Geography Grade 12 P1 NSC November 2025 Question Paper (Afr)

Vertroulik NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT GRAAD 12 GEOGRAFIE V1 NOVEMBER 2025 PUNTE: 150 TYD: 3 uur . Hierdie vraestel bestaan uit 18 bladsye. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Geografie/V1 2 DBE/November 2025 NSS Vertroulik INSTRUKSIES EN INLIGTING 1. Hierdie vraestel bestaan uit TWEE afdelings. AFDELING A VRAAG 1: KLIMAAT EN WEER (60) VRAAG 2: GEOMORFOLOGIE (60) AFDELING B VRAAG 3: GEOGRAFIESE VAARDIGHEDE EN TEGNIEKE (30) 2. Beantwoord AL DRIE vrae. 3. ALLE diagramme is by die vraestel ingesluit. 4. Laat 'n reël oop tussen die onderafdelings van vrae wat jy beantwoord. 5. Begin ELKE vraag boaan 'n NUWE bladsy. 6. Nommer die antwoorde korrek volgens die nommeringstelsel wat in hierdie vraestel gebruik is. 7. MOENIE in die kantlyne van die ANTWOORDEBOEK skryf NIE. 8. Teken volledig benoemde diagramme wanneer dit vereis word. 9. Antwoord in VOLSINNE, behalwe waar jy moet noem, identifiseer of 'n lys moet maak. 10. Die maateenhede MOET in jou finale antwoord aangedui word, bv. 1020 hPa, 14 °C en 45 m. 11. Jy mag 'n nieprogrammeerbare sakrekenaar gebruik. 12. Jy mag 'n vergrootglas gebruik. 13. Skryf netjies en leesbaar. SPESIFIEKE INSTRUKSIES EN INLIGTING VIR AFDELING B 14. 'n 1 : 50 000 topografiese kaart 3318DD STELLENBOSCH en 'n 1 : 10 000 ortofotokaart 3318 DD 18 STELLENBOSCH word voorsien. 15. Die gebied wat met ROOI/SWART op die topografiese kaart afgebaken is, stel die gebied voor wat deur die ortofotokaart gedek word. 16. Toon ALLE berekeninge. Punte sal vir stappe in berekeninge toegeken word. 17. Jy moet die topografiese kaart en die ortofotokaart aan die einde van hierdie eksamensessie by die toesighouer inlewer. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Geografie/V1 3 DBE/November 2025 NSS Vertroulik AFDELING A: KLIMAAT EN WEER EN GEOMORFOLOGIE 2025 VRAAG 1: KLIMAAT EN WEER 1.1 Die vrae is op sinoptieseweerkaart-interpretasie gebaseer. Voltooi die stellings in KOLOM A met die opsies in KOLOM B. Skryf slegs Y of Z langs die vraagnommers (1.1.1 tot 1.1.8) in die ANTWOORDEBOEK neer, bv. 1.1.9 Y. KOLOM A KOLOM B 1.1.1 Die naam van die lugdruksel wat in Y hittelaag die winter die binneland van Z Kalahari-hoog Suid-Afrika domineer 1.1.2 Lugbeweging wat met Y konvergensie hoogdrukselle geassosieer word Z divergensie 1.1.3 Die algemene rigting van beweging Y ooswaarts van 'n kus-laagdrukstelsel is … Z weswaarts 1.1.4 Die … staan as 'n blokkerende Y Suid-Indiese hoog hoog bekend as dit in die pad van Z Kalahari-hoog die middelbreedtesikloon is. 1.1.5 Die verlenging van isobare wat Y divergeer uitwaarts vanaf 'n hoogdruksel Z inwigging strek, staan as … bekend. 1.1.6 'n … word tussen twee lugmassas Y Vogfront met verskillende voginhoud gevind. Z Intertropiese konvergensiesone 1.1.7 Die toestande wat in die skets Y lyndonderstorms hieronder voorgestel word, sal tot Z bergwinde … lei. [Bron: Eksaminator se eie skets] 1.1.8 Reënval met 'n windspoed van Y Durban (Dbn.) 20 knope sal waarskynlik by … Z Kaapstad (KS) voorkom. [Bron: Eksaminator se eie skets] (8 x 1) (8) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Geografie/V1 4 DBE/November 2025 NSS Vertroulik 1.2 Verskeie opsies word as moontlike antwoorde op die volgende vrae gegee. Kies die antwoord en skryf slegs die letter (A–D) langs die vraagnommers (1.2.1 tot 1.2.7) in die ANTWOORDEBOEK neer, bv. 1.2.8 D. Verwys na die foto oor hellingsaspek hieronder om VRAAG 1.2.1 tot 1.2.3 te beantwoord. Bron: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d8/Effects_of_aspect.JPG] 1.2.1 Hellingsaspek verwys na … A hellingstygende beweging van lug in 'n vallei. B klimaat op 'n kleiner skaal. C 'n sone met warmer lug in die vallei. D hellingsrigting met betrekking tot die son. 1.2.2 Die foto verteenwoordig 'n vallei in die … Halfrond. A Noordelike B Oostelike C Suidelike D Westelike 1.2.3 Helling B verteenwoordig 'n … en … helling. (i) koeler (ii) warmer (iii) vogtige (iv) droër A (i) en (ii) B (ii) en (iii) C (i) en (iii) D (ii) en (iv) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Geografie/V1 5 DBE/November 2025 NSS Vertroulik Verwys na die foto oor valleiwinde hieronder om VRAAG 1.2.4 tot 1.2.7 te beantwoord. [Bron: https://d19lgisewk9l6l.cloudfront.net/assetbank/Oudtshoorn_.jpg] 1.2.4 Die pyle by A dui 'n … wind aan. A anabatiese B katabatiese C hellingstygende D aanlandige 1.2.5 Die hooftoestande vir die ontstaan van die wind by A is … en … (i) aardradiasie (ii) sonradiasie (iii) lae temperature (iv) hoë temperature A (i) en (iii) B (i) en (iv) C (ii) en (iii) D (ii) en (iv) 1.2.6 … vorm wanneer die doupunttemperatuur van lug onder vriespunt op die valleivloer is. A Mis B Digte mis C Ryp D Rookmis 1.2.7 Die negatiewe fisiese (natuurlike) impak van die antwoord op VRAAG 1.2.6 is dat dit … A sigbaarheid verminder. B besoedeling verhoog. C reënval verhoog. D plantegroei vernietig. (7 x 1) (7) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Geografie/V1 6 DBE/November 2025 NSS Vertroulik 1.3 Verwys na die sketse hieronder oor die middelbreedtesikloon. A B [Bron: Eksaminator se eie skets] [Bron: Eksaminator se eie skets] C D [Bron: https://www.google.com/search?+impact of mid-latitude cyclones] 1.3.1 Wat is die naam van die grens tussen twee lugmassas, soos in skets A getoon? (1 x 1) (1) 1.3.2 Gee EEN rede waarom die grens tussen die twee lugmassas in skets A 'n golf sal vorm. (1 x 1) (1) 1.3.3 Noem die ontwikkelingstadium van die middelbreedtesikloon waarmee die weerstoestande in foto C en D geassosieer word. (1 x 1) (1) 1.3.4 Verduidelik hoe die weerstoestande, wat in foto C en D geïllustreer is, gedurende die stadium in VRAAG 1.3.3 genoem, ontwikkel het. (2 x 2) (4) 1.3.5 In die ANTWOORDEBOEK, teken 'n volledig benoemde deursnit van 'n kouefront (E–F) in skets B. Dui die volgende duidelik aan: (a) Korrekte deursnit (b) Algemene rigting van bewing van die middelbreedtesikloon (c) Wolktipe (d) Sektor (4 x 1) (4) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Geografie/V1 7 DBE/November 2025 NSS Vertroulik 1.3.6 Verwys na skets B. Verduidelik hoe die verskil in temperatuur van die lugmassas agter die kouefront en voor die warm front die ontwikkeling van 'n kouefront-okklusie sal veroorsaak. (2 x 2) (4) 1.4 Verwys na die infografika oor Tropiese Sikloon Dikeledi hieronder. A: FEITEBLAD B: LIGGINGSKAART Tropiese Sikloon Dikeledi is aanvanklik naby die noordoostelike kusgedeelte van Madagaskar waargeneem. Toestande op 8 Januarie 2025 aangeteken: Lugdruk in die middel: 996 hPa Maksimum windspoed: 75 km/h Toestande op 13 Januarie 2025 aangeteken: Lugdruk in die middel: 976 hPa [Bron: Eksaminator se eie skets] Maksimum windspoed: 150 km/h C: SATELLIETBEELD D: SATELLIETBEELD Tydsduur: 2025/01/08 03:30 tot Tydsduur: 2025/01/13 14:00 tot 2025/01/08 14:00 UTC 2025/01/13 15:30 UTC - [Aangepas uit https://afriwx.co.za/synoptic-charts/] 1.4.1 Volgens die feiteblad, in watter stadium van ontwikkeling was Tropiese Sikloon Dikeledi op 8 Januarie 2025? (1 x 1) (1) 1.4.2 Gee TWEE redes in die feiteblad om jou antwoord op VRAAG 1.4.1 te ondersteun. (2 x 1) (2) Verwys na liggingskaart B. 1.4.3 Verduidelik hoekom Tropiese Sikloon Dikeledi tussen 5° en 20° suid van die ewenaar ontwikkel het. (2 x 2) (4) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Geografie/V1 8 DBE/November 2025 NSS Vertroulik Verwys na die satellietbeelde C en D. 1.4.4 Beskryf die weerstoestande wat met die voorste linkerkwadrant (gevaarlike halfsirkel) in satellietbeeld D geassosieer word. (2 x 2) (4) 1.4.5 Verduidelik hoekom Tropiese Sikloon Dikeledi vanaf 8 Januarie tot 13 Januarie 2025 versterk het. (2 x 2) (4) 1.5 Verwys na die sinoptiese weerkaart hieronder wat Suid-Afrikaanse bergwinde toon. Uiters warm en ongemaklike toestande word oor die Oos-Kaap verwag. Daar word verwag dat temperature tot bo 30 °C sal styg. [Aangepas uit https://SAWS#WatherOutlook#Southafricanweather] 1.5.1 Noem EEN Suid-Afrikaanse stad op die sinoptiese weerkaart wat bergwindtoestande ervaar. (1 x 1) (1) 1.5.2 Gee bewyse vanaf die sinoptiese weerkaart om jou antwoord op VRAAG 1.5.1 te ondersteun. (1 x 2) (2) 1.5.3 Verduidelik die prosesse wat daartoe lei dat bergwinde warm en droog is. (2 x 2) (4) 1.5.4 Die warm en droë toestande kan veldbrande beïnvloed. In 'n paragraaf van ongeveer AGT reëls, stel volhoubare strategieë voor wat ingestel kan word om die negatiewe impak van veldbrande te verminder. (4 x 2) (8) [60] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Geografie/V1 9 DBE/November 2025 NSS Vertroulik VRAAG 2: GEOMORFOLOGIE 2.1 Verwys na die skets hieronder oor dreineerbekkens. Voltooi die stellings in KOLOM A met die opsies in KOLOM B. Skryf slegs Y of Z langs die vraagnommers (2.1.1 tot 2.1.8) in die ANTWOORDEBOEK neer, bv. 2.1.9 Y. [Bron: Eksaminator se eie skets] KOLOM A KOLOM B 2.1.1 Daar word na die hoofrivier A en sy Y opvangsgebied sytakke as 'n ... verwys. Z rivierstelsel 2.1.2 Die ... in area B skei een stroom van Y waterskeiding 'n ander een. Z interfluviale rif 2.1.3 Die area by C sal 'n ... infiltrasiekoers hê. Y lae Z hoë 2.1.4 Die rivier by D is 'n ... rivier. Y permanente Z periodiese 2.1.5 Die samevloeiing op die skets is by … Y E geleë. Z F 2.1.6 ... sal in area G verhoog as gevolg van die Y Infiltrasie steil helling. Z Afloop 2.1.7 Die stadium van die rivier by H is die … Y benede- loop. Z middel- 2.1.8 Die watertafel by I sal met … ooreenkom. Y Z (8 x 1) (8) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Geografie/V1 10 DBE/November 2025 NSS Vertroulik 2.2 Verwys na die sketse hieronder oor stroomroof. Verskeie opsies word as moontlike antwoorde op die volgende vrae gegee. Kies die antwoord en skryf slegs die letter (A–D) langs die vraagnommers (2.2.1 tot 2.2.7) in die ANTWOORDEBOEK neer, bv. 2.2.8 D. ˊ [Aangepas uit https://www.google.com/url?sa=expeditieaarde.blogspot.com%river capture-] 2.2.1 'n Rivier waarvan die water in 'n ander rivier gelei word, staan as 'n … bekend. A geroofde stroom B stroomroof C rowerstroom D terugwaartse stroom 2.2.2 Riviere wat oor gebiede met 'n … vloei, sal meer waarskynlik die rowerstroom wees. A geleidelike helling en sagte rots B steil helling en lae reënval C steil helling en sagte rots D swaar reënval en weerstandbiedende rots 2.2.3 'n Bewys dat stroomroof in skets B plaasgevind het: A Rivier Y het meer water wat daarin vloei. B Rivier Y het die bolope van rivier X geroof. C Rivier X het die bolope van rivier Y geroof. D Rivier X het 'n kleiner dreineerbekken. 2.2.4 Die oorsaak van stroomroof, soos in skets B aangedui, is … A terugwaartse erosie deur rivier Y. B sywaartse erosie deur rivier X. C terugwaartse erosie deur rivier X. D vertikale erosie deur rivier Y. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Geografie/V1 11 DBE/November 2025 NSS Vertroulik 2.2.5 Die gedeelte van die rivier wat minder water ná stroomroof het, staan as die … stroom bekend. A rower- B niestandhoudende C standhoudende D verarmde 2.2.6 Rivier X het meer erosie-krag ná stroomroof as gevolg van … A 'n groter volume water en turbulente stroomvloei. B 'n groter volume water en laminêre vloei. C terugwaartse erosie en turbulente stroomvloei. D verjonging en laminêre vloei. 2.2.7 Die fisiese (natuurlike) impak van stroomroof op die rowerstroom is dat die … en … (i) dreineerbekken verklein (ii) rivierverjonging plaasvind (iii) afsetting vermeerder (iv) water vinniger vloei A (i) en (iv) B (i) en (iii) C (ii) en (iv) D (ii) en (iii) (7 x 1) (7) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Geografie/V1 12 DBE/November 2025 NSS Vertroulik 2.3 Verwys na die sketse hieronder wat twee lengteprofiele van riviere toon. [Bron: Eksaminator se eie skets] 2.3.1 Wat is 'n lengteprofiel? (1 x 2) (2) 2.3.2 Watter EEN van die sketse hierbo toon 'n gegradeerde lengteprofiel? (1 x 1) (1) 2.3.3 Gee bewyse in die skets om jou antwoord op VRAAG 2.3.2 te ondersteun. (2 x 1) (2) 2.3.4 Klassifiseer ELK van die tydelike erosiebasisse in skets A as óf natuurlik óf mensgemaak. (2 x 1) (2) 2.3.5 Hoekom word die see as die permanente erosiebasis aangedui? (1 x 2) (2) Verwys na dwarsprofiel C en D. 2.3.6 Onderskei tussen die vorms van die dwarsprofiele by C en D. (1 x 2) (2) 2.3.7 Verduidelik die hoofprosesse wat tot die verskil in die vorm van dwarsprofiel C en D aanleiding gee. (2 x 2) (4) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Geografie/V1 13 DBE/November 2025 NSS Vertroulik 2.4 Verwys na foto A en B hieronder wat meanders toon. A B [Bron: https://www.google.com/search?+meanders&tbm] 2.4.1 Meanders sal meer waarskynlik in die (bo/benede)-loop van 'n rivier vorm. (1 x 1) (1) 2.4.2 Verklaar die geleidelike helling van die binne-oewer by C in foto A. (1 x 2) (2) Verwys na foto B en dwarsprofiel E–F. 2.4.3 Hoe lei die proses van rivierverjonging tot die vorming van ingekerfde meanders? (2 x 2) (4) 2.4.4 Verwys na foto A. In 'n paragraaf van ongeveer AGT reëls, verduidelik hoe 'n hoefystermeer gevorm word. (4 x 2) (8) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Geografie/V1 14 DBE/November 2025 NSS Vertroulik 2.5 Verwys na die uittreksel en foto hieronder oor opvangs- en rivierbestuur. IMPAK VAN NEDERSETTINGS OP RIVIERBESTUUR Digbevolkte nedersettings wat langs riviere geleë is, het 'n negatiewe impak op riviere. Die hoofrede is dat hierdie nedersettings gewoonlik swak dienslewering ontvang. Hierdie arm gemeenskappe het ook nie die middele om vir die verskaffing van dienste, soos vullisverwydering, te betaal nie. Wanneer groot hoeveelhede afval in die nedersetting ophoop, is die gemeenskap meer geneig om die afval in die rivier weg te gooi. Dit lei tot verdere besoedeling, wat uiteindelik tot ernstige gesondheidsrisiko's vir die gemeenskap lei. [Aangepas uit https://witsvuvuzela.com/2022/11/28/ -residents-live-on-the-edge-of-a- health-hazard/] 2.5.1 Volgens die uittreksel, hoekom word digbevolkte nedersettings langs riviere met besoedeling geassosieer? (1 x 1) (1) 2.5.2 Gee TWEE redes vanaf die foto om jou antwoord op VRAAG 2.5.1 te ondersteun. (2 x 1) (2) 2.5.3 Verduidelik hoe die styging in die watervlak van die rivier die huise (op die foto) as gevolg van hulle ligging negatief sal beïnvloed. (1 x 2) (2) 2.5.4 Verduidelik die negatiewe impak van swak rivierbestuur op die welstand van riviere. (2 x 2) (4) 2.5.5 Stel strategieë voor wat die munisipaliteit kan instel om die volhoubaarheid van die rivier op die foto te verseker. (3 x 2) (6) [60] TOTAAL AFDELING A: 120 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Geografie/V1 15 DBE/November 2025 NSS Vertroulik AFDELING B VRAAG 3: GEOGRAFIESE VAARDIGHEDE EN TEGNIEKE ALGEMENE INLIGTING OOR STELLENBOSCH Koördinate: 33°45ꞌS; 18°45ꞌO Stellenbosch is in 'n heuwelagtige, beskermde vallei in die Kaapse Wynland geleë, met 'n gemiddelde hoogte bo seevlak van 136 meter, omring deur heuwels en berge, soos Papegaaiberg, Stellenboschberg en die Jonkershoek-, Drakenstein- en Simonsberg- bergreekse. Dit is ongeveer 50 kilometer oos van Kaapstad geleë. Stellenbosch het 'n Mediterreense klimaat met warm, droë somers en koel, reënerige winters. Die oorsprong van die Eersterivier is in die Jonkershoekberge, 60 kilometer oos van Kaapstad, en vloei deur die Jonkershoekvallei voordat dit Stellenbosch bereik. [Aangepas uit https://en.wikipedia.org/wiki/Stellenbosch] Die volgende Engelse terme en hulle Afrikaanse vertalings word op die topografiese kaart getoon: ENGLISH AFRIKAANS River Rivier Nature reserve Natuurreservaart Mountain Berg Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Geografie/V1 16 DBE/November 2025 NSS Vertroulik 3.1 KAARTVAARDIGHEDE EN BEREKENINGE 3.1.1 Bereken die verskil in hoogte tussen peilbaken F in blok C3 en peilbaken G in blok D3. (2 x 1) (2) 3.1.2 Die natuurlike verskynsel wat by 33°58ꞌ29"S; 18°54ꞌ15"O gevind word, is 'n … A peilbaken. B standhoudende rivier. C saal. D punthoogte. (1 x 1) (1) 3.1.3 Bereken die gemiddelde gradiënt vanaf 6 in blok E5 tot 7 in blok D5 op die ortofotokaart. Gebruik die volgende inligting: Vertikale interval (VI) = 60 m Formule: Vertikale Interval (VI) Horisontale Ekwivalent (HE) (4 x 1) (4) 3.1.4 Pas die gemiddelde gradiënt (antwoord op VRAAG 3.1.3) by skets A of B hieronder. A B (1 x 1) (1) 3.1.5 Is L in blok C2 sigbaar vanaf H in blok C4 op die topografiese kaart? (1 x 1) (1) 3.1.6 Gee 'n rede vir jou antwoord op VRAAG 3.1.5. (1 x 1) (1) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Geografie/V1 17 DBE/November 2025 NSS Vertroulik 3.2 KAARTINTERPRETASIE 3.2.1 Stellenbosch het 'n … klimaat. A tropiese B ariede C Mediterreense D subtropiese (1 x 1) (1) 3.2.2 Stellenbosch ervaar seisoenale reënval. Gee bewyse in blok A5 op die topografiese kaart om hierdie stelling te staaf. (1 x 1) (1) Verwys na area 8 op die ortofotokaart. 3.2.3 Verduidelik hoekom area 8 laer temperature as die omliggende beboude gebied sal ervaar. (1 x 2) (2) Verwys na die ry bome wat J in blok E3 op die topografiese kaart gemerk is. 3.2.4 Noem die algemene windrigting wat gedurende die nag in die gebied rondom J ervaar word. (1 x 1) (1) 3.2.5 Gee bewyse op die kaart om jou antwoord op VRAAG 3.2.4 te staaf. (1 x 2) (2) Verwys na die topografiese kaart. 3.2.6 Stellenboschberg is 'n waterskeiding. Gee bewyse op die kaart om hierdie stelling te staaf. (1 x 2) (2) Verwys na die foto van 'n rivier wat in Stellenbosch geleë is. [Bron: shutterstock.com] 3.2.7 Sal die rivier wat in die foto uitgebeeld word, by K in blok D1 of by L in blok C2 voorkom? (1 x 1) (1) 3.2.8 Gee 'n rede vir jou antwoord op VRAAG 3.2.7. (1 x 2) (2) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Geografie/V1 18 DBE/November 2025 NSS Vertroulik 3.3 GEOGRAFIESE INLIGTINGSTELSELS (GIS) 3.3.1 Daar word na die nommer 310, gemerk M op die hoofweg in blok A3 op die topografiese kaart, as … data verwys. A ruimtelike B vektor- C attribute D numeriese (1 x 1) (1) 3.3.2 Identifiseer 'n natuurlike lynverskynsel in blok A4 op die topografiese kaart. (1 x 1) (1) Verwys na area 9 in blok A3 op die ortofotokaart. 3.3.3 Gebruik datamanipulasie en verduidelik hoe jy die skaal by area 9 sal manipuleer om die beeld duideliker te maak. (1 x 2) (2) 3.3.4 ... verwys na die duidelikheid van 'n beeld. A Data-integrasie B Bufferskepping C Die deel van data D Resolusie (1 x 1) (1) Verwys na die prente van die Danie Craven-stadion hieronder, wat 'n uittreksel van blok D1/D2 op die ortofotokaart is. A B [Bron: https://earth.google.com/web/search/Danie+Craven+Stadium,+Coetzenburg+Street/@-A] 3.3.5 Watter foto, A of B, het minder beeldelemente (pixels)? (1 x 1) (1) 3.3.6 Gee 'n rede vir jou antwoord op VRAAG 3.3.5. (1 x 2) (2) TOTAAL AFDELING B: 30 GROOTTOTAAL: 150 Kopiereg voorbehou