg en die polisie is./beskuldig word. Hy voel weg." Inspekteur Cele laat die sin
veroorsaak vrees by hom. vasgevang deur sy leuens. in die lug hang.
"Ek het niks aan hom gedoen nie!"
Toe: "Nou sê jý vir my wat ek
daarvan moet maak, G-4ce?"
Uiterlike konflik tussen Greg voel vasgevang in sy Bl. 149: "Was jy by Nicole?" ... My
Greg en Eckardt laat hom onsekerheid wanneer hy vir vingers trek saam in vuiste soos
magteloos voel. Eckardt in die nag naby Nicole die woede in my kook. "Ek sal jou
se kamer betrap en hom hard bliksem as jy aan haar vat,
konfronteer. hoor jy vir my, Eckardt? Laat dit
dan maar net 'n warning wees."
Greg en Eckardt raak hand- Bl. 216: En toe ek sien, is Eckardt
gemeen in Clarens wanneer op die grond. Met my vuiste wat
Eckardt sy ware kleure wys en hom tref. In die gesig. Bloed oor
Greg se onbegrip hom my hande. Hy keer, stamp my van
vasgekeer laat voel. hom af.
Die kandidaat bied 'n gepaste slot aan. [25]
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Afrikaans Huistaal/V2 14 DBE/November 2025
NSS – Nasienriglyne
VRAAG 7: ONDERWÊRELD – KONTEKSTUELE VRAAG
Vraag Antwoord Punt
7.1 Eckardt wil homself as mentor vir Greg (in kuberkraakaktiwiteite) vestig./Greg
sosiaal manipuleer/nuuskierig maak om kuberkraakvaardighede te leer. 1
Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan.
EN
Eckardt se doel is om Greg toe te rus met die vaardighede om deur middel van
kuberkrakery Project Nursery Rhyme te ontmasker./sy pa/Dok Pienaar se kriminele
aktiwiteite te ontbloot. 1
Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan.
7.2 Letterlik: Greg is slaperig/slaap laat. 1
Figuurlik: Greg is nie wakker/bewus dat Eckardt hom manipuleer/hy die slagoffer
van Eckardt se wraakplan is nie. 1
EN
Greg is 'n magsfiguur./hoofseun./rolmodel (vir ander leerders). 1
Greg se pa is 'n invloedryke sakeman/mediamagnaat./oefen mag/beheer oor sy
familie uit. 1
Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan.
7.3 Nee
Hy glimlag vals vir mnr. Andersen wat aansluit by die wyse waarop hy Eckardt spot
wanneer hy vroegoggend gaan draf./
Greg dink Eckardt is ''simpel'' om te draf wat daarop dui dat hy nie self fiksheid
prioritiseer nie. 1
Die kandidaat kan nie 'n JA-antwoord aanbied nie.
EN
Eckardt het eers in matriek by Lawson Kollege aangesluit./kan diep gesprekke
voer./het 'n wye algemene kennis./is 'n buitestander./intens/lees baie./neem nie aan
sport deel nie./se kennis oor rekenaars/kuberkrakery is indrukwekkend. 2
Die kandidaat bied TWEE soortgelyke antwoorde vir EEN punt elk aan.
7.4 Greg se woorde dui daarop dat hy nie selfgedrewe is nie./nie sy hoofseunskap
ernstig opneem nie./nie inisiatief neem nie. 1
Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan.
EN
Ja
Greg is sinies oor/wantrou sy pa in gesprekke oor skoolwerk./rugby./sy
hoofseunskap./John se dood./ervaar vrees/skeptisisme oor hoe sy pa gaan reageer
nadat Greg Dok Pienaar konfronteer./wanneer hy Greg se rapport sien./
Greg is sinies oor/wantrou Dok Pienaar se reaksie oor Eckardt se verdwyning./sy
sakebelange./
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Afrikaans Huistaal/V2 15 DBE/November 2025
NSS – Nasienriglyne
Greg raak opstandig teenoor die polisie/sersant Botha/inspekteur Cele wat hom
ondervra oor sy verhouding met Eckardt./verontagsaam doelbewus die polisie se
verbod dat hy nie meer moet kuberkraak nie./lieg vir die polisie.
2
Die kandidaat bied TWEE soortgelyke antwoorde vir EEN punt elk aan.
Die kandidaat kan nie 'n NEE-antwoord aanbied nie.
7.5 (John se selfdood veroorsaak) dat Greg se ma hoop dat Greg gelukkig sal
wees./nie ook selfdood oorweeg nie. 1
(John se selfdood veroorsaak) dat Greg se pa hoop dat Greg die nuwe opvolger vir
Turret Media sal word./sy nuwe skouperd sal word deur te presteer. 1
7.6 Aangesien Greg hom so vererg het vir sy pa se insinuasie dat hy nie 'n ruggraat het
nie, sou 'n mens verwag dat Greg beheer neem/vaste besluite kan maak oor
konflikkwessies, MAAR hy is steeds bang/huiwerig/het steeds nie 'n ruggraat
wanneer hy met moeilike besluite gekonfronteer word nie. 1
Die kandidaat moet beide kante van die ironie aandui.
7.7.1 Greg ontdek Dok Pienaar is die Butcher./
Greg ontdek Dok Pienaar is aan die stuur van Project Nursery Rhyme./
Greg ontdek Dok Pienaar is verantwoordelik (saam met Greg se pa) vir die
voëlepidemie./
Greg ontdek Dok Pienaar besit 'n farmaseutiese maatskappy./Plus Ultramed./
Greg vind uit dat Dok Pienaar 'n vorige saak van "insider trading" teen hom het./
Greg vind uit dat Dok Pienaar destyds die regter omgekoop het om 'n saak teen
hulle te laat verdwyn./hulle onskuldig te verklaar. 3
7.7.2 Greg se ma sou hom kon meedeel dat Greg se pa en Dok Pienaar voorheen
aangekla is vir bedrog./voorheen saamgewerk het./vennote was. 1
EN
Ja
Indien Greg geweet het dat sy pa ook aandadig kan wees, sou hy moontlik nie die
saak verder ondersoek het nie.
OF
Nee
Die dryfkrag om Eckardt te vind was reeds sterk genoeg./
Die inspekteurs het reeds genoeg inligting/bewyse gehad om Greg te arresteer
indien hy nie sy kant van die ooreenkoms nakom nie. 1
Die twee vrae word onafhanklik van mekaar nagesien.
Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan.
7.8 Eckardt se pa het hóm gevra om nie vir sy ma (van die selfdoodpoging) te vertel
nie. 1
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Afrikaans Huistaal/V2 16 DBE/November 2025
NSS – Nasienriglyne
7.9 Aanvanklik is Greg se ma besorgd oor Greg se posisie/reputasie by die skool,
terwyl sy later haar teen die skool uitspreek./dreig om Greg uit die skool te haal./
meer besorgd oor Greg se welstand is. 1
Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan.
Die kandidaat bied die twee kante van die verskil vir EEN punt aan.
EN
Ja
Wanneer Greg se ma uitvind dat Dok Pienaar gearresteer is, besef sy dat Lawson
Kollege nie 'n gesonde omgewing/goeie skool vir Greg is nie./Wanneer Greg se ma
besef sy kan haar kind as gevolg van aktiwiteite by die skool deur Dok Pienaar
verloor, is haar kind vir haar belangriker as die skool se "goeie naam." 1
Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan.
Die kandidaat kan nie 'n NEE-antwoord aanbied nie.
7.10 Die onderwêreld van kuberkrakery. 1
EN
In Teks A moedig Greg vir Eckardt aan om hom meer oor kuberkrakery te leer met
die gevolg dat Greg in Teks B by die polisie in die moeilikheid beland. 1
Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan.
[25]
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Afrikaans Huistaal/V2 17 DBE/November 2025
NSS – Nasienriglyne
MANAKA PLEK VAN DIE HORINGS – Pieter Pieterse
VRAAG 8: MANAKA PLEK VAN DIE HORINGS – OPSTELVRAAG
LET WEL: I = innerlike konflik
U = uiterlike konflik
• Dis 'n breë raamwerk van feite.
• Al die feite hoef nie genoem te word nie.
ARGUMENTE WORD AANGEBIED EN ONDERSTEUN OF GEÏLLUSTREER DEUR NA DIE
TEKS TE VERWYS.
ARGUMENT MOTIVERING: VERDUIDELIKING OF AANHALING/PARAFRASE
Die kandidaat bied 'n gepaste inleiding aan.
BAAS SE INNERLIKE KONFLIK DRA BY TOT SY GELOOFWAARDIGHEID
Die leser kan met Baas se Baas se innerlike konflik oor sy Bl. 63: "... Dink jy ek het
wroeging identifiseer om- teenwoordigheid in Barotseland Barotseland toe gekom om
dat hy eerlik oor sy innerlike spruit voort uit onderliggende verantwoordelik te voel vir almal
konflik is. Baas is 'n bitterheid, want Baas se ouers is se skete en kwale en honger-
geloofwaardige hoof- tydens die Rhodesiese bosoorlog snood? Ná my pa en ma deur 'n
karakter, want hy wil hom deur rebelle vermoor. spul barbare vermoor is?"
graag in Barotseland vestig,
om weg te vlug van sy
verlede, maar hy dra swaar
aan sy verlede.
Baas is identifiseerbaar in Innerlike konflik neem toe Bl. 43: " ... Sy het gesê sy sal
sy innerlike konflik tussen wanneer karakters, soos ouma meneer Baas gaan roep, want sy
sy doel op Manaka en die Essie, Baas herinner dat hy weet die tyd het gekom dat
feit dat hy nie bemoeienis Manaka toe gestuur is om ander iemand gestuur word om die
met ander wil maak nie. te help. Baas wil nie betrokke by mense van Manaka te help."
die gemeenskap raak nie. Hy sien Bl. 43: "… ek is nie gestuur nie en
homself nie as 'n helper in die ek is vir seker nie hier om
plaaslike gemeenskap nie en wil enigiemand te kom help nie. Ek is
net alleen wees. Uiteindelik besef hier om my boot op die Zambezi
Baas dat hy wel met 'n doel na te kry."
Manaka gekom het. Bl. 243: "Dankie, Here. Amen," sê
Baas.
Baas se karakter is Baas is koud en hardvogtig Bl. 84: "Ek is dominee Griesel du
geloofwaardig wanneer hy teenoor die sendelinge – hy is Pisani." Hy steek sy hand uit.
enersyds die sendelinge se onvriendelik teenoor hulle, tog Baas vat nie sy hand nie.
teenwoordigheid op Manaka ontstaan daar innerlike konflik by Bl. 235: "Gee jy om dat ek by jou
verpes, maar andersyds Baas soos die band tussen hom kom lê?" vra sy. "Net 'n rukkie."
onbetaamlike gevoelens oor en Nanna verdiep. "Dankie vir die geskenk," sê
Nanna ontwikkel. Baas. Hy laat haar teen sy bors
huil. Haar hand is in sy baard.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Afrikaans Huistaal/V2 18 DBE/November 2025
NSS – Nasienriglyne
Baas ervaar innerlike Wanneer Baas aanvanklik daarop Bl. 94: "Moenie dink ek is
konflik wanneer Grace in sy aandring dat Grace hom moet ondankbaar ná alles wat jy vir
lewe kom: Hy wil haar uitlos en loop, bewys sy haar my gedoen het nie. Maar ek sal
wegjaag, maar hy besef ook lojaliteit teenoor Baas deur te bly, dit waardeer as jy nie verder vir
dat hy 'n kameraad in haar wat gevolglik innerlike konflik by my wys jy is dankbaar dat ek
het. Baas laat ontstaan. Alhoewel jou lewe gered het nie."
Baas 'n eenkantmens is, neem hy Bl. 126: "Dankie vir alles wat jy
wel Grace in sy vertroue. Die vir my gedoen het," sê hy
hegte verhouding wat tussen eindelik.
Grace en Baas deurgaans Bl. 246: "Jy moenie weer vir my
verdiep, dui op die moontlikheid 'meneer' Baas sê nie," sê hy. ...
van 'n gesamentlike toekoms. "Sê net 'Baas'. Dit is wat my
naam is."
"Ja, Baas," sê Grace.
Baas se innerlike konflik Baas ervaar innerlike konflik Bl. 108: "Ek sal baie graag vir
aangaande sy eie geloof wanneer hy aan sy eie geloof jou 'n gebed wil doen, neef."
maak van hom 'n geloof- begin twyfel. Sy worsteling met "Vir mý?" "Daar kom 'n tyd in
waardige hoofkarakter. Christenskap word weerspieël in elke mens se lewe dat hy dit
die feit dat hy nie wil hê dat oom nodig het."
Scholtzie vir hom bid nie. "Ag nee, wat, so erg is dit nie.
Maar baie dankie vir die
gedagte."
Baas se innerlike konflik oor Bl. 184: Kan 'n mens die ewige
geloof kom na vore in die vrae wat lewe hê en dit verloor?
hy oor die wese van Christenskap
opper.
Baas se innerlike konflik word Bl. 243: "Dankie, Here. Amen,"
opgelos wanneer hy sekerheid sê Baas.
kry oor sy verbintenis met God.
Baas se innerlike konflik is Stelselmatig begin Baas Bl. 29: Baas haal die dosis
identifiseerbaar wanneer sy besorgdheid teenoor sy naaste chlorokien uit sy rugsak. Hy lig
familiekwaal veroorsaak dat toon en sy familiekwaal, die wil om die hygende kind se kop, druk
hy ander onwillekeurig ander te help, kom na vore vier pille in haar mond en sorg
help. Baas is byvoorbeeld aanvanklik dat sy dit afsluk ...
teësinnig, maar help tog Manuel
se siek dogtertjie deur vir haar van
sy eie malariamedisyne te gee.
Baas help ook vir Grace wanneer Bl. 43: Hy het met die voet
sy malaria kry. Sy betrokkenheid Mubuyu toe geloop, waar hy
by sy medemens raak ouma Essie gehelp het om
onvermydelik. Grace chlorokien in te gee.
Whitey noem die familiekwaal Bl. 178: "Ek help mense omdat
nadat hy Baas met die regmaak ek daarvan hou om hulle te
van die Land Rover gehelp het. help, nie omdat ek iets terug
Baas kom tot die besef dat dit ook verwag nie. Dis 'n
sy kwaal is. familiekwaal."
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Afrikaans Huistaal/V2 19 DBE/November 2025
NSS – Nasienriglyne
BAAS SE UITERLIKE KONFLIK VERSTERK SY MAGTELOOSHEID.
Uiterlike konflik tussen Baas voel vasgekeer wanneer Bl. 82: "Ons is sendelinge!"
Baas en die sendelinge vreemdelinge hulleself kom tuis skreeu hy van ver af.
veroorsaak 'n magteloos- maak in sy kamp en reageer "Wat soek julle in my kamp?"
heid by Baas. daarop met woede. vra Baas.
"Dis is mý kamp die," sê hy
weer. "En daardie is my honde
se slaapplek. Dit reën!"
Uiterlike konflik speel ook Baas is nie vertroud met die Bl. 87: Hy bring 'n boodskap vir
'n rol wanneer Baas met die plaaslike volk se tradisies nie en Baas, sê hy. Die khuta wil met
khuta te doen kry. vind dit daarom moeilik om hulle hom praat.
lewenswyses te aanvaar. "Sê vir hulle hulle kan in hulle
moer vlieg," antwoord Baas.
Baas moet sy wins van die Bl. 126: "Dit is oor die vleis wat
vleisverkope met die khuta deel, jy verkoop en oor die boot.
wat tot frustrasie en Hulle wil 'n aandeel hê. Die
magteloosheid lei omdat hy nie geld wat hulle vir die konsessie
meer geld oor het nie en baie van wil hê, word ook nou meer
die vleis weggee. omdat jy moet betaal vir die
besigheidsregte."
Baas voel magteloos Riekert wil hê dat Baas vir hom Bl. 132: " ... Dink mooi: hierdie
wanneer hy en die diamante moet kry, maar Baas soort klippies is dalk net wat jy
diamantsmous, Riekert, druk hom so te sê teen die Land nodig het om 'n nuwe begin te
koppe stamp omdat Baas Rover vas, alhoewel hy weet dat maak."
nie sy skelm leefwyse sy eie finansiële situasie hom
ondersteun nie. magteloos laat voel.
Uiterlike konflik tussen Wanneer Baas Chisupo by die ou Bl. 192 en 193: In die donkerste
Baas en die toordokter, vrou se sterfbed optel en fisies uit deel van die vertrek staan
Chisupo, veroorsaak mag- die hut verwyder, deel hy ouma meneer Chisupo in sy lang
teloosheid by Baas. Essie se magteloosheid omdat hy swart jas langs die deur, 'n
nie die mense se sienswyse oor bultende sak onder sy arm
die toordokter kan verander nie. vasgeknyp.
Baas tel hom op en dra hom uit.
Chisupo brand die kerk af en laat Bl. 227: Hulle sien gelyk die
Baas se boot wegdryf. Dit gloed bokant die kerk uitslaan.
veroorsaak 'n magtelose gela- Bl. 229: "Die boot ...!" roep
tenheid by Baas en hy besef sy Grace langs hom.
roeping lê elders.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Afrikaans Huistaal/V2 20 DBE/November 2025
NSS – Nasienriglyne
Baas het uiterlike konflik Baas het uiterlike konflik met Bl. 187: Dit is selfs moontlik dat
met Kebbey wat hom mag- Kebbey wanneer Kebbey hom meneer Baas en die nuwe
teloos oor die khuta- probeer manipuleer tot 'n ven- hoofindoena nou al in 'n
uitbuitery laat. nootskap in Baas se boot- vennootskap kan gaan in die
besigheid. Baas voel magteloos besigheid van die pontboot wat
oor die feit dat hy niks aan die meneer Baas regmaak, ..."
uitbuitery in die khuta-stam kan
verander nie.
Baas ervaar magteloosheid in sy Bl. 188 en 189: "Die nuwe vrou
uiterlike konflik met Kebbey wat ek wil vat, is my niggie. Dit
wanneer hy vir geld vra om met sal my posisie in die khuta
Grace te trou, terwyl Baas eintlik versterk as ek met haar trou."
self gevoelens vir haar ontwikkel Baas staan op. "Ek het nie
het. geld om vir jou te leen om nog
'n vrou te vat nie." Hy loop in
die nag weg.
Kandidaat bied 'n gepaste slot aan. [25]
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Afrikaans Huistaal/V2 21 DBE/November 2025
NSS – Nasienriglyne
VRAAG 9: MANAKA PLEK VAN DIE HORINGS – KONTEKSTUELE VRAAG
9.1 Meneer Johnnie 1
9.2 Baas twyfel op hierdie stadium aan sy geloof/Christenskap./
Baas wil nie glo dat hy met 'n rede na Manaka gestuur is nie./
Baas wil nie saam met die sendelinge 'n tafelgebed doen nie. 2
EN
Grace 1
Ouma Essie 1
9.3 Die moord op Baas se ouers./
Die verlies van Baas se familieplaas. 2
Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt elk aan.
9.4 Grace voel dat sy haar lewe aan Baas verskuldig is omdat hy haar gered het (toe sy
malaria gehad het). 1
EN
Grace versorg sy honde./
Grace hanteer die vleisverkope./
Grace tree as tolk op wanneer Baas met die Lozi's/khuta moet praat./
Grace neem beheer oor sy ruilhandel. 2
Die kandidaat bied TWEE antwoorde vir EEN punt elk aan.
9.5. Die stilte veroorsaak dat Baas die kitaarklanke hoor./soet stem van Nanna hoor./aan die
lied uit sy jong dae herinner word./gekonfronteer word met herinneringe uit sy
verlede./gemis aan sy ouers. 2
Die kandidaat bied enige TWEE antwoorde vir EEN punt elk aan.
9.6 Amazing Grace as beskuldiging: Baas voel skuldig omdat hy twyfel in sy geloof./nie sy
roeping wil aanvaar nie./besef dat hy genade ontvang het./sy ouers se opvoeding aan
hom versaak het. 1
Amazing Grace dien as waarskuwing dat hy sy rug op die ewige lewe/redding gedraai
het./as nie-geredde kan sterf. 1
EN
Ontsteltenis/hartseer 1
9.7 Whitey openbaar die karaktertrek van die familie: dat hy altyd ander mense wil
help/omgee en hulpvaardig is.
EN
Baas het vir Whitey die eerste keer ontmoet toe Whitey vir hom en Grace 'n saamry-
geleentheid gegee het van die hospitaal af./Whitey nie geld vir die saamrygeleentheid
wou aanvaar nie. 1
OF
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Afrikaans Huistaal/V2 22 DBE/November 2025
NSS – Nasienriglyne
Whitney daag met brandewyn daar op wat sy liefde/afhanklikheid van drank suggereer.
EN
Die eerste keer toe Baas vir Whitey ontmoet het, het hy onder die invloed van drank
bestuur. 1
Die kandidaat moet die karaktereienskap van Whitey aan die eerste ontmoeting skakel.
9.8 'n Mens sou verwag dat Baas wat op daardie stadium nog teen geloof was, niks met die
kerk se vestiging te doen sal wil hê nie, MAAR hy herbou die kerk se bankies./
Baas skep die verwagting met dié woorde dat hy sy roeping ten opsigte van die
sendingstasie sal wil aanvaar, MAAR op dié stadium is hy nog teen alles wat met geloof
te make het. 1
Die kandidaat moet beide kante van die ironie aandui.
9.9 Beide Whitey en Baas se gewere kom van hulle oupagrootjie – wat dieselfde mens is. 1
EN
Baas het sy Mott Mauser saamgebring om buffels te jag. 1
EN
Manaka beteken Plek van die horings - Baas kap die buffel Morena se horings en al die
ander horings by die Manaka naambordjie vas. 1
9.10 Baas se oupagrootjie se portret hang teen sy muur. 1
EN
Ja
Dit is Baas se droom om sy oupagrootjie se droom te verwesenlik./
Baas wil nie herinner word aan sy ouers nie, want dit maak hom opstandig/hartseer. 1
Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan.
9.11 Baas verwyt Grace dat sy van hom verwag om haar mense te help nadat sy ouers deur
"barbare" vermoor is (terwyl haar eie ouers ook vermoor is). 1
EN
Ja
Whitey vertel vir Baas dat Grace se ouers in 'n landmynontploffing gesterf het en laat
Baas so skuldig oor sy woorde voel.
OF
Whitey help Baas om te besef dat dit wel so bestem was dat hy na Manaka toe moes
kom./dat hy deur die Here gestuur is om ander mense te help (want dit is in hulle familie
se bloed). 1
[25]
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Afrikaans Huistaal/V2 23 DBE/November 2025
NSS – Nasienriglyne
VRAAG 10: VATMAAR – OPSTELVRAAG
Hierdie vraag word aan die hand van die aangehegte RUBRIEK VIR DIE NASIEN VAN DIE
OPSTELVRAAG VIR DIE ROMAN EN DRAMA nagesien.
I = innerlike konflik
LET WEL: U = uiterlike konflik
• Dis 'n breë raamwerk van feite.
• Al die feite hoef nie genoem te word nie.
ARGUMENTE WORD AANGEBIED EN ONDERSTEUN OF GEÏLLUSTREER DEUR NA DIE TEKS
TE VERWYS.
ARGUMENT MOTIVERING: VERDUIDELIKING OF AANHALING/PARAFRASE
Die kandidaat bied 'n gepaste inleiding aan.
Ten spyte van innerlike konflik oor Kaaitjie vir wie hy liefhet, maar nie deur sy ouers
goedgekeur gaan word nie, help Kenneth hulle nog steeds.
Kenneth wou Tant Wonnie Kenneth is met sy fiets na die Bl. 153: Ek het hier iets te ete –
se verblyf in die tronk aanklagkantoor waar hy vir Tant en hy wys die bruin
draagliker maak deur vir Wonnie wou kos gee. papierkardoes – vir 'n mevrou
haar kos tronk te neem . Wonnie Müller.
Kenneth sien die nood Kenneth en Suzan gaan na die Bl. 155: ... Naand, Mineer, Sir, ek
van Kaaitjie en Suzan raak polisiestasie waar hy uitvind dat en die oom het 'n bietjie kos vir
oor hulle ma wat in die Tant Wonnie die volgende dag my Ma-Ma gebring.
verknorsing is; daarom voor die hof verskyn. Hy ver-
wil hy uitvind wat neem ook of daar borgtog is.
aangaan.
Kenneth is ook bereid om die Bl. 156: Enige borgtog, Sersant?
borg vir Tant Wonnie te betaal en No that is for the court to decide,
hy verneem by die konstabel of it is out of my jurisdiction. Do you
daar enige is. have the telephone number of a
lawyer?
Kenneth is desperaat om Kenneth en Suzan sit af Bl. 156: Take this food to the cell
die kos vir Tant Wonnie te aanklagkantoor toe om weer te of Yvonne Müller, it's number
gee; daarom gaan hy en probeer om die kos vir Tant five. And don't give her the bottle
Suzan weer aanklag- Wonnie te gee. of milk, pour it out into a tin dish
kantoor toe om die kos by before you push it in under the
Tant Wonnie te kry. grill gate.
Omdat geleerdheid vir Al wat Kenneth weet is dat Bl. 154: Sy dink die lesse wat hy
Kenneth belangrik is, leer Kaaitjie nie geleerd is nie, maar haar gee en die boeke, meeste
hy vir Kaaitjie lesse en dat sy die wêreld ken. Hy weet daarvan tydskrifte waaruit hy vir
woorde. ook dat sy dapper, eerlik is. haar voorlees, is belangriker as
Daarom die nodigheid dat sy sal om te vry. Die helfte van hulle tyd
kan doen met 'n paar nuwe saam word bestee aan die
woorde. verduidelik van woorde.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Afrikaans Huistaal/V2 24 DBE/November 2025
NSS – Nasienriglyne
Kenneth het gesorg dat Toe Kaaitjie van Mevrou Bl. 259: ..., die een kombers
Kaaitjie nie gebrek ly nie Bosman weg is, het sy die goed gevat wat hare was, die lei en
deur vir haar die basiese wat Kenneth vir haar gegee het, ander goed wat Kenny haar
bestaansmiddele te gee. gevat en huis toe geneem. gegee het daarin gepak en die
kombers se vier punte in twee
geknoop, haar arm daardeur
gesteek en uitgestap sonder
om die deur toe te maak.
Ten spyte van Kenneth se eie wroeging na sy besering, stel hy Kaatjie eerste.
Kenneth wil nie Kaaitjie Mineer Willem Bosman is selfs Bl. 249: Mineer Bosman het
laat wonder wat van hom deur Kenneth se baas ingelig van Kenny se baas gehoor wat
geword het, toe hy nie oor die ongeluk wat hy gehad met hom gebeur het ... Maar hy
meer opdaag as gevolg het, maar het niks gesê nie. het nie met haar daaroor
van die werksbesering gepraat nie.
wat hy opgedoen het nie.
Ten spyte van innerlike konflik oor wat van Kaatjie geword het, gaan maak Kenny eers die
kerk klaar.
Ten spyte van sy eie Kenneth het talle briewe vir Bl. 250: Sy het die brief gevat,
konflik oor wat van Kaatjie geskryf wat haar nooit dit in twee geskeur en in die
Kaatjie geword het, gaan bereik het nie. stoof gegooi.
maak Kenneth eers die
kerk klaar.
Ten spyte van sy eie worsteling as hy hoor dat hy en Kaaitjie net 'n "prooi van
omstandighede" was, begin Kenny mense in Vatmaar se lewens verbeter.
Vatmaar ervaar Kenneth Die oprig van die kliniek is deur Bl. 296: Wat ons in Vatmaar
se hulpvaardigheid toe hy Kenneth geïnisieer, hy het die nodig het, sê hy, is 'n kliniek. Ek
'n kardinale rol gespeel bouplanne opgetrek. Hy het wil hê Ma-Ma moet die oudstes
het dat Vatmaar 'n kliniek Tant Wonnie gevra om die bymekaar kry en vir hulle vertel
kry. oudstes bymekaar te kry om die wat ek in gedagte het.
voorstel van die kliniek te
bespreek.
Kenneth wil Oom Flip Kenneth sê toe dat, indien Oom Bl. 299: Maar Kenny het gesê:
betaal vir die bou- Flip nie al die geld wil hê nie, hy Oom, ek gaan Oom die regte
materiaal wat Oom Flip 'n deel vir die kerk kan skenk. bedrag betaal of ek kry iemand
Vatmaar toe karwei het, anders. Oom kan altyd deel van
maar Oom Flip wou niks die geld vir die kerk gee ...
daarvan weet nie.
Kenneth se Kenneth identifiseer 'n stuk Bl. 303: Ek sal jou sê wat ek sal
hulpvaardigheid kom ook grond waar die sokkerveld doen, as jy tevrede is, natuurlik.
na vore toe hy Boitjie Afri- opgerig kan word. Hy skryf ook Ek sal 'n brief aan die
ka help om 'n sokkerspan 'n brief wat Boitjie moet oorskryf dorpsraad opstel, maar dan
op Vatmaar te vestig, as- en aan die dorpsraad voorlê. moet jy dit oorskryf en
ook 'n sokkerveld. Verder skenk Kenneth ook die onderteken, want dit moet in jou
doelpale. handskrif wees. ... Ek sal die
pale gee, en 'n sak kalk om die
lyne mee te merk.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Afrikaans Huistaal/V2 25 DBE/November 2025
NSS – Nasienriglyne
Kenneth maak ook die Kenneth het losiesgeld betaal, Bl. 300: Ek is 'n
lewensomstandighede vir want Tant Wonnie het gesê sy is pensioentrekker, Suzan is die
Suzan draagliker deurdat 'n pensioenaris en Suzan gaan een wat vir jou en jou kind sorg.
hy losies vir sy verblyf vir hom en die kind sorg. En as dinge nie na jou sin is
betaal. nie, moet jy daaroor met haar
praat, ...
Kenneth skenk ook een-pond- Bl. 302: Kenny glimlag en tel
dertien-en-ses vir die stokvel om een-pond-dertien-en-ses uit sy
fondse te in vir die sokkerklub. wallet af. Goed, nou het jy twee
pond. Ek hoop die stokvel is 'n
sukses.
Kenneth maak self die kis Kenneth vat die mates vir die Bl. 315: ... , vat Kenny sy maat-
vir Tant Wonnie se grootte van die kis en gaan stok en neem die mates vir die
begrafnis. maak die kis by sy werkplek. grootte van die kis.
Kenneth maak ook 'n kruis van Bl. 316: Kenny het met die hulp
yster vir Tant Wonnie se graf. van 'n paar sokkerspelers 'n
kruis uit ou yster wat daar
rondgelê het, gemaak.
Ten spyte van die teleurstelling dat oom Samuel reg was en Kenny net die vuilwerk moes
doen, vra Kenny Suzan om met hom te trou.
Ten spyte van die Kenneth was trots op sy werk, al Bl. 289: Hulle het hom die
teleurstelling dat oom word hy misbruik en die Masonic vuilwerk gegee om te doen, het
Samuel reg was en Kenny Temple was drie dae voor sy Oom Samuel gesê. Die ander
net die vuilwerk by inwyding klaar. Tydens Tant het weggehol. En net sodra die
Masonic Temple moes Wonnie se begrafnis ontdek hy werk weer glad loop, skop hulle
doen om dit klaar te kry sy liefde vir Suzan en vra haar sy gat en kry hulle weer 'n
en dan weer uit die pos uiteindelik om te trou. witman in sy plek, julle wiet
geskop te word, vra mos.
Kenny Suzan om te trou Bl. 299: Die Masonic Temple
en maak hy haar gelukkig. was drie dae voor die inwyding
klaar en die grond rondom
skoongemaak. 'n Roostuin en
lawn is uitgelê.
Bl. 319: Die Saterdag het
Kenny op pad terug lank tyd
gehad om te dink: Suzan het
ingestem dat ek die domanie
vra om ons troue aan te kondig
en die gebooie môre na die
kerkdiens te laat loop.
Die kandidaat bied 'n gepaste slot aan. [25]
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Afrikaans Huistaal/V2 26 DBE/November 2025
NSS – Nasienriglyne
VRAAG 11: VATMAAR – KONTEKSTUELE VRAAG
Vraag Antwoord Punt
11.1 Kliniek Katrina 1
EN
Kenneth wou Kaaitjie se nagedagtenis so verewig./eer./
Kenneth wou sorg dat daar basiese gesondheidsorg in Vatmaar is./
Kenneth wou seker maak dat niemand in die toekoms in Vatmaar sonder
behoorlike gesondheidsorg (soos Kaaitjie) sou sterf nie. 1
11.2.1 Ja, want:
Suzan spreek Kenny as "ouboet" (met respek) aan./
die Vatmaarmans het Kenny by die werk met respek hanteer./
Vatmaar se mense het Kenny aanvaar toe hulle hoor hy is Kaaitjie se geliefde./
Kenny tree as leier in Vatmaar op toe die kliniek gebou word. 2
Die kandidaat bied TWEE soortgelyke antwoorde vir EEN punt elk aan.
Die kandidaat kan nie 'n Nee-antwoord aanbied nie.
11.2.2 Boitjie Afrika:
Stigterslid van die sokkerspan./afrigter./
Hy het 'n brief vir die dorpsraad oorgeskryf. 1
Kenneth:
Hy het die sokkerveld uitgemeet./
Hy het die area aangewys vir die sokkerveld./
Hy het ook kalk/doelpale geskenk./
Hy help met die fondsinsamelingsveldtog./
Hy skryf die brief (vir Boitjie) vir die dorpsraad. 1
Ou Chetty:
Hy het die sokkerbal geborg. 1
11.3 Ja
Waar alles in die verlede om homself gedraai het, sorg hy nou daarvoor dat
daar gesonde ontspanning vir die jongmense is./
Waar Boitjie in die verlede 'n strawwe daggaroker was, rook Boitjie nie meer
dagga nie, maar spits hom toe op sokkerafrigting./
Waar Boitjie voorheen net op homself gefokus het, word Boitjie as 'n
leiersfiguur beskou omdat hy sy hulp by die brandende huis aanbied./
Boitjie is nie meer verwaand nie, maar is nou onlosmaaklik deel van die
gemeenskap. 2
Die kandidaat bied enige TWEE antwoorde vir EEN punt elk aan.
Die kandidaat moet karakterontwikkeling in sy/haar antwoord aandui.
Die kandidaat kan nie 'n NEE-antwoord aanbied nie.
11.4 Kenny se bedagsaamheid/goedgemanierdheid/hoflikheid/onbaatsugtigheid
blyk uit sy handeling om Elsa se sakdoek op te tel. 1
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Afrikaans Huistaal/V2 27 DBE/November 2025
NSS – Nasienriglyne
11.5 'n Mens sou verwag dat Elsa, wat afbrekend krities oor Tommy se verhouding
met Nellie Ndola was,/die feit dat Nellie Ndola swart was teen haar gehou het,
nie oor kleurgrense 'n verhouding sou oorweeg nie, MAAR nou besluit Elsa dat
Kenny (wat 'n bruinman is) die man vir haar is. 1
Die kandidaat moet beide kante van die ironie aandui.
11.6 Suzan assosieer Tommy met Nellie Ndola./weet dat Tommy 'n verhouding met
Nellie gehad het./dat Tommy Nellie se seun se pa is. 1
EN
Tommy maak Nellie Ndolo swanger en dwing haar om met Lucas te
trou./verbreek alle kontak met haar. 1
Tommy veroorsaak dat Nellie vir Lucas verlei en Nono se hart so gebreek
word. 1
11.7 Die brief van die stadsraad wat hulle inlig dat daar nie voorsiening gemaak is
vir 'n kerkgebou op Vatmaar nie. 1
EN
Die inwoners het begin saamwerk en self geld vir 'n kerkgebou ingesamel. 1
11.8 Mister Burns voorsien boumateriaal vir die kliniek. 1
Mister Burns het ook self die brief vir die dorpsraad geskryf. 1
11.9 Nee
Sus Bet wou die mense van die Pan dronk maak./het geweet dat haar khadie
sterker as gewoonlik sou wees./wou die mense van Vatmaar (teen haar
khadie) beskerm. 1
Die kandidaat kan nie 'n JA-antwoord aanbied nie.
11.10 Tradisievas (Sus Bet maak die bier volgens die tradisionele resep.) 1
Skelm-slim (Sy wou die mense van die Pan 'n les leer.) 1
Manipulerend (Sus Bet stel die voorwaarde dat Vatmaar se mense nie van die
bier by die inwyding van die kliniek moet drink nie.) 1
Behulpsaam (Sy berei die beste khadie voor vir die inwyding van die kliniek.) 1
Die kandidaat bied VIER karaktereienskappe vir EEN punt elk aan.
11.11 Die verwagting word geskep dat die gemmerbier gesonder/flouer sal
wees. 1
11.12 Kenneth sou troos vind in die gedagte dat daar nie meer babas/mammas soos
Kaaitjie sou sterf nie./hy die hartseer oor Kaaitjie se dood kon omswaai in iets
tasbaars./positiefs. 1
[25]
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Afrikaans Huistaal/V2 28 DBE/November 2025
NSS – Nasienriglyne
DIE KWART-VOOR-SEWE LELIE – ELEANOR BAKER
VRAAG 12: DIE KWART-VOOR-SEWE LELIE – OPSTELVRAAG
Hierdie vraag word aan die hand van die aangehegte RUBRIEK VIR DIE NASIEN VAN DIE
OPSTELVRAAG VIR DIE ROMAN EN DRAMA nagesien.
I = innerlike konflik
LET WEL:
U = uiterlike konflik
• Dis 'n breë raamwerk van feite.
• Al die feite hoef nie genoem te word nie.
ARGUMENTE WORD AANGEBIED EN ONDERSTEUN OF GEÏLLUSTREER DEUR NA DIE
TEKS TE VERWYS.
ARGUMENT MOTIVERING: VERDUIDELIKING OF AANHALING/PARAFRASE
Die kandidaat bied 'n gepaste inleiding aan.
IRIS SE INNERLIKE KONFLIK DRA BY TOT HAAR GELOOFWAARDIGHEID.
Innerlike konflik is van Iris ervaar dat haar geboorte nie 'n Bl. 9: Niemand het ooit regtig na
meet af duidelik sigbaar by heuglike gebeurtenis vir haar my geluister nie.
Iris. Haar eerlikheid oor die familie was nie. Sy is anders as Bl. 9: "Die keer is dit 'n donker
botsende emosies maak die res en daarom het hulle nooit enetjie," het hy vir Ma gesê ...
haar geloofwaardig. na haar geluister nie. "Heeltemal anders," het Ma
saamgestem.
Sy kom tot die Iris ervaar innerlike konflik omdat Bl. 34: Dit was altyd dieselfde
gevolgtrekking dat sy die familie haar altyd te jonk ag om ou storie. Ek was te jonk. Ek
anders is en nie belangrik 'n opinie te lewer of saam te praat. kon nog nie saampraat nie. Ek
in haar familie is nie en die het nie geweet waarvan ek
leser kan daarmee praat nie. Van ek die dag
assosieer. gebore is, was dit so.
Iris is geloofwaardig as Iris is nie soos haar suster na Bl. 10: Waarom my ma my Iris
karakter, want sy ervaar familie aan vaders- en moe- wou noem, het ek nooit
innerlike konflik wanneer derskant vernoem nie. Sy wou uitgevind nie.
sy haar menswees aan die altyd weet wat haar naam beteken Bl. 10: 'n Iris was nie slegs 'n
betekenis van haar naam sodat sy weet wie sy is en watter bolplant nie, maar sy was ook 'n
koppel. simboliek sy daarvan kan uitleef. Griekse mitologiese godin, in
diens van meer belangriker
gode.
Iris wou baie graag weet wat haar Bl. 11: "Weet Ma wat my naam
ouers se beweegrede was waar- beteken?" het ek gevra.
om hulle haar Iris genoem het. "Nee, darling. Dis maar vir my 'n
Haar ma is egter vaag en dink net mooi blom."
dat 'n iris 'n mooi blom is. Bl. 13: "So 'n mooi blom. Ek
vind dit so jammer dat hulle net
in die lente blom."
Iris se innerlike konflik Iris het besef dat sy 'n laat Bl. 17: Dit was presies wat ek
word duidelik wanneer sy ontwikkelaar is. Sy was jaloers op sou wou gedoen het. In daardie
jaloers is op Kara se non- Kara se andersheid en kon met stadium van my lewe was ek
fase. Jaloesie op 'n fami- haar non-fase identifiseer. Sy het reeds ontevrede met myself en
lielid is geloofwaardig en op daardie stadium besef dat sy vasbeslote om te verander, om
pas by die fase waarin Iris ontevrede met haarself was. iets anders te wees en te word.
verkeer.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Afrikaans Huistaal/V2 29 DBE/November 2025
NSS – Nasienriglyne
Iris beleef innerlike konflik Iris begin aan 'n fantasiewêreld Bl. 22: Terwyl die dominee se
as gevolg van die verbeel- bou waarin sy kan ontsnap wan- stem oor ons koppe gedreun
dingloosheid van Elsa se neer die werklikheid nie aan haar het en later tydens die
troue. Dit bots met haar vereiste voldoen nie. Op hierdie toesprake op die onthaal, het ek
romantiese idee van wie die manier droom sy vir haar 'n meer sit en borduur aan die storie in
strooijonker sal wees en aanvaarbare Eduard op. my kop.
verleen humor aan die Bl. 22: Ek het die grootste
verhaal. gedeelte van die diens bestee
aan sy naam en was so
weggevoer dat Elsa moes sis
toe ek die ruiker by haar moes
vat ...
Die geloofwaardigheid van Iris se ouma het vir haar van die Bl. 63: Sy was in die hospitaal
Iris as hoofkarakter word Engel vertel. Haar ouma verseker toe die Engel haar die eerste
bevestig deur die innerlike vir Iris dat sy net die storie vir Iris keer besoek het.
konflik wat sy beleef oor die alleen vertel. Iris voel belangrik dat
bestaan van 'n engel. haar ouma haar alleen met hierdie
inligting vertrou.
Die Engel maak in Parys sy eerste Bl. 92: "Moenie jou aan hom
verskyning toe Iris op besoek aan steur nie," het iemand sag agter
Kara en Claude was. Sy het my gesê.
gewonder of dit 'n plaaslike engel Bl. 92: Sou die man al die pad
was en of hy saam gevlieg het. saamgevlieg het of was dit 'n
plaaslike Engel?
Die Engel is ook in New York Bl. 100: "Dis so," het die Engel
teenwoordig, maar Iris ervaar agter my beaam, maar ek het
steeds innerlike konflik oor sy my nie aan hom gesteur nie ...
bestaan. omdat hy opdringerig geword
het omdat hy Peter se
telefoongesprek afgeluister het.
Iris se innerlike konflik in ʼn Fotograaf, Joe Pryor, sien Bl. 100: "Maar wat is hierdie
New York is geloofwaardig potensiaal in Iris en glo dat sy 'n beheptheid met foto's neem?
en duidelik. Dit bring vir suksesvolle model kan word. Iris Nie eens as baba is ek so
Iris voor 'n belangrike betwyfel sy aanbod, maar wonder gedurig afgeneem nie ... "
lewensveranderende tog of dit nie die begin van haar "Jy't 'n interessante gesig. Ons
besluit te staan. blomtyd is nie. kan iets daarvan maak."
Iris se innerlike konflik verhoog Bl. 131: "Ek het jou al vertel van
wanneer sy 'n daadwerklike my naam," het ek gesê toe ek
kontrak deur die agentskap aan- die stilte nie langer kon verduur
gebied word. Sy verwoord haar nie. "En dat ek glo ek sal
innerlike konflik teenoor Peter. eenkeer blom. Nou, soos ek dit
sien ... wie sê dis nie nou my
kans nie?"
Iris se innerlike konflik lei tot trane Bl. 133: Ek het my trane gesluk.
wanneer sy besef dat sy op die "Vermont? Waarom skielik
punt van 'n lewensveranderende Vermont?"
keuse staan.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Afrikaans Huistaal/V2 30 DBE/November 2025
NSS – Nasienriglyne
IRIS SE UITERLIKE KONFLIK LEI TOT KARAKTERGROEI.
Iris se besluit om vir Peter Frederik, die aflostandarts in dr. Bl. 78: Frederik was gegrief en
in Amerika te gaan kuier, Anders se plek, is verlief op Iris en vol besware toe ek vir hom
het tot uiterlike konflik met is vol besware toe sy aankondig vertel dat ek in Amerika wil
sommige van die mense in dat sy Amerika toe gaan. gaan kuier.
haar lewe gelei. Die ver-
skeie ondervindinge wat sy Iris se oudste suster, Elsa, het ook Bl. 85: " 'n Meisie loop nie agter
daar beleef, lei tot insig en haar voornemende kuier afge- 'n man aan nie."
karaktergroei. keur. Sy is van mening dat 'n
meisie nie agter 'n man aanloop
nie.
Die uiterlike konflik wat Iris Iris beleef uiterlike konflik met die Bl. 98: "This ain't the Hilton,
met die hotelklerk beleef hotelklerk wat by meer as een lady," het hy gesê en my
toe sy uiteindelik daar aan- geleentheid ongeskik met haar verwys na ʼn koffieplek om die
kom nadat Peter nie by die was. hoek.
lughawe was nie, dra
effektief by tot haar Iris het hom ten einde laaste Bl. 108: "Wat doen ek
karakter-groei in die sin dat gekonfronteer oor sy houding verkeerd?" "Ek wil weet wat ek
sy besef sy kan haar man jeens haar en probeer uitvind wat verkeerd doen. Jy gluur na my
staan. sy verkeerd doen. as ek hier deurstap ..."
Anders as wat Iris verwag Iris is ontnugter wanneer Peter nie Bl. 93: Peter was nie op die
het, is daar uiterlike konflik op die lughawe is soos belowe is lughawe nie en ná ek 'n streng
tussen haar en Peter tydens nie. Sy moet noodgedwonge haar ...
haar kuier in Amerika. Sy eie taxi na die hotel toe haal. Peter Teen die tyd dat ek aan die
verkry lewensinsig en word was ook nie in die portaal by die beurt was, was my neus
gelei tot insig om groot hotel nie. bevrore en het my oë getraan
besluite te neem. van die koue.
Bl. 96: Peter was nie in die
portaal nie ...
Wanneer Peter, wat deur 'n Bl. 114: "Wil jy regtig kom?"
sneeustorm vasgevang is, weer
bel om te sê dat hy steeds nie kan
kom nie, moet Iris wonder of hy
nog New York toe wil kom.
Iris bevraagteken hulle liefde Bl. 115: "Dink jy jy's nog lief vir
omdat hulle mekaar so lanklaas my?"
gesien het. "Ek hoop so."
Iris oorweeg Joe se aanbeveling Bl. 133: "Ek kan nie onbepaald
dat sy die modelkontrak moet sit en wag dat jy tot jou sinne
aanvaar. Iris bepeins of hierdie kom nie."
geleentheid haar blomtyd is. Peter Bl. 131: "Ek het jou al vertel van
wil nie langer wag totdat Iris my naam," het ek gesê toe ek
besluit het nie en eis dat sy eerder die stilte nie langer kon verduur
saam met hom Vermont toe moet nie. "En dat ek glo ek sal
gaan. eenkeer blom. Nou, soos ek dit
sien ... wie sê dis nie nou my
kans nie?"
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Afrikaans Huistaal/V2 31 DBE/November 2025
NSS – Nasienriglyne
Iris leer haar ouma se Engel In New York is die Engel haar Bl. 101: "Sies," het die Engel in
in Parys ken. Hy is 'n gewete. Joe Pryor, die fotograaf, my oor gesis.
kommentator en lewer sy wou haar afneem en sy het 'n
uitspraak by verskeie denkbeeldige agent opgeroep. Hy
geleenthede. Hierdie ge- keur haar gedrag af.
sprekke met die Engel dra
by tot karaktergroei in Iris. Toe Iris en Peter in die taxi gesels Bl. 131: "Jy's dwaas," het die
oor die pad vorentoe na haar Engel met 'n lae stem gesê.
onderhoud by die model-
agentskap, het die Engel 'n opinie
oor Iris se huiwering om saam met
Peter te gaan.
Wanneer Iris in die hospitaal lê Bl. 177: "Ek weet nie waarvan
met 'n gebreekte enkel, jy moeg is nie," het ek gesê. "As
konfronteer sy hom dat hy as beskermengel het jy gefaal."
beskermengel gefaal het.
Iris beskuldig die Engel dat hy van Bl. 217: "Jy behoort van jou
sy vlerke gestroop behoort te vlerke gestroop te word. Jy
word, aangesien hy Peter nie moet herroep word vir
tydens die ongeluk met die indiensopleiding. Jy is die naam
sweisapparaat gered het nie. beskermengel nie werd nie."
Die kandidaat bied 'n gepaste slot aan. [25]
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Afrikaans Huistaal/V2 32 DBE/November 2025
NSS – Nasienriglyne
VRAAG 13: DIE KWART-VOOR-SEWE LELIE – KONTEKSTUELE VRAAG
Vraag Antwoord Punt
13.1 Sy het vir haar ma vertel dat sy in die woordeboek ontdek het dat haar naam ook
dié van 'n Griekse godin is. 1
13.2 Iris se ma is nie gemaklik met haar rol as huisvrou/ma nie./vind dit spanningsvol
om ma/huisvrou te wees. 1
EN
Johanna (die huishulp), want sy maak basies vir Iris en haar sussies groot. 1
13.3 Sy was gewoond daaraan dat haar ma nie na haar luister nie./dat haar mening
nie saak maak nie. 1
EN
Ja
Iris dink sy gaan net een blomtyd in haar lewe beleef./
Iris dink dat die blomgeleentheid wat Joe Pryor voorstel tot haar blomtyd gaan
lei./
Sy dink om saam met Peter Vermont toe te gaan, sal veroorsaak dat sy haar
blomtyd gaan misloop./
Sy dink nie 'n alledaagse gebeurtenis soos 'n huwelik met Peter, gaan tot haar
blomtyd bydra nie. 2
Die kandidaat bied TWEE wanpersepsies vir EEN punt elk aan.
Die kandidaat kan nie 'n NEE-antwoord aanbied nie.
13.4.1 Iris se ma is verstrooid./onkonvensioneel. 1
EN
Iris is wonder oor waarom haar ma haar Iris genoem het. 1
Iris wonder oor wanneer haar blomtyd sal wees. 1
13.4.2 Johanna: raakvatter/versorger 1
Elsa: ernstig/perfeksionisties/prakties 1
Kara: feministies/liberaal 1
13.5 Tant Ans (Peter se ma) 1
EN
Tant Ans kom goed met Ma Els oor die weg; daarom was dit vir Iris maklik om
met tant Ans oor die weg te kom./Tant Ans gee om vir Iris. 1
13.6 'n Mens sou verwag dat Iris die futiliteit van haar ma se dromery/hoop op 'n beter
toekoms sou raaksien, MAAR sy droom oor die uitleef van haar naam se
betekenis./haar blomtyd./sy skep 'n fantasiewêreld om haar werklikheid te
ontvlug. 1
Die kandidaat moet beide kante van die ironie aandui.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Afrikaans Huistaal/V2 33 DBE/November 2025
NSS – Nasienriglyne
13.7.1 Bettie (Brian se vriendin) 1
Bettie se gifdrinkery het Iris laat besef dat Peter kosbaar is in haar lewe./sy
nêrens anders hoef te blom as by Peter nie. 1
13.7.2 Sy impliseer dat 'n bekwame vrou, soos wat Iris hier beskryf, gelukkig behoort te
wees./reeds alles gehad het wat nodig is om gelukkig te wees. 1
13.8 Iris se ma se onbetrokkenheid by haar man/kinders/aanvanklike weiering om
saam met haar man plaas toe te trek, laat Iris aanvanklik dink 'n man en vrou
kan maar elkeen sy/haar eie lewe lei./hoef nie aktief te werk aan 'n verhouding
nie./laat Iris uiteindelik besef dat sy nie so 'n huwelik wil hê nie./altyd by Peter
wil wees. 1
Elsa se onemosionele/praktiese manier van haar huwelik begin, laat Iris besluit
sy wil nie trou nie./nie só trou nie. 1
Kara en Claude se liefde laat Iris daarna verlang om so geliefd te voel./besef sy
mis vir Peter./anders na die huwelik kyk as 'n vennootskap tussen geliefdes. 1
Johanna se uitlating hoekom sy nie getrou het nie, laat Iris besluit sy wil nie
eendag trou nie. 1
Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir elke karakter vir EEN punt aan.
13.9 Onafhanklik/alleenloper/buitestander/fyn waarnemer 1
EN
Hy sal eers die Engel moet aanvaar. 1
13.10 Ja
Iris het berusting gevind/vrede gemaak met haar naam (se oorsprong/
betekenis)./
Iris het gegroei en haar onsekerhede oor die sin van die lewe/wanneer haar
blomtyd is, verwerk. 1
Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan.
Die kandidaat kan nie 'n NEE-antwoord aanbied nie.
[25]
TOTAAL AFDELING B: 25
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Afrikaans Huistaal/V2 34 DBE/November 2025
NSS – Nasienriglyne
AFDELING C: DRAMA
Beantwoord EEN vraag.
KRISMIS VAN MAP JACOBS – Adam Small
VRAAG 14: KRISMIS VAN MAP JACOBS – OPSTELVRAAG
Hierdie vraag word aan die hand van die aangehegte RUBRIEK VIR DIE NASIEN VAN DIE
OPSTELVRAAG VIR DIE ROMAN EN DRAMA nagesien.
M = Map
LET WEL: B = Blanchie
• Dis 'n breë raamwerk van feite. O = ontvlugting
• Al die feite hoef nie genoem te word nie.
ARGUMENTE WORD AANGEBIED EN ONDERSTEUN OF GEÏLLUSTREER DEUR NA DIE TEKS
TE VERWYS.
ARGUMENT MOTIVERING: VERDUIDELIKING OF AANHALING/PARAFRASE
Die kandidaat bied 'n gepaste inleiding aan.
MAP HANTEER SY NEGATIEWE WERKLIKHEID
Map hanteer werkloos- Map word 'n bendelid, want hy Bl. 24: ... Toe's al die jobs vir
heid/werkreservering op kry weens werkreservering nie 'n wittes … Net messenger vir my!
die Kaapse Vlakte deur by ordentlike werk nie. Messenger! Wit bastards!!"
bendes aan te sluit. Map
beleef die harde werklik-
heid van werkloosheid/ Map voel uitgesluit en soek 'n Bl. 31: Kan jy sien die tattoos, al
werkskaarste na skool en plek waar hy behoort. Die bende die merke? ... 'it was 'n terrible
sluit daarom by bendes bied hom 'n identiteit en mag, gesoek seker, vir 'n identity …"
aan. maar dit lei tot sy ondergang. Bl. 51: Allerhande merke, like, to
identify himself. Daai's wat 'n
man doen as jy desperate is, in
'n plek soes dié.
Die soeke na identiteit op Die tatoeëermerke simboliseer sy Bl. 31: Kan jy sien die tattoos, al
die Kaapse Vlakte veroor- desperate soeke na 'n plek om te die merke? 'it was 'n terrible
saak dat Map sy liggaam behoort. gesoek seker, vir 'n identity …"
uit desperaatheid laat Bl. 51: Allerhande merke, like, to
tatoeëer. identify himself. Daai's wat 'n
man doen as jy desperate is, in
'n plek soes dié.
Vanweë 'n gebrek aan Map en sy bendelede beroof Bl. 32: ... Maar ek sê vir julle ons
werk en geld soek Map en vrouens op soek na geld. was daar vir geld, nét vir geld, ...
sy bende na maniere om
te oorleef.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Afrikaans Huistaal/V2 35 DBE/November 2025
NSS – Nasienriglyne
Map se reeds negatiewe Map besluit om hom aan die Bl. 35: Toe's ek polisiesstasie
omstandighede versleg polisie oor te gee na die moord toe, na die sergeant op
wanneer hy verantwoor- op Ivan Philander, wat tot 'n nightduty ... Ek het vir Ivan
delikheid vir sy dade/die vonnis van twaalf jaar tronkstraf Philander doodgestiek, nou net.
verkragting van sy ma en lei. Toe hou ek my hande yt, vi' die
suster en daarna die boeie ... Ek het myself opgegie.
moord aanvaar. Ek het getry om 'it ... soes 'n
man te vat ...
In die tronk besef Map dat Map het in die tronk met die hulp Bl. 10: Hy vat vir jou, vuil soes
sy negatiewe van Apostel George tot bekering wat jy is, en dan maak Hy vir
omstandighede nie sy gekom. jou silwerskoon, Hy trek vir jou
identiteit bepaal nie en hy nuwe klere aan, wit klere …
kies om hom te bekeer.
Bl. 32: ... jy's nou gered, broer
Jacobs ...
Map konfronteer die Map neem verantwoordelikheid Bl. 33: "O God, vergewe my!"
negatiewe gebeure van vir sy dade deur openlik sy skuld
die verlede deur voor God, Apostel George en sy
skuldbelydenis. ma te bely. Deur hierdie daad van
berou probeer hy innerlike
verlossing vind, al bly die gevolge
van sy dade 'n realiteit.
Map hanteer die Ten spyte van Map se bekering, Bl. 46: ... 'cause jy's so laag, jy
negatiewe omstandighede sien mense steeds net sy try vir iets wat goed is, maar
van verwerping ná sy tronkverlede en tatoeëermerke. foei tog! Was in vir moord en
vrylating wanneer hy sy soek 'n job!
lewe probeer hervat.
Map word steeds met wantroue Bl. 44: ... Apostel George, ek
bejeën en sukkel om werk te kry. wiet jy't my ge-warn lat dit so
sal wies, ...
Die orkes het die verskoning dat Bl. 46: Map Jacobs, sal die band
hul lidmaatskap vol is en die nou 'n naam gee, so steer ma'
aansoeke vir die volgende jaar se clear van Map Jacobs af, nou …
kompetisie al klaar gevul is. allerhande ekskusies … die
membership is al vol, …"
Map oorwin die negatiewe Hoewel Map ná sy vrylating 'n Bl. 62: ANTIE GROOTMEISIE:
omstandighede van sy nuwe identiteit as 'n "ge-change- (praat vir die eerste keer in jare)
gebroke identiteit deur de" mens aanvaar, vind hy eers Johnnie …
uiteindelik sy ware werklik sy ware self wanneer hy
self/identiteit in vergifnis Blanchie vergewe, met haar
en versoening te vind. versoen en sy ma se vergifnis
ontvang.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Afrikaans Huistaal/V2 36 DBE/November 2025
NSS – Nasienriglyne
BLANCHIE HANTEER HAAR NEGATIEWE OMSTANDIGHEDE
Blanchie probeer uit die Blanchie werk onder die Bl. 18: Om geld te maak, geld,
beperkings van die dekmantel van modelwerk as geld, geld … Beauty
Kaapse Vlakte ontsnap prostituut met wit mans as haar competisions, like, vi' Blanchie
deur haar liggaam as 'n kliënte. … en dan kry sy mos so-called
middel tot oorlewing te contracts …"
gebruik.
Blanchie werk as prostituut in die Bl. 18: Massage parlour, lonely
ryk woonbuurte in 'n poging om 'n hearts, you name it! Daar's mos
beter lewe vir haarself te probeer geld in daai, man, daar by die
verseker. whiteys se kant …
Blanchie hanteer Blanchie probeer die teleur- Bl. 11: Ma … sê tog vir
negatiewe omstandighede stelling in Map, wat in die tronk is, Blanchie wat ek sê …
in haar lewe deur afstand verwerk deur hom te vermy. Deur Bl. 46: Blanchie? … Hoekó
te doen van die afstand te skep, probeer sy avoid sy vir my …?"
verhouding wat haarself emosioneel beskerm en
seergemaak het. 'n nuwe koers vir haar lewe
inslaan.
Blanchie se soeke na Blanchie voel 'n mate van Bl. 41: Hy supply haar glo net
identiteit word opsigtelik erkenning wanneer sy deur wit mooi moet alles wat sy wil hê,
in die aanvaarding wat sy mans bemin word, wat 'n klere en alles, geld oek … Sy's
by die wit mans kry. weerspieëling van haar lae stylish deesdae, jong …
selfbeeld is.
Blanchie se droom om uit die Bl. 6: Sy antwoord hom nie,
township te kom, verhef haar bo stap verby ...
die omstandighede, want sy kies
om nie met die gespuis te meng
nie.
Blanchie streef daarna om Blanchie het geglo sy gaan 'n Bl. 41: Ek hoor sy gaan glo een
die negatiewe realiteit van modelkontrak kry, maar haar van die dae overseas, vir
die Kaapse Vlakte te droom om haar omstandighede te modelling … Paris toe …
ontsnap deur 'n model- verbeter, word uiteindelik
kontrak oorsee te probeer gekelder. Bl. 53: That's no contract, my
bekom. dear! An' even contracts are
cheap! It all depends on whom
you're dealing with! Ek het
vannie begin af gewiet …
Blanchie se negatiewe Blanchie is ontsteld oor die Bl. 55: 'Is alles Daddy se skuld!
omstandighede bereik 'n modelkontrak wat sy nie gekry
hoogtepunt wanneer sy het nie en besef dat haar pa se
haar pa verantwoordelik aksies haar drome belemmer het,
hou vir die verbrokkeling wat haar emosioneel tot 'n
van haar drome, wat breekpunt bring.
uiteindelik tot Cavernelis
se selfdood lei. Wanneer Cavernelis voor die Bl. 59: Daddy! … Johnnie … hy
trein inry, besef Blanchie dat haar word nooit so nie, hy't nog …
beskuldigings haar pa se self- nooit … nog … so … Johnnie
dood veroorsaak het, wat haar … gekyk nie …
skuldgevoelens versterk.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Afrikaans Huistaal/V2 37 DBE/November 2025
NSS – Nasienriglyne
Blanchie en Map se Map se vergifnis en aanvaarding Bl. 60: Ek het vir jou … ook …
versoening bring hoop vir lei daartoe dat sy hom vergewe ge-vertel … alles … Johnnie
'n beter toekoms. en hulle versoen raak. …"
Bl. 60: Hulle hou mekaar styf
vás. Soen mekaar hartstogtelik.
Die kandidaat bied 'n gepaste slot aan. [25]
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Afrikaans Huistaal/V2 38 DBE/November 2025
NSS – Nasienriglyne
VRAAG 15: KRISMIS VAN MAP JACOBS – KONTEKSTUELE VRAAG
Vraag Antwoorde Punt
15.1 Kaapse Vlakte/township 1
15.2 Die leser sou kon dink dat La Guma vir Cavernelis werklik sterkte toewens./hy
werklik glo Cavernelis kan sy drome verwesenlik./werklik vir sy medemens/
Cavernelis omgee. 1
Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan.
15.3.1 Die inwoners van die Kaapse Vlakte kan nie uit hulle omstandighede/fisiese ruimte
ontsnap nie./het geen vooruitsigte van ontsnapping nie./se omstandighede sal
nooit verander nie. 1
15.3.2 Nadat Map tronk toe is,/Blanchie vir Map in die tronk besoek het, (het sy besef
daar is vir hulle geen toekoms nie). 1
EN
Blanchie kry nie die modelkontrak nie./Cavernelis pleeg selfdood. 1
15.4 (Omdat Cavernelis niks sê/stilbly na La Guma se aanvanklike woorde) probeer La
Guma Cavernelis dwing/uitlok tot 'n reaksie deur middel van die retoriese vrae. 1
EN
Die toename in emosie word beklemtoon deur die nadruk op/herhaling van die
woord "hiérnatoe". 1
15.5 Die oomblik wanneer die ander karakters uitvind Map Jacobs kom uit die tronk,
neem die spanning toe./ontstaan onsekerhede oor hoe Map se vrylating die
gemeenskap gaan beïnvloed./of hy werklik bekeer is. 1
Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan.
EN
Ja
Map was 'n misdadiger/bendeleier/het sy eie suster se dood veroorsaak/was
gewelddadig./sy bekering mag 'n manier wees om parool te verkry.
OF
Nee
'n Persoon se verlede bepaal nie of hy/sy gered kan word nie. 1
Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Afrikaans Huistaal/V2 39 DBE/November 2025
NSS – Nasienriglyne
15.6.1 'n kaal vrou/'n kitaar/die vure van die hel/'n mombakkies. 1
Die kandidaat bied enige EEN antwoord vir EEN punt aan.
Ja
Map se tatoeëermerke is kenmerkend van sy aanvanklike soeke na identiteit/sy
verlede as misdadiger/bendeleier en sy nuwe self/lewe as bekeerde./wys waar hy
was (tronk, bendes) en sy poging om sy verlede agter te laat./
Map beskou sy tatoeëermerke as die kaart van sy lewe wat wys waar hy as
misdadiger was tot waar hy hom nou as bekeerde bevind. 1
Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan.
Die kandidaat kan nie 'n NEE-antwoord aanbied nie.
15.6.2 Map se twee name is geslaagd, want (dit roep die dubbele aard van sy
persoonlikheid/twee lewenswyses op, naamlik):
Johnnie sluit aan by sy onskuldiger self/die skoolseun wat potensiaal getoon het/
Aan die einde van die drama word hy weer Johnnie (die geliefde seun) vir sy ma
en Blanchie EN Map verwys na die bendeleier./misdadiger. 1
Die kandidaat verwys na beide name vir EEN punt.
15.7 Cyril/La Guma/Richie/Tommy/Maud
Die kandidaat bied enige EEN antwoord vir EEN punt aan.
EN
Ja
Blanchie het (as prostituut) by Lonely Hearts Massage Parlour gewerk, wat
veroorsaak dat Cyril/La Guma/Richie/Tommy haar veroordeel.
OF
Nee
Cyril/La Guma/Richie/Tommy leen sy ore uit aan skinderstories/veroordeel
Blanchie op grond van skinderstories.
OF
1
Maud
EN
Ja
Maud noem Blanchie 'n jintoe.
OF
Nee
Maud se veroordeling van Blanchie in die drama spruit uit haar
frustrasie/magteloosheid om uit hulle omstandighede te kom eerder as haar afkeur
van Blanchie se tipe werk. 1
Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan.
15.8 Map keer Blanchie wanneer sy negatief oor haarself praat, wat sy
opbeurende/opbouende woorde oor Blanchie versterk. 1
Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Afrikaans Huistaal/V2 40 DBE/November 2025
NSS – Nasienriglyne
15.9 Dit beklemtoon dat hulle nie net slagoffers van hul omstandighede is nie
("gebeur"), maar ook deel het aan hulle verandering ("geword")./beide karakters se
onvermoë om hul verval/verbrokkelde verhouding te verstaan./
Dit versterk hulle gevoel van moedeloosheid. 1
Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan.
15.10 Apostel George help Map om te glo dat die Here sy sondes vergewe./hom van sy
verlede verlos. 1
EN
Apostel George help Map om voor sy ma te bely oor die gebeure van daardie
aand./help Antie Grootmeisie om Map te vergewe./te glo dat Map bekeer is. 1
Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan.
15.11 Map het opdrag gegee om vroue te beroof./toestemming vir verkragting gegee./sy
vriend, Ivan Philander vermoor./homself aan die polisie oorgegee./
Map is bekeer. 3
Die kandidaat bied enige DRIE aspekte vir EEN punt elk aan.
EN
Blanchie moes Map vertel dat sy met haar modelwerk as prostituut vir die wit mans
opgetree het./'n moontlike aborsie gekry het. 1
15.12 Wind: Die stemming is desperaat./nostalgies./moedeloos./ongenaakbaar./
droefgeestig. 1
Trein: Die stemming is hartseer./emosioneel intens./'n stemming van verlies./rou. 1
EN
Die tou simboliseer die harde/meedoënlose lewe,/die ongenaakbare
omstandighede waarin die karakters vasgevang is, wat bydra tot 'n
moedelose/hulpelose stemming./die gedagte van die lewe wat aangaan en geen
uitkoms bied nie. 1
Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan.
[25]
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Afrikaans Huistaal/V2 41 DBE/November 2025
NSS – Nasienriglyne
MIS – Reza de Wet
VRAAG 16: MIS – Reza de Wet – OPSTELVRAAG
Hierdie vraag word aan die hand van die aangehegte RUBRIEK VIR DIE NASIEN VAN DIE
OPSTELVRAAG VIR DIE ROMAN EN DRAMA nagesien.
LET WEL: Mi = Miem
• Dis 'n breë raamwerk van feite. Me = Meisie
• Al die feite hoef nie genoem te word nie. O = ontvlugting
ARGUMENTE WORD AANGEBIED EN ONDERSTEUN OF GEÏLLUSTREER DEUR NA DIE TEKS
TE VERWYS.
ARGUMENT MOTIVERING: VERDUIDELIKING OF AANHALING/PARAFRASE
Die kandidaat bied 'n gepaste inleiding aan.
MIEM PROBEER UIT HAAR NEGATIEWE OMSTANDIGHEDE ONTVLUG.
In die begin word dit duidelik Miem glo dat sy Gabriël se keuse Bl. 5: (terwyl sy na die tafel
dat Miem by haar moet eerbiedig en daarom beweeg) Ek het vir jou 'n
Calvinistiese aard staan deur versorg sy hom terwyl hy in die broodjie gebak.
die matriarg te word wanneer solder bly.
Gabriël kies om homself in
die solder toe te sluit. So Miem voer 'n gewone gesprek Bl. 5: O ja ... Onthou tog die
ontvlug sy die werklikheid met Gabriël asof hy by haar slopemmer!
van 'n afwesige Gabriël. teenwoordig is.
Wanneer Meisie bely dat sy vir Bl. 5: Skaam jou! Jou eie pa!
haar pa gril, berispe sy haar. Sy
moet hom steeds respekteer al
het sy hom sewe jaar laas gesien.
Sy is bewus van Gabriël se Bl. 5: (kyk op) Heen en weer.
gemoedstoestand. Sy dink hy Heen en weer. Sonder ophou.
voel die onheil aan as hy heen en Bl. 5: Ek dink hy voel dit aan.
weer in die solder stap.
Sy bekommer haar oor sy Bl. 8: Ek hoop nie hy word siek
gesondheid wanneer hy nies, net nie. Laas lente het hy vir 'n
soos wat 'n vrou normaalweg in 'n maand lank gehoes. Ek
huwelik sou doen. bekommer my tog só.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Afrikaans Huistaal/V2 42 DBE/November 2025
NSS – Nasienriglyne
Miem probeer om haar Sy berispe Meisie wanneer sy nie Bl. 5: Sit regop! Hoeveel keer
negatiewe omstandighede te regop sit nie en sê dat sy nie 'n moet ek dit nog sê? As jy 'n
ontvlug deur vir Meisie te man gaan kry nie. man wil hê, moet jy let op jou
domineer en manipuleer. postuur.
Sy pers Meisie emosioneel af Bl. 7: (staan op. Kwaai)
wanneer sy na die sirkusliggies Liggies! Jy weet ek het jou
kyk deur te verwys na die keer verbied!
toe sy sirkus toe uitgeglip het. Bl. 7: Destyds het jou
ongehoorsaamheid my diep
gegrief. Jy onthou seker hoe
siek ek was. Ek kon vir twee
weke net gortsop eet!
Sy gebruik Meisie om die meeste Bl. 10: Meisie, neem solank
van die werk in die huis te doen, juffrou Gertie se goed kamer
want haar gesondheid keil haar toe.
op. Bl. 14: Mandjie, Meisie!
Tydens die vertelling van die Bl. 13: Ek hoop jy onthou dit
fratse impliseer sy dat Meisie ook. So mooi en welgeskape
ondankbaar is. maar altyd met 'n lang gesig.
Miem ontvlug haar eie Sy verseker Meisie dat sy veilig Bl. 5: Maar jy hoef jou nie te
negatiewe werklikheid deur is, ten spyte van die dreigende kwel nie, my kind. Ek sal die
as Meisie se bewaker op te onheil. hele nag by jou waak.
tree. Bl. 10: My arme kind. Maar
moet jou nie bekommer nie.
Miem sou nie in haar Wanneer Gertie Meisie bewonder Bl. 14: Dit is waar. Ek weet nie
negatiewe werklikheid dat sy haar ma so fluks help, wat ek sonder haar sou doen
sonder Meisie kon oorleef stem Miem saam. nie.
nie.
Sy erken ook later aan die Bl. 25: Soos ek gesê het,
konstabel dat Meisie alles in die Meisie doen alles in die huis.
huis doen.
Miem ontvlug haar Miem is skynheilig en gee voor Bl. 12: MIEM en MEISIE hou
negatiewe werklikheid deur dat sy ontsteld is oor Gertie se haar roerloos dop ...
betower te word deur Gertie besoek aan die sirkus. Sy word Oe!
se vertelling van die fratse. egter ook deur Gertie se vertelling Sssjuut!
geboei en maak Meisie stil
wanneer sy 'n vraag vra.
Miem ontvlug haar eie Miem skep die idee dat sy in Bl. 5: Al die verstandiges het
negatiewe werklikheid deur beheer van haar situasie is deur voorsorg getref. Slotte en
'n beterweterige en die veiligheidsmaatreëls vir die grendels. Luike toegespyker.
veroordelende houding aand te noem.
jeens die ander mense.
Miem verwys selfgenoegsaam na Bl. 8: En op so 'n aand. Hulle
die ander ouers wat nie dieselfde wil mos nie glo nie. Dit sou
voorsorg getref het nie en hulle verdiende loon wees as
verlekker haar in hulle moontlike een van hulle dogters vannag
ellende. die slagoffer is!
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Afrikaans Huistaal/V2 43 DBE/November 2025
NSS – Nasienriglyne
Wanneer die konstabel aan Die konstabel bied aan Miem die Bl. 15: Verskoon my tog,
die deur klop, ontvlug Miem geleentheid om weer met 'n man Konstabel, maar vannag moet
haar negatiewe werklikheid te praat en 'n man se 'n mens versigtig wees. (Loer
deur 'n vreemdeling in haar teenwoordigheid te geniet. deur die sleutelgat) Dis waar!
huis in te nooi. Hy is 'n konstabel.
Hy bied ook gemoedsrus op dié Bl. 15: Net 'n oomblik,
angswekkende nag. Konstabel. Ek sukkel 'n bietjie
met die slot. (sluit die deur
oop) So ja. (Maak die deur
oop) Kom gerus binne.
Wanneer die blinde Die blinde konstabel oortuig vir Bl. 16: Ja ... nou laat ek sien ...
konstabel die klein huisie Miem dat hy is wie hy sê hy is laat middeljare. Getroud en
binnekom, bied dit aan Miem deur te demonstreer hoe goed sy kinders gebaar.
die geleentheid om reukvermoë is en sodoende haar MIEM klap van verbasing haar
heeltemal van haar vertroue te wen. hand oor haar mond.
negatiewe omstandighede te Bl. 24: (staan op en luister
vergeet en op iemand anders aandagtig) 'n Groot dier. Kort
se terugslae te fokus. snoet. Stomp stert.
Miem ontvlug haar Miem glo/hoop dat Gabriël sy Bl. 40: (Kyk uit. Dromerig) As
alleenheid deur 'n fiktiewe selfopgelegde ballingskap sal sy trou, sal hy afkom. Hy sal
voorstelling van hoe Gabriël omkeer as Meisie trou, want net moet. Hy sal beskaamd
uit die solder sal kom. volgens haar, sal hy self vir wees as sy dogter weggegee
Meisie in die kerk wou afgee. word deur 'n ander man.
Miem hemel Meisie op en vertel Bl. 25: Na die Depressie kon
dat sy goed kan skoonmaak, kos ons nie 'n huishulp bekostig
kook, baie mooi is en mooi lang nie ... 'n Mooi gesiggie is
hare het. Sy bied selfs aan dat die belangriker as deugde. Maar
konstabel daaraan kan raak. dié het sy ook. So mooi soos
'n engel. ... Ek wens u kon
haar sien, Konstabel. 'n Fees
vir die oog.
Miem moedig die konstabel aan Bl. 25: Sy is fyn en viets.
om Meisie te leer ken. In haar (Suggestief) Maar haar heupe
ophemeling van Meisie raak sy is tog breed genoeg.
byna banaal deur te skimp dat sy
goed sal kan baar, met die hoop
dat die konstabel sal wil kinders
hê.
Miem dwing feitlik vir Gertie om Bl. 25: Sy is 'n bietjie ingetoë,
saam met haar kamer toe te gaan maar as jy haar aanmoedig,
sodat hulle haar bed kan opmaak kruip sy uit haar dop.
en Meisie en Konstabel alleen
kan wees. Sy moedig die
konstabel aan om met Meisie te
praat.
Miem is so gretig dat Konstabel Bl. 37: Ek sou baie graag die
van Meisie sal hou dat sy sy jong dame wou sien.
versoek om haar met sy hande te ... Meisie, sê vir die konstabel
voel in 'n poging om haar te "sien" dit sal 'n plesier wees.
toestaan.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Afrikaans Huistaal/V2 44 DBE/November 2025
NSS – Nasienriglyne
Miem stuur vir Meisie buitentoe Bl. 40: Daar's niks mee
met die slopemmer en is baie bly verkeerd nie. Hy is 'n gawe
as Konstabel aanbied om saam te jong man ...
gaan. Dit bied weer 'n geleentheid ... As sy trou, sal hy afkom.
vir hulle twee om alleen te gesels.
Miem droom dat, indien Meisie Bl. 24: Werklik? U bedoel ... u
trou, Gabriël na sewe jaar wel van is nie getroud nie?
die solder sal afkom om sy dogter Bl. 40: As sy trou, sal hy
voor die preekstoel weg te gee. afkom. Hy sal net moet. Hy sal
beskaamd wees as sy dogter
weggegee word deur 'n ander
man.
Die konstabel se Miem vergeet van haar negatiewe Bl. 18: (opgewonde) Nou ek
teenwoordigheid bied aan werklikheid wanneer sy die kans kan u alles vertel. Dit het twee
Miem die geleentheid om gegun word om met 'n oningeligte jaar gelede begin. Meisie!
haar teorie oor die meisies persoon haar opinie oor die
se verdwynings met hom te meisies se verdwynings te deel.
deel.
Miem ontvlug in haar Miem vertel aan die konstabel dat Bl. 48: Ek moet erken,
alleengesprek met Konstabel sy na die nabyheid van 'n man Konstabel ... om 'n man hier
van haar negatiewe verlang en dat dit vir haar moeilik te sien ... die tyd van die nag
werklikheid toe sy bely dat is om so sonder 'n man te bly. ... wel ... dit maak weer dinge
sy baie na die nabyheid van in my wakker.
'n man verlang.
Miem raak aangedaan Miem raak emosioneel wanneer Bl. 47: MIEM huil skielik en
wanneer Konstabel haar die konstabel vir haar nagsê. In sak op 'n stoel by die tafel
groet toe sy gaan slaap daardie oomblik kon sy van haar neer.
nadat sy vir hom 'n kombers negatiewe werklikheid ontsnap en
gebring het. onthou het hoe dit gevoel het toe
Gabriël vir haar naggesê het.
Sy ontsnap van haar negatiewe Bl. 47: Dit is so lank laas ...
werklikheid deur aan die lank laas ... dat 'n man vir my
konstabel te vertel watter goeienag gesê het. (Huil)
behoeftes sy het as 'n man haar
groet.
Sy raak vry van haar negatiewe Bl. 48: Laatmiddag het ons
werklikheid toe sy vir die altyd gaan stap.
konstabel vertel hoe hulle lewe
voor die Groot Depressie was.
Sy deel haar droom met hom oor Bl. 48: Stadig, stadig loop
Meisie se troudag en Gabriël wat hulle na die preekstoel terwyl
afkom en saam met Meisie na die die orrel speel.
preekstoel toe stap
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Afrikaans Huistaal/V2 45 DBE/November 2025
NSS – Nasienriglyne
MEISIE PROBEER UIT HAAR NEGATIEWE OMSTANDIGHEDE ONTVLUG.
Meisie ontvlug haar Sy help vir Miem met die sakke Bl. 4: Eina! (Suig haar vinger)
negatiewe omstandighede waarin die mis verpak moet word, Jy wil mos nie 'n vingerhoed
deur in opstand te kom teen maar weier om 'n vingerhoed te gebruik nie.
haar ma se gesag. dra, ten spyte van die feit dat sy Bl. 13: Eina! (Suig haar vinger)
haar telkens raaksteek. Wil mos nie 'n vingerhoed dra
nie!
Meisie loer by die venster uit na Bl. 7: (sien skielik dat MEISIE
die sirkusliggies in 'n poging om by die venster uitloer) En vir
vir 'n oomblik uit haar negatiewe wat loer jy deur die gordyne!
omstandighede te ontsnap.
Meisie gril vir haar pa se Meisie bedien haar pa in opdrag Bl. 5: (sag en kwaai) Skaam
benerige wit hand en dit is van haar ma. Sy het geen jou! Jou eie pa!
duidelik dat sy geen verhouding met haar pa nie.
verhouding met haar pa het
nie. Wanneer Miem haar kommer Bl. 5: Ek dink hy voel dit aan.
uitspreek oor Gabriël se Die onheil. As vannag tog net
onrustigheid asook sy verby wil gaan. Al die
gesondheid, stem Meisie verstandiges het voorsorg
belangeloos saam. getref. Slotte en grendels.
Luike toegespyker. Maar jy
hoef jou nie te kwel nie, my
kind. Ek sal die hele nag by
jou waak.
Ja Ma.
Meisie luister gretig na Meisie luister na Gertie se Bl. 12: MIEM en MEISIE hou
Gertie se vertelling van die vertelling van die fratse by die haar roerloos dop.
fratse, wat 'n oomblik van sirkus en ontsnap van haar
bevryding bied. negatiewe werklikheid na die
eksotiese sirkus.
Meisie staan verwonderd oor Die konstabel oortuig die ouer Bl. 16: Sê vir my, Konstabel,
die konstabel se vermoë om vroue en Meisie dat hy hulle hoe weet u dit?
hulle ouderdomme te kan ouderdomme kan ruik ten einde
ruik en ontvlug so van haar hulle te oortuig dat sy goeie
negatiewe werklikheid. reukvermoë opmaak vir sy
blindheid.
Wanneer die konstabel noem dat Bl. 17: (verwonderd) Kan 'n
sy ander sintuie ook goed mens die maan dan ruik?
ontwikkel is en dat hy weet dit is
volmaan, is Meisie naïef en neem
aan dat hy sy reukvermoë ook
daarvoor gebruik.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Afrikaans Huistaal/V2 46 DBE/November 2025
NSS – Nasienriglyne
Meisie ontvlug uit haar Meisie word deur die konstabel Bl. 28: Johanna (Lag skaam.
negatiewe werklikheid in aangemoedig om haar volle name Staan op en beweeg na die
Konstabel se vir hom te sê. Hierdeur ontsnap venster terwyl sy sing-praat)
teenwoordigheid. sy van niksseggende "Meisie" en Margareta, Johanna,
word Margareta Johanna, 'n Margareta, Johanna,
meisie met haar eie wil. Margareta, Johanna. (Laggie.
Trek die gordyne opsy en loer
deur)
Sy vertel vir die konstabel van die Bl. 29: Een jaar was die sirkus
aand wat sy na die sirkus toe hier soos nou.
gegaan het en herleef so die
oomblik toe sy van haar
negatiewe werklikheid kon
ontsnap.
Wanneer Meisie vir die konstabel Bl. 29: Hy haal sy mantel af en
vertel dat sy sirkus toe was, maak die deksel oop.
herleef sy in haar vertelling die (Oorstelp van vreugde) Die
gevoel van vryheid. meisie spring uit en alles is
reg, sy's weer heel!
Bl. 29: Die man maak 'n kou
oop en die voëls vlieg uit. Alle
soorte met baie kleure. Hulle
hang in die lug bokant haar.
Teen Miem se sin gee Miem Bl. 38: MIEM en GERTIE hou
toestemming dat die konstabel die KONSTABEL en MEISIE
met sy vingers oor Meisie se roerloos dop. MEISIE kniel
gesig kan voel om te "sien" hoe stadig. Die KONSTABEL steek
sy lyk. Meisie vind egter dié sy hand uit en streel oor haar
aanraking as 'n oomblik om uit hare. MEISIE maak haar oë
haar omstandighede te ontsnap. toe en gooi haar kop effens
agteroor.
Wanneer Meisie en Konstabel Bl. 39: (byna teer) Ja. Onder
uitgaan om die slopemmer uit te die perskeboom. Hulle praat
gooi, kry Meisie weer 'n met mekaar.
geleentheid om alleen saam met
die konstabel te wees en weer
eens in sy geselskap van haar
negatiewe werklikheid te ontsnap.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Afrikaans Huistaal/V2 47 DBE/November 2025
NSS – Nasienriglyne
Meisie kom haar afspraak Meisie kom kombuis toe nadat sy Bl. 50: MEISIE verskyn in die
met die konstabel na sodat gehoor het dat Miem en Gertie gangdeur. Sy is kaalvoet en
sy bevry kan word van haar gaan slaap het. Sy dra die klere dra haar wit aannemingsrok.
negatiewe werklikheid. wat Konstabel haar gevra het om
te dra.
Sy bied aanvanklik teëstand teen Bl. 51: (stadig, byna asof sy
die opgewonde gedagte om vry te aan die slaap raak) Asseblief
raak/te ontsnap uit haar ... Maak toe die venster ...
negatiewe werklikheid. Asseblief ... Maak toe die
deur.
Ten slotte neem Meisie die besluit Bl. 51 en 52: Sy dans na die
om uit die negatiewe werklikheid agterdeur. Voordat sy oor die
te ontsnap. drumpel dans, staan sy stil en
kyk om na die KONSTABEL.
Hy maak 'n effense buiginkie
en wys haar met 'n sjarmante
handgebaar by die deur uit.
Die kandidaat bied 'n gepaste slot aan. [25]
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Afrikaans Huistaal/V2 48 DBE/November 2025
NSS – Nasienriglyne
VRAAG 17: MIS – Reza de Wet – KONTEKSTUELE VRAAG
Vraag Antwoord Punt
17.1 Die solder (waar Gabriël al sewe jaar lank bly) 1
17.2 Ja
Die neweteks is geslaagd, want dit hef die spanning in Miem se woorde
uit./versterk die gedagte/stemming van onheil. 1
Die kandidaat kan nie 'n NEE-antwoord aanbied nie.
Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan.
17.3.1 31 Augustus 1936 1
17.3.2 Sy skep die idee van 'n sorgsame ma wat haar kind eerste stel. 1
EN
In teenstelling met haar vroeëre belofte aan Meisie, nooi sy 'n vreemde man, die
konstabel, in die huis in sonder om twee keer te dink. 1
17.4 Meisie se naam is geslaagd omdat dit juis haar identiteitloosheid/onbelangrik-
heid binne hulle gesinsopset beklemtoon./uitlig. 1
Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan.
EN
Deurdat Konstabel vir Meisie haar regte naam (Margareta Johanna) vra/op haar
regte naam noem/haar regte naam komplimenteer, verkry Meisie 'n gevoel van
eiewaarde./begin sy hom vertrou. 1
Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan.
17.5 Ja, dit is geslaagd.
Die teks gee/beskryf die agtergrond, waarin Miem en Meisie hulle bevind./
Die tyd/ruimte/dreigende onheil word blootgelê./
Die kyker/leser leer hier vir Meisie en Miem as hoofkarakters ken./
In die teks word Miem en Meisie gekarakteriseer./se verhouding ontbloot. 3
Die kandidaat bied enige DRIE soortgelyke antwoorde vir EEN punt elk aan.
Die kandidaat kan nie 'n NEE-antwoord aanbied nie.
17.6 Miem probeer om die konstabel se aandag op Meisie te fokus./Konstabel onder
die indruk van Meisie se skoonheid te bring (omdat hy blind is)./Gabriël uit die
solder kry. 1
17.7 Die titel verwys na die dieremis wat in dié sakke verkoop word. 1
EN
Miem en Meisie leef in armoedige lewensomstandighede en moet sakke vol mis
as bron van inkomste verkoop. 1
Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Afrikaans Huistaal/V2 49 DBE/November 2025
NSS – Nasienriglyne
EN
In die slot van die drama is dit duidelik dat die vrouens/Meisie die konstabel se
motiewe vir die besoek misverstaan./dat Konstabel die vrouens mislei./
In die afloop van die drama dans Meisie by die agterdeur uit en word ook een
van die vermiste meisies./Miem gaan Meisie na die afloop van die drama mis./
Mistigheid buite
Die kandidaat bied TWEE antwoorde vir EEN punt elk aan. 2
17.8 Die sak van die slopemmer se doel is om weer die fokus op die tema van
bevryding te plaas deurdat Meisie nou hierdie walglike taak sal moet doen om
die slopemmer uit te gooi./die fokus op Meisie se mislike bestaan te plaas./die
gedagte dat die vroue deur Gabriël se teenwoordigheid gevange gehou word. 1
Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan.
EN
Omdat die konstabel vir Meisie help om die slopemmer buitentoe te dra, is hulle
alleen buite./kan hy met haar 'n afspraak vir laataand maak./haar vra om haar
aannemingsrok aan te trek/kaalvoet te kom vir dié afspraak. 2
Die kandidaat bied TWEE antwoorde vir EEN punt elk aan.
17.9.1 'n Mens sou verwag dat Meisie, wat heeltyd (teen haar ma se voorskrifte in) na
die sirkusliggies loer, bly sou wees om die sirkusmusiek te hoor, MAAR nou wil
sy deur te gesels die musiek uitdoof./blokkeer. 1
Die kandidaat moet beide kante van die ironie aandui.
EN
Meisie probeer aan Miem die indruk skep dat sy gehoorsaam is./teen die
sirkusmusiek gekant is./Miem se waarskuwing oor die sirkus ter harte geneem
het. 1
17.9.2 Konstabel word Meisie se bewonderaar deur haar oor haar naam/uiterlike te
komplimenteer./
Konstabel word Meisie se vertroueling as hy sê dat hy ook van die sirkus
hou./nie vir haar ma sal vertel nie./
Konstabel word Meisie se verleier deur haar aan te moedig om teen haar ma se
reëls in opstand te kom. 1
Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan.
EN
Konstabel komplimenteer Meisie oor haar name./gee haar eiewaarde./
Konstabel lok haar uit om die sirkus te praat./
Konstabel oorreed haar om hom skelm te ontmoet as haar ma en Gertie gaan
slaap. 1
Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Afrikaans Huistaal/V2 50 DBE/November 2025
NSS – Nasienriglyne
17.10 Miem besef dat hulle 'n goeie inkomste kan genereer en is daarom baie
vriendelik met Meisie./nie gespanne nie./Sy probeer Meisie vlei en so positief
hou oor die werk wat gedoen moet word. 1
Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan.
EN
Die woord "tog" versag Miem se bevel./skep die idee van 'n hoflike versoek. 1
Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan.
EN
Gewoonlik is die toon kortaf en bevelend./dominerend. 1
Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan.
[25]
TOTAAL AFDELING C: 25
GROOTTOTAAL: 80
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Afrikaans Huistaal/V2 51 DBE/November 2025
NSS – Nasienriglyne
AFDELING A: ASSESSERINGSRUBRIEK VIR OPSTELVRAAG – HUISTAAL: POËSIE [10 PUNTE]
Kriteria Uitsonderlik Knap Gemiddeld Elementêr Onvoldoende
INHOUD 5–6 4 3 2 0–1
Diepgaande Toon begrip van die Redelike interpretasie Onbevredigende Geen begrip van die
Interpretasie van interpretasie van onderwerp en het die van die onderwerp interpretasie van die onderwerp nie
onderwerp onderwerp onderwerp goed onderwerp
Diepte van argument, geïnterpreteer
verantwoordbaarheid
en insig in teks Reeks treffende Respons redelik Enkele goeie punte ter Byna geen punte wat Geen verwysing na
argumente wat gedetailleerd ondersteuning van die die onderwerp die gedig nie
6 PUNTE behoorlik uit die gedig Enkele deeglike onderwerp ondersteun nie
gerugsteun is argumente gegee, Enkele argumente word
maar nie almal ewe ondersteun, maar
goed gemotiveer nie bewyse nie altyd
oortuigend nie
Uitstekende begrip van Begrip van genre en Basiese begrip van Onvoldoende begrip Leerder het nie die
die genre en gedig gedig duidelik genre en gedig van genre en gedig genre en gedig
onder die knie nie
STRUKTUUR & TAAL 4 3 2 1 0–1
Samehangende Duidelike struktuur en Enkele bewyse van Struktuur toon tekens Struktuur swak
Struktuur, logiese vloei struktuur logiese vloei van struktuur van swak beplanning
en aanbieding argument
Taalgebruik, toon en Argumente goed Vloei van argumente 'n Goed Argumente nie logies
styl gebruik in opstel gestruktureer en daar is kan gevolg word gestruktureerde logiese gerangskik nie
duidelike ontwikkeling vloei en same hang
4 PUNTE ontbreek in die opstel
Taalgebruik, toon en Taalgebruik, grootliks Geringe taalfoute Taalfoute beduidend Ernstige taalfoute
styl is volwasse, dit korrek
beïndruk en is korrek
Grammatika, spelling Toon en styl is grootliks Toon en styl meestal Toon en styl nie geskik Foutiewe styl
en punktuasie feitlik korrek gepas nie
foutvry
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Afrikaans Huistaal/V2 52 DBE/November 2025
NSS – Nasienriglyne
AFDELING B EN C: ASSESSERINGSRUBRIEK VIR OPSTELVRAAG – HUISTAAL: ROMAN EN DRAMA [25 PUNTE]
Kriteria Uitsonderlik Knap Gemiddeld Elementêr Onvoldoende
INHOUD 12–15 9–11 6–8 4–5 0–3
Diepgaande Toon begrip van die Redelike interpretasie Onbevredigende Geen begrip van die
Interpretasie van interpretasie van onderwerp en het die van die onderwerp; interpretasie van die onderwerp nie
onderwerp onderwerp onderwerp goed nie alle aspekte in onderwerp: byna geen
Diepte van argument, geïnterpreteer detail ondersoek nie aspekte in detail
verantwoordbaarheid en ondersoek nie
insig in teks Uitsonderlike respons: Respons redelik Enkele goeie punte Min punte wat die Swak poging om die
14–15 gedetailleerd ter ondersteuning van onderwerp ondersteun vraag te beantwoord
15 PUNTE Uitstekende respons: die onderwerp
12–13
Reeks treffende Enkele deeglike Enkele argumente Baie min relevante Argumente oortuig
argumente wat argumente gegee, word ondersteun, argumente nie
behoorlik uit die maar nie almal ewe maar bewyse nie
roman/drama goed gemotiveer nie altyd oortuigend nie
gerugsteun is
Uitstekende begrip van Begrip van genre en Basiese begrip van Weinig begrip van genre Leerder het nie die
die genre en teks teks duidelik genre en teks en teks genre en teks onder
die knie nie
STRUKTUUR & TAAL 8–10 6–7 4–5 2–3 0–1
Samehangende Duidelike struktuur Enkele bewyse van Struktuur toon tekens van Gebrek aan
Struktuur, logiese vloei struktuur struktuur swak beplanning beplande struktuur
en aanbieding belemmer vloei van
Taalgebruik, toon en styl argumente
gebruik in opstel Argumente goed Logiese vloei van Logika en samehang Argumente nie logies Taalfoute en
gestruktureer en daar is argument is duidelik, maar met gerangskik nie foutiewe styl laat
10 PUNTE duidelike ontwikkeling foute hierdie skryfstuk
misluk
Uitstekende inleiding en Inleiding, slot en ander Paragrafering meestal Paragrafering foutief Paragrafering foutief
Slot paragrawe samehang- korrek
end georganiseer
Taalgebruik, toon en Taalgebruik, toon en Enkele taalfoute; toon Taalfoute beduidend Styl en toon nie
styl is volwasse, dit styl is grootliks korrek en styl meestal gepas Toon en styl nie geskik nie geskik nie
beïndruk en is korrek
PUNTE VERSPREIDING 20–25 15–19 10–14 5–9 0–4
Kopiereg voorbehou
Study this subject
Recommended for this subject

Memorandum
Afrikaans HL Grade 12 Paper 2 NSC November 2017 Memo

Memorandum
Afrikaans HL Grade 12 Paper 2 NSC November 2016 Memo

Memorandum
Afrikaans HL Grade 12 Paper 2 NSC November 2015 Memo

Memorandum
Afrikaans HL Grade 12 Paper 2 NSC November 2014 Memo

Memorandum
Afrikaans HL Grade 12 Paper 2 NSC November 2012 Memo

Question paper
Afrikaans HL Grade 12 P1 NSC November 2025 Question Paper
More from Grade 12 Afrikaans HL

Question paper
Afrikaans HL Grade 12 P1 Eastern Cape Mock 2025 QP

Question paper
Afrikaans HL Grade 12 P2 Eastern Cape Mock 2025 QP
_watermark--eec489ed-a1ac-4f53-9aa0-65544d9ee23e/v1-6626f2dffb06bf128248/card.webp)
Question paper
Afrikaans HL Grade 12 P3 Eastern Cape Mock 2025 QP

Question paper
Afrikaans HL Grade 12 P1 Eastern Cape Prelim 2024 QP

Question paper
Afrikaans HL Grade 12 P2 Eastern Cape Prelim 2024 QP

Question paper